❓ Question. 5: ତୁମେ ଗୋଟିଏ ଦର୍ପଣ ସମ୍ମୁଖରେ ଯେଉଁଠି ଠିଆ ହେଲେବି ତୁମର ପ୍ରତିବିମ୍ବ ସଳଖ ହୁଏ। ତେବେ ଦର୍ପଣ କି ପ୍ରକାରର ଦର୍ପଣ ହେବାର ସମ୍ଭାବନା ଅଛି ?

(a) ସମତଳ

(b) ଅବତଳ

© ଉତ୍ତଳ

(d) ସମତଳ କିମ୍ବା ଉତ୍ତଳ

📝 Answer 5) (d) ସମତଳ କିମ୍ବା ଉତ୍ତଳ

• କାରଣ: ସମତଳ ଦର୍ପଣ ସର୍ବଦା ଆଭାସୀ, ସଳଖ ଏବଂ ବସ୍ତୁ ସହ ସମାନ ଆକାରର ପ୍ରତିବିମ୍ବ ସୃଷ୍ଟି କରେ। ସେହିପରି, ଉତ୍ତଳ ଦର୍ପଣ ସର୍ବଦା ଆଭାସୀ, ସଳଖ ଏବଂ ବସ୍ତୁଠାରୁ କ୍ଷୁଦ୍ରାୟିତ ପ୍ରତିବିମ୍ବ ସୃଷ୍ଟି କରେ। ଉଭୟ କ୍ଷେତ୍ରରେ ପ୍ରତିବିମ୍ବଟି ସଳଖ (erect) ରହୁଥିବାରୁ, ଦର୍ପଣଟି ସମତଳ କିମ୍ବା ଉତ୍ତଳ ହୋଇପାରେ।

❓ Question. 6: ଡିକ୍ସନାରିର ଛୋଟ ଛୋଟ ଅକ୍ଷର ପଢ଼ିବା ପାଇଁ ତୁମେ ନିମ୍ନ ଲିଖିତ ଲେନ୍ସଗୁଡ଼ିକ ମଧ୍ୟରୁ କେଉଁ ଲେନ୍ସକୁ ବ୍ୟବହାର କରିବା ପାଇଁ ବାଛିବ।

(a) 50 ସେମି ଫୋକସ୍ ଦୂରତା ବିଶିଷ୍ଟ ଉତ୍ତଳ ଲେନ୍ସ।

(b) 50 ସେମି ଫୋକସ୍ ଦୂରତା ବିଶିଷ୍ଟ ଅବତଳ ଲେନ୍ସ।

© 5 ସେମି ଫୋକସ୍ ଦୂରତା ବିଶିଷ୍ଟ ଉତ୍ତଳ ଲେନ୍ସ।

(d) 5 ସେମି ଫୋକସ୍ ଦୂରତା ବିଶିଷ୍ଟ ଅବତଳ ଲେନ୍ସ।

🌟withteachers.in🌟

📝 Answer 6) © 5 ସେମି ଫୋକସ୍ ଦୂରତା ବିଶିଷ୍ଟ ଉତ୍ତଳ ଲେନ୍ସ।

• କାରଣ: ଛୋଟ ଅକ୍ଷରଗୁଡ଼ିକୁ ବଡ଼ କରି ଦେଖିବା ପାଇଁ ଏକ ପରିବର୍ଦ୍ଧକ କାଚ (Magnifying glass) ଆବଶ୍ୟକ, ଯାହାକି ଏକ ଉତ୍ତଳ ଲେନ୍ସ (Convex lens) ଅଟେ। ଲେନ୍ସର ପାୱାର ($P$) ଏହାର ଫୋକସ୍ ଦୂରତା ($f$) ସହ ବିଲୋମାନୁପାତୀ ($P = \frac{1}{f}$)। ତେଣୁ ଫୋକସ୍ ଦୂରତା ଯେତେ କମ୍ ହେବ, ଲେନ୍ସର ପରିବର୍ଦ୍ଧନ କ୍ଷମତା ସେତେ ଅଧିକ ହେବ। ଏଣୁ 5 ସେମି ଫୋକସ୍ ଦୂରତା ବିଶିଷ୍ଟ ଉତ୍ତଳ ଲେନ୍ସଟି ସର୍ବୋତ୍ତମ ବିକଳ୍ପ।

❓ Question. 7: 15 ସେମି ଫୋକସ୍ ଦୂରତା ବିଶିଷ୍ଟ ଅବତଳ ଦର୍ପଣ ବ୍ୟବହାର କରି ଆମେ ଗୋଟିଏ ବସ୍ତୁର ସଳଖ ପ୍ରତିବିମ୍ବ ପାଇବାକୁ ଇଚ୍ଛା କରୁଛୁ। ଦର୍ପଣ ସମ୍ମୁଖରେ ବସ୍ତୁ କେଉଁ ଦୂରତା ପରିସର (Range) ମଧ୍ୟରେ ରହିବ ? ପ୍ରତିବିମ୍ବର ପ୍ରକୃତି କ’ଣ ? ପ୍ରତିବିମ୍ବର ଆକାର ବସ୍ତୁଠାରୁ ବଡ଼ ନା ସାନ ? ରଶ୍ମି ଚିତ୍ର ଅଙ୍କନ କରି ପ୍ରତିବିମ୍ବ ଗଠନ ଦେଖାଅ।

📝 Answer 7)

• ବସ୍ତୁର ଦୂରତା ପରିସର (Range): ବସ୍ତୁଟିକୁ ଦର୍ପଣର ପୋଲ୍ ($P$) ଏବଂ ପ୍ରମୁଖ ଫୋକସ୍ ($F$) ମଧ୍ୟରେ ରଖିବାକୁ ହେବ। ଅର୍ଥାତ୍, ବସ୍ତୁର ଦୂରତା 0 ସେମି ରୁ 15 ସେମି ମଧ୍ୟରେ ହେବା ଆବଶ୍ୟକ ($0 Previous Chapter ମୌଳିକଗୁଡ଼ିକର ପର୍ଯ୍ୟାୟୀ ଶ୍ରେଣୀକରଣ Next Chapter ମାନବ ଚକ୍ଷୁ ଓ ବର୍ଣ୍ଣ ଜଗତ $