• ପରିଚୟ: ସାରଳା ଦାସ ଓଡ଼ିଆ ଭାଷାରେ ସାହିତ୍ୟ ରଚନା କରିଥିବା ଆଦିକବି ଭାବେ ପରିଚିତ । ତାଙ୍କୁ 'ଶୂଦ୍ରମୁନି' ଓ 'ମାଟିର ମହାକବି' ଉପାଧି ମଧ୍ୟ ଦିଆଯାଇଛି ।
• ଜନ୍ମ ଓ ସମୟ: ସେ ଖ୍ରୀଷ୍ଟୀୟ ପଞ୍ଚଦଶ ଶତାବ୍ଦୀରେ ଜୀବିତ ଥିଲେ ଏବଂ ସୂର୍ଯ୍ୟବଂଶୀ ରାଜା କପିଳେନ୍ଦ୍ର ଦେବଙ୍କ ସମକାଳୀନ ଥିଲେ ।
• ପାରିବାରିକ ପୃଷ୍ଠଭୂମି ଓ ଜୀବନ: ତାଙ୍କର ଜନ୍ମସ୍ଥାନ ଜଗତସିଂହପୁର ଜିଲ୍ଲାର ଝଙ୍କଡ (ସାରୋଳ) ଅଟେ । ତାଙ୍କର ପିତୃଦତ୍ତ ନାମ ସିଦ୍ଧେଶ୍ୱର ପରିଡ଼ା ଥିଲା । ସେ ଝଙ୍କଡର ସାରୋଳ ଚଣ୍ଡୀଙ୍କୁ ଆରାଧନା କରି କାବ୍ୟ ରଚନା ପାଇଁ ଅପୂର୍ବ ଶକ୍ତି ଲାଭ କରିଥିବାରୁ ନିଜକୁ 'ସାରୋଳା ଦାସ' ରୂପେ ପରିଚିତ କରାଇଛନ୍ତି ।
• ସାହିତ୍ୟ କୃତି: ତାଙ୍କର ପ୍ରମୁଖ କୃତିଗୁଡ଼ିକ ହେଲା 'ମହାଭାରତ', 'ଚଣ୍ଡୀପୁରାଣ', 'ବିଚିତ୍ର ରାମାୟଣ' ଏବଂ 'ସ୍ତ୍ରୀପୁରାଣ' ।
• ଶୈଳୀ ଓ ବିଶେଷତ୍ୱ: ସେ ଓଡ଼ିଆ କାବ୍ୟ ସାହିତ୍ୟର ପ୍ରତିଷ୍ଠାତା ଥିଲେ । ତାଙ୍କ ସାହିତ୍ୟରେ ତତ୍କାଳୀନ ଜୀବନଶୈଳୀ, ପ୍ରକୃତି ପ୍ରାଣତା, ଧର୍ମ ଧାରଣା, ଏବଂ ବିଭିନ୍ନ ବୃତ୍ତି ଓ ବ୍ୟବସାୟର ବାସ୍ତବ ଚିତ୍ର ଦେଖିବାକୁ ମିଳେ ।

ଏହି କବିତାଟି ସାରଳା ଦାସଙ୍କ 'ମହାଭାରତ'ର 'ଗଦାପର୍ବ'ରୁ ସଂଗୃହୀତ । ମହାଭାରତ ଯୁଦ୍ଧରେ ପରାଜୟ ପରେ ଦୁର୍ଯ୍ୟୋଧନ ବ୍ୟାସ ସରୋବରରେ ଆତ୍ମଗୋପନ କରିଥିଲେ । ସେହି ସରୋବରରେ ଶିବଙ୍କ ଅଭିଶାପ ଥିଲା ଯେ, କୌଣସି ଶରଣାଗତ ଲୁଚିଥିଲେ, ତା’ର ଶତ୍ରୁ ବଳପୂର୍ବକ ପ୍ରବେଶ କଲେ ଧ୍ୱଂସ ହୋଇଯିବ । ତେଣୁ ଦୁର୍ଯ୍ୟୋଧନଙ୍କୁ ବାହାରକୁ ଆଣିବା ପାଇଁ ଏହି ଘଟଣାକ୍ରମ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଛି ।

ପଦ ୧-୪ (ସହଦେବଙ୍କ ପ୍ରସ୍ତାବ ଓ କୃଷ୍ଣଙ୍କ ସମର୍ଥନ):

"ସହଦେବ ବୋଇଲା ସ୍ଵାମି ଶୁଣିମା ଜଗନ୍ନାଥ...ଆସନ କମ୍ପିଲା ଯେ ଦେବ ଶୂଳଧର ।"

ବ୍ୟାଖ୍ୟା: ସହଦେବ ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣଙ୍କୁ (ଜଗନ୍ନାଥ) କହିଲେ, "ହେ ସ୍ୱାମୀ, ଶୁଣନ୍ତୁ, ଭୀମସେନ (ପବନର ସୁତ) ଈଶ୍ଵର (ଶିବ)ଙ୍କୁ ତାଙ୍କର 'ସିଂଘନାଦ' ମାଗନ୍ତୁ" । ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ (ଗୋବିନ୍ଦେ) ଏହା ଶୁଣି କହିଲେ, "ଯଦି ଏହି କଥା ଥିଲା, ତେବେ ତୁମେ ବୁଦ୍ଧି ହରାଇ ଅସ୍ଥିର (ମତିଭ୍ରମ) ହେଉଥିଲ କାହିଁକି?

" । ସେ ଭୀମଙ୍କୁ କହିଲେ, "ତୁମେ ଶୀଘ୍ର (ବହନ) ବିଶ୍ଵନାଥ (ଶିବ)ଙ୍କୁ ସିଂଘନାଦ ମାଗ । ସେହି ରଡ଼ିର ଶବ୍ଦ (ନାଦେ)ରେ ଦୁର୍ଯ୍ୟୋଧନ (ମାନଗୋବିନ୍ଦ) ଶୀଘ୍ର ବାହାରକୁ ଆସିବ" । ଏହା ଶୁଣି ଭୀମ (ପାଣ୍ଡବ ସୁନ୍ଦର) ଧ୍ୟାନରେ ଶିବଙ୍କୁ ଚିନ୍ତା କରିବାରୁ ଶିବ (ଶୂଳଧର)ଙ୍କ ଆସନ କମ୍ପିବାକୁ ଲାଗିଲା ।

ପଦ ୫-୯ (ଶିବ-ପାର୍ବତୀ କଥୋପକଥନ):

"ଧାନେଣ ଜାଣିଲେ ସେ ଦେବ ପଶୁପତି...ଚିରିକୂଟିରୁ କାଢ଼ି ଦିଲେ ସେ ସିଂଘନାଦ ।"

 ବ୍ୟାଖ୍ୟା: ଶିବ (ପଶୁପତି) ଧ୍ୟାନ ବଳରେ ସବୁ ଜାଣିପାରି ପାର୍ବତୀ (ଉମା)ଙ୍କୁ କହିଲେ, "ହେ ଦେବୀ, ବୀର ଭୀମ ଆମର ସିଂଘନାଦ ମାଗୁଛି, ଏ ବିଷୟରେ ତୁମର ବିଚାର କ’ଣ?

" । ପାର୍ବତୀ କହିଲେ, "ଭୀମସେନ ଆମର ଉପକାରୀ ଅଟନ୍ତି (ପୂର୍ବେ ଅଶ୍ଳେଷା ଦୈତ୍ୟଠାରୁ କପିଳାସକୁ ଉଦ୍ଧାର କରିଥିଲେ) । ଆପଣ (ତ୍ରିଲୋଚନ) ମଧ୍ୟ ପାଣ୍ଡବମାନଙ୍କ ପାଇଁ ହିଁ ରକ୍ଷା ପାଇଛନ୍ତି । ସେମାନେ ଆପଣଙ୍କୁ ସଙ୍କଟ ସମୟରେ ଉଦ୍ଧାର କରନ୍ତି, ତେଣୁ ଖୁସି ମନରେ (ପ୍ରସନ୍ନ ବଦନେଣ) ତାଙ୍କୁ ସିଂଘନାଦ ଦେଇ ଦିଅନ୍ତୁ" । ଏହା ଶୁଣି ଶିବ (ସଦାନନ୍ଦ)ଙ୍କ ଆସନ ବାରମ୍ବାର କମ୍ପିବାରୁ, ସେ ନିଜ ମୁଣାରୁ (ଚିରିକୂଟିରୁ) ସିଂଘନାଦ ବାହାର କରି ପ୍ରଦାନ କଲେ ।

ପଦ ୧୦-୧୪ (ସିଂଘନାଦର ଆଗମନ ଓ ଭୀମଙ୍କ ଗ୍ରହଣ):

"ଈଶ୍ଵରେ ବୋଇଲେ ତୁ ବହନ...ଚୁମ୍ବିଲା ସିଂଘନାଦ ।"

ବ୍ୟାଖ୍ୟା: ଈଶ୍ଵର ସିଂଘନାଦକୁ କହିଲେ, "ତୁମେ ଶୀଘ୍ର ଯାଅ, କିନ୍ତୁ ଭୀମସେନର ମାତ୍ର ତିନିଥର (ତିନିଘାରି) ଶବ୍ଦକୁ ସହ୍ୟ କରିବ" । ସିଂଘନାଦ ଆସିବା ସମୟରେ ପ୍ରବଳ ପବନ ବହିଲା ଏବଂ ତା’ର ଶବ୍ଦରେ ମର୍ତ୍ତ୍ୟଲୋକ (ମୃତ୍ୟୁ ଯେ ଭୁବନ) କମ୍ପି ଉଠିଲା । ସେହି ସିଂଘନାଦର ଜ୍ୟୋତି କାଳାନଳ (ପ୍ରଳୟର ଅଗ୍ନି) ପରି ଥିଲା ଏବଂ ତା’ର ତେଜ ସୂର୍ଯ୍ୟ (ଆଦିତ୍ୟ)ଙ୍କ ଠାରୁ ମଧ୍ୟ ଶହେ ଗୁଣ ଅଧିକ ଥିଲା । ତାହା ଆକାଶ ମାର୍ଗରୁ (ଅନ୍ତରୀକ୍ଷେ) ଆସି ବ୍ୟାସ ସରୋବର କୂଳରେ (ତୀରେ) ପହଞ୍ଚିଲା । ଭୀମ (ପାଣ୍ଡବ ସୁନ୍ଦର) ତାହାକୁ ହାତରେ ଧରିଲେ ଏବଂ ଦୁର୍ଯ୍ୟୋଧନକୁ "ଆରେ ବଳହୀନ (ନିସତ)" କହି ଡାକି, ତାହାକୁ ବଜାଇବା ପାଇଁ ଓଠରେ ଲଗାଇଲେ (ଚୁମ୍ବିଲା) ।

ପଦ ୧୫-୧୭ (ପ୍ରଥମ ରଡ଼ିର ପ୍ରଭାବ):

"ଆକ୍ରେଷିଣ ସିଂଘନାଦ...ଉଠି ବସିଲା ଧାତିକାର ।"

ବ୍ୟାଖ୍ୟା: ଭୀମସେନ ବଳ ପ୍ରୟୋଗ କରି (ଆକ୍ରେଷିଣ) ସିଂଘନାଦକୁ ଜୋରରେ (ଗାଢ଼େ) ବଜାଇଲେ । ତା’ର ପ୍ରଥମ ଶବ୍ଦରେ ହିଁ ସମଗ୍ର ପୃଥିବୀ (ମହୀମଣ୍ଡଳ) କମ୍ପି ଉଠିଲା । ଯେପରି ପଦ୍ମପତ୍ର (ନଳିନୀ ପତ୍ର) ଉପରେ ପାଣି ପଡ଼ିଲେ ତାହା ଥରିଉଠେ, ସେହିପରି ପୃଥିବୀ ଥରହର (ଦଲଦଲିତ) ହୋଇ କମ୍ପିଲା । ପର୍ବତମାନେ (ମନ୍ଦର) ନିଜ ସ୍ଥାନ (ସଞ୍ଚା) ଛାଡ଼ି ଦୋହଲିବାକୁ ଲାଗିଲେ । ସେହି ଶବ୍ଦରେ ଦୁର୍ଯ୍ୟୋଧନ (ମାନଗୋବିନ୍ଦ) ନିଦରୁ (ନିଦ୍ରାଭାଞ୍ଜି) ଉଠି ଶୀଘ୍ର (ଧାତିକାର) ବସିପଡ଼ିଲା ।

ପଦ ୧୮-୨୦ (ଦ୍ୱିତୀୟ ରଡ଼ିର ପ୍ରଭାବ):

"ପୁଣ ଆରେକ ରଡ଼ିୟେ...ଉଛୁଳିଲା ସିନ୍ଧୁଜଳ ।"

ବ୍ୟାଖ୍ୟା: ଭୀମ ପୁଣି ଥରେ (ଆରେକ) ରଡ଼ି ଦେବାରୁ ଛଅ ଲକ୍ଷ ଯୋଜନ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଆକାଶ ଏବଂ ଯମପୁର କମ୍ପିଲା । ପାତାଳରେ ଥିବା ଅନନ୍ତ ନାଗଙ୍କ ଫଣା (ଫେରୁ) ମଧ୍ୟ ଥରି ଉଠିଲା । ନବଦ୍ୱୀପ, ସପ୍ତ ସାଗର ଏବଂ ମେରୁ ପର୍ବତ ଟଳମଳ ହେଲା । ଏପରିକି ସୂର୍ଯ୍ୟ ମଣ୍ଡଳ, ଭୂମଣ୍ଡଳ, ଧ୍ରୁବ ମଣ୍ଡଳ ଏବଂ ସ୍ୱର୍ଗ (ଅମର ମଣ୍ଡଳ) ମଧ୍ୟ କମ୍ପିତ ହେଲା । ସମୁଦ୍ରର ଜଳ (ସିନ୍ଧୁଜଳ) ଏପରି ଫୁଲି ଉଠିଲା (ଉଛୁଳିଲା) ଯେ ତାହା ଆକାଶକୁ ଛୁଇଁଲା ।

ପଦ ୨୧-୨୬ (ଦୁର୍ଯ୍ୟୋଧନ ଓ ଲକ୍ଷ୍ମୀଙ୍କ କଥୋପକଥନ):

"ରେ ରେ କାର କରି...ଛାଡ଼ିଲେ ମହାଲକ୍ଷ୍ମୀ ।"

ବ୍ୟାଖ୍ୟା: ଏହି ଦ୍ୱିତୀୟ ରଡ଼ି ଶୁଣି ଦୁର୍ଯ୍ୟୋଧନ (ଧୃତିରାଷ୍ଟି) ରେ ରେ କାର କରି ନିଜ ଛାତିରେ (ବଚ୍ଛସ୍ଥଳେ) ହାତ ମାରି (ବାହାସ୍ଫୋଟ) ଗର୍ଜନ କରି ଶୀଘ୍ର ଉଠିପଡ଼ିଲା । ସେ ଗମ୍ଭୀର ନିଶ୍ୱାସ ନେଇ ଆଖିଡୋଳା ବୁଲାଇଲା । ସେହି ସମୟରେ ମାତା ଲକ୍ଷ୍ମୀ (କମଳା) ତା’ର ଦୁଇ ହାତକୁ ଜାବୁଡ଼ି ଧରି (ଆକ୍ରୋଷି) କହିଲେ, "ଆରେ ଦୁର୍ଯ୍ୟୋଧନ, ତୁ ପ୍ରତିଜ୍ଞା (ପ୍ରତଗ୍ୟା) କରିଥିଲୁ ଯେ ଭୀମର ସାତଟି ରଡ଼ି ସହିବୁ" । କିନ୍ତୁ ଦୁର୍ଯ୍ୟୋଧନ କ୍ରୋଧରେ ଲକ୍ଷ୍ମୀଙ୍କ ହାତକୁ ଠେଲି (ପେଲି) ଦେଇ ତାଙ୍କୁ ପଛ କରି (ଅଧର ପୁଷ୍ଟ କରି) ଚାଲିଯିବାକୁ କହିଲା । ମହାଲକ୍ଷ୍ମୀ କହିଲେ, "ମୁଁ ପଳାଉ ନାହିଁ, ମୁଁ ତୋର ଏହି ଗାଳି (ଭ୍ରଚ୍ଛନା) ଶୁଣିବାକୁ ହିଁ ବାଟ ଚାହିଁଥିଲି" । ଲକ୍ଷ୍ମୀ ପୁଣି କହିଲେ, "ହେ ପାମର, ଯଦି ଆଉ ଗୋଟିଏ ରଡ଼ି ସହିଥାନ୍ତୁ, ତେବେ ତୁ ଅଜର ଅମର (ଅଜ୍ରାମ୍ବର) ହୋଇଥାନ୍ତୁ" । ଏତିକି କହି ମହାଲକ୍ଷ୍ମୀ ସେହିକ୍ଷଣି ତାକୁ ଛାଡ଼ିଦେଲେ ।

ପଦ ୨୭-୨୯ (ଦୁର୍ଯ୍ୟୋଧନର ଯୁଦ୍ଧ ପ୍ରସ୍ତୁତି):

"କଦଳୀପତ୍ର ପ୍ରାୟେ କମ୍ପଇ ମହାତମୀ...କ୍ଷେପଇ ମାନଗୋବିନ୍ଦ ଯେ ଚିତ୍ତ ଅନ୍ତରାଳେ ।"

ବ୍ୟାଖ୍ୟା: ଲକ୍ଷ୍ମୀଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପରିତ୍ୟକ୍ତ ହେବା ପରେ ମହାକ୍ରୋଧୀ (ମହାତମୀ) ଦୁର୍ଯ୍ୟୋଧନ କଦଳୀପତ୍ର ପରି ଥରିବାକୁ ଲାଗିଲା । ସେ ନିଜର ସତୁରି ଭାର ଲେଖାଏଁ ଓଜନର ଦୁଇଟି ଗଦାକୁ ହାତରେ (କରସ୍ଥଳେ) ଧରିଲା ଏବଂ ଯୁଦ୍ଧ କରିବା ପାଇଁ ମନେ ମନେ (ଚିତ୍ତ ଅନ୍ତରାଳେ) ସ୍ଥିର କରି ସରୋବରରୁ ବାହାରକୁ ଡେଇଁଲା (କ୍ଷେପଇ) ।

'ଭୀମଙ୍କ ସିଂଘନାଦ ରଡ଼ି' କବିତାଟି ଆଦିକବି ସାରଳା ଦାସଙ୍କ 'ମହାଭାରତ'ର 'ଗଦାପର୍ବ'ରୁ ସଂଗୃହୀତ । ଏହା ମହାଭାରତ ଯୁଦ୍ଧର ସେହି ରୋମାଞ୍ଚକର ପରିସ୍ଥିତିକୁ ବର୍ଣ୍ଣନା କରେ, ଯେତେବେଳେ ଦୁର୍ଯ୍ୟୋଧନ ପରାଜୟ ପରେ ବ୍ୟାସ ସରୋବରରେ ଆତ୍ମଗୋପନ କରିଥିଲେ ।

ପାଣ୍ଡବମାନେ ଦୁର୍ଯ୍ୟୋଧନଙ୍କୁ ଖୋଜି ପାଉନଥିଲେ । ସେତେବେଳେ ସହଦେବ ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ଗୋଟିଏ ଉପାୟ କହିଲେ । ସେ କହିଲେ ଯେ ଯଦି ଭୀମ ମହାଦେବ ଶିବଙ୍କର 'ସିଂଘନାଦ' (ମଇଁଷି ଶିଙ୍ଗରେ ତିଆରି ଏକ ଭୟଙ୍କର ବାଦ୍ୟ) ପ୍ରାପ୍ତ କରି ବଜାନ୍ତି, ତେବେ ତା’ର ଶବ୍ଦ ସହ୍ୟ କରି ନପାରି ଦୁର୍ଯ୍ୟୋଧନ ନିଶ୍ଚୟ ବାହାରକୁ ଆସିବେ । ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ ଏହି ପ୍ରସ୍ତାବରେ ସହମତ ହେବାରୁ ଭୀମ ତତକ୍ଷଣାତ୍ ଶିବଙ୍କୁ ଧ୍ୟାନ କଲେ ।

ଭୀମଙ୍କ ଧ୍ୟାନରେ ଶିବଙ୍କ ଆସନ କମ୍ପି ଉଠିଲା । ଶିବ ଏହାର କାରଣ ଜାଣିପାରି ମାତା ପାର୍ବତୀଙ୍କ ସହ ବିଚାର କଲେ । ପାର୍ବତୀ ଶିବଙ୍କୁ ମନେ ପକାଇଦେଲେ ଯେ ଭୀମ ପୂର୍ବେ ଅଶ୍ଳେଷା ଦୈତ୍ୟକୁ ମାରି କୈଳାସକୁ ଉଦ୍ଧାର କରିଥିଲେ, ତେଣୁ ସେ ଉପକାରୀ ଅଟନ୍ତି । ତେଣୁ ଖୁସି ମନରେ ତାଙ୍କୁ ସିଂଘନାଦ ପ୍ରଦାନ କରିବାକୁ ସେ ପରାମର୍ଶ ଦେଲେ । ଶିବ ନିଜ ମୁଣାରୁ ସିଂଘନାଦ କାଢ଼ି ତାହାକୁ ଭୀମଙ୍କ ନିକଟକୁ ପଠାଇଲେ, କିନ୍ତୁ ଆଦେଶ ଦେଲେ ଯେ ସେ ଭୀମଙ୍କର ମାତ୍ର ତିନିଟି ରଡ଼ି ସହ୍ୟ କରିବ ।

ସିଂଘନାଦର ଆଗମନ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଭୟଙ୍କର ଥିଲା । ତା’ର ତେଜ ସୂର୍ଯ୍ୟଠାରୁ ମଧ୍ୟ ଶହେ ଗୁଣ ଅଧିକ ଥିଲା ଏବଂ ତା’ର ଶବ୍ଦରେ ମର୍ତ୍ତ୍ୟଲୋକ କମ୍ପୁଥିଲା । ଭୀମ ତାହାକୁ ହାତରେ ଧରି ଦୁର୍ଯ୍ୟୋଧନକୁ 'ବଳହୀନ' କହି ଡାକରା ଦେଲେ ଏବଂ ପ୍ରଥମ ରଡ଼ି ବଜାଇଲେ । ସେହି ପ୍ରଥମ ଶବ୍ଦରେ ପୃଥିବୀ ପଦ୍ମପତ୍ର ପରି ଥରିଲା, ପର୍ବତମାନେ ନିଜ ସ୍ଥାନ ଛାଡ଼ି ଦୋହଲିଲେ ଏବଂ ଦୁର୍ଯ୍ୟୋଧନ ନିଦରୁ ଉଠି ବସିପଡ଼ିଲା ।

ଭୀମ ଦ୍ୱିତୀୟ ଥର ରଡ଼ି ଦେଲେ । ଏଥର ଏହାର ପ୍ରଭାବ ଆହୁରି ଭୟଙ୍କର ଥିଲା । ଆକାଶ, ଯମପୁର, ପାତାଳରେ ଅନନ୍ତ ନାଗ, ନବଦ୍ୱୀପ, ସପ୍ତ ସାଗର, ମେରୁ ପର୍ବତ, ସୂର୍ଯ୍ୟ, ଭୂମି ଏବଂ ସ୍ୱର୍ଗ ମଧ୍ୟ ଥରି ଉଠିଲା । ସମୁଦ୍ର ଜଳ ଫୁଲି ଆକାଶକୁ ଛୁଇଁଲା ।

ଏହି ଦ୍ୱିତୀୟ ରଡ଼ିରେ ଦୁର୍ଯ୍ୟୋଧନ କ୍ରୋଧରେ ଛାତି ପିଟି ଗର୍ଜନ କରି ଉଠିଲା । ସେହି ସମୟରେ ତାଙ୍କ କାନ୍ଧରେ ଥିବା ମାତା ଲକ୍ଷ୍ମୀ (କାରଣ ଦୁର୍ଯ୍ୟୋଧନ ପନ୍ନଗନାରାୟଣ ଥିଲେ) ତାଙ୍କୁ ଅଟକାଇ କହିଲେ ଯେ, ସେ ଭୀମଙ୍କ ସାତ ରଡ଼ି ସହିବାର ପ୍ରତିଜ୍ଞା କରିଥିଲେ । କିନ୍ତୁ ଦୁର୍ଯ୍ୟୋଧନ କ୍ରୋଧରେ ଲକ୍ଷ୍ମୀଙ୍କୁ ଠେଲିଦେଇ ତାଙ୍କୁ ଗାଳି (ଭର୍ସନା) କଲା । ମହାଲକ୍ଷ୍ମୀ ଦୁଃଖରେ କହିଲେ ଯେ ସେ କେବଳ ତା’ର ଏହି ଗାଳି ଶୁଣିବାକୁ ଅପେକ୍ଷା କରିଥିଲେ ଏବଂ ଆଉ ଗୋଟିଏ ରଡ଼ି ସହିଥିଲେ ସେ ଅମର ହୋଇଥାନ୍ତେ । ଏହା କହି ଲକ୍ଷ୍ମୀ ତାଙ୍କୁ ତ୍ୟାଗ କଲେ । କ୍ରୋଧରେ କମ୍ପିତ ହୋଇ ଦୁର୍ଯ୍ୟୋଧନ ନିଜର ଦୁଇଟି ସତୁରି ଭାରିଆ ଗଦା ଧରି ଯୁଦ୍ଧ ପାଇଁ ସରୋବରରୁ ବାହାରି ଆସିଲା ।

4. କଠିନ ଶବ୍ଦାର୍ଥ

• ଜଗନ୍ନାଥ: ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ
• ପବନର ସୁତ: ଭୀମ
• ମତିଭ୍ରମ: ଅସ୍ଥିର ମନ, ବୁଦ୍ଧି ହରାଇବା
• ବହନ: ଶୀଘ୍ର
• ବିଶ୍ଵନାଥ: ଶିବ
• ନାଦେ: ଶବ୍ଦରେ
• ମାନଗୋବିନ୍ଦ: ଦୁର୍ଯ୍ୟୋଧନ
• ଶୂଳଧର: ଶିବ
• ପଶୁପତି: ଶିବ
• ଆମ୍ଭନ୍ତ: ଆମ୍ଭର
• ଉମା: ପାର୍ବତୀ
• ଉପୁଗାରି: ଉପକାରୀ
• କପିଳାସକଲଂ: କପିଳାସକୁ
• ସତ୍ୟମନା: ମନରେ ସତ୍ୟ କରିଥିବା
• ତ୍ରିପୁରାରି: ଶିବ
• ବ୍ରତିଅଛ: ରକ୍ଷା ପାଇଛ
• ତ୍ରିଲୋଚନ: ଶିବ
• ଦିଅସି: ଦିଅନ୍ତୁ
• ବଦନେଣ: ମନରେ ବା ମୁହଁରେ
• ସଦାନନ୍ଦ: ଶିବ
• ଚିରିକୂଟି: ମୁଣା
• ତିନିଘାରି: ତିନିଥର
• ପ୍ରସର: ବହିବା
• ମୃତ୍ୟୁ ଯେ ଭୁବନ: ମର୍ତ୍ତ୍ୟ ଭୁବନ ବା ପୃଥିବୀ
• କାଳାନଳ: ଭୟଙ୍କର ଅଗ୍ନି ବା ପ୍ରଳୟର ଅଗ୍ନି
• ଆଦିତ୍ୟହୁ: ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କଠାରୁ
• ଅନ୍ତରୀକ୍ଷେ: ଆକାଶରେ
• ନିସତ: ବଳହୀନ
• ଚୁମ୍ବିଲା: ଓଠରେ ଲଗାଇଲା (ବଜାଇବା ପାଇଁ)
• ଆକ୍ରେଷିଣ: ଆକର୍ଷଣ କରି, ବଳପ୍ରୟୋଗ କରି
• ଗାଢ଼େ: ଅଧିକ ମାତ୍ରାରେ, ଜୋରରେ
• ମହୀମଣ୍ଡଳ: ପୃଥିବୀ
• ନଳିନୀପତ୍ର: ପଦ୍ମପତ୍ର
• ଦଲଦଲିତ: ଥରହର ହେବା
• ମେଦିନୀ: ପୃଥିବୀ
• ସଞ୍ଚା: ନିଜସ୍ଥାନ ବା ଚିହ୍ନିତ ଦାଗ
• ମନ୍ଦର: ପର୍ବତ ବିଶେଷ
• ନିଦ୍ରାଭାଞ୍ଜି: ନିଦରୁ ଉଠି
• ଧାତିକାର: ଶୀଘ୍ର
• ଆରେକ: ଆଉ ଏକ
• ଛଡ଼ଲକ୍ଷ: ଛଅ ଲକ୍ଷ
• ଫେରୁ: ସର୍ପର ଫଣା
• ନବଦ୍ବୀପ: ନଅଟି ଦ୍ଵୀପ
• ସପତ ସାଗର: ସାତଟି ସମୁଦ୍ର
• ମେରୁ: ପର୍ବତ ବିଶେଷ
• ଆଦିତ୍ୟ ମଣ୍ଡଳ: ସୂର୍ଯ୍ୟ ମଣ୍ଡଳ
• ଧ୍ରୁବମଣ୍ଡଳ: ଧ୍ରୁବତାରା ଅଞ୍ଚଳ
• ଅମର ମଣ୍ଡଳ: ସ୍ୱର୍ଗ ଅଞ୍ଚଳ
• ଧୃତିରାଷ୍ଟି: ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରଙ୍କ ପୁତ୍ର, ଦୁର୍ଯ୍ୟୋଧନ
• ବଚ୍ଛସ୍ଥଳେ: ବକ୍ଷସ୍ଥଳରେ ବା ଛାତିରେ
• ବାହାସ୍ଫୋଟ: ହାତରେ ଆଘାତ ଦେବା, ବାହାପିଆ
• ମହାଗହନ: ଅତି ଗମ୍ଭୀର
• ବେନି ଭୁଜେ: ଦୁଇ ହାତରେ
• କମଳା: ଲକ୍ଷ୍ମୀ
• ପ୍ରତଗ୍ୟା: ପ୍ରତିଜ୍ଞା
• ଭୁଜଦଣ୍ଡ: ବାଡ଼ିପରି ହାତ
• ଅଧର ପୁଷ୍ଟ କରି: ପଛକୁ ମୁହଁ କରି
• ଭ୍ରଚ୍ଛନା: ଭର୍ତ୍ସନା, ଗାଳି
• ଆବର: ଆଉଥରେ
• ପାମର: ଦୁଷ୍ଟ, ଅଧମ
• ଅଜ୍ରାମ୍ବର: ଅଜର ଓ ଅମର, ଚିରଞ୍ଜୀବୀ
• ମହାତମୀ: ମହାକ୍ରୋଧୀ
• କରସ୍ଥଳେ: ହାତରେ
• କ୍ଷେପଇ: ଫୋପାଡ଼ିବା ବା ଡେଇଁ ପଡ଼ିବା
• ଚିତ୍ତ ଅନ୍ତରାଳେ: ମନ ମଧ୍ୟରେ