❓.1 ଚକ୍ଷୁ ଲେନ୍ସ ଫୋକସ୍ ଦୂରତାକୁ ବଦଳାଇ ବିଭିନ୍ନ ଦୂରତାରେ ଥିବା ବସ୍ତୁକୁ ଫୋକସ୍ କରିବା ହେଉଛି -

$(a)$ ସମୀପ ଦୃଷ୍ଟି

$(b)$ ସମାୟୋଜନ

$(c)$ ଦୂର ଦୃଷ୍ଟି

$(d)$ ଚାଳିଶା

📝 Answer 1) $(b)$ ସମାୟୋଜନ

❓.2 ଚକ୍ଷୁ ଗୋଟିଏ ବସ୍ତୁର ପ୍ରତିବିମ୍ବକୁ ଏହାର କେଉଁଠାରେ ସୃଷ୍ଟିକରେ ?

$(a)$ ସ୍ୱଚ୍ଛପଟଳ

$(b)$ କନୀନିକା

$(c)$ ନେତ୍ରପିତୁଳା

$(d)$ ମୁକୁରିକା

📝 Answer 2) $(d)$ ମୁକୁରିକା (Retina)

❓.3 ଜଣେ ସୁସ୍ଥ ଓ ସ୍ୱାଭାବିକ ଦୃଷ୍ଟିସମ୍ପନ୍ନ ବ୍ୟକ୍ତିର ସ୍ପଷ୍ଟଦର୍ଶନର ସର୍ବନିମ୍ନ ଦୂରତା କେତେ ?

$(a)$ $25 \text{ m}$

$(b)$ $2.5 \text{ cm}$

$(c)$ $25 \text{ cm}$

$(d)$ $2.5 \text{ m}$

📝 Answer 3) $(c) \ 25 \text{ cm}$

❓.4 ଚକ୍ଷୁ ଲେନ୍ସର ଫୋକସ୍ ଦୂରତା ପରିବର୍ତ୍ତନ ପାଇଁ ନିମ୍ନୋକ୍ତ ମଧ୍ୟରୁ କେଉଁଟି ଦାୟୀ ?

$(a)$ ନେତ୍ରପିତୁଳା

$(b)$ ମୁକୁରିକା

$(c)$ ସିଲିଆରୀ ମାଂସପେଶୀ

$(d)$ କନୀନିକା

📝 Answer 4) $(c)$ ସିଲିଆରୀ ମାଂସପେଶୀ
www.WithTeachers.in

❓.5 ଜଣେ ସମୀପଦୃଷ୍ଟିସମ୍ପନ୍ନ ବ୍ୟକ୍ତି ପାଇଁ $-5.5 \text{ D}$ ର ଲେନ୍ସ ପାୱାର ବିଶିଷ୍ଟ ଲେନ୍ସ ଆବଶ୍ୟକ ହୁଏ ଏବଂ ତାଙ୍କର ଦୂର ଦୃଷ୍ଟି ପାଇଁ $(+1.5 \text{ D})$ ପାୱାର ବିଶିଷ୍ଟ ଲେନ୍ସ ଦରକାର ହୁଏ । ତାଙ୍କର (i) ସମୀପ ଦୃଷ୍ଟି ଓ (ii) ଦୂର ଦୃଷ୍ଟି ଦୂର କରିବା ପାଇଁ ବ୍ୟବହୃତ ଲେନ୍ସ ଦ୍ୱୟର ଫୋକସ୍ ଦୂରତା ନିର୍ଣ୍ଣୟ କର ।

📝 Answer 5)

(i) ସମୀପ ଦୃଷ୍ଟି ସଂଶୋଧନ ପାଇଁ ଦରକାରୀ ଲେନ୍ସ:

ଲେନ୍ସର ପାୱାର ($P_1$) = $-5.5 \text{ D}$

ଆମେ ଜାଣୁ ଯେ, ଫୋକସ୍ ଦୂରତା ($f$) ଲେନ୍ସ ପାୱାରର ବିଲୋମାନୁପାତୀ ।
ଅର୍ଥାତ୍, $f = \frac{1}{P}$

ତେଣୁ, $f_1 = \frac{1}{-5.5} \text{ m}$

$$f_1 = -\frac{10}{55} \text{ m} = -0.1818 \text{ m}$$

$$f_1 = -18.18 \text{ cm}$$

ଏହି ଅବତଳ ଲେନ୍ସର ଫୋକସ୍ ଦୂରତା $-18.18 \text{ cm}$ ଅଟେ ।

(ii) ଦୂର ଦୃଷ୍ଟି ସଂଶୋଧନ ପାଇଁ ଦରକାରୀ ଲେନ୍ସ:

ଲେନ୍ସର ପାୱାର ($P_2$) = $+1.5 \text{ D}$

ଫୋକସ୍ ଦୂରତା $f_2 = \frac{1}{+1.5} \text{ m}$

$$f_2 = +\frac{10}{15} \text{ m} = +0.6667 \text{ m}$$

$$f_2 = +66.67 \text{ cm}$$

ଏହି ଉତ୍ତଳ ଲେନ୍ସର ଫୋକସ୍ ଦୂରତା $+66.67 \text{ cm}$ ଅଟେ ।

❓.6 ସ୍ୱାଭାବିକ ଚକ୍ଷୁର $25 \text{ cm}$ ରୁ କମ୍ ଦୂରତାରେ କୌଣସି ବସ୍ତୁକୁ ରଖିଲେ ସ୍ପଷ୍ଟ ରୂପେ କାହିଁକି ଦେଖାଯାଏ ନାହିଁ ?

📝 Answer 6) ଆଖିର ସିଲିଆରୀ ମାଂସପେଶୀ ଗୁଡ଼ିକ ଏକ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ସୀମାଠାରୁ ଅଧିକ ସଙ୍କୁଚିତ ହୋଇପାରନ୍ତି ନାହିଁ। ଯାହା ଫଳରେ ଆଖି ଲେନ୍ସର ଫୋକସ୍ ଦୂରତା ଏକ ସର୍ବନିମ୍ନ ସୀମାରୁ ଅଧିକ କମିପାରେ ନାହିଁ। ଏହି ସର୍ବନିମ୍ନ ଦୂରତା ଏକ ସ୍ୱାଭାବିକ ଆଖି ପାଇଁ $25 \text{ cm}$ ଅଟେ। ତେଣୁ $25 \text{ cm}$ ରୁ କମ୍ ଦୂରତାରେ ରଖାଯାଇଥିବା ବସ୍ତୁର ପ୍ରତିବିମ୍ବ ରେଟିନା ଉପରେ ସ୍ପଷ୍ଟ ଭାବେ ଗଠିତ ହୋଇପାରେ ନାହିଁ ଏବଂ ତାହା ଆମକୁ ଝାପ୍‌ସା ବା ଅସ୍ପଷ୍ଟ ଦେଖାଯାଏ।

❓.7 ଚକ୍ଷୁ ନିକଟରେ ଥିବା କୌଣସି ବସ୍ତୁର ଦୂରତାକୁ ବଦଳାଇଲେ ତାହାର ପ୍ରତିବିମ୍ବର ଦୂରତା କ’ଣ ହେବ ?

📝 Answer 7) ଆଖି ସମ୍ମୁଖରେ ବସ୍ତୁର ଦୂରତାକୁ ବଦଳାଇଲେ ମଧ୍ୟ ପ୍ରତିବିମ୍ବର ଦୂରତା ଅପରିବର୍ତ୍ତିତ ରହେ। କାରଣ ମାନବ ଚକ୍ଷୁରେ ଲେନ୍ସ ଏବଂ ରେଟିନା ମଧ୍ୟରେ ଥିବା ଦୂରତା ସ୍ଥିର ରହିଥାଏ। ବସ୍ତୁ ଦୂରତା ବଦଳିଲେ ଆଖିର ସିଲିଆରୀ ମାଂସପେଶୀ ନିଜର ସମାୟୋଜନ କ୍ଷମତା (Power of Accommodation) ପ୍ରୟୋଗ କରି ଲେନ୍ସର ଫୋକସ୍ ଦୂରତାକୁ ଏପରି ପରିବର୍ତ୍ତନ କରେ, ଯେପରିକି ପ୍ରତିବିମ୍ବଟି ସର୍ବଦା ରେଟିନା ଉପରେ ହିଁ ସୃଷ୍ଟି ହୁଏ।

❓.8 ସାଧାରଣ ଚକ୍ଷୁର ଦୂର-ବିନ୍ଦୁ ଓ ନିକଟ-ବିନ୍ଦୁ କାହାକୁ କୁହାଯାଏ ?

📝 Answer 8)

• ନିକଟ-ବିନ୍ଦୁ (Near Point): ବିନା କୌଣସି ଚାପ ବା କଷ୍ଟରେ ସାଧାରଣ ସୁସ୍ଥ ଆଖି ସର୍ବନିମ୍ନ ଯେଉଁ ଦୂରତାରେ ଥିବା ବସ୍ତୁକୁ ସ୍ପଷ୍ଟ ଭାବେ ଦେଖିପାରେ, ତାହାକୁ ଆଖିର ନିକଟ ବିନ୍ଦୁ କୁହାଯାଏ। ସାଧାରଣ ଚକ୍ଷୁ ପାଇଁ ଏହା $25 \text{ cm}$ ଅଟେ।

• ଦୂର-ବିନ୍ଦୁ (Far Point): ସର୍ବାଧିକ ଯେଉଁ ଦୂରତା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଏକ ସୁସ୍ଥ ଆଖି କୌଣସି ବସ୍ତୁକୁ ସ୍ପଷ୍ଟ ଭାବେ ଦେଖିପାରେ, ତାହାକୁ ଆଖିର ଦୂର ବିନ୍ଦୁ କୁହାଯାଏ। ସାଧାରଣ ଚକ୍ଷୁ ପାଇଁ ଏହା ଅନନ୍ତ (Infinity, $\infty$) ଅଟେ।

❓.9 ଇନ୍ଦ୍ରଧନୁ କିପରି ସୃଷ୍ଟି ହୁଏ ଏକ ସ୍ପଷ୍ଟ ନାମାଙ୍କିତ ଚିତ୍ର ଆଧାରରେ ବୁଝାଅ ।

📝 Answer 9) ଇନ୍ଦ୍ରଧନୁ ଏକ ପ୍ରାକୃତିକ ବର୍ଣ୍ଣାଳୀ ଯାହା ଆଲୋକର ବିଚ୍ଛୁରଣ ଯୋଗୁଁ ବର୍ଷା ପରେ ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କ ବିପରୀତ ଦିଗରେ ଦେଖାଯାଏ। ବାୟୁମଣ୍ଡଳରେ ଭାସୁଥିବା ଛୋଟ ଛୋଟ ଜଳ କଣିକା ଗୁଡ଼ିକ ଗୋଟିଏ ଗୋଟିଏ କ୍ଷୁଦ୍ର ପ୍ରିଜିମ୍ ପରି କାର୍ଯ୍ୟ କରନ୍ତି।

୧. ପ୍ରତିସରଣ ଓ ବିଚ୍ଛୁରଣ: ସୂର୍ଯ୍ୟାଲୋକ ଏହି ଜଳ କଣିକାରେ ପ୍ରବେଶ କଲାବେଳେ ପ୍ରଥମେ ପ୍ରତିସରିତ ଏବଂ ନିଜର ୭ଟି ରଙ୍ଗରେ ବିଚ୍ଛୁରିତ (Dispersed) ହୁଏ।

୨. ପୂର୍ଣ୍ଣ ଆଭ୍ୟନ୍ତରୀଣ ପ୍ରତିଫଳନ: ଏହାପରେ ବୁନ୍ଦା ମଧ୍ୟରେ ଏହି ବିଚ୍ଛୁରିତ ରଶ୍ମିଗୁଡ଼ିକର ପୂର୍ଣ୍ଣ ଆଭ୍ୟନ୍ତରୀଣ ପ୍ରତିଫଳନ (Total Internal Reflection) ଘଟେ।

୩. ନିର୍ଗତ ପ୍ରତିସରଣ: ଶେଷରେ ବୁନ୍ଦାରୁ ବାହାରିବା ସମୟରେ ଆଲୋକ ପୁଣିଥରେ ପ୍ରତିସରିତ ହୁଏ, ଫଳରେ ଦର୍ଶକର ଆଖିରେ ୭ଟି ରଙ୍ଗ ବିଶିଷ୍ଟ ସୁନ୍ଦର ଇନ୍ଦ୍ରଧନୁ ସୃଷ୍ଟି ହୁଏ। (ପରୀକ୍ଷାରେ ଉତ୍ତର ସହିତ ଏକ ଜଳ କଣିକା ଦେଇ ଆଲୋକର ପ୍ରତିସରଣ ଦର୍ଶାଉଥିବା ଚିତ୍ର ଅଙ୍କନ କରିବା ଆବଶ୍ୟକ)।

❓.10 ଟିଣ୍ଡାଲ୍ ପ୍ରଭାବକୁ ଗୋଟିଏ ଉଦାହରଣ ଦେଇ ବୁଝାଅ ।

📝 Answer 10) ଆଲୋକ ରଶ୍ମି ଏକ କଲଏଡାଲ୍ (Colloidal) ଦ୍ରବଣ ବା ସୂକ୍ଷ୍ମ କଣିକା (ଯେପରିକି ବାୟୁରେ ଥିବା ଧୂଳି, ଧୂଆଁ ବା ଜଳ କଣିକା) ଦେଇ ଗତି କଲାବେଳେ, ସେହି କଣିକାଗୁଡ଼ିକ ଦ୍ୱାରା ଆଲୋକର ବିକ୍ଷେପଣ (Scattering of light) ଘଟି ଆଲୋକର ଗତିପଥ ସ୍ପଷ୍ଟ ଦୃଶ୍ୟମାନ ହୁଏ। ଆଲୋକର ଗତିପଥ ଦେଖାଯିବାର ଏହି ପ୍ରଭାବକୁ ଟିଣ୍ଡାଲ୍ ପ୍ରଭାବ (Tyndall Effect) କୁହାଯାଏ।

ଉଦାହରଣ: ଏକ ଅନ୍ଧକାର କୋଠରୀରେ ଛାତ ବା କାନ୍ଥର ଏକ ଛୋଟ କଣା ଦେଇ ସୂର୍ଯ୍ୟାଲୋକର ଏକ ରଶ୍ମି ପ୍ରବେଶ କଲେ, ବାୟୁରେ ଭାସୁଥିବା ଧୂଳି ଓ ଧୂଆଁ କଣିକା ଦ୍ୱାରା ଆଲୋକ ବିକ୍ଷେପିତ ହୁଏ ଏବଂ ଆଲୋକର ଗତିପଥ ସ୍ପଷ୍ଟ ଦେଖାଯାଏ।

❓.11 ବୈଜ୍ଞାନିକ କାରଣ ଦର୍ଶାଅ ।

(a) ତାରାଗୁଡ଼ିକ କାହିଁକି ଦପ୍‌ଦପ୍ ହୁଏ ?

(b) ଗ୍ରହଗୁଡ଼ିକ କାହିଁକି ଦପ୍‌ଦପ୍ ହୁଏ ନାହିଁ ?

📝 Answer 11)

(a) ତାରାଗୁଡ଼ିକ ଦପ୍‌ଦପ୍ ହେବାର କାରଣ: ତାରାଗୁଡ଼ିକ ପୃଥିବୀରୁ ବହୁ ଦୂରରେ ଥିବାରୁ ସେଗୁଡ଼ିକ ଆଲୋକର ବିନ୍ଦୁ-ଉତ୍ସ (Point source) ପରି କାର୍ଯ୍ୟ କରନ୍ତି। ତାରାରୁ ଆସୁଥିବା ଆଲୋକ ପୃଥିବୀର ବାୟୁମଣ୍ଡଳରେ ପ୍ରବେଶ କରିବା ପରେ ବାୟୁମଣ୍ଡଳର ବିଭିନ୍ନ ଘନତା ବିଶିଷ୍ଟ ସ୍ତର ଦେଇ ଆସିବା ବେଳେ କ୍ରମାଗତ ଭାବେ ବାୟୁମଣ୍ଡଳୀୟ ପ୍ରତିସରଣର ସମ୍ମୁଖୀନ ହୁଏ। ବାୟୁମଣ୍ଡଳର ଅସ୍ଥିରତା ହେତୁ ତାରାର ଆଭାସୀ ସ୍ଥିତି ବଦଳୁଥାଏ ଏବଂ ଆମ ଆଖିରେ ପ୍ରବେଶ କରୁଥିବା ଆଲୋକର ପରିମାଣ ବାରମ୍ବାର ପରିବର୍ତ୍ତିତ ହୁଏ। ତେଣୁ ତାରାଗୁଡ଼ିକ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ବା ଫିକା ଦେଖାଯାଇ ଦପ୍‌ଦପ୍ (ମିଞ୍ଜି ମିଞ୍ଜି) କଲା ପରି ଲାଗନ୍ତି।

11(b) ଗ୍ରହଗୁଡ଼ିକ ଦପ୍‌ଦପ୍ ନ ହେବାର କାରଣ: ଗ୍ରହଗୁଡ଼ିକ ପୃଥିବୀର ଅପେକ୍ଷାକୃତ ବହୁତ ନିକଟରେ ଅଛନ୍ତି, ତେଣୁ ସେଗୁଡ଼ିକୁ ବୃହତ୍ ଆଲୋକ ଉତ୍ସ ବା ଅନେକଗୁଡ଼ିଏ ବିନ୍ଦୁ-ଉତ୍ସର ସମାହାର (Extended source of light) ଭାବରେ ଗ୍ରହଣ କରାଯାଏ। ବାୟୁମଣ୍ଡଳୀୟ ପ୍ରତିସରଣ ଯୋଗୁଁ ଯଦି ଏହି ଉତ୍ସର ଏକାଧିକ ବିନ୍ଦୁରୁ ଆଲୋକର ପରିମାଣ କମେ, ଅନ୍ୟ ବିନ୍ଦୁଗୁଡ଼ିକରୁ ଆଲୋକ ବଢ଼ିଯାଏ। ଫଳରେ ସମସ୍ତ ବିନ୍ଦୁ ଉତ୍ସରୁ ଆଖିରେ ପ୍ରବେଶ କରୁଥିବା ଆଲୋକର ପରିବର୍ତ୍ତନର ହାରାହାରି ଶୂନ (Zero) ହୋଇଯାଏ। ଏହି କାରଣରୁ ଗ୍ରହଗୁଡ଼ିକ ଦପ୍‌ଦପ୍ କରନ୍ତି ନାହିଁ।

www.WithTeachers.in କୁ ସ୍ୱାଗତ! ଆପଣ ପ୍ରଦାନ କରିଥିବା ଫଟୋରେ ଥିବା ପ୍ରଶ୍ନଗୁଡ଼ିକ (୧୧ ନମ୍ବର ପ୍ରଶ୍ନର ଅବଶିଷ୍ଟ ଭାଗ) ଏବଂ ସେଗୁଡ଼ିକର ସଠିକ୍ ବୈଜ୍ଞାନିକ ଉତ୍ତର ନିମ୍ନରେ ପ୍ରଦାନ କରାଗଲା:

❓ 11© ସୂର୍ଯ୍ୟୋଦୟ ସମୟରେ ସୂର୍ଯ୍ୟ କାହିଁକି ଗାଢ଼ ଲାଲ ଦେଖାଯାଏ ?

📝 Answer 11©

ସୂର୍ଯ୍ୟୋଦୟ (ଏବଂ ସୂର୍ଯ୍ୟାସ୍ତ) ସମୟରେ ସୂର୍ଯ୍ୟ ଦିଗ୍‌ବଳୟ (Horizon) ନିକଟରେ ଥାଆନ୍ତି। ଏହି ସମୟରେ ସୂର୍ଯ୍ୟାଲୋକକୁ ଆମ ଆଖିରେ ପହଞ୍ଚିବା ପାଇଁ ବାୟୁମଣ୍ଡଳର ଏକ ମୋଟା ସ୍ତର ଦେଇ ଅପେକ୍ଷାକୃତ ଦୀର୍ଘ ପଥ ଅତିକ୍ରମ କରିବାକୁ ପଡ଼େ। ଏହି ସୁଦୀର୍ଘ ପଥ ଅତିକ୍ରମ କଲାବେଳେ କମ୍ ତରଙ୍ଗ ଦୈର୍ଘ୍ୟ (Shorter wavelength) ବିଶିଷ୍ଟ ନୀଳ ଓ ବାଇଗଣୀ ରଙ୍ଗର ଆଲୋକଗୁଡ଼ିକ ବାୟୁମଣ୍ଡଳରେ ଥିବା କଣିକାଗୁଡ଼ିକ ଦ୍ୱାରା ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ରୂପେ ବିକ୍ଷେପିତ (Scattered) ହୋଇ ଚାରିଆଡ଼କୁ ଖେଳିଯାଏ। କେବଳ ଅଧିକ ତରଙ୍ଗ ଦୈର୍ଘ୍ୟ (Longer wavelength) ଥିବା ଲାଲ୍ ଏବଂ ନାରଙ୍ଗୀ ଆଲୋକ ସିଧା ଆମ ଆଖିରେ ପହଞ୍ଚିପାରେ। ତେଣୁ ସୂର୍ଯ୍ୟ ଆମକୁ ଗାଢ଼ ଲାଲ୍ ରଙ୍ଗର ଦେଖାଯାନ୍ତି।

❓ 11(d) ଆକାଶ କାହିଁକି ନୀଳ ଦେଖାଯାଏ ?

📝 Answer 11(d)

ଆକାଶର ନୀଳ ରଙ୍ଗ ଆଲୋକର ବିକ୍ଷେପଣ (Scattering of Light) ଯୋଗୁଁ ହୋଇଥାଏ। ପୃଥିବୀର ବାୟୁମଣ୍ଡଳରେ ଥିବା ଗ୍ୟାସ୍ ଅଣୁ ଏବଂ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ସୂକ୍ଷ୍ମ କଣିକାଗୁଡ଼ିକ ଅଧିକ ତରଙ୍ଗ ଦୈର୍ଘ୍ୟ ବିଶିଷ୍ଟ ଲାଲ୍ ରଙ୍ଗ ଅପେକ୍ଷା କମ୍ ତରଙ୍ଗ ଦୈର୍ଘ୍ୟ ଥିବା ନୀଳ ରଙ୍ଗକୁ ସର୍ବାଧିକ ମାତ୍ରାରେ ବିକ୍ଷେପିତ କରନ୍ତି। ଏହିପରି ଭାବରେ ଆକାଶର ଚାରିଆଡ଼େ ଖେଳିଯାଇଥିବା ବିକ୍ଷେପିତ ନୀଳ ଆଲୋକ ଆମ ଆଖିରେ ପ୍ରବେଶ କରେ, ଯାହାଫଳରେ ଆମକୁ ଆକାଶ ନୀଳ ଦେଖାଯାଏ।

❓ 11(e) ମହାକାଶଚାରୀମାନଙ୍କୁ ଆକାଶ କାହିଁକି ନୀଳ ପରିବର୍ତ୍ତେ ଅନ୍ଧାରୁଆ ଜଣାପଡ଼େ ?

📝 Answer 11(e)

ମହାକାଶରେ କୌଣସି ବାୟୁମଣ୍ଡଳ ନାହିଁ। ବାୟୁମଣ୍ଡଳ ନଥିବାରୁ ସେଠାରେ ଆଲୋକର ବିକ୍ଷେପଣ ଘଟିବା ପାଇଁ କୌଣସି ଗ୍ୟାସ୍ ଅଣୁ ବା ଧୂଳିକଣା ନଥାଏ। ଆଲୋକ ବିକ୍ଷେପିତ ହେଉନଥିବାରୁ କୌଣସି ଖେଳିଯାଇଥିବା ଆଲୋକ ମହାକାଶଚାରୀଙ୍କ ଆଖିରେ ପଡ଼େ ନାହିଁ। ତେଣୁ ସେମାନଙ୍କୁ ଆକାଶ ନୀଳ ଦେଖାଯିବା ପରିବର୍ତ୍ତେ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ କଳା ବା ଅନ୍ଧାରୁଆ ଜଣାପଡ଼େ।

❓ 11(f) ଲାଲ୍ ବର୍ଣ୍ଣକୁ କାହିଁକି ବିପଦ ସଂକେତ ରୂପେ ବ୍ୟବହାର କରାଯାଏ ?

📝 Answer 11(f)

ଦୃଶ୍ୟମାନ ଆଲୋକର ବିଭିନ୍ନ ରଙ୍ଗଗୁଡ଼ିକ ମଧ୍ୟରେ ଲାଲ୍ ରଙ୍ଗର ତରଙ୍ଗ ଦୈର୍ଘ୍ୟ (Wavelength, $\lambda$) ସର୍ବାଧିକ ଅଟେ। ଅଧିକ ତରଙ୍ଗ ଦୈର୍ଘ୍ୟ ହେତୁ ଏହା ବାୟୁମଣ୍ଡଳରେ ଥିବା ଧୂଳି, ଧୂଆଁ ବା କୁହୁଡ଼ି ଦ୍ୱାରା ସବୁଠାରୁ କମ୍ ମାତ୍ରାରେ ବିକ୍ଷେପିତ (Least scattered) ହୁଏ। କମ୍ ବିକ୍ଷେପଣ ଯୋଗୁଁ ଲାଲ୍ ଆଲୋକ ନିଜର ଦିଗ ଓ ତୀବ୍ରତା ନ ହରାଇ ବହୁ ଦୂର ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସିଧା ଗତି କରିପାରେ ଏବଂ ଦୂରରୁ ମଧ୍ୟ ଲୋକମାନଙ୍କୁ ସ୍ପଷ୍ଟ ଭାବେ ଦେଖାଯାଏ। ଏହି କାରଣରୁ ଲାଲ୍ ବର୍ଣ୍ଣକୁ ବିପଦ ସଂକେତ (Danger signal) ରୂପେ ବ୍ୟବହାର କରାଯାଏ।