१. उपदेशामृतम् – Book Q A Class 10 ସଂସ୍କୃତ
୧. ନିଜ ଭାଷାରେ ପ୍ରାୟ ତିନୋଟି ବାକ୍ୟରେ ଉତ୍ତର ଲେଖ
(निजभाषया प्रायशः वाक्यत्रयेण उत्तरं लिखत ।)
(क) कस्तावदुपदेशः ? संप्रति एतेषामुपदेशानां कथं प्रासङ्गिकता अस्ति ?
-
ପ୍ରଶ୍ନର ଓଡ଼ିଆ ଅନୁବାଦ: ଉପଦେଶ କ'ଣ ? ବର୍ତ୍ତମାନ ଏହି ଉପଦେଶଗୁଡ଼ିକର ପ୍ରାସଙ୍ଗିକତା କିପରି ରହିଛି ?
-
ସଂସ୍କୃତ ଉତ୍ତର: पुरा गुरुकुले आचार्याः सदाचारशिक्षानिमित्तं शास्त्रेभ्यः सूक्तवाक्यानि संगृह्य यदनुशासनं कुर्वन्ति स्म, तदनुशासनमेव उपदेशः । संप्रति विज्ञानयुगेऽपि विद्यार्थिनां सुशिक्षार्थम् एतेषाम् उपदेशानां प्रासङ्गिकता अस्ति ।
-
ଓଡ଼ିଆ ଉତ୍ତର: ପ୍ରାଚୀନ କାଳରେ ଗୁରୁକୁଳରେ ଆଚାର୍ଯ୍ୟମାନେ ସଦାଚାର ଶିକ୍ଷା ନିମିତ୍ତ ବେଦାଦି ଶାସ୍ତ୍ରରୁ ସୂକ୍ତବାକ୍ୟମାନ ସଂଗ୍ରହ କରି ଯେଉଁ ଅନୁଶାସନ କରୁଥିଲେ, ତାହାକୁ ଉପଦେଶ କୁହାଯାଏ । ଏହି ଉପଦେଶକୁ ଆଚରଣ କରି ମଣିଷ ଅମୃତତ୍ବ ଲାଭ କରେ । ତେଣୁ ଆଜିର ଆଧୁନିକ ବିଜ୍ଞାନ ଯୁଗରେ ମଧ୍ୟ ଛାତ୍ରଛାତ୍ରୀମାନଙ୍କର ଉତ୍ତମ ଶିକ୍ଷା ଓ ଆଦର୍ଶ ଜୀବନ ଗଠନ ପାଇଁ ଏହି ଉପଦେଶଗୁଡ଼ିକର ଯଥେଷ୍ଟ ପ୍ରାସଙ୍ଗିକତା ରହିଛି ।
(ख) कुतः न प्रमदितव्यमिति उपदेशाः प्रदत्ताः ?
-
ପ୍ରଶ୍ନର ଓଡ଼ିଆ ଅନୁବାଦ: କେଉଁଥିରୁ ବିରତ ବା ଖାମଖିଆଲି ନହେବା ପାଇଁ ଉପଦେଶ ପ୍ରଦାନ କରାଯାଇଛି ?
-
ସଂସ୍କୃତ ଉତ୍ତର: स्वाध्यायात्, सत्यात्, धर्मात्, कुशलात्, भूत्यै, स्वाध्यायप्रवचनाभ्याम् तथा देवपितृकार्याभ्यां च न प्रमदितव्यमिति उपदेशाः प्रदत्ताः ।
-
ଓଡ଼ିଆ ଉତ୍ତର: ବେଦ ଓ ଉପନିଷଦରେ ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ଦିଆଯାଇଛି ଯେ ମଣିଷ ନିଜର ଅଧ୍ୟୟନରୁ ବା ସ୍ୱାଧ୍ୟାୟରୁ କେବେହେଲେ ବିରତ ହେବ ନାହିଁ । ସେହିପରି ସତ୍ୟ, ଧର୍ମ, କଲ୍ୟାଣକାରୀ କର୍ମ ତଥା ସମ୍ପଦ ବା ନେତୃତ୍ବ ଲାଭ କର୍ମରୁ କଦାପି ଖାମଖିଆଲି ହେବା ଉଚିତ ନୁହେଁ । ଏହା ବ୍ୟତୀତ ପଠନ-ପାଠନ ତଥା ଦେବତା ଓ ପିତୃପୁରୁଷଙ୍କ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ କରାଯାଉଥିବା କର୍ମରୁ ଦୂରେଇ ନଯିବାକୁ ଉପଦେଶ ପ୍ରଦାନ କରାଯାଇଛି ।
(ग) कानि कर्माणि सेवितव्यानि उपास्यानि च ?
-
ପ୍ରଶ୍ନର ଓଡ଼ିଆ ଅନୁବାଦ: କେଉଁ କର୍ମଗୁଡ଼ିକୁ ଆଚରଣ (ସେବନ) ଏବଂ ଉପାସନା କରିବା ଉଚିତ ?
-
ସଂସ୍କୃତ ଉତ୍ତର: यानि अनवद्यानि कर्माणि तानि सेवितव्यानि नो इतराणि, यानि च अस्माकं सुचरितानि तानि एव उपास्यानि च ।
-
ଓଡ଼ିଆ ଉତ୍ତର: ଯେଉଁ କର୍ମଗୁଡ଼ିକ ଅନବଦ୍ୟ ଅର୍ଥାତ୍ ଦୋଷଶୂନ୍ୟ ବା ନିନ୍ଦାରହିତ କେବଳ ସେହି କର୍ମଗୁଡ଼ିକୁ ହିଁ ଆଚରଣ ବା ସେବନ କରିବା ଉଚିତ, ଅନ୍ୟ ଖରାପ କର୍ମକୁ ନୁହେଁ । ସେହିପରି ଯେଉଁଗୁଡ଼ିକ ଆମର ଆଦର୍ଶ ଚରିତ ବା ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଆଚରଣ କେବଳ ସେଗୁଡ଼ିକୁ ହିଁ ଅନୁସରଣ ଓ ଉପାସନା କରିବା ଆବଶ୍ୟକ । କୌଣସି ପ୍ରାଣୀ ପ୍ରତି ହିଂସା ନ କରି ସର୍ବଦା ମଙ୍ଗଳମୟ କାର୍ଯ୍ୟ କରିବାକୁ ଶାସ୍ତ୍ରରେ କୁହାଯାଇଛି ।
2. ସଂକ୍ଷେପରେ ଉତ୍ତର ଲେଖ (संक्षेपेण उत्तरं लिखत)
(क) किं के बहुधा वदन्ति ?
-
ପ୍ରଶ୍ନର ଓଡ଼ିଆ ଅନୁବାଦ: କ'ଣ ଗୋଟିଏ ଥିଲେ ମଧ୍ୟ କିଏ ବହୁ ପ୍ରକାରରେ କହନ୍ତି ?
-
ସଂସ୍କୃତ ଉତ୍ତର: एकं सद् विप्राः बहुधा वदन्ति ।
-
ଓଡ଼ିଆ ଉତ୍ତର: ଏକମାତ୍ର ସତ୍ ତତ୍ତ୍ୱକୁ (ସତ୍ୟକୁ) ଜ୍ଞାନୀମାନେ (ବିପ୍ରମାନେ) ବହୁ ପ୍ରକାରରେ କହନ୍ତି ।
(ख) कस्य पथा प्रेत ?
-
ପ୍ରଶ୍ନର ଓଡ଼ିଆ ଅନୁବାଦ: କାହାର ପଥରେ (ବାଟରେ) ଯିବା ଉଚିତ ?
-
ସଂସ୍କୃତ ଉତ୍ତର: ऋतस्य पथा प्रेत ।
-
ଓଡ଼ିଆ ଉତ୍ତର: ସତ୍ୟର (ଋତର) ପଥରେ ଯିବା ଉଚିତ ।
(ग) कथं सत्यम् आप्यते ?
-
ପ୍ରଶ୍ନର ଓଡ଼ିଆ ଅନୁବାଦ: କିପରି ସତ୍ୟ ପ୍ରାପ୍ତ ହୁଏ ?
-
ସଂସ୍କୃତ ଉତ୍ତର: श्रद्धया सत्यम् आप्यते ।
-
ଓଡ଼ିଆ ଉତ୍ତର: ଶ୍ରଦ୍ଧା ଦ୍ୱାରା ସତ୍ୟ ପ୍ରାପ୍ତ ହୁଏ ।
(घ) का मम माता ?
-
ପ୍ରଶ୍ନର ଓଡ଼ିଆ ଅନୁବାଦ: ମୋର ମାତା କିଏ ?
-
ସଂସ୍କୃତ ଉତ୍ତର: भूमिः मम माता अस्ति ।
-
ଓଡ଼ିଆ ଉତ୍ତର: ଭୂମି (ପୃଥିବୀ) ମୋର ମାତା ଅଟେ ।
(ङ) ऋतस्य इति पदस्य कोऽर्थः ?
-
ପ୍ରଶ୍ନର ଓଡ଼ିଆ ଅନୁବାଦ: 'ଋତସ୍ୟ' ପଦର ଅର୍ଥ କ'ଣ ?
-
ସଂସ୍କୃତ ଉତ୍ତର: ऋतस्य इति पदस्य अर्थः सत्यस्य इति अस्ति ।
-
ଓଡ଼ିଆ ଉତ୍ତର: 'ଋତସ୍ୟ' ଏହି ପଦର ଅର୍ଥ ହେଉଛି 'ସତ୍ୟର' ।
(च) अहं कस्याः पुत्रः ?
-
ପ୍ରଶ୍ନର ଓଡ଼ିଆ ଅନୁବାଦ: ମୁଁ କାହାର ପୁତ୍ର ?
-
ସଂସ୍କୃତ ଉତ୍ତର: अहं पृथिव्याः पुत्रः अस्मि ।
-
ଓଡ଼ିଆ ଉତ୍ତର: ମୁଁ ପୃଥିବୀର ପୁତ୍ର ଅଟେ ।
(छ) वयं कुत्र जागृयाम ?
-
ପ୍ରଶ୍ନର ଓଡ଼ିଆ ଅନୁବାଦ: ଆମେମାନେ କେଉଁଠାରେ ଜାଗ୍ରତ ହେବା ଉଚିତ ?
-
ସଂସ୍କୃତ ଉତ୍ତର: वयं राष्ट्रे जागृयाम ।
-
ଓଡ଼ିଆ ଉତ୍ତର: ଆମେମାନେ ନିଜ ରାଷ୍ଟ୍ରରେ (ଦେଶ ପ୍ରତି) ଜାଗ୍ରତ ହେବା ଉଚିତ ।
(ज) केन वयं समीक्षामहे ?
-
ପ୍ରଶ୍ନର ଓଡ଼ିଆ ଅନୁବାଦ: କାହା ଦ୍ୱାରା ଆମେ ଦେଖିବା ଉଚିତ ?
-
ସଂସ୍କୃତ ଉତ୍ତର: मित्रस्य चक्षुषा वयं समीक्षामहे ।
-
ଓଡ଼ିଆ ଉତ୍ତର: ମିତ୍ରର ଚକ୍ଷୁ ଦ୍ୱାରା (ମିତ୍ରତାର ଦୃଷ୍ଟିରେ) ଆମେ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଦେଖିବା ଉଚିତ ।
(झ) कः सखा न भवति ?
-
ପ୍ରଶ୍ନର ଓଡ଼ିଆ ଅନୁବାଦ: କିଏ ସଖା (ମିତ୍ର) ନୁହେଁ ?
-
ସଂସ୍କୃତ ଉତ୍ତର: यः सख्ये न ददाति सः सखा न भवति ।
-
ଓଡ଼ିଆ ଉତ୍ତର: ଯିଏ ସଖାକୁ (ମିତ୍ରକୁ) କିଛି ଦିଏ ନାହିଁ, ସେ ପ୍ରକୃତ ସଖା ନୁହେଁ ।
(ञ) मम मनः कथमस्तु ?
-
ପ୍ରଶ୍ନର ଓଡ଼ିଆ ଅନୁବାଦ: ମୋର ମନ କିପରି ହେଉ ?
-
ସଂସ୍କୃତ ଉତ୍ତର: मम मनः शिवसङ्कल्पम् अस्तु ।
-
ଓଡ଼ିଆ ଉତ୍ତର: ମୋର ମନ ଶିବସଂକଳ୍ପ (ମଙ୍ଗଳମୟ) ହେଉ ।
(ट) कुतः ज्योतिः आरोह ?
-
ପ୍ରଶ୍ନର ଓଡ଼ିଆ ଅନୁବାଦ: କେଉଁଠାରୁ ଜ୍ୟୋତି ଆଡ଼କୁ ଆରୋହଣ କରିବ ?
-
ସଂସ୍କୃତ ଉତ୍ତର: तमसः ज्योतिः आरोह ।
-
ଓଡ଼ିଆ ଉତ୍ତର: ତମସରୁ (ଅନ୍ଧକାରରୁ ବା ଅଜ୍ଞାନରୁ) ଜ୍ୟୋତି (ଆଲୋକ ବା ଜ୍ଞାନ) ଆଡ଼କୁ ଆରୋହଣ କର ।
(ठ) कथं मधु विन्दति ?
-
ପ୍ରଶ୍ନର ଓଡ଼ିଆ ଅନୁବାଦ: କିପରି ମଧୁ ପାଏ ?
-
ସଂସ୍କୃତ ଉତ୍ତର: चरन् वै मधु विन्दति ।
-
ଓଡ଼ିଆ ଉତ୍ତର: ଗତି କରୁଥିବା (କର୍ମ କରୁଥିବା) ବ୍ୟକ୍ତି ହିଁ ମଧୁ (ସଫଳତା) ପାଏ ।
(ड) कस्यै न प्रमदितव्यम् ?
-
ପ୍ରଶ୍ନର ଓଡ଼ିଆ ଅନୁବାଦ: କେଉଁଥିପାଇଁ ଖାମଖିଆଲି ବା ବିରତ ହେବା ଉଚିତ ନୁହେଁ ?
-
ସଂସ୍କୃତ ଉତ୍ତର: भूत्यै न प्रमदितव्यम् ।
-
ଓଡ଼ିଆ ଉତ୍ତର: ଭୂତି (ଐଶ୍ୱର୍ଯ୍ୟ ବା କଲ୍ୟାଣ) ପାଇଁ ପ୍ରମାଦ (ଅବହେଳା) କରିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ ।
(ढ) आचार्यदेवः इति पदस्य कोऽर्थः ?
-
ପ୍ରଶ୍ନର ଓଡ଼ିଆ ଅନୁବାଦ: 'ଆଚାର୍ଯ୍ୟଦେବଃ' ପଦର ଅର୍ଥ କ'ଣ ?
-
ସଂସ୍କୃତ ଉତ୍ତର: आचार्यदेवः इति पदस्य अर्थः 'आचार्यः एव देवः यस्य सः' अस्ति ।
-
ଓଡ଼ିଆ ଉତ୍ତର: 'ଆଚାର୍ଯ୍ୟଦେବଃ' ପଦର ଅର୍ଥ ହେଉଛି ଗୁରୁଙ୍କୁ ଦେବତା ଜ୍ଞାନ କରୁଥିବା ଶିଷ୍ୟ ।
(ण) कान् न हिंसीः ?
-
ପ୍ରଶ୍ନର ଓଡ଼ିଆ ଅନୁବାଦ: କାହାକୁ ହିଂସା କରିବ ନାହିଁ ?
-
ସଂସ୍କୃତ ଉତ୍ତର: पुरुषान् पशून् च न हिंसीः ।
-
ଓଡ଼ିଆ ଉତ୍ତର: ପୁରୁଷମାନଙ୍କୁ (ମଣିଷମାନଙ୍କୁ) ଏବଂ ପଶୁମାନଙ୍କୁ ହିଂସା କରିବ ନାହିଁ ।
୩. ବନ୍ଧନୀ ମଧ୍ୟରୁ ରେଖାଙ୍କିତ ପଦର କାରକ-ବିଭକ୍ତିଗତ ଶୁଦ୍ଧ ଉତ୍ତର ବାଛ ।
(3. बन्धनीमध्यात् रेखाङ्कितपदस्य कारकविभक्तिगतं शुद्धम् उत्तरं चिनुत ।)
(क) ऋतस्य पथा प्रेत ।
-
ଓଡ଼ିଆ ଅନୁବାଦ: ସତ୍ୟର ପଥରେ ବା ମାର୍ଗରେ ଅଗ୍ରସର ହୁଅ ।
-
ଶୁଦ୍ଧ ଉତ୍ତର (Answer): मार्गवाचकशब्दयोगे तृतीया
(ख) श्रद्धया सत्यमाप्यते ।
-
ଓଡ଼ିଆ ଅନୁବାଦ: ଶ୍ରଦ୍ଧା ହେତୁ ସତ୍ୟ ପ୍ରାପ୍ତ ହୁଏ ।
-
ଶୁଦ୍ଧ ଉତ୍ତର (Answer): हेतौ तृतीया
(ग) यो न ददाति सख्ये ।
-
ଓଡ଼ିଆ ଅନୁବାଦ: ଯିଏ ସଖାକୁ କିଛି ଦିଏ ନାହିଁ ।
-
ଶୁଦ୍ଧ ଉତ୍ତର (Answer): संप्रदाने चतुर्थी
(घ) आरोह तमसो ज्योतिः ।
-
ଓଡ଼ିଆ ଅନୁବାଦ: ଅନ୍ଧକାରରୁ ଜ୍ୟୋତି ଆଡ଼କୁ ଆରୋହଣ କର ।
-
ଶୁଦ୍ଧ ଉତ୍ତର (Answer): अपादाने पञ्चमी
(ङ) विद्यया अमृतमश्नुते ।
-
ଓଡ଼ିଆ ଅନୁବାଦ: ବିଦ୍ୟା ଦ୍ଵାରା ଅମୃତକୁ ଲାଭ କରେ ।
-
ଶୁଦ୍ଧ ଉତ୍ତର (Answer): करणे तृतीया
(च) धर्मात् न प्रमदितव्यम् ।
-
ଓଡ଼ିଆ ଅନୁବାଦ: ଧର୍ମରୁ ଖାମଖିଆଲି ବା ବିରତ ହେବା ଉଚିତ ନୁହେଁ ।
-
ଶୁଦ୍ଧ ଉତ୍ତର (Answer): प्रमादार्थकधातुप्रयोगे पंचमी
(छ) भूत्यै न प्रमदितव्यम् ।
-
ଓଡ଼ିଆ ଅନୁବାଦ: ଐଶ୍ୱର୍ଯ୍ୟ ବା କଲ୍ୟାଣ ନିମିତ୍ତ ପ୍ରମାଦ (ଅବହେଳା) କରିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ ।
-
ଶୁଦ୍ଧ ଉତ୍ତର (Answer): निमित्तार्थे चतुर्थी
(ज) तानि त्वयोपास्यानि ।
-
ଓଡ଼ିଆ ଅନୁବାଦ: ସେଗୁଡ଼ିକ ତୁମ ଦ୍ଵାରା ଉପାସନା (ଆଚରଣ) କରିବା ଉଚିତ ।
-
ଶୁଦ୍ଧ ଉତ୍ତର (Answer): उक्ते कर्मणि प्रथमा
(झ) मा हिंसीः पुरुषान् पशूंश्च ।
-
ଓଡ଼ିଆ ଅନୁବାଦ: ମଣିଷ ଏବଂ ପଶୁମାନଙ୍କୁ ହିଂସା କର ନାହିଁ ।
-
ଶୁଦ୍ଧ ଉତ୍ତର (Answer): कर्मणि द्वितीया
(ञ) प्राप्य वरान् निबोधत ।
-
ଓଡ଼ିଆ ଅନୁବାଦ: ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଜ୍ଞାନୀମାନଙ୍କୁ ପ୍ରାପ୍ତ କରି ଜ୍ଞାନ ଲାଭ କର ।
-
ଶୁଦ୍ଧ ଉତ୍ତର (Answer): कर्मणि द्वितीया
୪. ବାକ୍ୟ ଗଠନ କର ।
(4. वाक्यनिर्माणं कुरुत ।)
-
सत्यम् (ସତ୍ୟ):
-
ବାକ୍ୟ: सर्वदा सत्यम् वद । (ସର୍ବଦା ସତ୍ୟ କୁହ ।)
-
-
श्रद्धया (ଶ୍ରଦ୍ଧାରେ/ଶ୍ରଦ୍ଧା ଦ୍ୱାରା):
-
ବାକ୍ୟ: श्रद्धया सत्यमाप्यते । (ଶ୍ରଦ୍ଧା ଦ୍ୱାରା ସତ୍ୟ ପ୍ରାପ୍ତ ହୁଏ ।)
-
-
ददाति (ଦିଏ):
-
ବାକ୍ୟ: सखा सख्ये धनं ददाति । (ମିତ୍ର ମିତ୍ରକୁ ଧନ ଦିଏ ।)
-
-
अस्तु (ହେଉ):
-
ବାକ୍ୟ: तन्मे मनः शिवसङ्कल्पम् अस्तु । (ମୋର ମନ ମଙ୍ଗଳମୟ ହେଉ ।)
-
-
धर्मात् (ଧର୍ମରୁ):
-
ବାକ୍ୟ: धर्मात् न प्रमदितव्यम् । (ଧର୍ମରୁ ବିରତ ହେବା ଉଚିତ ନୁହେଁ ।)
-
-
प्राप्य (ପାଇ/ପ୍ରାପ୍ତ କରି):
-
ବାକ୍ୟ: प्राप्य वरान् निबोधत । (ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଜ୍ଞାନୀମାନଙ୍କୁ ପ୍ରାପ୍ତ କରି ଜ୍ଞାନ ଲାଭ କର ।)
-
୫. ସନ୍ଧି କର (ଯୋଡ଼) ।
(5. सन्धिविधानं कुरुत ।)
-
सत्यम् + उपैमि = सत्यमुपैमि
-
सत्यम् + आप्यते = सत्यमाप्यते
-
चर + एव + इति = चरैवेति
-
स्वाध्यायात् + मा = स्वाध्यायान्मा
-
यानि + अनवद्यानि = यान्यनवद्यानि
-
पशून् + च = पशूंश्च
-
एतत् + अनुशासनम् = एतदनुशासनम्
-
एवम् + उपासितव्यम् = एवमुपासितव्यम्
୬. ସନ୍ଧି ବିଚ୍ଛେଦ କର ।
(6. सन्धिविच्छेदं कुरुत ।)
-
उपदेशामृतम् = उपदेश + अमृतम्
-
यदनुशासनम् = यत् + अनुशासनम्
-
विज्ञानयुगेऽपि = विज्ञानयुगे + अपि
-
सद्विप्राः = सत् + विप्राः
-
अहमनृतात् = अहम् + अनृतात्
-
पुत्रोऽहम् = पुत्रः + अहम्
-
तन्मे = तत् + मे
-
सत्यान्न = सत्यात् + न
-
त्वयोपास्यानि = त्वया + उपास्यानि
-
यान्यस्माकम् = यानि + अस्माकम्
-
एष आदेशः = एषः + आदेशः
୭. ବନ୍ଧନୀ ମଧ୍ୟରୁ ବିଗ୍ରହବାକ୍ୟ / ସମସ୍ତପଦ / ସମାସର ନାମ ବାଛି ଶୁଦ୍ଧ ଉତ୍ତର ଲେଖ ।
(7. बन्धनीमध्यात् विग्रहवाक्यं/समस्तपदं/समासनाम चित्वा शुद्धम् उत्तरं लिखत -)
(क) गुरुकुले
-
ଓଡ଼ିଆ ଅନୁବାଦ: ଗୁରୁକୁଳରେ (ଗୁରୁଙ୍କର କୁଳରେ)
-
ଶୁଦ୍ଧ ଉତ୍ତର (Answer): गुरोः कुलं तस्मिन्
(ख) उपदेशः एव अमृतम्
-
ଓଡ଼ିଆ ଅନୁବାଦ: ଉପଦେଶ ହିଁ ଅମୃତ (ଉପଦେଶାମୃତ)
-
ଶୁଦ୍ଧ ଉତ୍ତର (Answer): उपदेशामृतम्
(ग) विज्ञानयुगे
-
ଓଡ଼ିଆ ଅନୁବାଦ: ବିଜ୍ଞାନ ଯୁଗରେ (ବିଜ୍ଞାନର ଯୁଗରେ)
-
ଶୁଦ୍ଧ ଉତ୍ତର (Answer): षष्ठी तत्पुरुषः
(घ) विद्यार्थिनाम्
-
ଓଡ଼ିଆ ଅନୁବାଦ: ବିଦ୍ୟାର୍ଥୀମାନଙ୍କର (ଯେଉଁମାନେ ବିଦ୍ୟା ଅର୍ଜନ କରନ୍ତି ସେମାନଙ୍କର)
-
ଶୁଦ୍ଧ ଉତ୍ତର (Answer): विद्याम् अर्थयन्ते ये तेषाम्
(ङ) आचार्यः देवः यस्य सः
-
ଓଡ଼ିଆ ଅନୁବାଦ: ଆଚାର୍ଯ୍ୟ ଯାହାଙ୍କର ଦେବତା ଅଟନ୍ତି ସେ (ଆଚାର୍ଯ୍ୟଦେବ)
-
ଶୁଦ୍ଧ ଉତ୍ତର (Answer): आचार्यदेवः
(च) अनवद्यानि
-
ଓଡ଼ିଆ ଅନୁବାଦ: ଅନବଦ୍ୟଗୁଡ଼ିକ (ଯାହା ନିନ୍ଦନୀୟ ନୁହେଁ ବା ଦୋଷଶୂନ୍ୟ)
-
ଶୁଦ୍ଧ ଉତ୍ତର (Answer): नञ् तत्पुरुषः
(छ) सुशिक्षार्थम्
-
ଓଡ଼ିଆ ଅନୁବାଦ: ଉତ୍ତମ ଶିକ୍ଷା ନିମିତ୍ତ (ସୁଶିକ୍ଷା ପାଇଁ)
-
ଶୁଦ୍ଧ ଉତ୍ତର (Answer): सुशिक्षायै इदम्
(ज) वेदोपनिषत्
-
ଓଡ଼ିଆ ଅନୁବାଦ: ବେଦରୂପକ ଉପନିଷଦ
-
ଶୁଦ୍ଧ ଉତ୍ତର (Answer): वेदश्चासौ उपनिषत् च
୮. ବନ୍ଧନୀ ମଧ୍ୟରୁ ଶୁଦ୍ଧ ପ୍ରକୃତି ବା ପ୍ରତ୍ୟୟଗତ ଉତ୍ତର ବାଛି ଶୂନ୍ୟସ୍ଥାନ ପୂରଣ କର ।
(8. बन्धनीमध्यात् शुद्धं प्रकृतिगतं प्रत्ययगतं वा उत्तरं चित्वा शून्यस्थानं पूरयत ।)
-
(क) उपदेशः = उप + दिश् + घञ् ।
-
(ଓଡ଼ିଆ ଅନୁବାଦ: ଉପଦେଶଃ = ଉପ + ଦିଶ୍ + ଘଞ୍)
-
-
(ख) सूक्ते = सु + वच् + क्त ।
-
(ଓଡ଼ିଆ ଅନୁବାଦ: ସୂକ୍ତେ = ସୁ + ବଚ୍ + କ୍ତ)
-
-
(ग) अनुशासनम् = अनु + शास् + ल्युट् ।
-
(ଓଡ଼ିଆ ଅନୁବାଦ: ଅନୁଶାସନମ୍ = ଅନୁ + ଶାସ୍ + ଲ୍ୟୁଟ୍)
-
-
(घ) प्राप्य = प्र + आप् + ल्यप् ।
-
(ଓଡ଼ିଆ ଅନୁବାଦ: ପ୍ରାପ୍ୟ = ପ୍ର + ଆପ୍ + ଲ୍ୟପ୍)
-
-
(ङ) चरन् = चर् + शतृ ।
-
(ଓଡ଼ିଆ ଅନୁବାଦ: ଚରନ୍ = ଚର୍ + ଶତୃ)
-
-
(च) प्रमदितव्यम् = प्र + मद् + तव्य ।
-
(ଓଡ଼ିଆ ଅନୁବାଦ: ପ୍ରମଦିତବ୍ୟମ୍ = ପ୍ର + ମଦ୍ + ତବ୍ୟ)
-
-
(छ) प्रवचनाभ्याम् = प्र + वच् + ल्युट् ।
-
(ଓଡ଼ିଆ ଅନୁବାଦ: ପ୍ରବଚନାଭ୍ୟାମ୍ = ପ୍ର + ବଚ୍ + ଲ୍ୟୁଟ୍)
-
-
(ज) सेवितव्यानि = सेव् + तव्य ।
-
(ଓଡ଼ିଆ ଅନୁବାଦ: ସେବିତବ୍ୟାନି = ସେବ୍ + ତବ୍ୟ)
-
-
(झ) आदेशः = आ + दिश् + घञ् ।
-
(ଓଡ଼ିଆ ଅନୁବାଦ: ଆଦେଶଃ = ଆ + ଦିଶ୍ + ଘଞ୍)
-
୯. ସ୍ତ୍ରୀଲିଙ୍ଗ ପ୍ରତ୍ୟୟରେ ରୂପଗୁଡ଼ିକ ଲେଖ ।
(9. स्त्रीप्रत्यये रूपाणि लिखत ।)
-
आचार्य (ଆଚାର୍ଯ୍ୟ) -> आचार्या / आचार्यानी (ଆଚାର୍ଯ୍ୟା / ଆଚାର୍ଯ୍ୟାନୀ)
-
गुरु (ଗୁରୁ) -> गुर्वी (ଗୁର୍ବୀ)
-
मनुष्य (ମନୁଷ୍ୟ) -> मनुष्या / मानुषी (ମନୁଷ୍ୟା / ମାନୁଷୀ)
-
पुत्र (ପୁତ୍ର) -> पुत्री (ପୁତ୍ରୀ)
-
पुरुष (ପୁରୁଷ) -> पौरुषी (ପୌରୁଷୀ)
-
सत् (ସତ୍) -> सती (ସତୀ)
-
सखि (ସଖି) -> सखी (ସଖୀ)