📘

WithTeachers

Learning Together

© WithTeachers

Designed with for a better world.
Class 8 ସାମାଜିକ ବିଜ୍ଞାନ
ପ୍ରାକୃତିକ ସମ୍ବଳ ଓ ତା’ର ବ୍ୟବହାର

ପ୍ରାକୃତିକ ସମ୍ବଳ ଓ ତା’ର ବ୍ୟବହାର – Additional Questions Class 8 ସାମାଜିକ ବିଜ୍ଞାନ

ପରୀକ୍ଷା ପ୍ରସ୍ତୁତି ନିମନ୍ତେ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ପ୍ରଶ୍ନୋତ୍ତର (Set 2) 📝


1. ବସ୍ତୁର ବ୍ୟବହାର ଉପଯୋଗିତା ତାହାକୁ କ'ଣରେ ପରିଣତ କରେ? 🤔

ଉତ୍ତର: ସମ୍ବଳରେ ପରିଣତ କରେ।

2. ପ୍ରକୃତିରୁ ମାଗଣାରେ ମିଳୁଥିବା ସମ୍ବଳକୁ କ'ଣ କୁହାଯାଏ? 🌲

ଉତ୍ତର: ପ୍ରାକୃତିକ ସମ୍ବଳ।

3. ସମ୍ବଳ ସୃଷ୍ଟିର ମୁଖ୍ୟ ବିନ୍ଧାଣୀ କିଏ? 👨‍🔧

ଉତ୍ତର: ମଣିଷ ବା ମାନବ ସମ୍ବଳ।

4. ବର୍ତ୍ତମାନ ବ୍ୟବହାର ହେଉଥିବା ଜର୍ମାନୀର ରୁର୍ ଅଞ୍ଚଳର କୋଇଲା କି ପ୍ରକାର ସମ୍ବଳ? ⛏️

ଉତ୍ତର: ପ୍ରକୃତ ବା ବିକଶିତ ସମ୍ବଳ।

5. ମହାରାଷ୍ଟ୍ରର କୃଷ୍ଣ କାର୍ପାସ ମୃତ୍ତିକା କେଉଁ ସମ୍ବଳର ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ? 🪨

ଉତ୍ତର: ପ୍ରକୃତ ସମ୍ବଳ।

6. ଭବିଷ୍ୟତରେ ବ୍ୟବହାର ପାଇଁ ଲଦାଖରେ ଥିବା ୟୁରାନିୟମ୍ କି ପ୍ରକାର ସମ୍ବଳ? ☢️

ଉତ୍ତର: ପ୍ରଚ୍ଛନ୍ନ ବା ଗଚ୍ଛିତ ସମ୍ବଳ।

7. ଉଦ୍ଭିଦ ଓ ପ୍ରାଣୀମାନଙ୍କୁ ନେଇ ଗଠିତ ସମ୍ବଳର ନାମ କ'ଣ? 🐘

ଉତ୍ତର: ଜୈବ ସମ୍ବଳ।

8. ସମସ୍ତ ନିର୍ଜୀବ ବସ୍ତୁ (ଚିତ୍ର ନ example-3.2 ରେ ଥିବା ପଥର ଭଳି) କେଉଁ ସମ୍ବଳ? ภู

ଉତ୍ତର: ଅଜୈବ ସମ୍ବଳ।

9. ସୂର୍ଯ୍ୟ କିରଣ କି ପ୍ରକାର ସମ୍ବଳ ଅଟେ? ☀️

ଉତ୍ତର: ନବୀକରଣଯୋଗ୍ୟ ସମ୍ବଳ।

10. ପେଟ୍ରୋଲିୟମ୍ ଭଣ୍ଡାର ଶେଷ ହେଲେ ତାହା ପୂରଣ ହେବା ସମ୍ଭବ କି? ⛽

ଉତ୍ତର: ନା, ଏହା ଏକ ନବୀକରଣ ଅଯୋଗ୍ୟ ସମ୍ବଳ।

11. ଆମେ ଗ୍ରହଣ କରୁଥିବା ଶ୍ୱାସକ୍ରିୟା ବାୟୁ ବଣ୍ଟନ ଦୃଷ୍ଟିରୁ କି ସମ୍ବଳ? 🌬️

ଉତ୍ତର: ସର୍ବବ୍ୟାପୀ ସମ୍ବଳ।

12. କେବଳ ଖଣି ଥିବା ସ୍ଥାନରେ ମିଳୁଥିବା ତମ୍ବା କି ପ୍ରକାର ସମ୍ବଳ? 🪙

ଉତ୍ତର: ସ୍ଥାନୀୟ ସମ୍ବଳ।

13. ପୋଲ ଏବଂ ରାସ୍ତା କାହା ଦ୍ୱାରା ନିର୍ମିତ ସମ୍ବଳ? 🏗️

ଉତ୍ତର: ମାନବକୃତ ସମ୍ବଳ।

14. 'ଏଚ୍ ଆର୍ ଡି' (HRD) ର ପୂରା ନାମ ଓଡ଼ିଆରେ କ'ଣ? 👨‍🎓

ଉତ୍ତର: ମାନବ ସମ୍ବଳ ବିକାଶ।

15. ସମ୍ବଳର ଯତ୍ନଶୀଳ ବ୍ୟବହାରକୁ କ'ଣ କୁହାଯାଏ? 🛡️

ଉତ୍ତର: ସମ୍ବଳ ସଂରକ୍ଷଣ।

💡 Trick: "ପ୍ରକୃତ" ମାନେ ବର୍ତ୍ତମାନ (Now) ଆଖି ଆଗରେ ଅଛି। "ପ୍ରଚ୍ଛନ୍ନ" ମାନେ ଲୁଚି ରହିଛି ବା ଭବିଷ୍ୟତ (Future) ପାଇଁ ଅଛି। ଏତିକି ମନେ ରଖିଲେ ଦ୍ୱନ୍ଦ୍ୱ ହେବନାହିଁ!

📌 ୨ ମାର୍କ ବିଶିଷ୍ଟ ନୂତନ ପ୍ରଶ୍ନୋତ୍ତର (10 Questions - 2 Marks Each)

1. ଉପଯୋଗିତା ନଥିଲେ କୌଣସି ବସ୍ତୁ ସମ୍ବଳ ହୋଇପାରିବ କି? କାହିଁକି? 💡

ଉତ୍ତର: ନା, ହୋଇପାରିବ ନାହିଁ। କାରଣ ଯେ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଏକ ବସ୍ତୁ ମନୁଷ୍ୟର କୌଣସି ଆବଶ୍ୟକତା ପୂରଣ କରିନାହିଁ (ଉପଯୋଗିତା ନାହିଁ), ସେ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ତାହାର କୌଣସି ମୂଲ୍ୟ ରହେ ନାହିଁ ଓ ତାହା ସମ୍ବଳ ହୋଇପାରେ ନାହିଁ।

2. ପ୍ରାକୃତିକ ଦୃଶ୍ୟର ମୂଲ୍ୟ କିପରି ନିର୍ଦ୍ଧାରଣ କରାଯାଏ? 🏞️

ଉତ୍ତର: ଏକ ପ୍ରାକୃତିକ ଦୃଶ୍ୟର କୌଣସି ଅର୍ଥନୈତିକ ବା ବଜାର ମୂଲ୍ୟ ନଥାଏ, କିନ୍ତୁ ଏହାର ଏକ 'ସୌନ୍ଦର୍ଯ୍ୟଭିତ୍ତିକ ମୂଲ୍ୟ' ଥାଏ କାରଣ ଏହା ମନୁଷ୍ୟକୁ ଆନନ୍ଦ ଏବଂ ମାନସିକ ଶାନ୍ତି ପ୍ରଦାନ କରିଥାଏ।

3. ଜ୍ଞାନକୌଶଳ (Technology) କିପରି ନୂଆ ସମ୍ବଳ ସୃଷ୍ଟି କରେ? ⚙️

ଉତ୍ତର: ପ୍ରକୃତିରେ ଥିବା ବସ୍ତୁଗୁଡ଼ିକୁ ସିଧାସଳଖ ବ୍ୟବହାର କରିବା ସବୁବେଳେ ସମ୍ଭବ ନୁହେଁ। ମଣିଷ ନିଜର ନୂଆ ଜ୍ଞାନକୌଶଳ ଲଗାଇ ଜଳରୁ ବିଦ୍ୟୁତ୍ ଏବଂ ଲୁହାପଥରରୁ ଇସ୍ପାତ ଭଳି ନୂଆ ଏବଂ ଅଧିକ ଉପଯୋଗୀ ସମ୍ବଳ ସୃଷ୍ଟି କରେ।

4. ବର୍ତ୍ତମାନର ପ୍ରଚ୍ଛନ୍ନ ସମ୍ବଳ କିପରି ପ୍ରକୃତ ସମ୍ବଳ ହେବ (ଚିତ୍ର ନ example-3.2 କୁ ବିଚାର କରି)? 🏔️

ଉତ୍ତର: ଲଦାଖର ୟୁରାନିୟମ୍ ବର୍ତ୍ତମାନ ଏକ ପ୍ରଚ୍ଛନ୍ନ ସମ୍ବଳ। କିନ୍ତୁ ଭବିଷ୍ୟତରେ ଯେତେବେଳେ ଏହାକୁ ଉତ୍ତୋଳନ ଓ ବ୍ୟବହାର କରିବା ପାଇଁ ଆମ ପାଖରେ ଉପଯୁକ୍ତ ବୈଷୟିକ ଜ୍ଞାନ (Technology) ଆସିଯିବ, ସେତେବେଳେ ଏହା ପ୍ରକୃତ ସମ୍ବଳ ହୋଇଯିବ।

5. ସମସ୍ତ ଅଜୈବ ସମ୍ବଳ କ'ଣ ସ୍ଥାନୀୟ ସମ୍ବଳ ଅଟନ୍ତି? ବୁଝାଅ। 🪨

ଉତ୍ତର: ନା। ଖଣିଜ ପଦାର୍ଥ ଏବଂ ପଥର ଭଳି ଅଜୈବ ସମ୍ବଳ ସ୍ଥାନୀୟ ଅଟନ୍ତି କାରଣ ସେଗୁଡ଼ିକ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ସ୍ଥାନରେ ମିଳେ। କିନ୍ତୁ ବାୟୁ ଏବଂ ଜଳ ମଧ୍ୟ ଅଜୈବ ସମ୍ବଳ, ଯାହାକି ସର୍ବବ୍ୟାପୀ ଅଟେ। ତେଣୁ ସବୁ ଅଜୈବ ସମ୍ବଳ ସ୍ଥାନୀୟ ନୁହଁନ୍ତି।

6. 'ପୁନଃଚକ୍ରଣ' (Recycle) ର ଅର୍ଥ କ'ଣ ଉଦାହରଣ ସହ ଲେଖ। ♻️

ଉତ୍ତର: ବ୍ୟବହୃତ ହୋଇସାରିଥିବା ଏକ ପଦାର୍ଥକୁ ତରଳାଇ କିମ୍ବା ପ୍ରକ୍ରିୟାକରଣ କରି ସେଥିରୁ ଏକ ନୂଆ ବସ୍ତୁ ତିଆରି କରିବାକୁ ପୁନଃଚକ୍ରଣ କୁହାଯାଏ। ଉଦାହରଣ: ଭଙ୍ଗା ପ୍ଲାଷ୍ଟିକ୍ ବୋତଲରୁ ନୂଆ ପ୍ଲାଷ୍ଟିକ୍ ଚେୟାର ତିଆରି କରିବା।

7. ନବୀକରଣଯୋଗ୍ୟ ସମ୍ବଳର ଭଣ୍ଡାର ଉପରେ ମଣିଷର କାର୍ଯ୍ୟକଳାପ କି ପ୍ରଭାବ ପକାଏ? 💧

ଉତ୍ତର: ସୂର୍ଯ୍ୟକିରଣ ଭଳି କିଛି ସମ୍ବଳ ଉପରେ ପ୍ରଭାବ ନପଡିଲେ ମଧ୍ୟ, ମଣିଷର ଅବିବେକୀ ବ୍ୟବହାର ଯୋଗୁଁ ଜଳ, ଜଙ୍ଗଲ ଏବଂ ମୃତ୍ତିକା ଭଳି ନବୀକରଣଯୋଗ୍ୟ ସମ୍ବଳର ଭଣ୍ଡାର ଦ୍ରୁତ ଗତିରେ ହ୍ରାସ ପାଉଛି ଓ ନଷ୍ଟ ହେଉଛି।

8. ମାନବ ସମ୍ବଳର ବିକାଶ କିପରି ସମ୍ଭବ? 🎓

ଉତ୍ତର: ଲୋକମାନଙ୍କୁ ଉନ୍ନତ ମାନର ଶିକ୍ଷା, ବିଜ୍ଞାନଭିତ୍ତିକ ତାଲିମ୍ ଏବଂ ଉତ୍ତମ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ସେବା ଯୋଗାଇ ଦେବା ଦ୍ୱାରା ସେମାନଙ୍କର ଶାରୀରିକ ଓ ମାନସିକ ଦକ୍ଷତା ବୃଦ୍ଧି ପାଏ, ଯାହା ମାନବ ସମ୍ବଳ ବିକାଶରେ ସାହାଯ୍ୟ କରେ।

9. ଧାରଣୀୟ ବିକାଶର ଯେକୌଣସି ଦୁଇଟି ଲକ୍ଷ୍ୟ ବର୍ଣ୍ଣନା କର। 🌍

ଉତ୍ତର: ୧. ପୃଥିବୀରେ ଥିବା ସମସ୍ତ ପ୍ରକାର ଉଦ୍ଭିଦ ଓ ପ୍ରାଣୀ (ଜୈବ ବିବିଧତା) କୁ ସୁରକ୍ଷା ପ୍ରଦାନ କରିବା। ୨. ପ୍ରାକୃତିକ ସମ୍ବଳଗୁଡ଼ିକର ଅଯଥା ଅବକ୍ଷୟ ବା ନଷ୍ଟ ପ୍ରକ୍ରିୟାକୁ କମ୍ କରିବା।

10. ରାସ୍ତାଘାଟ ଓ ପୋଲ ନିର୍ମାଣ ସମ୍ବଳର କେଉଁ ଶ୍ରେଣୀରେ ଯାଏ ଏବଂ କାହିଁକି? 🛣️

ଉତ୍ତର: ଏଗୁଡ଼ିକ ମାନବକୃତ ସମ୍ବଳ ଶ୍ରେଣୀଭୁକ୍ତ। କାରଣ ଏଗୁଡ଼ିକ ପ୍ରକୃତିରେ ଆପେ ଆପେ ସୃଷ୍ଟି ହୋଇନାହାଁନ୍ତି, ବରଂ ପ୍ରାକୃତିକ ଉପାଦାନ (ପଥର, ଲୁହା, ସିମେଣ୍ଟ) ବ୍ୟବହାର କରି ମଣିଷ ନିଜ ବୁଦ୍ଧିରେ ଏହାକୁ ନିର୍ମାଣ କରିଛି।


💡 Trick: ୨ ମାର୍କ ପ୍ରଶ୍ନରେ "କାହିଁକି" ପଚରାଯାଇଥିଲେ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ "କାରଣ" ଲଗାଇ ଗୋଟିଏ ବାକ୍ୟ ଲେଖନ୍ତୁ!

📌 ୩ ମାର୍କ ବିଶିଷ୍ଟ ନୂତନ ପ୍ରଶ୍ନୋତ୍ତର (15 Questions - 3 Marks Each)

1. ଏକ ସାଧାରଣ ବସ୍ତୁ କିପରି ସମ୍ବଳରେ ରୂପାନ୍ତରିତ ହୁଏ ଆଲୋଚନା କର। 🔄

ଉତ୍ତର: ପ୍ରକୃତିରେ ଥିବା ସବୁ ବସ୍ତୁ ସମ୍ବଳ ନୁହେଁ। ଯେତେବେଳେ ସମୟ ବଦଳିବା ସହ ମଣିଷ ସେହି ବସ୍ତୁର ଗୁଣ ଜାଣିପାରେ ଏବଂ ନିଜ ପ୍ରଯୁକ୍ତିବିଦ୍ୟା ବଳରେ ତାହାକୁ ନିଜର ଦରକାରରେ ଲଗାଏ, ସେତେବେଳେ ସେହି ବସ୍ତୁର ଏକ 'ଉପଯୋଗିତା' ଏବଂ 'ମୂଲ୍ୟ' ସୃଷ୍ଟି ହୁଏ, ଫଳରେ ତାହା ସମ୍ବଳ ପାଲଟେ।

2. ବିକାଶ ଓ ବ୍ୟବହାର ଦୃଷ୍ଟିରୁ ପ୍ରାକୃତିକ ସମ୍ବଳକୁ କିପରି ଭାଗ କରାଯାଇଛି ବୁଝାଅ। 🗂️

ଉତ୍ତର: ଏହି ଦୃଷ୍ଟିରୁ ସମ୍ବଳ ଦୁଇ ଭାଗରେ ବିଭକ୍ତ। ୧. ପ୍ରକୃତ ସମ୍ବଳ: ଯାହାର ଭଣ୍ଡାର ବିଷୟରେ ଆମେ ଜାଣିଛୁ ଓ ବର୍ତ୍ତମାନ ତାହାକୁ ବ୍ୟବହାର କରୁଛୁ (ଓଡ଼ିଶାର କୋଇଲା)। ୨. ପ୍ରଚ୍ଛନ୍ନ ସମ୍ବଳ: ଯାହାର ପରିମାଣ ଜଣାନାହିଁ କିମ୍ବା ଆମ ଜ୍ଞାନକୌଶଳର ଅଭାବରୁ ବର୍ତ୍ତମାନ ବ୍ୟବହାର ହୋଇପାରୁନାହିଁ (ଲଦାଖର ୟୁରାନିୟମ୍)।

3. ସମ୍ବଳର ମୂଲ୍ୟ କେତେ ପ୍ରକାରର ହୋଇପାରେ ଉଦାହରଣ ସହ ଦର୍ଶାଅ। 💰🏞️

ଉତ୍ତର: ସମ୍ବଳର ମୂଲ୍ୟ ମୁଖ୍ୟତଃ ଦୁଇ ପ୍ରକାରର: ୧. ଅର୍ଥନୈତିକ ମୂଲ୍ୟ: ଯେଉଁ ସମ୍ବଳ ପାଇଁ ଆମକୁ ପଇସା ଖର୍ଚ୍ଚ କରିବାକୁ ପଡେ (ଉଦାହରଣ: ଲୁହା, ପେଟ୍ରୋଲ୍)। ୨. ସୌନ୍ଦର୍ଯ୍ୟଭିତ୍ତିକ ମୂଲ୍ୟ: ଯାହାର କୌଣସି ଆର୍ଥିକ ଦାମ୍ ନଥାଏ କିନ୍ତୁ ତାହା ମନକୁ ଆନନ୍ଦ ଦିଏ (ଉଦାହରଣ: ପାହାଡ, ଝରଣା)।

4. ମଣିଷ ଏକ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ସମ୍ବଳ - ଏହାର କାରଣ ଦର୍ଶାଅ। 👨‍🏫

ଉତ୍ତର: ପ୍ରକୃତିର କୌଣସି ବି ଜିନିଷ ଆପେ ଆପେ ମୂଲ୍ୟବାନ ହୋଇନଥାଏ। କେବଳ ମଣିଷ ହିଁ ନିଜର ମସ୍ତିଷ୍କ, ଶିକ୍ଷା, ଦକ୍ଷତା ଏବଂ ପ୍ରଯୁକ୍ତିବିଦ୍ୟା ପ୍ରୟୋଗ କରି ଅଦରକାରୀ ଜିନିଷକୁ ଏକ ମୂଲ୍ୟବାନ ମାନବକୃତ ସମ୍ବଳରେ ପରିଣତ କରିପାରେ। ତେଣୁ ମଣିଷ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଅଟେ।

5. ସମ୍ବଳ ସଂରକ୍ଷଣର ୩ଟି ପ୍ରମୁଖ ସୂତ୍ର (3R) କ'ଣ କ'ଣ? ♻️

ଉତ୍ତର: ସମ୍ବଳ ବଞ୍ଚାଇବା ପାଇଁ ୩ଟି ପଦକ୍ଷେପ ହେଲା: ୧. Reduce: ଅଯଥାରେ ବିଦ୍ୟୁତ୍ କିମ୍ବା ପାଣି ବ୍ୟବହାର ନକରି କମ୍ କରିବା। ୨. Recycle: କାଗଜ ଓ ପ୍ଲାଷ୍ଟିକ୍ ଭଳି ପୁରୁଣା ଜିନିଷକୁ ତରଳାଇ ନୂଆ ରୂପ ଦେବା। ୩. Reuse: ଏକ ବସ୍ତୁକୁ ଥରେ ନଫୋପାଡି ବାରମ୍ବାର କାମରେ ଲଗାଇବା।

6. ସ୍ଥାନୀୟ ଏବଂ ସର୍ବବ୍ୟାପୀ ସମ୍ବଳ ମଧ୍ୟରେ ତୁଳନା କର। 🌐

ଉତ୍ତର: ସର୍ବବ୍ୟାପୀ ସମ୍ବଳ ପୃଥିବୀର ପ୍ରତ୍ୟେକ ସ୍ଥାନରେ ବିନା ବାଧାରେ ଉପଲବ୍ଧ ହୋଇଥାଏ, ଯେପରିକି ବାୟୁ ଏବଂ ସୂର୍ଯ୍ୟାଲୋକ। କିନ୍ତୁ ସ୍ଥାନୀୟ ସମ୍ବଳ ସବୁଆଡେ ମିଳେନାହିଁ। ଏହା କେବଳ କେତେକ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ଭୂତାତ୍ତ୍ୱିକ ଅଞ୍ଚଳରେ ମିଳେ, ଯେପରିକି ଲୁହା, ତମ୍ବା ବା ସୁନା ଖଣି।

7. ନବୀକରଣ ଅଯୋଗ୍ୟ ସମ୍ବଳର ସଂରକ୍ଷଣ କାହିଁକି ନିତାନ୍ତ ଜରୁରୀ? ⛽

ଉତ୍ତର: କୋଇଲା ଏବଂ ପେଟ୍ରୋଲିୟମ୍ ଭଳି ନବୀକରଣ ଅଯୋଗ୍ୟ ସମ୍ବଳର ଭଣ୍ଡାର ପୃଥିବୀରେ ବହୁତ ସୀମିତ। ଆମେ ଯେଉଁ ବେଗରେ ଏହାକୁ ପୋଡୁଛୁ, ତାହା ଖୁବ୍ ଶୀଘ୍ର ସରିଯିବ। ଥରେ ସରିଗଲେ ଏହାକୁ ପୁଣି ତିଆରି ହେବାକୁ ଲକ୍ଷ ଲକ୍ଷ ବର୍ଷ ଲାଗିବ, ତେଣୁ ସଂରକ୍ଷଣ ଜରୁରୀ।

8. ପ୍ରାକୃତିକ ସମ୍ବଳର ବଣ୍ଟନ ଅସମାନ କାହିଁକି ହୋଇଥାଏ? 🌍

ଉତ୍ତର: ପୃଥିବୀର ଭୂପୃଷ୍ଠ ସବୁଆଡେ ସମାନ ନୁହେଁ। ବିଭିନ୍ନ ସ୍ଥାନର ଭୂପ୍ରକୃତି, ଉଚ୍ଚତା ଏବଂ ଜଳବାୟୁରେ ବ୍ୟାପକ ପାର୍ଥକ୍ୟ ଦେଖାଯାଏ। ଏହି ଭୌତିକ କାରକଗୁଡ଼ିକର ବିବିଧତା ଯୋଗୁଁ କେଉଁଠି ଖଣିଜ ଦ୍ରବ୍ୟ ଭରି ରହିଛି ତ କେଉଁଠି ମରୁଭୂମି ଦେଖାଯାଏ, ଏଣୁ ବଣ୍ଟନ ଅସମାନ।

9. ଧାରଣୀୟ ବିକାଶର ପରିବେଶ ସୁରକ୍ଷା ନୀତିଗୁଡ଼ିକ ଲେଖ। 🌱

ଉତ୍ତର: ପରିବେଶ ପାଇଁ ଧାରଣୀୟ ବିକାଶର ନୀତି ହେଉଛି- ପୃଥିବୀର ଜୈବ ବିବିଧତା ବା ଗଛଲତା ଓ ଜୀବଜନ୍ତୁଙ୍କୁ ସୁରକ୍ଷା ଦେବା, ଜଳ ଓ ବାୟୁ ଭଳି ପ୍ରାକୃତିକ ସମ୍ବଳର ପ୍ରଦୂଷଣ ଓ ନଷ୍ଟକୁ ରୋକିବା, ଏବଂ ଲୋକଙ୍କୁ ନିଜ ପରିବେଶର ଯତ୍ନ ନେବା ପାଇଁ ଶିକ୍ଷିତ କରିବା।

10. ମାନବକୃତ ସମ୍ବଳ ନଥିଲେ ଦୈନନ୍ଦିନ ଜୀବନ କିପରି ହୁଅନ୍ତା (ଚିତ୍ର ନ example-3.2 କୁ ବିଚାର କରି)? 🏗️

ଉତ୍ତର: ଯଦି ମାନବକୃତ ସମ୍ବଳ ନଥାନ୍ତା, ତେବେ ଆମ ପାଖରେ ଘର, ରାସ୍ତା, ଡାକ୍ତରଖାନା, ସ୍କୁଲ, ଗାଡିମୋଟର ବା ମୋବାଇଲ୍ ଫୋନ୍ ନଥାନ୍ତା। ଆମକୁ ପ୍ରାଚୀନ ମଣିଷ ଭଳି କେବଳ ଜଙ୍ଗଲ ଉପରେ ନିର୍ଭର କରି ପ୍ରାକୃତିକ ଅବସ୍ଥାରେ କଠିନ ଜୀବନ ବିତାଇବାକୁ ପଡ଼ନ୍ତା।

11. ପେଟେଣ୍ଟ (Patent) ଅଧିକାରର ଗୁରୁତ୍ୱ କ'ଣ? 📜

ଉତ୍ତର: ପେଟେଣ୍ଟ ବା ସ୍ୱତ୍ତ୍ୱାଧିକାର ଜଣେ ଉଦ୍ଭାବକକୁ ତାର ନୂଆ ବିଚାର ବା ଆବିଷ୍କାର ଉପରେ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଆଇନଗତ ମାଲିକାନା ଦିଏ। ଏହାଦ୍ୱାରା ଅନ୍ୟ କେହି ତାର କୌଶଳକୁ ଚୋରାଇ ପାରନ୍ତି ନାହିଁ ଏବଂ ଉଦ୍ଭାବକ ଆର୍ଥିକ ଲାଭ ପାଇ ନୂଆ ସମ୍ବଳ ସୃଷ୍ଟି ପାଇଁ ଉତ୍ସାହିତ ହୁଏ।

12. ନବୀକରଣଯୋଗ୍ୟ ସମ୍ବଳର ସୀମାବଦ୍ଧତା ଦର୍ଶାଅ। 💧⚠️

ଉତ୍ତର: ନବୀକରଣଯୋଗ୍ୟ ସମ୍ବଳ ଯେପରିକି ଜଳ ଓ ମୃତ୍ତିକା ଅସରନ୍ତି ବୋଲି ଆମେ ଭାବୁ। କିନ୍ତୁ ବାସ୍ତବରେ ମଣିଷ ଦ୍ୱାରା ଅତ୍ୟଧିକ ପ୍ରଦୂଷଣ, ଜଙ୍ଗଲ କ୍ଷୟ ଏବଂ ନିୟନ୍ତ୍ରଣହୀନ ବ୍ୟବହାର ଫଳରେ ଏହି ସମ୍ବଳଗୁଡ଼ିକ ମଧ୍ୟ ଆଜି ନିଜର ଗୁଣବତ୍ତା ହରାଉଛନ୍ତି ଏବଂ ଏହାର ତୀବ୍ର ଅଭାବ ଦେଖାଦେଉଛି।

13. "ବିକାଶ" ଏବଂ "ଧାରଣୀୟ ବିକାଶ" ମଧ୍ୟରେ ଫରକ୍ କ'ଣ? 📈⚖️

ଉତ୍ତର: କେବଳ 'ବିକାଶ' କହିଲେ ବର୍ତ୍ତମାନର ଆବଶ୍ୟକତା ପୂରଣ କରିବା ପାଇଁ ଯେକୌଣସି ଉପାୟରେ ସମ୍ବଳ ବ୍ୟବହାରକୁ ବୁଝାଏ (ଯାହା ପରିବେଶ ନଷ୍ଟ କରିପାରେ)। କିନ୍ତୁ 'ଧାରଣୀୟ ବିକାଶ' କହିଲେ ବର୍ତ୍ତମାନର ବିକାଶ କରିବା ସହ ଭବିଷ୍ୟତ ପିଢ଼ି ପାଇଁ ସମ୍ବଳ ସୁରକ୍ଷିତ ରଖିବାକୁ ବୁଝାଏ।

14. ଜୈବ ସମ୍ବଳ ଆମ ଅର୍ଥନୀତିକୁ କିପରି ସାହାଯ୍ୟ କରେ? 🐄🌲

ଉତ୍ତର: ଜୈବ ସମ୍ବଳ ଭାବରେ ଉଦ୍ଭିଦ ଆମକୁ କାଠ, ଔଷଧ, ରବର ଏବଂ ଖାଦ୍ୟ ଯୋଗାଏ। ପ୍ରାଣୀମାନେ କ୍ଷୀର, ମାଂସ, ଅଣ୍ଡା ଏବଂ ଚମଡା ଦିଅନ୍ତି। ଏହି ସବୁ ଜିନିଷ ବଜାରରେ ବିକ୍ରି ହୋଇ ବ୍ୟବସାୟ ବଢ଼ାଏ, ଯାହା ଦେଶର ଅର୍ଥନୀତି ପାଇଁ ଏକ ମୁଖ୍ୟ ଆୟର ଉତ୍ସ।

15. ଶିକ୍ଷାବ୍ୟବସ୍ଥା ମାନବ ସମ୍ବଳ ବିକାଶର ମୂଳଦୁଆ କାହିଁକି? 🎓

ଉତ୍ତର: ଉପଯୁକ୍ତ ଶିକ୍ଷା ମଣିଷର ଚିନ୍ତାଧାରାକୁ ଉନ୍ନତ କରେ। ଶିକ୍ଷିତ ବ୍ୟକ୍ତି ନୂତନ ଜ୍ଞାନକୌଶଳ ଶିଖିପାରେ ଏବଂ ନିଜର ବୃତ୍ତିଗତ ଦକ୍ଷତା ବଢ଼ାଇ ସମାଜ ପାଇଁ ନୂଆ ସମ୍ବଳ ସୃଷ୍ଟି କରିବାରେ ପ୍ରମୁଖ ଭୂମିକା ନିଏ, ଯାହା ଅଶିକ୍ଷିତଙ୍କ ପକ୍ଷେ ସମ୍ଭବ ନୁହେଁ।


💡 Trick: ୩ ମାର୍କର ଉତ୍ତର ସବୁବେଳେ ୩ଟି ସ୍ପଷ୍ଟ ପଏଣ୍ଟ (Points) କିମ୍ବା ୩ଟି ପୂର୍ଣ୍ଣ ବାକ୍ୟରେ ଦେବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରନ୍ତୁ, ଏହାଦ୍ୱାରା ପରୀକ୍ଷକ ଖୁସି ହୋଇ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ନମ୍ବର ଦିଅନ୍ତି।

📌 ୪ ମାର୍କ ବିଶିଷ୍ଟ ଦୀର୍ଘ ନୂତନ ପ୍ରଶ୍ନୋତ୍ତର (8 Questions - 4 Marks Each)

1. ସମ୍ବଳ କାହାକୁ କୁହାଯାଏ ଏବଂ କେଉଁ କେଉଁ କାରକ ଏକ ସାଧାରଣ ବସ୍ତୁକୁ ସମ୍ବଳରେ ପରିଣତ କରେ ଉଦାହରଣ ସହ ଆଲୋଚନା କର। ⏳⚙️

ଉତ୍ତର: ଆମ ପରିବେଶରେ ଥିବା ଯେଉଁ ସବୁ ବସ୍ତୁ ଆମର ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାରର ଆବଶ୍ୟକତା ପୂରଣ କରିବାରେ ସାହାଯ୍ୟ କରନ୍ତି, ସେଗୁଡ଼ିକୁ ଆମେ ସମ୍ବଳ କହିଥାଉ। ଗୋଟିଏ ବସ୍ତୁକୁ ସମ୍ବଳରେ ପରିଣତ କରିବାର ମୁଖ୍ୟତଃ ଦୁଇଟି କାରକ ରହିଛି: ୧. ସମୟ ଏବଂ ୨. ପ୍ରଯୁକ୍ତିବିଦ୍ୟା।

ଉଦାହରଣ ସ୍ୱରୂପ, ଆଦିମ କାଳରେ ଜଙ୍ଗଲରେ ବହୁତ ଔଷଧୀୟ ଗଛ ଥିଲା କିନ୍ତୁ ମଣିଷ ତାହାର ଗୁଣ ଜାଣିନଥିଲା। ସମୟ ବିତିବା ସହ ମଣିଷର ରୋଗ ବଢ଼ିଲା (ଆବଶ୍ୟକତା) ଏବଂ ସେ ଆୟୁର୍ବେଦ ବିଜ୍ଞାନ ବା ପ୍ରଯୁକ୍ତିବିଦ୍ୟା ମାଧ୍ୟମରେ ସେହି ଗଛରୁ ଔଷଧ ପ୍ରସ୍ତୁତ କଲା। ଏହିପରି ସମୟ ଓ ଜ୍ଞାନକୌଶଳ ଏକ ସାଧାରଣ ବସ୍ତୁର 'ଉପଯୋଗିତା' ଏବଂ 'ମୂଲ୍ୟ' ସୃଷ୍ଟି କରି ତାହାକୁ ଏକ ମୂଲ୍ୟବାନ ସମ୍ବଳରେ ପରିଣତ କଲେ।

2. ପ୍ରାକୃତିକ ସମ୍ବଳ କ'ଣ? ଉତ୍ପତ୍ତି ଏବଂ ନବୀକରଣ କ୍ଷମତା ଅନୁଯାୟୀ ଏହାକୁ କିପରି ଶ୍ରେଣୀଭୁକ୍ତ କରାଯାଇଛି ସବିଶେଷ ବିବରଣୀ ଦିଅ। 🌲🗂️

ଉତ୍ତର: ପ୍ରକୃତିରୁ ମାଗଣାରେ ମିଳୁଥିବା ଏବଂ ସିଧାସଳଖ ବ୍ୟବହାର କରାଯାଉଥିବା ବସ୍ତୁକୁ ପ୍ରାକୃତିକ ସମ୍ବଳ କୁହାଯାଏ (ଯଥା- ବାୟୁ, ନଦୀ ଜଳ)।

ଉତ୍ପତ୍ତି ଅନୁଯାୟୀ: ଏହାକୁ ଦୁଇ ଭାଗରେ ବିଭକ୍ତ କରାଯାଇଛି। ୧. ଜୈବ ସମ୍ବଳ- ଯେଉଁଥିରେ ଜୀବନ ଅଛି, ଯଥା ଗଛଲତା ଓ ଜୀବଜନ୍ତୁ। ୨. ଅଜୈବ ସମ୍ବଳ- ଯେଉଁଥିରେ ଜୀବନ ନାହିଁ, ଯଥା ପଥର, ମାଟି, ଏବଂ ସମସ୍ତ ପ୍ରକାର ଖଣିଜ ଦ୍ରବ୍ୟ।

ନବୀକରଣ କ୍ଷମତା ଅନୁଯାୟୀ: ଏହା ମଧ୍ୟ ଦୁଇ ପ୍ରକାରର। ୧. ନବୀକରଣଯୋଗ୍ୟ ସମ୍ବଳ- ଯାହା ବାରମ୍ବାର ବ୍ୟବହାର କଲେ ସରେ ନାହିଁ ବା ପ୍ରକୃତି ଶୀଘ୍ର ପୂରଣ କରିଦିଏ (ସୌରଶକ୍ତି)। ୨. ନବୀକରଣ ଅଯୋଗ୍ୟ ସମ୍ବଳ- ଯାହାର ଭଣ୍ଡାର ଖୁବ୍ ସୀମିତ ଏବଂ ଥରେ ବ୍ୟବହାର ହୋଇଗଲେ ପୁଣି ତିଆରି ହେବାକୁ ଲକ୍ଷ ଲକ୍ଷ ବର୍ଷ ଲାଗେ (କୋଇଲା ଓ ପେଟ୍ରୋଲିୟମ୍)।

3. ମାନବକୃତ ସମ୍ବଳ ଏବଂ ମାନବ ସମ୍ବଳ ମଧ୍ୟରେ ପାର୍ଥକ୍ୟ ଦର୍ଶାଅ। ମାନବ ସମ୍ବଳର ବିକାଶ କିପରି ଦେଶ ଗଠନରେ ସାହାଯ୍ୟ କରେ? 🏗️👨‍🎓

ଉତ୍ତର: ମାନବକୃତ ସମ୍ବଳ ହେଉଛି ସେହି ସବୁ ଜିନିଷ ଯାହାକୁ ମଣିଷ ନିଜେ ନିର୍ମାଣ କରିଛି। ପ୍ରାକୃତିକ ବସ୍ତୁ (ଯେପରିକି ଲୁହାପଥର, କାଠ) କୁ ବ୍ୟବହାର କରି ମଣିଷ ରାସ୍ତା, କୋଠାବାଡ଼ି ଓ ଯାନବାହନ ଆଦି ତିଆରି କରେ। ଅନ୍ୟପକ୍ଷରେ, ମାନବ ସମ୍ବଳ କହିଲେ ନିଜେ ମଣିଷକୁ ବୁଝାଏ। ମଣିଷର ବୁଦ୍ଧି, ଶକ୍ତି, ଦକ୍ଷତା ଓ ଜ୍ଞାନ ହିଁ ମାନବ ସମ୍ବଳ।

ମାନବ ସମ୍ବଳର ବିକାଶ ଅର୍ଥାତ୍ ଲୋକଙ୍କୁ ସୁଶିକ୍ଷା ଓ ଉତ୍ତମ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ପ୍ରଦାନ କରିବା। ଯେତେବେଳେ ଦେଶର ଲୋକମାନେ ଶିକ୍ଷିତ ହୁଅନ୍ତି, ସେମାନେ ନୂଆ ନୂଆ ଜ୍ଞାନକୌଶଳ (Technology) ବାହାର କରନ୍ତି। ସେମାନେ ନୂଆ କଳକାରଖାନା ବସାଇ ଅଧିକ ଉତ୍ପାଦନ କରନ୍ତି, ଯାହା ଦେଶର ଅର୍ଥନୀତିକୁ ମଜବୁତ କରେ ଏବଂ ଏକ ସମୃଦ୍ଧ ରାଷ୍ଟ୍ର ଗଠନରେ ସହାୟକ ହୁଏ।

4. 'ସମ୍ବଳ ସଂରକ୍ଷଣ' କହିଲେ କ'ଣ ବୁଝ? ୩ଟି ମୁଖ୍ୟ 'R' ର ଉଦାହରଣ ସହ ସମ୍ବଳ ସଂରକ୍ଷଣର ପ୍ରକ୍ରିୟା ବୁଝାଅ। 🛡️♻️

ଉତ୍ତର: ଆମ ଚାରିପାଖରେ ଥିବା ସମ୍ବଳଗୁଡ଼ିକୁ ବିନା କାରଣରେ ନଷ୍ଟ ନକରି ଯତ୍ନ ସହକାରେ ବ୍ୟବହାର କରିବା ଏବଂ ସେଗୁଡ଼ିକୁ ପୁଣି ଥରେ ପୂରଣ ହେବା ପାଇଁ ଯଥେଷ୍ଟ ସମୟ ଦେବା ପ୍ରକ୍ରିୟାକୁ ସମ୍ବଳ ସଂରକ୍ଷଣ କୁହାଯାଏ।

ଏଥିପାଇଁ ୩ଟି ପ୍ରମୁଖ 'R' ନୀତି ଗ୍ରହଣ କରାଯାଏ:

୧. Reduce (କମାଇବା): ଆବଶ୍ୟକ ନଥିଲେ ଘରର ବିଦ୍ୟୁତ୍ ବତୀ ଲିଭାଇବା କିମ୍ବା ବ୍ରସ୍ କରିବା ସମୟରେ ପାଣି କଳ ବନ୍ଦ ରଖିବା।

୨. Reuse (ପୁନଃବ୍ୟବହାର): ବଜାରରୁ ଆଣିଥିବା ପଲିଥିନ୍ କିମ୍ବା ପ୍ଲାଷ୍ଟିକ୍ ଡବାକୁ ଫୋପାଡ଼ି ନଦେଇ ସେଥିରେ ଅନ୍ୟ ଜିନିଷ ରଖି ବାରମ୍ବାର ବ୍ୟବହାର କରିବା।

୩. Recycle (ପୁନଃଚକ୍ରଣ): ଖରାପ ହୋଇଯାଇଥିବା ଲୁହା, କାଚ କିମ୍ବା କାଗଜକୁ କାରଖାନାରେ ତରଳାଇ କିମ୍ବା ସଫା କରି ସେଥିରୁ ନୂଆ ଖେଳଣା ବା ବହି ପ୍ରସ୍ତୁତ କରିବା। ଏହାଦ୍ୱାରା ପ୍ରକୃତିରୁ ନୂଆ ସମ୍ବଳ ଆଣିବାର ଆବଶ୍ୟକତା କମିଯାଏ।


5. ଧାରଣୀୟ ବିକାଶର ପରିଭାଷା ଦିଅ। ଏକ ସୁନ୍ଦର ପରିବେଶ ଏବଂ ଭବିଷ୍ୟତ ପାଇଁ ଏହାର ନୀତିଗୁଡ଼ିକ କିପରି ସାହାଯ୍ୟ କରେ ଆଲୋଚନା କର। 🌍⚖️

ଉତ୍ତର: ଧାରଣୀୟ ବିକାଶ (Sustainable Development) ଅର୍ଥ ହେଉଛି ଏପରି ବିକାଶ ଯାହାକି ଆମର ବର୍ତ୍ତମାନର ସମସ୍ତ ଆବଶ୍ୟକତାକୁ ପୂରଣ କରେ କିନ୍ତୁ ଭବିଷ୍ୟତ ପିଢ଼ି ପାଇଁ ଥିବା ସମ୍ବଳ ଏବଂ ପରିବେଶକୁ କୌଣସି କ୍ଷତି ପହଞ୍ଚାଏ ନାହିଁ।

ଏହାର ନୀତିଗୁଡ଼ିକ ସମାଜ ପାଇଁ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ। ଏହି ନୀତି ଅନୁସାରେ ମଣିଷ ସମସ୍ତ ଗଛଲତା ଏବଂ ଜୀବଜନ୍ତୁଙ୍କ ପ୍ରତି ସମ୍ମାନ ଦେଖାଇବା ଉଚିତ୍, ଯାହାଦ୍ୱାରା ଜଙ୍ଗଲ କ୍ଷୟ ରୋକିହେବ। ପରିବେଶକୁ ପ୍ରଦୂଷିତ ନକରି ପ୍ରାକୃତିକ ସମ୍ବଳର ଅବକ୍ଷୟକୁ ରୋକିବା ପାଇଁ ଏହା ଶିକ୍ଷା ଦିଏ। ଏହା ପ୍ରତ୍ୟେକ ବ୍ୟକ୍ତି ଓ ସମ୍ପ୍ରଦାୟକୁ ନିଜର ଆଖପାଖ ପରିବେଶ ସଫା ରଖିବାକୁ ଏବଂ ନବୀକରଣ ଅଯୋଗ୍ୟ ସମ୍ବଳ (ଯଥା ପେଟ୍ରୋଲ୍) ବଦଳରେ ସୌରଶକ୍ତି ବ୍ୟବହାର କରିବାକୁ ପ୍ରୋତ୍ସାହିତ କରେ। ଫଳରେ ଭବିଷ୍ୟତ ବିପଦମୁକ୍ତ ରହେ।

6. ସର୍ବବ୍ୟାପୀ ଏବଂ ସ୍ଥାନୀୟ ସମ୍ବଳ ଭିତରେ ମୁଖ୍ୟ ପ୍ରଭେଦ କ'ଣ (ଚିତ୍ର ନ example-3.2 କୁ ବିଚାରକୁ ନେଇ)? ସ୍ଥାନୀୟ ସମ୍ବଳର ଅଧିକ ସଂରକ୍ଷଣ କାହିଁକି ଆବଶ୍ୟକ? 🌐⛏️

ଉତ୍ତର: ଯେଉଁ ସମ୍ବଳ ପୃଥିବୀର ଯେକୌଣସି ସ୍ଥାନରେ ସହଜରେ ମିଳିପାରେ, ତାହାକୁ ସର୍ବବ୍ୟାପୀ ସମ୍ବଳ କୁହାଯାଏ, ଯେପରିକି ବାୟୁ ଓ ସୂର୍ଯ୍ୟ କିରଣ। କିନ୍ତୁ ସ୍ଥାନୀୟ ସମ୍ବଳ ସବୁଆଡେ ମିଳେନାହିଁ। ଚିତ୍ର ୩.୨ ରେ ଦେଖାଯାଇଥିବା ଭୂମି ରୂପ ଅନୁସାରେ, ଖଣିଜ ପଦାର୍ଥ (ଯଥା ଲୁହା, ତମ୍ବା, କୋଇଲା) କେବଳ କେତେକ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ପାହାଡିଆ କିମ୍ବା ଖଣି ଅଞ୍ଚଳରେ ମିଳିଥାଏ।

ସ୍ଥାନୀୟ ସମ୍ବଳର ସଂରକ୍ଷଣ ଅଧିକ ଜରୁରୀ କାରଣ ଏହାର ପରିମାଣ ପୃଥିବୀରେ ବହୁତ କମ୍ ସ୍ଥାନରେ ସୀମିତ ହୋଇ ରହିଛି। ଯଦି ଆମେ ଏହାକୁ ଅତ୍ୟଧିକ ମାତ୍ରାରେ ଖୋଳି ବାହାର କରିଦେବା, ତେବେ ତାହା ଶୀଘ୍ର ସରିଯିବ ଓ ଅନ୍ୟ କୌଣସି ସ୍ଥାନରୁ ମିଳିବ ନାହିଁ, ଯାହା ଫଳରେ ଶିଳ୍ପକାରଖାନା ବନ୍ଦ ହୋଇ ଦେଶର ବିକାଶ ବାଧାପ୍ରାପ୍ତ ହେବ।

7. ଟେକ୍ନୋଲୋଜି ବା ପ୍ରଯୁକ୍ତିବିଦ୍ୟାକୁ ଏକ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ମାନବକୃତ ସମ୍ବଳ କାହିଁକି କୁହାଯାଏ? ଏକ ଦୈନନ୍ଦିନ ଉଦାହରଣ ଦେଇ ବୁଝାଅ। 💻🚀

ଉତ୍ତର: ପ୍ରଯୁକ୍ତିବିଦ୍ୟା ହେଉଛି କୌଣସି ନୂତନ ଜିନିଷ ନିର୍ମାଣ କରିବାରେ ବ୍ୟବହୃତ ହେଉଥିବା ଅତ୍ୟାଧୁନିକ ଜ୍ଞାନ ଓ କୌଶଳ। ଏହା ପ୍ରକୃତିରୁ ମିଳେ ନାହିଁ, ମଣିଷ ନିଜ ବୁଦ୍ଧି ପ୍ରୟୋଗ କରି ଏହାକୁ ଉଦ୍ଭାବନ କରିଛି, ତେଣୁ ଏହା ଏକ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ମାନବକୃତ ସମ୍ବଳ।

ଏହାର ଉଦାହରଣ ହେଉଛି ମୋବାଇଲ୍ ଫୋନ୍। ପ୍ରକୃତିରୁ ମିଳୁଥିବା ସାଧାରଣ ପ୍ଲାଷ୍ଟିକ୍, ତମ୍ବା ତାର ଏବଂ ସିଲିକନ୍ ଭଳି କଞ୍ଚାମାଲକୁ ମଣିଷ ସିଧାସଳଖ ବ୍ୟବହାର କରିପାରିନଥାନ୍ତା। କିନ୍ତୁ ଇଞ୍ଜିନିୟରିଂ ଏବଂ ପ୍ରଯୁକ୍ତିବିଦ୍ୟା ମାଧ୍ୟମରେ ମଣିଷ ସେହି କଞ୍ଚାମାଲକୁ ଏକାଠି କରି ସ୍ମାର୍ଟଫୋନ୍ ତିଆରି କଲା, ଯାହା ଆଜି ଆମ ଜୀବନର ସବୁଠାରୁ ଆବଶ୍ୟକୀୟ ଯୋଗାଯୋଗ ସମ୍ବଳ ପାଲଟିଛି। ଏଥିରୁ ପ୍ରମାଣିତ ହୁଏ ଯେ ପ୍ରଯୁକ୍ତିବିଦ୍ୟା ବିନା ପ୍ରାକୃତିକ ସମ୍ବଳ ମୂଲ୍ୟହୀନ।

8. "ଜଳ ଓ ମୃତ୍ତିକା ନବୀକରଣଯୋଗ୍ୟ ହେଲେ ମଧ୍ୟ ସେଗୁଡ଼ିକର ବିପଦମୁକ୍ତ ସଂରକ୍ଷଣ ଆବଶ୍ୟକ।" ଏହି ଉକ୍ତିଟିକୁ ସମର୍ଥନ କରି ତୁମର ମତ ରଖ। 💧🌱

ଉତ୍ତର: ଏହି ଉକ୍ତିଟି ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ସତ୍ୟ। ବର୍ଷା ଦ୍ୱାରା ଜଳ ପୂରଣ ହୁଏ ଏବଂ ପ୍ରାକୃତିକ ପ୍ରକ୍ରିୟାରେ ମୃତ୍ତିକା ସୃଷ୍ଟି ହୁଏ, ତେଣୁ ସେଗୁଡ଼ିକ ନବୀକରଣଯୋଗ୍ୟ। କିନ୍ତୁ ମଣିଷ ଏହାକୁ ନିଜର ପୈତୃକ ସମ୍ପତ୍ତି ଭାବି ଆଖିବୁଜା ବ୍ୟବହାର କରୁଛି।

କଳକାରଖାନାର ବିଷାକ୍ତ ଜଳ ନଦୀକୁ ଛାଡିବା ଦ୍ୱାରା ପାନୀୟ ଜଳ ବିଷାକ୍ତ ହୋଇଗଲାଣି। ଅତ୍ୟଧିକ ବୋରୱେଲ୍ ଖୋଳିବା ଯୋଗୁଁ ଭୂତଳ ଜଳସ୍ତର ଶୁଖିଗଲାଣି। ସେହିପରି ଅଧିକ ଫସଲ ପାଇଁ ରାସାୟନିକ ସାର ଏବଂ କୀଟନାଶକ ପ୍ରୟୋଗ କରିବା ଦ୍ୱାରା ମାଟି ତାର ଉର୍ବରତା ହରାଉଛି। ଯଦି ଏପରି ଅବିବେକୀ ବ୍ୟବହାର ଲାଗିରହେ, ତେବେ ଖୁବ୍ ଶୀଘ୍ର ପୃଥିବୀରେ ବିଶୁଦ୍ଧ ଜଳ ଓ ଉର୍ବର ମୃତ୍ତିକାର ଘୋର ଅଭାବ ଦେଖାଦେବ ଯାହା ସମଗ୍ର ଜୀବଜଗତକୁ ଧ୍ୱଂସମୁଖକୁ ଠେଲିଦେବ।

💡 Trick: ଦୀର୍ଘ ପ୍ରଶ୍ନର ଉତ୍ତର ଦେବା ବେଳେ ପ୍ରଥମେ ମୁଖ୍ୟ ବିଷୟବସ୍ତୁ ଉପରେ ଏକ ସଂକ୍ଷିପ୍ତ ସୂଚନା ଦିଅନ୍ତୁ ଏବଂ ପରେ ପାରାଗ୍ରାଫ୍ ପରିବର୍ତ୍ତନ କରି ବର୍ଣ୍ଣନା କରନ୍ତୁ। ଏହା ଦେଖିବାକୁ ବହୁତ ସୁନ୍ଦର ଲାଗେ!

ସମ୍ବଳର ଅର୍ଥନୈତିକ ମୂଲ୍ୟ କହିଲେ ତୁମେ କ'ଣ ବୁଝୁଛ?

କେଉଁ କାରଣରୁ ଏକ ପ୍ରାକୃତିକ ବସ୍ତୁର ମୂଲ୍ୟ ବୃଦ୍ଧି ପାଏ?

ପ୍ରଯୁକ୍ତିବିଦ୍ୟାକୁ ବାଦ୍ ଦେଲେ ସମ୍ବଳ ସୃଷ୍ଟିର ଅନ୍ୟ ମୁଖ୍ୟ ଉପାଦାନଟି କ'ଣ?

ବିକାଶର ସ୍ତରକୁ ଭିତ୍ତି କରି ସମ୍ବଳକୁ କେତେ ଭାଗରେ ବଣ୍ଟାଯାଇଛି?

ୟୁରାନିୟମ୍ ବର୍ତ୍ତମାନ ଏକ ପ୍ରଚ୍ଛନ୍ନ ସମ୍ବଳ ହେବାର ମୁଖ୍ୟ କାରଣ କ'ଣ?

ସୂର୍ଯ୍ୟକିରଣକୁ କି ପ୍ରକାର ସମ୍ବଳ କୁହାଯାଏ ଏବଂ କାହିଁକି?

ବଣ୍ଟନ ଅନୁଯାୟୀ ବାୟୁ ଏବଂ ଲୁହାପଥର ମଧ୍ୟରେ କ'ଣ ପାର୍ଥକ୍ୟ ରହିଛି?

ଏକ ମାନବକୃତ ସମ୍ବଳର ଉଦାହରଣ ଦିଅ ଯାହା ଯୋଗାଯୋଗରେ ସାହାଯ୍ୟ କରେ।

ମାନବ ସମ୍ବଳର ମାନ ବୃଦ୍ଧି କରିବା ପାଇଁ କେଉଁ ଦୁଇଟି ବିଷୟ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଜରୁରୀ?


ପେଟେଣ୍ଟ ଅଧିକାର କିପରି ନୂତନ ଜ୍ଞାନର ବିକାଶରେ ସହାୟକ ହୁଏ?

ସମ୍ବଳ ସଂରକ୍ଷଣ ଶବ୍ଦର ସରଳ ବ୍ୟାଖ୍ୟା କର।

ଧାରଣୀୟ ବିକାଶର ପ୍ରାଥମିକ ଲକ୍ଷ୍ୟ କ'ଣ ହେବା ଉଚିତ୍?

ପ୍ରାକୃତିକ ସମ୍ବଳର ବଣ୍ଟନ କାହିଁକି ସବୁଠାରେ ସମାନ ଦେଖାଯାଏ ନାହିଁ?

ପୁନଃଚକ୍ରଣ (Recycle) ର ଏକ ଦୈନନ୍ଦିନ ଉଦାହରଣ ଲେଖ।

ସୌନ୍ଦର୍ଯ୍ୟଭିତ୍ତିକ ମୂଲ୍ୟ ଥିବା ଯେକୌଣସି ଦୁଇଟି ପ୍ରାକୃତିକ ସମ୍ବଳର ନାମ ଦିଅ।

"ମନୁଷ୍ୟ ଏକ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ଧରଣର ସମ୍ବଳ" - ଏହା କିପରି ସମ୍ଭବ?

ଭବିଷ୍ୟତ ପାଇଁ ତୈଳ ବା ପେଟ୍ରୋଲ୍ ସଞ୍ଚୟ କରିବା କାହିଁକି ଆବଶ୍ୟକ ହୋଇପଡିଛି?

ପ୍ରକୃତ ଏବଂ ପ୍ରଚ୍ଛନ୍ନ ସମ୍ବଳ ମଧ୍ୟରେ ଥିବା ଏକ ପ୍ରମୁଖ ପ୍ରଭେଦ ଲେଖ।

ଜୈବ ସମ୍ବଳ ଏବଂ ଅଜୈବ ସମ୍ବଳ ମଧ୍ୟରେ ଭିନ୍ନତା ଦର୍ଶାଅ।

ସମୟ କ୍ରମେ କିପରି ଗୋଟିଏ ବସ୍ତୁର ମୂଲ୍ୟରେ ପରିବର୍ତ୍ତନ ଆସେ, ଉଦାହରଣ ଦିଅ।

ମାନବ ସମ୍ବଳ ବିକାଶ ବିନା ଦେଶର ଅର୍ଥନୀତି କାହିଁକି ଆଗକୁ ବଢ଼ିପାରିବ ନାହିଁ?

ତୁମ ସ୍କୁଲ ବା ଘରେ ତୁମେ ବ୍ୟବହାର କରୁଥିବା ୩ଟି ମାନବକୃତ ସମ୍ବଳର ନାମ ଲେଖ।

ଧାରଣୀୟ ବିକାଶର ପରିବେଶ ସମ୍ପର୍କିତ ନୀତିଟି କ'ଣ ସୂଚାଉଛି?

ଯଦି ନବୀକରଣଯୋଗ୍ୟ ସମ୍ବଳକୁ ଅପବ୍ୟବହାର କରାଯାଏ, ତେବେ କି ପରିସ୍ଥିତି ଉପୁଜିବ?

"ପ୍ରାକୃତିକ ସମ୍ବଳ ମାନବକୃତ ସମ୍ବଳର ମୂଳଦୁଆ" - ଆଲୋଚନା କର।


ସ୍ଥାନୀୟ ସମ୍ବଳଗୁଡ଼ିକ ଏକ ଦେଶର ଶିଳ୍ପ ବିକାଶରେ କିପରି ଭୂମିକା ଗ୍ରହଣ କରନ୍ତି?

ପରିବେଶ ପ୍ରତି ମଣିଷର କାର୍ଯ୍ୟକଳାପରେ ପରିବର୍ତ୍ତନ ଆଣିବା କାହିଁକି ଜରୁରୀ?

ବର୍ଦ୍ଧିତ ଜନସଂଖ୍ୟା କିପରି ସମ୍ବଳ ସଂରକ୍ଷଣ ପାଇଁ ଏକ ବଡ଼ ଆହ୍ୱାନ ସୃଷ୍ଟି କରିଛି?

ବ୍ୟବହାର କମାଇବା (Reduce) ନୀତି ଅବଲମ୍ବନ କରି ତୁମେ ଘରେ କିପରି ବିଦ୍ୟୁତ୍ ସଞ୍ଚୟ କରିବ?

ଏହି ଅଧ୍ୟାୟ ପଢ଼ିବା ପରେ ପରିବେଶ ସୁରକ୍ଷା ପାଇଁ ତୁମର ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ଦାୟିତ୍ୱ କ'ଣ ବୋଲି ତୁମେ ମନେକରୁଛ?