📘

WithTeachers

Learning Together

© WithTeachers

Designed with for a better world.
Class 7 ସାହିତ୍ୟ ସୁମନ
କର୍ମଗୀତିକା (ପଦ୍ୟ)

କର୍ମଗୀତିକା (ପଦ୍ୟ) – Study Material Class 7 ସାହିତ୍ୟ ସୁମନ

କବି ପରିଚୟ (Poet Details)
‘କର୍ମ-ଗୀତିକା’ କବିତାର କବି ହେଉଛନ୍ତି ରାମକୃଷ୍ଣ ନନ୍ଦ (୧୯୦୬-୧୯୯୪)। ସେ ଓଡ଼ିଆ ଶିଶୁସାହିତ୍ୟର ଅନ୍ୟତମ ବିନ୍ଧାଣି ତଥା ଲୋକପ୍ରିୟ ପ୍ରାର୍ଥନା ‘ଆହେ ଦୟାମୟ ବିଶ୍ୱବିହାରୀ’ ର ସ୍ରଷ୍ଟା। ଜଣେ ଆଦର୍ଶ ଶିକ୍ଷକ, ସମ୍ପାଦକ ଏବଂ ପାଠ୍ୟପୁସ୍ତକ ପ୍ରଣେତା ଭାବରେ ସେ ବେଶ୍ ଚର୍ଚ୍ଚିତ ଥିଲେ।

  • ପ୍ରମୁଖ ରଚନା: ତାଙ୍କର ପ୍ରସିଦ୍ଧ ପୁସ୍ତକଗୁଡ଼ିକ ମଧ୍ୟରେ ‘ତୁଳସୀ ଦାସ’, ‘ଛଅଟି ଗଛ କଥା’, ‘ଗଳ୍ପପୁରୀ’, ‘ଲେଖନୀର ପାଠଶାଳା’, ‘ସୁନାପାହାଚ’, ‘ରତ୍ନପାଖୁଡ଼ା’, ‘ପଞ୍ଚତନ୍ତ୍ର କାହାଣୀ’ ଏବଂ ‘ଜୀବନରହସ୍ୟ’ ଆଦି ଅନ୍ୟତମ।
  • ଆତ୍ମଜୀବନୀ: ତାଙ୍କ ରଚିତ ଆତ୍ମଜୀବନୀର ନାମ ହେଉଛି ‘ଜୀବନରଙ୍ଗ’।
  • ସମ୍ପାଦନା: ସେ ଶିଶୁମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଉଦ୍ଦିଷ୍ଟ ବହୁଳ ପ୍ରସାରିତ ପତ୍ରିକା ‘ସଂସାର’ ର ସମ୍ପାଦକ ଥିଲେ।
  • ପୁରସ୍କାର: ତାଙ୍କର କବିତା ସଂକଳନ ‘ଝୁମୁକା’ ପାଇଁ ସେ ୧୯୮୦ ମସିହାରେ ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର ଲାଭ କରିଥିଲେ। ଏହି ପଠିତ କବିତାଟି ତାଙ୍କର ‘ଝୁମୁକା’ ସଂକଳନରୁ ହିଁ ଗୃହୀତ ହୋଇଛି।

ପଦଗୁଡ଼ିକର ସବିଶେଷ ବର୍ଣ୍ଣନା (Stanza-wise Details)

ପଦ - ୧

ଜୀବନେ ଯେବେ ବାବୁ ଲଭିବ ଯଶ,
କରମେ ଲାଗିପଡ଼ି ତେଜି ଅଳସ ।
କେତେ କାମ ରହିଛି ତୁମରି ପାଇଁ,
ବାଳକ ବାଳିକାଏ ଆସ ହେ ଧାଇଁ ।
  • ଶବ୍ଦାର୍ଥ (Word Meanings):

    • ଯଶ - ସୁନାମ, ଖ୍ୟାତି
    • ଲଭିବ - ପାଇବ
    • କରମେ - କର୍ମରେ ବା କାମରେ
    • ତେଜି - ତ୍ୟାଗ କରି
    • ଅଳସ - ଆଳସ୍ୟ, କୁଡ଼େମି
  • ଭାବାର୍ଥ (Explanation):
    ହେ ବାଳକ ବାଳିକାଗଣ! ଯଦି ତୁମେମାନେ ନିଜ ଜୀବନରେ ଯଶ ବା ସୁନାମ ଅର୍ଜନ କରିବାକୁ ଚାହୁଁଛ, ତେବେ ନିଜ ଦେହରୁ ସମସ୍ତ ଆଳସ୍ୟକୁ ତ୍ୟାଗ କରି ନିରନ୍ତର କର୍ମରେ ଲାଗିପଡ଼ । ତୁମମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଏ ସଂସାରରେ ଅନେକ କାମ ବାକି ରହିଛି, ତେଣୁ ବିଳମ୍ବ ନକରି ତୁମେ ସବୁ ଦୌଡ଼ି ଆସ ଓ ନିଜ କର୍ମରେ ଧ୍ୟାନ ଦିଅ ।
ପଦ - ୨

‘ପାରିବି ନାହିଁ’ କଥା ଧରନା ତୁଣ୍ଡେ,
‘ହାରିଲି’ ବୋଲି ଫେରି ନ ଯାଅ ଦୁଃଖେ ।
ନିଶ୍ଚେ ଜିଣିବ କଲେ ଥରକୁ ଥର,
ଧୀର ପାଣି ଯେସନେ କାଟେ ପଥର ।
  • ଶବ୍ଦାର୍ଥ (Word Meanings):

    • ତୁଣ୍ଡେ - ପାଟିରେ କିମ୍ବା କଥାରେ
    • ଦୁଃଖେ - ଦୁଃଖରେ, ନିରାଶ ହୋଇ
    • ଜିଣିବ - ଜୟ କରିବ, ସଫଳ ହେବ
    • ଯେସନେ - ଯେପରି, ଯେମିତି
  • ଭାବାର୍ଥ (Explanation):
    ଜୀବନରେ କୌଣସି କାମକୁ ଦେଖି 'ମୁଁ ଏହା ପାରିବି ନାହିଁ' ବୋଲି କେବେହେଲେ ନିଜ ତୁଣ୍ଡରେ ଧର ନାହିଁ କିମ୍ବା ଥରେ ବିଫଳ ହେଲେ 'ମୁଁ ହାରିଗଲି' ବୋଲି ଭାବି ଦୁଃଖରେ ଫେରିଯାଅ ନାହିଁ । ଯେପରି ଲଗାତାର ଧୀର ପାଣି ପଡ଼ି ପଡ଼ି ଦିନେ କଠିନ ପଥରକୁ ମଧ୍ୟ କାଟି ଦିଏ, ସେହିପରି ବାରମ୍ବାର ନିରବଚ୍ଛିନ୍ନ ଚେଷ୍ଟା କଲେ ତୁମେମାନେ ନିଶ୍ଚୟ ସଫଳତା ଲାଭ କରିବ ।
    🌟 WithTeachers.in🌟
ପଦ - ୩

ସୁସ୍ଥ ଶରୀରେ କର ସଞ୍ଚୟ ବଳ,
ବିଦ୍ୟା ବୁଦ୍ଧିରେ ମନ କର ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ।
ଶରୀର, ମନ ରଖ ପ୍ରଫୁଲ୍ଲ ସଦା,
ତେବେ ସିନା ଜିଣିବ ସକଳ ବାଧା ।
  • ଶବ୍ଦାର୍ଥ (Word Meanings):

    • ସଞ୍ଚୟ - ଏକାଠି କରିବା, ଜମା କରିବା
    • ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ - ଆଲୋକିତ, ଦୀପ୍ତିମାନ
    • ପ୍ରଫୁଲ୍ଲ - ଖୁସି, ଆନନ୍ଦିତ
    • ସକଳ - ସମସ୍ତ, ସବୁ
    • ବାଧା - ବିଘ୍ନ, ପ୍ରତିବନ୍ଧକ
  • ଭାବାର୍ଥ (Explanation):
    ନିଜର ଶରୀରକୁ ସୁସ୍ଥ ରଖି ଦେହରେ ବଳ ସଞ୍ଚୟ କର ଏବଂ ଉତ୍ତମ ବିଦ୍ୟା ତଥା ବୁଦ୍ଧି ଅର୍ଜନ କରି ନିଜ ମନକୁ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ କର । ନିଜ ଶରୀର ଏବଂ ମନକୁ ସବୁବେଳେ ଖୁସି ଓ ପ୍ରଫୁଲ୍ଲ ରଖିଲେ ଯାଇ ତୁମେମାନେ ଜୀବନର ସମସ୍ତ ବାଧାବିଘ୍ନକୁ ସାହସର ସହିତ ଅତିକ୍ରମ କରିପାରିବ ।
ପଦ - ୪

ଏକା ଦିନକେ କେହି ହୁଏ କି ବଡ଼ ?
ଏକା ହୋଇ କି କେହି ଜିଣିଛି ଗଡ଼ ?
ଯେଝା କରମେ ଲାଗ ଦିବସ-ରାତି,
ସରବେ ମନ ଦେଲେ ଉଠିବ ଜାତି ।
  • ଶବ୍ଦାର୍ଥ (Word Meanings):

    • ଗଡ଼ - ଦୁର୍ଗ (ଏଠାରେ ବଡ଼ ସଫଳତା ଅର୍ଥରେ)
    • ଯେଝା - ଯିଏ ଯାହାର, ନିଜର
    • କରମେ - କର୍ମରେ
    • ସରବେ - ସମସ୍ତେ
    • ଦିବସ - ଦିନ
  • ଭାବାର୍ଥ (Explanation):
    ଏ ସଂସାରରେ କେହି ଗୋଟିଏ ଦିନରେ ବଡ଼ ଲୋକ ହୋଇଯାଏ ନାହିଁ କିମ୍ବା କେହି ଏକୁଟିଆ ସଂଗ୍ରାମ କରି କୌଣସି ବିରାଟ ଗଡ଼ ଜୟ କରିପାରେ ନାହିଁ । ଦେଶର ଉନ୍ନତି ପାଇଁ ସମସ୍ତଙ୍କ ସହଯୋଗ ଆବଶ୍ୟକ । ସମସ୍ତେ ମିଶି ଯିଏ ଯାହାର କର୍ମରେ ଦିନରାତି ଲାଗିପଡ଼ିଲେ ଏବଂ ସମସ୍ତେ ମନ ଦେଇ କାମ କଲେ ଯାଇ ଆମ ଜାତିର ଉନ୍ନତି ହୋଇପାରିବ ।
    🌟 WithTeachers.in🌟
ପଦ - ୫

କୃଷି, ବାଣିଜ୍ୟ, ଦେଶ, ଦେଶର କାମ,
ତହିଁରେ ଅରଜିବ ଅମର ନାମ,
ଆଜହୁଁ ବାଛିନିଅ ଯେ ଯାହା ମତେ,
ଅସାଧ୍ୟ ହୋଇ କିଛି ନାହିଁ ଜଗତେ ।
  • ଶବ୍ଦାର୍ଥ (Word Meanings):

    • ବାଣିଜ୍ୟ - ବେପାର, ବ୍ୟବସାୟ
    • ତହିଁରେ - ସେଥିରେ
    • ଅରଜିବ - ଅର୍ଜନ କରିବ, କମେଇବ
    • ଅମର - ଯାହାର ମୃତ୍ୟୁ ନାହିଁ, ଚିରସ୍ମରଣୀୟ
    • ଅସାଧ୍ୟ - ଯାହା ସାଧନ କରିହୁଏ ନାହିଁ, ଅସମ୍ଭବ
  • ଭାବାର୍ଥ (Explanation):
    କୃଷି, ବାଣିଜ୍ୟ ଏବଂ ଦେଶର ବିଭିନ୍ନ ଉନ୍ନତିମୂଳକ କାମ କରି ତୁମେମାନେ ନିଜର ନାମକୁ ଅମର କରିପାରିବ ବା ଚିରସ୍ମରଣୀୟ କରିପାରିବ । ଏହି ଜଗତରେ କୌଣସି କାମ ଅସାଧ୍ୟ ବା ଅସମ୍ଭବ ନୁହେଁ, ତେଣୁ ଆଜିଠାରୁ ଯାହାକୁ ଯେଉଁ କାମ ଭଲ ଲାଗୁଛି ସେ ନିଜ ଇଚ୍ଛା ଅନୁସାରେ ତାହା ବାଛିନେଇ ନିଜ ଲକ୍ଷ୍ୟ ପଥରେ ଆଗେଇ ଚାଲ ।

    🌟 WithTeachers.in🌟

ପଦ - ୬

ଶିଖ ନିଜ ଗୋଡ଼ରେ ହେବାକୁ ଠିଆ,
ପର ବଦନେ ଚାହିଁ ରହିଛି କିଆଁ ?
ଦେବ-ଶକତି ତୁମ ଶରୀରେ ଭରା,
ବିଭୁ-କରୁଣା ଲଭି ଜିଣ ଏ ଧରା।
  • ଶବ୍ଦାର୍ଥ (Word Meanings):

    • ବଦନେ - ମୁହଁକୁ
    • କିଆଁ - କାହିଁକି
    • ଦେବ-ଶକତି - ଦେବତାଙ୍କର ଶକ୍ତି ବା ଅପାର ଶକ୍ତି
    • ବିଭୁ - ଭଗବାନ, ଈଶ୍ୱର
    • କରୁଣା - ଦୟା, ଆଶୀର୍ବାଦ
    • ଧରା - ପୃଥିବୀ, ସଂସାର
  • ଭାବାର୍ଥ (Explanation):
    ଅନ୍ୟମାନଙ୍କ ମୁହଁକୁ ନ ଚାହିଁ ବା ଅନ୍ୟ ଉପରେ ନିର୍ଭର ନ କରି ନିଜ ଗୋଡ଼ରେ ନିଜେ ଛିଡ଼ା ହେବା ଅର୍ଥାତ୍ ସ୍ୱାବଲମ୍ବୀ ହେବା ଶିଖ । ତୁମ ଶରୀରରେ ଦେବତାମାନଙ୍କ ପରି ଅସୀମ ଶକ୍ତି ଭରି ରହିଛି, ତେଣୁ ଭଗବାନଙ୍କ ଆଶୀର୍ବାଦ ଲାଭ କରି ନିଜ କର୍ମ ଓ ଦୃଢ଼ ମନୋବଳ ଦ୍ୱାରା ଏହି ପୃଥିବୀକୁ ଜୟ କର ।
ଏଠାରେ କବି ରାମକୃଷ୍ଣ ନନ୍ଦଙ୍କ ରଚିତ ‘କର୍ମ-ଗୀତିକା’ କବିତାର ଏକ ବିସ୍ତୃତ ସାରାଂଶ ଦିଆଗଲା:

🌟 WithTeachers.in🌟

‘କର୍ମ-ଗୀତିକା’ କବିତାର ବିସ୍ତୃତ ସାରାଂଶ
ସୁନାମଧନ୍ୟ ଶିଶୁସାହିତ୍ୟିକ ରାମକୃଷ୍ଣ ନନ୍ଦଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ରଚିତ ‘କର୍ମ-ଗୀତିକା’ କବିତାଟି ଏକ ଅତ୍ୟନ୍ତ ପ୍ରେରଣାଦାୟକ କବିତା। ଏହି କବିତାରେ କବି ପିଲାମାନଙ୍କୁ ଆଳସ୍ୟ ତ୍ୟାଗ କରି କର୍ମଠ, ଆତ୍ମନିର୍ଭରଶୀଳ ଏବଂ ସକାରାତ୍ମକ ମନୋଭାବ ପୋଷଣ କରିବାକୁ ଆହ୍ୱାନ ଦେଇଛନ୍ତି।

ଆଳସ୍ୟ ତ୍ୟାଗ ଓ ନିରନ୍ତର କର୍ମ କବିଙ୍କ ମତରେ, ଜୀବନରେ ଯଶ ବା ସୁନାମ ଅର୍ଜନ କରିବାକୁ ହେଲେ ମଣିଷକୁ ସର୍ବପ୍ରଥମେ ନିଜର ଆଳସ୍ୟ ତ୍ୟାଗ କରିବାକୁ ପଡ଼ିବ ଏବଂ କର୍ମରେ ଲାଗିପଡ଼ିବାକୁ ହେବ। କୌଣସି କଠିନ କାମକୁ ଦେଖି ‘ପାରିବି ନାହିଁ’ ବୋଲି କେବେବି ମୁହଁରେ କହିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ କିମ୍ବା ଥରେ ବିଫଳ ହେଲେ ମନ ଦୁଃଖ କରି ପଛକୁ ଫେରିଯିବା ଅନୁଚିତ। ଯେପରି କ୍ରମାଗତ ଭାବରେ ପଡ଼ୁଥିବା ଧୀର ପାଣି ମଧ୍ୟ ଦିନେ କଠିନ ପଥରକୁ କାଟିଦିଏ, ସେହିପରି ବାରମ୍ବାର ଏବଂ ନିରବଚ୍ଛିନ୍ନ ପ୍ରଚେଷ୍ଟା କଲେ ମଣିଷ ନିଶ୍ଚୟ ସଫଳତା ଲାଭ କରେ।

ଶାରୀରିକ ସୁସ୍ଥତା ଓ ମାନସିକ ଦୃଢ଼ତା ଜୀବନର ସମସ୍ତ ବାଧାବିଘ୍ନକୁ ଅତିକ୍ରମ କରିବା ପାଇଁ ଶରୀରକୁ ସୁସ୍ଥ ରଖି ବଳ ସଞ୍ଚୟ କରିବା ଆବଶ୍ୟକ। କେବଳ ଶାରୀରିକ ବଳ ନୁହେଁ, ବିଦ୍ୟା ଏବଂ ବୁଦ୍ଧି ବଳରେ ମନକୁ ମଧ୍ୟ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ କରିବା ଉଚିତ୍। ଶରୀର ଏବଂ ମନ ସବୁବେଳେ ପ୍ରଫୁଲ୍ଲ ବା ଆନନ୍ଦିତ ରହିଲେ ଯାଇ ଯେକୌଣସି କଷ୍ଟକର ପରିସ୍ଥିତିକୁ ସାମ୍ନା କରିହେବ।

ସାମୂହିକ ପ୍ରଚେଷ୍ଟା ଓ ସ୍ୱାବଲମ୍ବନ ଏ ସଂସାରରେ କେହିହେଲେ ଗୋଟିଏ ଦିନରେ ବଡ଼ ହୋଇପାରେ ନାହିଁ କିମ୍ବା କେହି ଏକୁଟିଆ କୌଣସି ବିରାଟ ସଫଳତା (ଗଡ଼) ହାସଲ କରିପାରେ ନାହିଁ। ସମସ୍ତେ ମିଶି ଦିନରାତି ନିଜ କର୍ମରେ ଲାଗିଲେ ହିଁ ଦେଶ ଓ ଜାତିର ଉନ୍ନତି ହୋଇପାରିବ। ଦେଶର ଉନ୍ନତି ପାଇଁ କୃଷି, ବାଣିଜ୍ୟ ଆଦି ଯେକୌଣସି କ୍ଷେତ୍ରକୁ ବାଛିନେଇ ସେଥିରେ ନିଷ୍ଠାର ସହ କାମ କଲେ ଅମର ଖ୍ୟାତି ମିଳିବ। ଏ ଜଗତରେ କିଛି ବି ଅସାଧ୍ୟ ବା ଅସମ୍ଭବ ନୁହେଁ।

ପରିଶେଷ ଅନ୍ୟ ଉପରେ ନିର୍ଭର ନକରି ନିଜ ଗୋଡ଼ରେ ନିଜେ ଠିଆ ହେବା ଅର୍ଥାତ୍ ସ୍ୱାବଲମ୍ବୀ ହେବାକୁ କବି ପରାମର୍ଶ ଦେଇଛନ୍ତି। ମଣିଷ ଶରୀରରେ ଦେବତାଙ୍କର ଅପାର ଶକ୍ତି ଭରି ରହିଛି। ତେଣୁ ନିଜ ଭିତରେ ଥିବା ସେହି ଶକ୍ତିକୁ ଚିହ୍ନି, ନିଜ ଉପରେ ବିଶ୍ୱାସ ରଖି ଏବଂ ଈଶ୍ୱରଙ୍କ କରୁଣା ଲାଭ କରି ଏହି ସଂସାରକୁ ଜୟ କରିବା ପାଇଁ କବି ଆହ୍ୱାନ ଦେଇଛନ୍ତି।

ସାମଗ୍ରିକ ଭାବରେ, ଏହି କବିତାଟି ହେଉଛି ଆତ୍ମବିଶ୍ୱାସ, ନିରନ୍ତର ସାଧନା ଏବଂ ସକାରାତ୍ମକ ଚିନ୍ତାଧାରାର ଏକ ଅପୂର୍ବ ବାର୍ତ୍ତା ।