ସ୍ଵାସ୍ଥ୍ୟ ହିଁ ସମ୍ପଦ – Book Q A Class 8 ଜିଜ୍ଞାସା
Question 1: ନିମ୍ନ ଛବିଗୁଡ଼ିକରେ ଦେଖାଯାଇଥିବା ରୋଗଗୁଡ଼ିକୁ ସଂକ୍ରାମକ କିମ୍ବା ଅଣସଂକ୍ରାମକ ଭାବରେ ଶ୍ରେଣୀଭୁକ୍ତ କର । 🖼️❓
Answer: 💡
-
ସଂକ୍ରାମକ ରୋଗ (Communicable Diseases): 🦠
-
ଥଣ୍ଡା ଏବଂ ଫ୍ଲୁ (Cold and Flu) 🤧
-
ଟାଇଫଏଡ୍ (Typhoid) 🤢
-
ମିଳିମିଳା (Measles) 🤒
-
-
ଅଣସଂକ୍ରାମକ ରୋଗ (Non-communicable Diseases): 🛡️
-
ମଧୁମେହ (Diabetes) 🩸
-
ଶ୍ଵାସରୋଗ (Asthma) 🫁
-
withteachers
Question 2: 🩺
2. ରୋଗଗୁଡ଼ିକୁ ବ୍ୟାପକ ଭାବରେ ସଂକ୍ରାମକ ଏବଂ ଅଣସଂକ୍ରାମକ ରୋଗରେ ବିଭକ୍ତ କରାଯାଇପାରିବ । ତଳେ ଦିଆଯାଇଥିବା ବିକଳ୍ପଗୁଡ଼ିକରୁ ଅଣସଂକ୍ରାମକ ରୋଗଗୁଡ଼ିକୁ ଚିହ୍ନଟ କର ।
(i) ଟାଇଫଏଡ୍ (Typhoid)
(ii) ଶ୍ଵାସରୋଗ (Asthma)
(iii) ମଧୁମେହ (Diabetes)
(iv) ମିଳିମିଳା (Measles)
(a) (i) ଓ (ii)
(b) (i) ଓ (iii)
(c) (i) ଓ (iv)
(d) (ii) ଓ (iv)
Answer: 💡
ସଠିକ୍ ଉତ୍ତର ହେଉଛି (ii) ଶ୍ଵାସରୋଗ ଏବଂ (iii) ମଧୁମେହ 🛡️।
(ସୂଚନା: ପ୍ରଦତ୍ତ ବିକଳ୍ପଗୁଡ଼ିକରେ ସମ୍ଭବତଃ ପ୍ରିଣ୍ଟିଂ ତ୍ରୁଟି ଅଛି, କାରଣ (ii) ଓ (iii) ହିଁ ଏକମାତ୍ର ଅଣସଂକ୍ରାମକ ରୋଗ ଅଟେ। ଟାଇଫଏଡ୍ ଏବଂ ମିଳିମିଳା ହେଉଛି ସଂକ୍ରାମକ ରୋଗ)
Question 3: 🏫
3. ତୁମ ବିଦ୍ୟାଳୟରେ ଫ୍ଲୁ (Flu) ପ୍ରକୋପ ଚାଲିଛି । ଅନେକ ସହପାଠୀ ଅନୁପସ୍ଥିତ ଅଛନ୍ତି, ସେତେବେଳେ ମଧ୍ୟ କିଛି ପିଲା କାଶିବା ଏବଂ ଛିଙ୍କିବା ସହ ବିଦ୍ୟାଳୟକୁ ଆସୁଛନ୍ତି ।
(i) ଅଧିକ ବ୍ୟାପିବାକୁ ରୋକିବା ପାଇଁ ବିଦ୍ୟାଳୟ ତୁରନ୍ତ କ’ଣ ପଦକ୍ଷେପ ନେବା ଉଚିତ୍ ?
(ii) ଯଦି ତୁମ ପାଖରେ ବସୁଥିବା ସହପାଠୀଙ୍କ ଠାରେ ଥଣ୍ଡା, ଜ୍ଵରର ଲକ୍ଷଣ ଦେଖାଦିଏ, ତେବେ ତୁମେ କିପରି ଭଦ୍ର ଓ ବିଚାରଶୀଳ ଭାବରେ ପ୍ରତିକ୍ରିୟା ପ୍ରଦର୍ଶନ କରିବ ?
(iii) ତୁମେ ଏହି ପରିସ୍ଥିତିରେ କିପରି ନିଜକୁ ଏବଂ ଅନ୍ୟମାନଙ୍କୁ ସଂକ୍ରମିତ ହେବାରୁ ରକ୍ଷା କରି ପାରିବ ?
Answer: 💡
-
(i) 🛑 ଅଧିକ ବ୍ୟାପିବାକୁ ରୋକିବା ପାଇଁ ବିଦ୍ୟାଳୟ ତୁରନ୍ତ ଲକ୍ଷଣ ଥିବା ଅସୁସ୍ଥ ପିଲାମାନଙ୍କୁ ଘରକୁ ପଠାଇ ବିଶ୍ରାମ ନେବାକୁ ପରାମର୍ଶ ଦେବା ଉଚିତ୍ । ଏହା ସହିତ ସମସ୍ତ ଛାତ୍ରଛାତ୍ରୀ ଏବଂ ଶିକ୍ଷକଙ୍କ ପାଇଁ ମାସ୍କ (Mask) ପିନ୍ଧିବାକୁ ବାଧ୍ୟତାମୂଳକ କରିବା ଓ ହାତ ସଫା ରଖିବା ପାଇଁ ସଚେତନ କରିବା ଆବଶ୍ୟକ ।
-
(ii) 🗣️ ମୁଁ ତାଙ୍କୁ ଖରାପ ନ ଲାଗିବା ଭଳି ଭଦ୍ର ଭାବରେ ପଚାରିବି ଯେ ସେ କେମିତି ଅନୁଭବ କରୁଛନ୍ତି ଏବଂ ତାଙ୍କୁ ଶିକ୍ଷକଙ୍କୁ ଜଣାଇ ଘରକୁ ଯାଇ ବିଶ୍ରାମ ନେବାକୁ ପରାମର୍ଶ ଦେବି । ସୁରକ୍ଷା ଦୃଷ୍ଟିରୁ ମୁଁ ନିଜେ ମାସ୍କ ପିନ୍ଧିବି ଓ ଟିକେ ଦୂରତା ବଜାୟ ରଖିବି ।
-
(iii) 🧼 ନିଜକୁ ଏବଂ ଅନ୍ୟମାନଙ୍କୁ ରକ୍ଷା କରିବା ପାଇଁ ମୁଁ ନିୟମିତ ସାବୁନ୍ କିମ୍ବା ସାନିଟାଇଜରରେ ହାତ ସଫା କରିବି, ସବୁବେଳେ ମାସ୍କ ପିନ୍ଧିବି, କାଶିବା ବା ଛିଙ୍କିବା ସମୟରେ ମୁହଁରେ ରୁମାଲ୍ ଦେବି ଏବଂ ଅସୁସ୍ଥ ଲୋକଙ୍କ ଠାରୁ ଶାରୀରିକ ଦୂରତା ବଜାୟ ରଖିବି ।
Question 4: ✈️🦟
4. ତୁମ ପରିବାର ମ୍ୟାଲେରିଆ ବ୍ୟାପିଥିବା ଅନ୍ୟ ଏକ ସହରକୁ ଯାତ୍ରା କରିବାକୁ ଯୋଜନା କରୁଛନ୍ତି । ଏଠାରେ....
(i) ଯାତ୍ରା ପୂର୍ବରୁ, ଯାତ୍ରା ସମୟରେ ଏବଂ ଯାତ୍ରା ପରେ ତୁମେ କ’ଣ ସତର୍କତା ଅବଲମ୍ବନ କରିବା ଉଚିତ୍ ?
(ii) ତୁମେ ତୁମର ଭାଇଭଉଣୀଙ୍କୁ ମଶାରୀ ଓ ମଶା ପ୍ରତିରୋଧକର ଗୁରୁତ୍ୱ କିପରି ବୁଝାଇ ପାରିବ ?
(iii) ଯଦି ଯାତ୍ରୀମାନେ ଏପରି ଅଞ୍ଚଳରେ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ପରାମର୍ଶକୁ ଅଣଦେଖା କରନ୍ତି ତେବେ କ’ଣ ହୋଇପାରେ ?
Answer: 💡
-
(i) 🧳 ଯାତ୍ରା ପୂର୍ବରୁ: ଡାକ୍ତରଙ୍କ ପରାମର୍ଶ ନେଇ ପ୍ରତିଷେଧକ ଔଷଧ ନେବା ଉଚିତ୍ । ଯାତ୍ରା ସମୟରେ: ପୂରା ହାତ ଥିବା ପୋଷାକ ପିନ୍ଧିବା ଏବଂ ମଶା ଘଉଡ଼ାଇବା କ୍ରିମ୍ (mosquito repellent) ଲଗାଇବା ଆବଶ୍ୟକ । ଯାତ୍ରା ପରେ: ଯଦି ଜ୍ୱର କିମ୍ବା ଅନ୍ୟ କୌଣସି ଲକ୍ଷଣ ଦେଖାଦିଏ, ତେବେ ତୁରନ୍ତ ଡାକ୍ତରଙ୍କୁ ଦେଖାଇ ରକ୍ତ ପରୀକ୍ଷା କରାଇବା ଉଚିତ୍ ।
-
(ii) 🛏️ ମୁଁ ସେମାନଙ୍କୁ ବୁଝାଇବି ଯେ ମ୍ୟାଲେରିଆ ଏକ ବିପଜ୍ଜନକ ରୋଗ ଯାହା ମଶା କାମୁଡ଼ିବା ଦ୍ୱାରା ବ୍ୟାପିଥାଏ । ମଶାରୀ ଏବଂ ମଶା ପ୍ରତିରୋଧକ ଆମକୁ ମଶା କାମୁଡ଼ିବାରୁ ଏକ ସୁରକ୍ଷା କବଚ ପରି ରକ୍ଷା କରିଥାଏ, ଯାହାଦ୍ୱାରା ଆମେ ସୁସ୍ଥ ରହିପାରିବା ।
-
(iii) ⚠️ ଯଦି ଯାତ୍ରୀମାନେ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ପରାମର୍ଶକୁ ଅଣଦେଖା କରନ୍ତି, ତେବେ ସେମାନେ ମ୍ୟାଲେରିଆରେ ଆକ୍ରାନ୍ତ ହେବାର ପ୍ରବଳ ସମ୍ଭାବନା ଥାଏ । ଏହାଦ୍ୱାରା ଗୁରୁତର ଅସୁସ୍ଥତା ଏବଂ ସମୟ ସମୟରେ ଜୀବନ ପ୍ରତି ବିପଦ ମଧ୍ୟ ଦେଖାଦେଇପାରେ ।
Question 5: 🚭
5. ତୁମ ଦାଦା ତାଙ୍କ ବନ୍ଧୁମାନଙ୍କ ସହିତ ମିଶି ଧୂମ୍ରପାନ ଆରମ୍ଭ କରିଛନ୍ତି, ଯଦିଓ ଏହା ସମସ୍ତେ ଜାଣନ୍ତି ଯେ ଧୂମ୍ରପାନ ଶରୀରକୁ ଗୁରୁତର ଭାବରେ କ୍ଷତି ପହଞ୍ଚାଇବା ସହ ମୃତ୍ୟୁ ମୁଖରେ ପକାଇଥାଏ ।
(i) କଠୋର ନ ହୋଇ ତାଙ୍କୁ ବନ୍ଦ କରିବା ପାଇଁ ତୁମେ କ’ଣ କହିବ ?
(ii) ଯଦି ତୁମର ବନ୍ଧୁ ଏକ ଭୋଜିରେ ତୁମକୁ ସିଗାରେଟ୍ଟିଏ ଦିଅନ୍ତି, ତେବେ ତୁମେ କ’ଣ କରିବ ?
(iii) ସ୍କୁଲଗୁଡ଼ିକ ଛାତ୍ରଛାତ୍ରୀମାନଙ୍କୁ ଏପରି କ୍ଷତିକାରକ ଅଭ୍ୟାସରୁ ନିବୃତ୍ତ ରହିବା ପାଇଁ କିପରି ସାହାଯ୍ୟ କରିପାରିବେ ?
Answer: 💡
-
(i) 🗣️ ମୁଁ ତାଙ୍କୁ ସମ୍ମାନର ସହ କହିବି, "ଦାଦା, ଆମେ ଆପଣଙ୍କୁ ବହୁତ ଭଲ ପାଉ ଏବଂ ଆପଣଙ୍କୁ ସବୁବେଳେ ସୁସ୍ଥ ଦେଖିବାକୁ ଚାହୁଁ । ଧୂମ୍ରପାନ ଆପଣଙ୍କ ଫୁସଫୁସକୁ ନଷ୍ଟ କରିଦେବ ଏବଂ ଅନେକ ମାରାତ୍ମକ ରୋଗ ସୃଷ୍ଟି କରିବ । ଦୟାକରି ନିଜର ଏବଂ ଆମ ପରିବାରର ଖୁସି ପାଇଁ ଏହି ଅଭ୍ୟାସ ଛାଡିଦିଅନ୍ତୁ ।"
-
(ii) 🛑 ମୁଁ ଦୃଢ଼ତାର ସହ କିନ୍ତୁ ଭଦ୍ର ଭାବରେ ମନା କରିଦେବି ଏବଂ କହିବି, "ନା ଧନ୍ୟବାଦ, ମୁଁ ଧୂମ୍ରପାନ କରେନାହିଁ ଏବଂ ନିଜ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ପ୍ରତି ସଚେତନ ଅଛି ।" ମୁଁ ତାଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ଏଥିରୁ ନିବୃତ୍ତ ରହିବାକୁ ପରାମର୍ଶ ଦେବି ।
-
(iii) 🏫 ସ୍କୁଲଗୁଡ଼ିକ ନିଶାଦ୍ରବ୍ୟର ଭୟାବହତା ଏବଂ କୁପ୍ରଭାବ ବିଷୟରେ ସଚେତନତା ଶିବିର, ନାଟକ ଓ ସେମିନାର ଆୟୋଜନ କରିପାରିବେ । ଏହାସହ ପିଲାମାନଙ୍କୁ ଯୋଗ, ଖେଳକୁଦ ଏବଂ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ସକାରାତ୍ମକ କାର୍ଯ୍ୟକଳାପରେ ବ୍ୟସ୍ତ ରଖି ସେମାନଙ୍କୁ ଠିକ୍ ମାର୍ଗଦର୍ଶନ ଦେଇପାରିବେ ।
Question 6: 💊❓
6. ସରସ୍ଵତୀ ତାର ସାଙ୍ଗ ବନିତାକୁ କହୁଛି “ଆଣ୍ଟିବାୟୋଟିକ୍ ଯେକୌଣସି ସଂକ୍ରମଣରୁ ଆମକୁ ରକ୍ଷା କରିପାରେ, ତେଣୁ ଆମକୁ ରୋଗ ଭଲ ହେବା ବିଷୟରେ ଚିନ୍ତା କରିବାର ଆବଶ୍ୟକତା ନାହିଁ ।” ସରସ୍ୱତୀ ତାର ବକ୍ତବ୍ୟ ଭୁଲ୍ ଅଛି ବୋଲି ବୁଝିବା ପାଇଁ ବନିତା ତାକୁ କେଉଁ ପ୍ରଶ୍ନ ପଚାରି ପାରିବ ?
Answer: 💡
ସରସ୍ୱତୀର ଧାରଣା ଭୁଲ୍ ଅଛି ବୋଲି ବୁଝାଇବା ପାଇଁ ବନିତା ତାକୁ ନିମ୍ନଲିଖିତ ପ୍ରଶ୍ନଗୁଡ଼ିକ ପଚାରି ପାରିବ:
-
୧. "ଆଣ୍ଟିବାୟୋଟିକ୍ କ’ଣ ଭୁତାଣୁ (Viral) ଜନିତ ରୋଗ ଯେପରିକି ସାଧାରଣ ଥଣ୍ଡା, କାଶ, କିମ୍ବା ଫ୍ଲୁ (Flu) ବିରୁଦ୍ଧରେ କାମ କରେ?" 🦠
-
୨. "ଯଦି ଆମେ ବିନା ଡାକ୍ତରଙ୍କ ପରାମର୍ଶରେ କିମ୍ବା ଅନାବଶ୍ୟକ ଭାବରେ ଆଣ୍ଟିବାୟୋଟିକ୍ ଖାଇବା, ତେବେ ଆମ ଶରୀରରେ 'ଆଣ୍ଟିବାୟୋଟିକ୍ ପ୍ରତିରୋଧ' (Antibiotic Resistance) ସୃଷ୍ଟି ହେବ ନାହିଁ କି, ଯାହା ପରବର୍ତ୍ତୀ ସମୟରେ ଔଷଧକୁ ନିଷ୍କ୍ରିୟ କରିଦିଏ?" ⚠️
-
୩. "ଆଣ୍ଟିବାୟୋଟିକ୍ କ’ଣ ଆମ ଶରୀରରେ ଥିବା ଭଲ ବୀଜାଣୁଗୁଡ଼ିକୁ ମଧ୍ୟ ନଷ୍ଟ କରିଦିଏ ନାହିଁ?" 💊
-
୪. "ଅଣ-ସଂକ୍ରାମକ ରୋଗ ଯେପରିକି ମଧୁମେହ କିମ୍ବା ହୃଦରୋଗ କ୍ଷେତ୍ରରେ ଆଣ୍ଟିବାୟୋଟିକ୍ ରୋଗ ଭଲ କରିପାରିବ କି?" 🩺
Question 7: 📊 🏥
7. ନିମ୍ନଲିଖିତ ସାରଣୀରେ ଏକ ବର୍ଷ ମଧ୍ୟରେ ହସ୍ପିଟାଲରେ ରିପୋର୍ଟ ହୋଇଥିବା ଡେଙ୍ଗୁ ମାମଲା ସଂଖ୍ୟା ବିଷୟରେ ସୂଚନା ଦିଆଯାଇଛି :
| କ୍ରମିକ ସଂଖ୍ୟା | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 |
| ମାସ | ଜାନୁଆରୀ | ଫେବୃଆରୀ | ମାର୍ଚ୍ଚ | ଅପ୍ରେଲ | ମଇ | ଜୁନ୍ |
| ଡେଙ୍ଗୁ ରୋଗୀ ସଂଖ୍ୟା | 10 | 12 | 15 | 18 | 22 | 40 |
| କ୍ରମିକ ସଂଖ୍ୟା | 7 | 8 | 9 | 10 | 11 | 12 |
| ମାସ | ଜୁଲାଇ | ଅଗଷ୍ଟ | ସେପ୍ଟେମ୍ବର | ଅକ୍ଟୋବର | ନଭେମ୍ବର | ଡିସେମ୍ବର |
| ଡେଙ୍ଗୁ ରୋଗୀ ସଂଖ୍ୟା | 65 | 65 | 65 | 30 | 30 | 30 |
Y- ଅକ୍ଷରେ ରୋଗୀ ସଂଖ୍ୟା ଏବଂ X - ଅକ୍ଷରେ ମାସ ନେଇ ଏକ ବାରଗ୍ରାଫ୍ ତିଆରି କର । ତୁମ ଫଳାଫଳକୁ ଭଲ ଭାବରେ ବିଶ୍ଳେଷଣ କରି ନିମ୍ନଲିଖିତ ଉତ୍ତର ଦିଅ :
(x) କେଉଁ ତିନି ମାସରେ ଡେଙ୍ଗୁ ରୋଗୀଙ୍କ ସଂଖ୍ୟା ସର୍ବାଧିକ ଥିଲା ?
(xi) କେଉଁ ମାସରେ ସବୁଠାରୁ କମ୍ ରୋଗୀ ସଂଖ୍ୟା ଥିଲା ?
(xii) କେଉଁ ମାସଗୁଡ଼ିକରେ ପ୍ରାକୃତିକ କିମ୍ବା ପରିବେଶଗତ କାରଣ ଯୋଗୁଁ ଡେଙ୍ଗୁ ରୋଗୀ ସଂଖ୍ୟା ଅଧିକ ବୃଦ୍ଧି ପାଇଛି ?
(xiii) ଡେଙ୍ଗୁ ରୋଗର ପ୍ରସାରକୁ ହ୍ରାସ କରିବା ପାଇଁ ଗୋଷ୍ଠୀ କିମ୍ବା ସରକାର ସଂକ୍ରମଣ ବୃଦ୍ଧି ପାଉଥିବା ଋତୁ ପୂର୍ବରୁ କ’ଣ ପ୍ରତିରୋଧକ ପଦକ୍ଷେପ ନେଇ ପାରିବେ ତୁମେ ପରାମର୍ଶ ଦିଅ।
Answer: 💡
(ସୂଚନା: ପ୍ରଶ୍ନରେ ଏକ ବାରଗ୍ରାଫ୍ ଆଙ୍କିବାକୁ କୁହାଯାଇଛି, ଯାହା ତୁମେ ଗ୍ରାଫ୍ ପେପରରେ X-ଅକ୍ଷରେ ମାସ ଏବଂ Y-ଅକ୍ଷରେ ସଂଖ୍ୟା 10, 20, 30... ନେଇ ଆଙ୍କିପାରିବ । ନିମ୍ନରେ ବିଶ୍ଳେଷଣର ଉତ୍ତର ଦିଆଗଲା:)
-
(x) 📈 ଜୁଲାଇ, ଅଗଷ୍ଟ ଏବଂ ସେପ୍ଟେମ୍ବର ମାସରେ ଡେଙ୍ଗୁ ରୋଗୀଙ୍କ ସଂଖ୍ୟା ସର୍ବାଧିକ (65) ଥିଲା ।
-
(xi) 📉 ଜାନୁଆରୀ ମାସରେ ସବୁଠାରୁ କମ୍ ରୋଗୀ ସଂଖ୍ୟା (10) ଥିଲା ।
-
(xii) 🌧️ ଜୁଲାଇ, ଅଗଷ୍ଟ ଏବଂ ସେପ୍ଟେମ୍ବର ମାସରେ ବର୍ଷା ଋତୁ ଆସିବା ଫଳରେ ଚାରିଆଡେ ପାଣି ଜମି ରହେ । ଏହି ଜମିଥିବା ମଇଳା ପାଣିରେ ଡେଙ୍ଗୁ ମଶାମାନେ ବଂଶ ବୃଦ୍ଧି କରନ୍ତି । ତେଣୁ ଏହି ପ୍ରାକୃତିକ ଓ ପରିବେଶଗତ କାରଣ ଯୋଗୁଁ ଡେଙ୍ଗୁ ରୋଗୀ ସଂଖ୍ୟା ଅଧିକ ବୃଦ୍ଧି ପାଇଛି ।
-
(xiii) 🛡️ ଡେଙ୍ଗୁ ସଂକ୍ରମଣ ରୋକିବା ପାଇଁ ବର୍ଷା ଋତୁ ପୂର୍ବରୁ ଗୋଷ୍ଠୀ କିମ୍ବା ସରକାର ନିମ୍ନଲିଖିତ ପଦକ୍ଷେପ ନେଇପାରିବେ:
-
ପରିଷ୍କାର ପରିଚ୍ଛନ୍ନତା: ନାଳ ନର୍ଦ୍ଦମା ସଫା ରଖିବା ଏବଂ ଖାଲୁଆ ସ୍ଥାନ, ପୁରୁଣା ଟାୟାର୍, ଭଙ୍ଗା ପାତ୍ର ବା ଡବା ଆଦିରେ ପାଣି ଜମିବାକୁ ନ ଦେବା 🧹।
-
ଔଷଧ ସିଞ୍ଚନ: ମଶା ବଂଶ ନଷ୍ଟ କରିବା ପାଇଁ ଆଖପାଖ ଅଞ୍ଚଳରେ ମଶା ମାରିବା ଔଷଧ କିମ୍ବା ଫଗିଙ୍ଗ୍ (Fogging) ର ବ୍ୟବସ୍ଥା କରିବା 💨।
-
ସଚେତନତା ଅଭିଯାନ: ଲୋକଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ମଶାରୀର ବ୍ୟବହାର, ପୂରା ହାତ ଥିବା ପୋଷାକ ପିନ୍ଧିବା ଏବଂ ପରିବେଶ ସ୍ୱଚ୍ଛତା ଉପରେ ଜନସଚେତନତା କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ ଆୟୋଜନ କରିବା 📢।
-
Question 8: 🏫📢
8. କଳ୍ପନା କର ଯେ ତୁମେ ଏକ ବିଦ୍ୟାଳୟ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ଅଭିଯାନର ଦାୟିତ୍ୱରେ ଅଛ । ସଂକ୍ରାମକ ଏବଂ ଅଣସଂକ୍ରାମକ ରୋଗ ହ୍ରାସ କରିବା ପାଇଁ ତୁମେ କେଉଁ କେଉଁ ମୁଖ୍ୟ ବାର୍ତ୍ତା ବ୍ୟବହାର କରିବ ?
Answer: 💡
ମୁଁ ନିମ୍ନଲିଖିତ ମୁଖ୍ୟ ବାର୍ତ୍ତାଗୁଡ଼ିକ ବ୍ୟବହାର କରିବି:
-
ସଂକ୍ରାମକ ରୋଗ ପାଇଁ (Communicable Diseases): "ସବୁବେଳେ ସାବୁନରେ ହାତ ଧୁଅନ୍ତୁ", "ନିଜର ଏବଂ ଆଖପାଖ ପରିବେଶକୁ ପରିଷ୍କାର ରଖନ୍ତୁ", ଏବଂ "କାଶିବା ବା ଛିଙ୍କିବା ସମୟରେ ମୁହଁ ଘୋଡ଼ାଇ ରଖନ୍ତୁ କିମ୍ବା ମାସ୍କ ପିନ୍ଧନ୍ତୁ" 🧼😷।
-
ଅଣସଂକ୍ରାମକ ରୋଗ ପାଇଁ (Non-communicable Diseases): "ସୁଷମ ଖାଦ୍ୟ ଖାଆନ୍ତୁ ଓ ଜଙ୍କ୍ ଫୁଡ୍ (Junk Food) ବର୍ଜନ କରନ୍ତୁ", "ପ୍ରତିଦିନ ନିୟମିତ ଖେଳକୁଦ ବା ବ୍ୟାୟାମ କରନ୍ତୁ", ଏବଂ "ନିଜକୁ ଚିନ୍ତାମୁକ୍ତ ରଖି ପର୍ଯ୍ୟାପ୍ତ ବିଶ୍ରାମ ନିଅନ୍ତୁ" 🥗🏃♂️।
Question 9: 💊🤧
9. ଥଣ୍ଡା କାଶ କିମ୍ବା ଫ୍ଲୁ (Flu) ଭଳି ଭୂତାଣୁ ସଂକ୍ରମଣ ପାଇଁ ଆମେ ଆଣ୍ଟିବାୟୋଟିକ୍ ନେବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ ବୋଲି ସୁପାରିଶ କରାଯାଇଛି । ତୁମେ ଏହି ସୁପାରିଶର ସମ୍ଭାବ୍ୟ କାରଣ କହି ପାରିବ କି ?
Answer: 💡 ଆଣ୍ଟିବାୟୋଟିକ୍ କେବଳ ବୀଜାଣୁ (Bacteria) ଜନିତ ରୋଗ ବିରୁଦ୍ଧରେ କାମ କରେ। ଥଣ୍ଡା, କାଶ କିମ୍ବା ଫ୍ଲୁ ସାଧାରଣତଃ ଭୂତାଣୁ (Virus) ଦ୍ୱାରା ହୋଇଥାଏ, ତେଣୁ ଏହି କ୍ଷେତ୍ରରେ ଆଣ୍ଟିବାୟୋଟିକ୍ ଭୂତାଣୁମାନଙ୍କୁ ମାରିବାରେ ପ୍ରଭାବଶାଳୀ ହୁଏ ନାହିଁ। ଏହାଛଡ଼ା, ଅନାବଶ୍ୟକ ଭାବରେ ଆଣ୍ଟିବାୟୋଟିକ୍ ଖାଇଲେ ଏହା ଶରୀରରେ ଥିବା ଉପକାରୀ ଜୀବାଣୁଙ୍କୁ ନଷ୍ଟ କରିଦିଏ ଏବଂ 'ଆଣ୍ଟିବାୟୋଟିକ୍ ପ୍ରତିରୋଧ' (Antibiotic Resistance) ସୃଷ୍ଟି କରେ, ଯାହା ଭବିଷ୍ୟତ ପାଇଁ ବିପଜ୍ଜନକ ଅଟେ 🦠🚫।
Question 10: 💧🤢
10. ଯଦି ସଂକ୍ରମିତ ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କ ମଳ ଦ୍ୱାରା ପାନୀୟ ଜଳ ଦୂଷିତ ହୁଏ ତେବେ ନିମ୍ନଲିଖିତ ମଧ୍ୟରୁ କେଉଁ ରୋଗ ବ୍ୟାପିବାର ସମ୍ଭାବନା ରହିଛି ? ହେପାଟାଇଟିସ୍-ଏ, ଯକ୍ଷ୍ମା, ହଇଜା, ପୋଲିଓ ଏବଂ ହାଡ଼ଫୁଟି ।
Answer: 💡 ଯଦି ପାନୀୟ ଜଳ ମଳ ଦ୍ୱାରା ଦୂଷିତ ହୁଏ, ତେବେ ପ୍ରଦତ୍ତ ରୋଗଗୁଡ଼ିକ ମଧ୍ୟରୁ ମୁଖ୍ୟତଃ ଦୂଷିତ ଜଳ ମାଧ୍ୟମରେ ବ୍ୟାପୁଥିବା ରୋଗ ହେପାଟାଇଟିସ୍-ଏ (Hepatitis-A) ଏବଂ ହଇଜା (Cholera) ବ୍ୟାପିବାର ସର୍ବାଧିକ ସମ୍ଭାବନା ରହିଛି 🚰⚠️।
Question 11: 🦠🛡️
11. ଯେତେବେଳେ ଆମର ଶରୀର ପ୍ରଥମ ଥର ପାଇଁ ଏକ ରୋଗକାରକ ଅଣୁଜୀବର ସମ୍ମୁଖୀନ ହୁଏ, ସେତେବେଳେ ରୋଗ ପ୍ରତିରୋଧକ ପ୍ରତିକ୍ରିୟା ସାଧାରଣତଃ କମ୍ ଥାଏ କିନ୍ତୁ ପୁନର୍ବାର ସେହି ରୋଗଜୀବାଣୁ ସଂସ୍ପର୍ଶରେ ଆସିଲେ ଶରୀରର ରୋଗ ପ୍ରତିରୋଧକ ପ୍ରତିକ୍ରିୟା ବହୁତ ଅଧିକ ହୋଇଥାଏ । ଏହା କାହିଁକି ?
Answer: 💡
ଏହା ମୁଖ୍ୟତଃ ଶରୀରର 'ରୋଗ ପ୍ରତିରୋଧକ ସ୍ମୃତି' (Immunological Memory) ବା ଅର୍ଜିତ ପ୍ରତିରକ୍ଷା ଶକ୍ତି ଯୋଗୁଁ ହୋଇଥାଏ 🧠🛡️।
-
ପ୍ରଥମ ସମ୍ମୁଖୀନ (First Encounter): ପ୍ରଥମ ଥର କୌଣସି ନୂଆ ରୋଗଜୀବାଣୁ ଶରୀରରେ ପ୍ରବେଶ କଲେ, ଆମର ପ୍ରତିରକ୍ଷା ପ୍ରଣାଳୀ (Immune system) ତାକୁ ଚିହ୍ନିବାକୁ ଏବଂ ତା' ବିରୁଦ୍ଧରେ ଲଢିବା ପାଇଁ ଆବଶ୍ୟକୀୟ ଆଣ୍ଟିବଡି (Antibodies) ପ୍ରସ୍ତୁତ କରିବାକୁ କିଛି ସମୟ ନିଏ । ତେଣୁ ଏହି ସମୟରେ ପ୍ରତିକ୍ରିୟା ଧୀର ବା କମ୍ ଥାଏ ⏳।
-
ଦ୍ୱିତୀୟ ସମ୍ମୁଖୀନ (Second Encounter): ଥରେ ଏହି ଜୀବାଣୁକୁ ଚିହ୍ନିବା ପରେ, ଶରୀର କିଛି 'ସ୍ମୃତି କୋଷ' (Memory cells) ସାଇତି ରଖିଥାଏ । ପରବର୍ତ୍ତୀ ସମୟରେ ଯେତେବେଳେ ସେହି ସମାନ ରୋଗଜୀବାଣୁ ପୁଣିଥରେ ଆକ୍ରମଣ କରେ, ଏହି ସ୍ମୃତି କୋଷଗୁଡ଼ିକ ତାକୁ ତୁରନ୍ତ ଚିହ୍ନିପାରନ୍ତି ଏବଂ ଖୁବ୍ ଶୀଘ୍ର ବହୁଳ ମାତ୍ରାରେ ଆଣ୍ଟିବଡି ସୃଷ୍ଟି କରନ୍ତି 🚀। ଫଳରେ ରୋଗଜୀବାଣୁ ଶରୀରର କ୍ଷତି କରିବା ପୂର୍ବରୁ ଶରୀରର ରୋଗ ପ୍ରତିରୋଧକ ପ୍ରତିକ୍ରିୟା ବହୁତ ଅଧିକ ଓ ଦ୍ରୁତ ହୋଇ ସେମାନଙ୍କୁ ନଷ୍ଟ କରିଦିଏ ⚔️।