ଖାଦ୍ୟର ରହସ୍ୟ : ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ଓ ସୁସ୍ଥତା – Book Q A Class 5 ଆମ ବିଚିତ୍ର ବିଶ୍ବ
ଆସ ଚିନ୍ତା କରିବା 🤔✨
Question 1: କେତେକ ଖାଦ୍ୟଦ୍ରବ୍ୟ କିଛି ସପ୍ତାହ ଧରି ଭଲ ରହୁଥିବାବେଳେ ଆଉ କେତେକ ଖାଦ୍ୟଦ୍ରବ୍ୟ ଖୁବ୍ କମ୍ ଦିନରେ ନଷ୍ଟ ହୋଇଯାଏ କାହିଁକି ? 🍎🍞
Answer: ଏହାର ମୁଖ୍ୟ କାରଣ ହେଉଛି ଖାଦ୍ୟରେ ଥିବା ଜଳୀୟ ଅଂଶ (Moisture)। ଯେଉଁ ଖାଦ୍ୟରେ ଜଳୀୟ ଅଂଶ ବା ଓଦାଭାବ ଅଧିକ ଥାଏ (ଯେପରିକି ପାଉଁରୁଟି, କ୍ଷୀର, ରନ୍ଧା ଖାଦ୍ୟ), ସେଥିରେ ବ୍ୟାକ୍ଟେରିଆ ଏବଂ କବକ (Fungus) ଭଳି ଅଣୁଜୀବ ବହୁତ ଶୀଘ୍ର ବଂଶବୃଦ୍ଧି କରନ୍ତି। ଫଳରେ ସେଗୁଡ଼ିକ 1 ରୁ 2 ଦିନରେ ନଷ୍ଟ ହୋଇଯାଏ। ଅପରପକ୍ଷରେ, ଯେଉଁ ଖାଦ୍ୟ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଶୁଖିଲା ଥାଏ (ଯେପରିକି ଚାଉଳ, ଡାଲି, ବିସ୍କୁଟ୍), ସେଥିରେ ଅଣୁଜୀବ ସହଜରେ ବଢ଼ିପାରନ୍ତି ନାହିଁ। ତେଣୁ ସେଗୁଡ଼ିକ କିଛି ସପ୍ତାହ ବା ମାସ ଧରି ଭଲ ରହେ। 🦠❌
Question 2: ତୁମେ ଦୁଇଦିନ ପାଇଁ ଏକ କ୍ଷେତ୍ର ପରିଭ୍ରମଣରେ ଯାଉଛ । ସାଙ୍ଗରେ ନେବାପାଇଁ ଆସୁଥିବା ଖାଦ୍ୟସାମଗ୍ରୀର ତାଲିକା କର । ସେଗୁଡ଼ିକ ନଷ୍ଟ ନହେବାପାଇଁ ତୁମେ କ'ଣ କରିବ ? 🎒⛺
Answer:
-
ଖାଦ୍ୟସାମଗ୍ରୀର ତାଲିକା: ଚୁଡ଼ାଭଜା, ବିସ୍କୁଟ୍, ନିମକି, ଶୁଖିଲା ପୁରୀ କିମ୍ବା ପରଟା, ଆଚାର, ଖଜୁରୀ, ଚଣାଭଜା ଏବଂ ପାଣି ବୋତଲ। 🍪ପୁରୀ
-
ନଷ୍ଟ ନହେବା ପାଇଁ ପଦକ୍ଷେପ:
-
ଆମେ ରନ୍ଧା ହୋଇଥିବା ଓଦାଳିଆ ତରକାରୀ ସାଙ୍ଗରେ ନେବୁ ନାହିଁ, କାରଣ ଏହା ଶୀଘ୍ର ନଷ୍ଟ ହୋଇଯାଏ।
-
ସମସ୍ତ ଶୁଖିଲା ଖାଦ୍ୟକୁ ବାୟୁରୋଧୀ ଡବା (Air-tight container) କିମ୍ବା ଜିପ୍-ଲକ୍ ବ୍ୟାଗ୍ରେ ଭଲ ଭାବରେ ପ୍ୟାକ୍ କରି ନେବୁ, ଯେପରି ସେଥିରେ ବାହାରର ପବନ ବା ଆର୍ଦ୍ରତା ନ ଲାଗେ।
-
ଖାଦ୍ୟଗୁଡ଼ିକୁ ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କ ସିଧାସଳଖ କିରଣ ବା ଖରାରୁ ଦୂରରେ, ଏକ ଥଣ୍ଡା ସ୍ଥାନରେ ରଖିବୁ। ☀️🙅♂️
-
Question 3: ଯଦି ଖାଦ୍ୟ ସଂରକ୍ଷଣ କରାଯାଇ ନପାରିବ ତେବେ କ'ଣ ହେବ ? ଖାଦ୍ୟ ସଂରକ୍ଷଣ ବିନା ଏକ ଦିନର କଳ୍ପନା କର ଏବଂ ଏହାର ପରିଣାମ ବିଷୟରେ ଆଲୋଚନା କର । 🥀🌾
Answer: ଯଦି ଖାଦ୍ୟ ସଂରକ୍ଷଣ (Food preservation) କରାଯାଇ ନପାରିବ, ତେବେ ପ୍ରତିଦିନ ପ୍ରଚୁର ପରିମାଣର ଖାଦ୍ୟ ନଷ୍ଟ ହେବ ଏବଂ ବିଶ୍ୱରେ ଖାଦ୍ୟ ସଙ୍କଟ ବା ଦୁର୍ଭିକ୍ଷ ଦେଖାଦେବ।
-
ଖାଦ୍ୟ ସଂରକ୍ଷଣ ବିନା ଏକ ଦିନର କଳ୍ପନା ଓ ପରିଣାମ:
ଖାଦ୍ୟ ସଂରକ୍ଷଣ ବିନା ଗୋଟିଏ ଦିନ ବହୁତ ଭୟଙ୍କର ହେବ। ଚାଷୀମାନେ ଅମଳ କରୁଥିବା ଧାନ, ଗହମ, ପନିପରିବା ଓ ଫଳ ସେହି ଦିନ ହିଁ ପଚିବାକୁ ଲାଗିବ। ବଜାରରେ କ୍ଷୀର, ଦହି, ମାଛ ଓ ମାଂସ ମିଳିବ ନାହିଁ କାରଣ ସେଗୁଡ଼ିକୁ କୋଲ୍ଡ ଷ୍ଟୋରେଜ୍ ବା ଫ୍ରିଜ୍ରେ ରଖାଯାଇପାରିବ ନାହିଁ। ଆମେ ଭବିଷ୍ୟତ ପାଇଁ ଖାଦ୍ୟ ସଞ୍ଚୟ କରିପାରିବା ନାହିଁ, ଫଳରେ ହୋଟେଲ ଓ ଦୋକାନ ସବୁ ବନ୍ଦ ହୋଇଯିବ। ଲୋକମାନେ କେବଳ ସେତିକି ରୋଷେଇ କରିବେ ଯେତିକି ସେହି ସମୟରେ ଖାଇବେ। ଯଦି କୌଣସି କାରଣରୁ ରନ୍ଧା ଖାଦ୍ୟ ବଳିଯାଏ, ତେବେ ତାହା କିଛି ଘଣ୍ଟା ମଧ୍ୟରେ ଦୁର୍ଗନ୍ଧ ହୋଇଯିବ ଏବଂ ତାକୁ ଖାଇଲେ ଲୋକେ ଫୁଡ୍ ପଏଜନିଂ (Food poisoning) ର ଶିକାର ହୋଇ ଅସୁସ୍ଥ ହୋଇପଡ଼ିବେ। 🤢🏥
Question 4: ନିମ୍ନଲିଖିତ ତଥ୍ୟଗୁଡ଼ିକୁ ମେଳ କର । 📝
'କ' ସ୍ତମ୍ଭରେ ଥିବା ଖାଦ୍ୟ ସାମଗ୍ରୀକୁ କେଉଁ ଉପାୟରେ ସଂରକ୍ଷଣ କରି 'ଖ' ସ୍ତମ୍ଭରେ ଥିବା ଉତ୍ପାଦ ମିଳିବ ତାହା ଲେଖ ।
Answer:
ଖାଲି ଥିବା 'ସଂରକ୍ଷଣ ପଦ୍ଧତି' ସ୍ତମ୍ଭକୁ ପୂରଣ କରି ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ସାରଣୀଟି ତଳେ ଦିଆଗଲା:
| ସାମଗ୍ରୀ 🍅 | ସଂରକ୍ଷଣ ପଦ୍ଧତି 🛡️ | ଉତ୍ପାଦ 🍯 |
| ଆମ୍ବ | ଖରାରେ ଶୁଖାଇବା | ଆମ୍ବୁଲ |
| ପାମ୍ପଡ଼ | ଖରାରେ ଶୁଖାଇବା | ଶୁଖିଲା ପାମ୍ପଡ଼ |
| ବିଭିନ୍ନ ଫଳ | ଚିନି ମିଶାଇ ସିଝାଇବା (ବା ରସରେ ରଖିବା) | ଜେଲି/ଜାମ୍ |
| ଲେମ୍ବୁ | ଲୁଣ, ତେଲ ଓ ମସଲା ମିଶାଇ ଖରାରେ ରଖିବା | ଲେମ୍ବୁ ଆଚାର |
| ସର (ଲହୁଣୀ) | ଗରମ କରିବା / ଫୁଟାଇବା | ଘିଅ |
| ବଟା ବିରି | ଖରାରେ ଶୁଖାଇବା | ବଡ଼ି |
| ଲଙ୍କା | ଖରାରେ ଶୁଖାଇ ଗୁଣ୍ଡ କରିବା | ଲଙ୍କାଗୁଣ୍ଡ |