🌐 ଡିଜିଟାଲ୍ ଶିକ୍ଷା ସମ୍ବଳ: www.WithTeachers.in 🌐

ପ୍ରସଙ୍ଗ: ଜଳ ହିଁ ଜୀବନ : ଆମ ଚତୁଃପାର୍ଶ୍ୱର ପରିବେଶ

💧 ବିଭାଗ କ: ୧ ମାର୍କ ବିଶିଷ୍ଟ ପ୍ରଶ୍ନ (୩୦ ଟି) 💧

(୩ ଟି ଭିନ୍ନ ପ୍ରକାର: ଗୋଟିଏ ଶବ୍ଦ/ବାକ୍ୟ, ଶୂନ୍ୟସ୍ଥାନ ପୂରଣ, ଠିକ୍/ଭୁଲ୍)

ଗୋଟିଏ ଶବ୍ଦ କିମ୍ବା ବାକ୍ୟରେ ଉତ୍ତର ଦିଅ:

❓.1 ପୃଥିବୀ ପୃଷ୍ଠର ପ୍ରାୟ କେତେ ଭାଗ ଜଳ ଅଟେ?

❓.2 ଜଳର କଠିନ ଅବସ୍ଥାକୁ କ'ଣ କୁହାଯାଏ?

❓.3 ଉତ୍ତାପ ପାଇ ଜଳ ବାଷ୍ପରେ ପରିଣତ ହେବା ପ୍ରକ୍ରିୟାକୁ କ'ଣ କୁହାଯାଏ?

❓.4 ଜୀବଜଗତ ବଞ୍ଚିବା ପାଇଁ କେଉଁ ତରଳ ପଦାର୍ଥ ନିତାନ୍ତ ଆବଶ୍ୟକ?

❓.5 ବିଶୁଦ୍ଧ ଜଳର ରଙ୍ଗ କିପରି ହୋଇଥାଏ?

❓.6 ଜଳର ରାସାୟନିକ ସଂକେତ (Chemical Formula) କ'ଣ?

❓.7 ବର୍ଷା ଜଳ ସଂରକ୍ଷଣ ଦ୍ୱାରା କେଉଁ ଜଳସ୍ତର ବୃଦ୍ଧି ପାଏ?

❓.8 ଜଳଜ ଜୀବମାନେ ଶ୍ୱାସକ୍ରିୟା ପାଇଁ କେଉଁ ଗ୍ୟାସ୍ ବ୍ୟବହାର କରନ୍ତି?

❓.9 ମେଘରୁ ଜଳବିନ୍ଦୁ ତଳକୁ ଖସିବାକୁ କ'ଣ କୁହାଯାଏ?

❓.10 ଉଦ୍ଭିଦମାନେ ମୂଳ ସାହାଯ୍ୟରେ ମାଟିରୁ କ'ଣ ଶୋଷଣ କରନ୍ତି?

ଶୂନ୍ୟସ୍ଥାନ ପୂରଣ କର:

❓.11 ଜଳର ଅନ୍ୟ ଏକ ନାମ ହେଉଛି _______ ।

❓.12 ସମୁଦ୍ର ଜଳ ପିଇବା ପାଇଁ ଅନୁପଯୁକ୍ତ କାରଣ ଏହା _______ ଲାଗେ ।

❓.13 ତାପମାତ୍ରା କମିଗଲେ ଜଳ ଘନୀଭୂତ ହୋଇ _______ ରେ ପରିଣତ ହୁଏ ।

❓.14 ବାୟୁମଣ୍ଡଳରେ ଥିବା ଜଳୀୟବାଷ୍ପ ଥଣ୍ଡା ହୋଇ ତଳକୁ ଖସିବାକୁ _______ କୁହାଯାଏ ।

❓.15 ଦୂଷିତ ଜଳ ପିଇବା ଦ୍ୱାରା _______ ଭଳି ରୋଗ ହୋଇଥାଏ ।

❓.16 ପୃଥିବୀର ସବୁଠାରୁ ବଡ଼ ଜଳଭଣ୍ଡାର ହେଉଛି _______ ।

❓.17 ଶିଳ୍ପ କାରଖାନାର ବର୍ଜ୍ୟବସ୍ତୁ ଜଳକୁ _______ କରିଥାଏ ।

❓.18 ଜଳ ଏକ ମୂଲ୍ୟବାନ୍ ପ୍ରାକୃତିକ _______ ଅଟେ ।

❓.19 ବୃକ୍ଷରୋପଣ ଦ୍ୱାରା ଭୂତଳ ଜଳର _______ ବୃଦ୍ଧି ପାଇଥାଏ ।

❓.20 କୀଟନାଶକର ଅତ୍ୟଧିକ ବ୍ୟବହାର _______ ପ୍ରଦୂଷଣର ମୁଖ୍ୟ କାରଣ ।

ଠିକ୍ କିମ୍ବା ଭୁଲ୍ ଲେଖ:

❓.21 ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀ ଓ ଉଦ୍ଭିଦ ଜଳ ବିନା ବଞ୍ଚିପାରିବେ ନାହିଁ ।

❓.22 ପୃଥିବୀରେ ମଧୁର ଜଳର ପରିମାଣ ସମୁଦ୍ର ଜଳ ଠାରୁ ଅଧିକ ଅଟେ ।

❓.23 ବର୍ଷା ଜଳ ଅମଳ ପ୍ରକଳ୍ପ ଦ୍ୱାରା ଭୂତଳ ଜଳସ୍ତର ବଢ଼େ ।

❓.24 କଳକାରଖାନାର ମଇଳା ପାଣିକୁ ସିଧାସଳଖ ନଦୀରେ ଛାଡିବା ଉଚିତ୍ ।

❓.25 ବରଫ, ଜଳ ଏବଂ ଜଳୀୟବାଷ୍ପ ହେଉଛି ଜଳର ତିନୋଟି ଅବସ୍ଥା ।

❓.26 ରାସାୟନିକ ସାର ବ୍ୟବହାର ଦ୍ୱାରା ଜଳ ପ୍ରଦୂଷଣ ହୁଏ ନାହିଁ ।

❓.27 ପିଇବା ପାଣିକୁ ସର୍ବଦା ଘୋଡାଇ ରଖିବା ଉଚିତ୍ ।

❓.28 ଜଳର ନିଜସ୍ୱ ଆକାର ଅଛି ।

❓.29 ପଲିଥିନ୍ ବ୍ୟବହାର ଦ୍ୱାରା ଜଳର ସ୍ରୋତ ବାଧାପ୍ରାପ୍ତ ହୁଏ ।

❓.30 ଜଳକୁ ଅପଚୟ ନକରିବା ଏକ ଉତ୍ତମ ଅଭ୍ୟାସ ।

✅ ବିଭାଗ କ - ଉତ୍ତରାବଳୀ (Answers)

📝.1 ତିନି ଭାଗ (୩/୪) | 📝.2 ବରଫ | 📝.3 ବାଷ୍ପୀଭବନ | 📝.4 ଜଳ | 📝.5 ବର୍ଣ୍ଣହୀନ | 📝.6 H2O | 📝.7 ଭୂତଳ ଜଳସ୍ତର | 📝.8 ଅମ୍ଳଜାନ (Oxygen) | 📝.9 ବୃଷ୍ଟିପାତ / ବର୍ଷା | 📝.10 ଜଳ ଓ ଖଣିଜ ଲବଣ | 📝.11 ଜୀବନ | 📝.12 ଲୁଣିଆ | 📝.13 ବରଫ | 📝.14 ଘନୀଭବନ / ବର୍ଷା | 📝.15 ଝାଡ଼ାବାନ୍ତି / ଟାଇଫଏଡ୍ | 📝.16 ସମୁଦ୍ର / ମହାସାଗର | 📝.17 ପ୍ରଦୂଷିତ | 📝.18 ସମ୍ପଦ | 📝.19 ସ୍ତର / ପରିମାଣ | 📝.20 ଜଳ | 📝.21 ଠିକ୍ | 📝.22 ଭୁଲ୍ | 📝.23 ଠିକ୍ | 📝.24 ଭୁଲ୍ | 📝.25 ଠିକ୍ | 📝.26 ଭୁଲ୍ | 📝.27 ଠିକ୍ | 📝.28 ଭୁଲ୍ | 📝.29 ଠିକ୍ | 📝.30 ଠିକ୍

ପ୍ରସ୍ତୁତି: www.WithTeachers.in

💧 ବିଭାଗ ଖ: ୨ ମାର୍କ ବିଶିଷ୍ଟ ପ୍ରଶ୍ନ (୨୫ ଟି) 💧

❓.1 ଜଳର ଦୁଇଟି ପ୍ରାକୃତିକ ଉତ୍ସର ନାମ ଲେଖ ।

❓.2 ବାଷ୍ପୀଭବନ କାହାକୁ କୁହାଯାଏ?

❓.3 ଘନୀଭବନ ପ୍ରକ୍ରିୟା କହିଲେ କ'ଣ ବୁଝ?

❓.4 ପାନୀୟ ଜଳର ଦୁଇଟି ଉତ୍ତମ ଗୁଣ ଦର୍ଶାଅ ।

❓.5 ଜଳ ପ୍ରଦୂଷଣର ଦୁଇଟି ମୁଖ୍ୟ କାରଣ ଲେଖ ।

❓.6 ବର୍ଷା ଜଳ ସଂରକ୍ଷଣ କାହିଁକି ଆବଶ୍ୟକ?

❓.7 କୃଷି କ୍ଷେତ୍ରରେ ଜଳର ଦୁଇଟି ଉପଯୋଗିତା ଲେଖ ।

❓.8 ଜଳକୁ କିପରି ବିଶୁଦ୍ଧ କରାଯାଇ ପାରିବ? ଦୁଇଟି ଉପାୟ ଲେଖ ।

❓.9 ମଧୁର ଜଳ କେଉଁ କେଉଁ ସ୍ଥାନରେ ଦେଖିବାକୁ ମିଳେ?

❓.10 ଜଙ୍ଗଲ ନଷ୍ଟ ହେଲେ ଜଳଚକ୍ର ଉପରେ କି ପ୍ରଭାବ ପଡ଼େ?

❓.11 ଭୂତଳ ଜଳ କିପରି ସୃଷ୍ଟି ହୁଏ?

❓.12 ଜଳର ତିନୋଟି ଭୌତିକ ଅବସ୍ଥା କ'ଣ?

❓.13 ଜଳ ପ୍ରଦୂଷଣ ଦ୍ୱାରା ହେଉଥିବା ଦୁଇଟି ରୋଗର ନାମ ଲେଖ ।

❓.14 କାରଖାନା ଗୁଡିକ ଜଳକୁ କିପରି ଦୂଷିତ କରନ୍ତି?

❓.15 ଜଳ ବିନା ଉଦ୍ଭିଦମାନଙ୍କର କ'ଣ ଅସୁବିଧା ହେବ?

❓.16 'ଜଳ ହିଁ ଜୀବନ' - ଏହାର ଅର୍ଥ କ'ଣ?

❓.17 ଜଳସ୍ତର ହ୍ରାସ ପାଇବାର ଦୁଇଟି କାରଣ ଦର୍ଶାଅ ।

❓.18 ଜଳକୁ ଅପଚୟରୁ ରୋକିବା ପାଇଁ ତୁମେ କ'ଣ କରିବ?

❓.19 ପରିବେଶ ସନ୍ତୁଳନ ରକ୍ଷା କରିବାରେ ଜଳର ଭୂମିକା କ'ଣ?

❓.20 ବନ୍ୟା କିପରି ସୃଷ୍ଟି ହୁଏ?

❓.21 ମରୁଡ଼ି ପରିସ୍ଥିତି କାହିଁକି ଦେଖାଯାଏ?

❓.22 ପୋଖରୀ ଜଳକୁ ପ୍ରଦୂଷଣ ମୁକ୍ତ ରଖିବା ପାଇଁ ଦୁଇଟି ପଦକ୍ଷେପ ଲେଖ ।

❓.23 ସମୁଦ୍ର ଜଳ କାହିଁକି କୃଷି କାର୍ଯ୍ୟରେ ବ୍ୟବହାର କରାଯାଏ ନାହିଁ?

❓.24 ଦୈନନ୍ଦିନ ଜୀବନରେ ଜଳର ଦୁଇଟି ବ୍ୟବହାର ଲେଖ ।

❓.25 ସହରାଞ୍ଚଳରେ ଜଳ ନିଷ୍କାସନ ବ୍ୟବସ୍ଥା ଖରାପ ହେଲେ କ'ଣ ହୁଏ?

✅ ବିଭାଗ ଖ - ଉତ୍ତରାବଳୀ (Answers)

📝.1 ନଦୀ ଏବଂ ହ୍ରଦ (କିମ୍ବା ବର୍ଷା ଓ ଝରଣା) ।

📝.2 ଉତ୍ତାପ ଯୋଗୁଁ ଜଳ ତରଳ ଅବସ୍ଥାରୁ ବାଷ୍ପୀୟ ଅବସ୍ଥାକୁ ରୂପାନ୍ତରିତ ହେବାକୁ ବାଷ୍ପୀଭବନ କୁହାଯାଏ ।

📝.3 ଥଣ୍ଡା ପାଇ ଜଳୀୟବାଷ୍ପ ପୁନର୍ବାର ଜଳବିନ୍ଦୁରେ ପରିଣତ ହେବା ପ୍ରକ୍ରିୟାକୁ ଘନୀଭବନ କୁହାଯାଏ ।

📝.4 ପାନୀୟ ଜଳ ରଙ୍ଗହୀନ ଏବଂ ଦୁର୍ଗନ୍ଧହୀନ ହେବା ଉଚିତ୍ ।

📝.5 କଳକାରଖାନାର ବର୍ଜ୍ୟବସ୍ତୁ ନଦୀରେ ମିଶିବା ଏବଂ କୃଷିରେ ଅତ୍ୟଧିକ କୀଟନାଶକର ବ୍ୟବହାର ।

📝.6 ଭବିଷ୍ୟତରେ ଜଳାଭାବ ଦୂର କରିବା ଏବଂ ଭୂତଳ ଜଳସ୍ତର ବୃଦ୍ଧି କରିବା ପାଇଁ ବର୍ଷା ଜଳ ସଂରକ୍ଷଣ ଆବଶ୍ୟକ ।

📝.7 ଫସଲରେ ଜଳସେଚନ ପାଇଁ ଏବଂ ସାର ଗୁଡ଼ିକୁ ମାଟିରେ ଦ୍ରବୀଭୂତ କରିବା ପାଇଁ ।

📝.8 ଜଳକୁ ଫୁଟାଇବା ଏବଂ କ୍ଲୋରିନ୍ ବଟିକା ପକାଇ ଛାଣିବା ଦ୍ୱାରା ।

📝.9 ନଦୀ, ପୋଖରୀ, ହ୍ରଦ ଏବଂ ଭୂତଳ ଜଳଭଣ୍ଡାରରେ ।

📝.10 ଜଙ୍ଗଲ ନଷ୍ଟ ହେଲେ ବୃଷ୍ଟିପାତ କମିଯାଏ ଏବଂ ଜଳଚକ୍ର ବାଧାପ୍ରାପ୍ତ ହୁଏ ।

📝.11 ବର୍ଷା ଜଳ ମାଟିର ଛିଦ୍ର ଦେଇ ଭୂଗର୍ଭକୁ ପ୍ରବେଶ କରେ ଓ ଶିଳାସ୍ତରରେ ଜମା ହୋଇ ଭୂତଳ ଜଳ ସୃଷ୍ଟି କରେ ।

📝.12 ବରଫ (କଠିନ), ଜଳ (ତରଳ), ଏବଂ ଜଳୀୟବାଷ୍ପ (ଗ୍ୟାସୀୟ) ।

📝.13 ଝାଡ଼ାବାନ୍ତି (Cholera) ଏବଂ ଟାଇଫଏଡ୍ (Typhoid) ।

📝.14 କାରଖାନାରୁ ନିର୍ଗତ ବିଷାକ୍ତ ରାସାୟନିକ ପଦାର୍ଥ ଏବଂ ଅପରିଷ୍କାର ପାଣି ସିଧାସଳଖ ନଦୀରେ ଛାଡିବା ଦ୍ୱାରା ।

📝.15 ଜଳ ବିନା ଉଦ୍ଭିଦମାନେ ଖାଦ୍ୟ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରିପାରିବେ ନାହିଁ ଏବଂ ଶୁଖିଯାଇ ମରିଯିବେ ।

📝.16 ପ୍ରାଣୀ ଏବଂ ଉଦ୍ଭିଦ କେହି ବି ଜଳ ବିନା ବଞ୍ଚିପାରିବେ ନାହିଁ, ତେଣୁ ଜଳ ହିଁ ଜୀବନ ।

📝.17 ଜଳର ଅତ୍ୟଧିକ ଶୋଷଣ (ବ୍ୟବହାର) ଏବଂ ବର୍ଷା କମ୍ ହେବା ।

📝.18 ଆବଶ୍ୟକ ମୁତାବକ ପାଣି ଖର୍ଚ୍ଚ କରିବି ଏବଂ ଖୋଲା ଥିବା ପାଣି କଳକୁ ବନ୍ଦ କରିବି ।

📝.19 ଜଳ ତାପମାତ୍ରା ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରେ ଏବଂ ସମସ୍ତ ଜୀବମାନଙ୍କୁ ବଞ୍ଚିବାରେ ସାହାଯ୍ୟ କରି ପରିବେଶ ସନ୍ତୁଳନ ରକ୍ଷା କରେ ।

📝.20 ଅତ୍ୟଧିକ ବର୍ଷା କାରଣରୁ ନଦୀର ଜଳସ୍ତର ବୃଦ୍ଧି ପାଇ କୂଳ ଲଙ୍ଘିଲେ ବନ୍ୟା ସୃଷ୍ଟି ହୁଏ ।

📝.21 ଦୀର୍ଘ ଦିନ ଧରି ବର୍ଷା ନହେଲେ ଏବଂ ଉତ୍ତାପ ବୃଦ୍ଧି ପାଇଲେ ମରୁଡ଼ି ପରିସ୍ଥିତି ଦେଖାଯାଏ ।

📝.22 ପୋଖରୀରେ ଗାଧୋଇବା/ଲୁଗା ସଫା କରିବା ବନ୍ଦ କରିବା ଏବଂ ଗୃହପାଳିତ ପଶୁମାନଙ୍କୁ ନଧୋଇବା ।

📝.23 ସମୁଦ୍ର ଜଳ ଅତ୍ୟଧିକ ଲୁଣିଆ ହୋଇଥିବାରୁ ଏହା ଗଛର ମୂଳକୁ ନଷ୍ଟ କରିଦିଏ ।

📝.24 ରୋଷେଇ କରିବା ଏବଂ ଲୁଗାପଟା ସଫା କରିବା ପାଇଁ ।

📝.25 ଟିକିଏ ବର୍ଷା ହେଲେ ରାସ୍ତାଘାଟରେ ପାଣି ଜମିଯାଏ ଏବଂ କୃତ୍ରିମ ବନ୍ୟା ପରିସ୍ଥିତି ସୃଷ୍ଟି ହୁଏ ।

ଅଧିକ ଜାଣିବା ପାଇଁ ଭିଜିଟ୍ କରନ୍ତୁ: www.WithTeachers.in

💧 ବିଭାଗ ଗ: ୩ ମାର୍କ ବିଶିଷ୍ଟ ପ୍ରଶ୍ନ (୨୦ ଟି - ପ୍ରଶ୍ନ ସହ ଉତ୍ତର) 💧

❓.1 ଜଳଚକ୍ର (Water Cycle) କ'ଣ ସଂକ୍ଷେପରେ ବୁଝାଇ ଲେଖ ।

✅ ଉତ୍ତର: ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କ ଉତ୍ତାପରେ ସମୁଦ୍ର ଓ ନଦୀର ଜଳ ବାଷ୍ପୀଭୂତ ହୋଇ ଆକାଶକୁ ଯାଏ । ସେଠାରେ ଥଣ୍ଡା ହୋଇ ମେଘ ସୃଷ୍ଟି କରେ ଓ ପୁଣି ବର୍ଷା ରୂପରେ ଭୂପୃଷ୍ଠକୁ ଫେରିଆସେ । ଜଳର ଏହି ଚକ୍ରାକାର ଗତିକୁ ଜଳଚକ୍ର କୁହାଯାଏ ।

❓.2 ଜଳ ପ୍ରଦୂଷଣ ରୋକିବା ପାଇଁ ତିନୋଟି ଉପାୟ ବର୍ଣ୍ଣନା କର ।

✅ ଉତ୍ତର: (୧) କଳକାରଖାନାର ମଇଳା ପାଣିକୁ ବିଶୋଧନ କରି ନଦୀକୁ ଛାଡିବା ଉଚିତ୍ । (୨) କୃଷି କ୍ଷେତ୍ରରେ ଅତ୍ୟଧିକ ରାସାୟନିକ ସାର ବଦଳରେ ଜୈବିକ ସାର ବ୍ୟବହାର କରିବା । (୩) ନଦୀ ବା ପୋଖରୀରେ ପଲିଥିନ୍ ଏବଂ ଆବର୍ଜନା ନପକାଇବା ।

❓.3 ବର୍ଷା ଜଳ ଅମଳ (Rainwater Harvesting) ପ୍ରଣାଳୀ କିପରି କରାଯାଏ?

✅ ଉତ୍ତର: ଘର ଛାତ ଉପରେ ପଡୁଥିବା ବର୍ଷା ପାଣିକୁ ଏକ ପାଇପ୍ ସାହାଯ୍ୟରେ ତଳକୁ ଅଣାଯାଏ । ଏହି ପାଣିକୁ ମାଟି ତଳେ ତିଆରି ହୋଇଥିବା ଏକ ଟାଙ୍କି ବା ଗାତରେ ସଂଗ୍ରହ କରାଯାଇ ଭୂତଳ ଜଳସ୍ତର ବୃଦ୍ଧି କରାଯାଏ ।

❓.4 ଉଦ୍ଭିଦମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଜଳ କାହିଁକି ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ?

✅ ଉତ୍ତର: ଉଦ୍ଭିଦମାନେ ମୂଳ ସାହାଯ୍ୟରେ ମାଟିରୁ ଜଳ ଓ ଖଣିଜ ଲବଣ ଶୋଷଣ କରନ୍ତି । ପତ୍ରରେ ଥିବା ସବୁଜ କଣିକା ସୌରଶକ୍ତି ଓ ଜଳ ସାହାଯ୍ୟରେ ଆଲୋକଶ୍ଳେଷଣ ପ୍ରକ୍ରିୟାରେ ଖାଦ୍ୟ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରିଥାଏ । ଜଳ ବିନା ଗଛ ବଞ୍ଚିପାରିବ ନାହିଁ ।

❓.5 ମରୁଡ଼ି ପରିସ୍ଥିତିର ପ୍ରଭାବ ଆମ ପରିବେଶ ଉପରେ କିପରି ପଡ଼େ?

✅ ଉତ୍ତର: ମରୁଡ଼ି ଯୋଗୁଁ ନଦୀ ନାଳ ଶୁଖିଯାଏ ଏବଂ ଭୂତଳ ଜଳସ୍ତର ତଳକୁ ଖସିଯାଏ । କୃଷି କାର୍ଯ୍ୟ ବାଧାପ୍ରାପ୍ତ ହୋଇ ଖାଦ୍ୟାଭାବ ଦେଖାଯାଏ । ପାନୀୟ ଜଳର ଘୋର ଅଭାବ କାରଣରୁ ପଶୁପକ୍ଷୀ ମୃତ୍ୟୁମୁଖରେ ପଡ଼ନ୍ତି ।

❓.6 ଭୂତଳ ଜଳସ୍ତର ହ୍ରାସ ପାଇବାର ତିନୋଟି କାରଣ ଲେଖ ।

✅ ଉତ୍ତର: (୧) ଜନସଂଖ୍ୟା ବୃଦ୍ଧି କାରଣରୁ ନଳକୂପ ସାହାଯ୍ୟରେ ଅଧିକ ଜଳ ଉତ୍ତୋଳନ । (୨) ଜଙ୍ଗଲ କ୍ଷୟ ହେତୁ ବୃଷ୍ଟିପାତରେ କମି ଆସିବା । (୩) ସହରୀକରଣ ଯୋଗୁଁ ମାଟି ଉପରେ କଂକ୍ରିଟ୍ ଆସ୍ତରଣ, ଯାହା ବର୍ଷାଜଳକୁ ମାଟି ଭିତରକୁ ଯିବାକୁ ଦିଏନାହିଁ ।

❓.7 ବିଶୁଦ୍ଧ ପାନୀୟ ଜଳର ଲକ୍ଷଣ ଗୁଡ଼ିକ କ'ଣ?

✅ ଉତ୍ତର: ବିଶୁଦ୍ଧ ଜଳ ସ୍ୱଚ୍ଛ, ବର୍ଣ୍ଣହୀନ ଏବଂ ଦୁର୍ଗନ୍ଧହୀନ ହୋଇଥାଏ । ଏଥିରେ କୌଣସି ରୋଗଜୀବାଣୁ ନଥାନ୍ତି କିମ୍ବା କ୍ଷତିକାରକ ରାସାୟନିକ ପଦାର୍ଥ ମିଶି ନଥାଏ । ଏହା ପିଇବା ପାଇଁ ସୁସ୍ୱାଦୁ ଅଟେ ।

❓.8 ଜଳ ସଂରକ୍ଷଣ ପ୍ରତି ଆମର କର୍ତ୍ତବ୍ୟ କ'ଣ ହେବା ଉଚିତ୍?

✅ ଉତ୍ତର: ଆମେ ଦୈନନ୍ଦିନ କାର୍ଯ୍ୟରେ ଜଳର ଅପଚୟ ରୋକିବା ଆବଶ୍ୟକ । ଖୋଲା ଥିବା କଳ ବନ୍ଦ କରିବା ଏବଂ ନିର୍ମାଣ କାର୍ଯ୍ୟରେ ବ୍ୟବହୃତ ଜଳର ସଠିକ୍ ପରିଚାଳନା କରିବା । ବ୍ୟାପକ ବୃକ୍ଷରୋପଣ କରି ବର୍ଷା ପରିମାଣ ବଢ଼ାଇବା ଦିଗରେ ଧ୍ୟାନ ଦେବା ଉଚିତ୍ ।

❓.9 କାରଖାନା ଗୁଡ଼ିକ ପରିବେଶର ଜଳ ଉତ୍ସକୁ କିପରି ନଷ୍ଟ କରୁଛନ୍ତି?

✅ ଉତ୍ତର: କାରଖାନାରୁ ବାହାରୁଥିବା ଗରମ ପାଣି ଏବଂ ବିଷାକ୍ତ ରାସାୟନିକ ପଦାର୍ଥ ସିଧାସଳଖ ନଦୀରେ ମିଶୁଛି । ଏହା ଦ୍ୱାରା ଜଳର ଅମ୍ଳଜାନ ସ୍ତର କମିଯାଇ ମାଛ ଓ ଅନ୍ୟ ଜଳଜ ଜୀବ ମରିଯାଉଛନ୍ତି ଏବଂ ପାଣି ପିଇବା ଅଯୋଗ୍ୟ ହୋଇଯାଉଛି ।

❓.10 ଆମ ଶରୀରରେ ଜଳର କାର୍ଯ୍ୟ କ'ଣ?

✅ ଉତ୍ତର: ଜଳ ଆମ ଶରୀରର ତାପମାତ୍ରାକୁ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରିଥାଏ । ଖାଦ୍ୟ ହଜମ କରିବାରେ ଏବଂ ରକ୍ତ ସଞ୍ଚାଳନରେ ସାହାଯ୍ୟ କରେ । ଝାଳ ଏବଂ ପରିସ୍ରା ମାଧ୍ୟମରେ ଶରୀରରୁ ବର୍ଜ୍ୟବସ୍ତୁ ନିଷ୍କାସନ କରିବାରେ ଜଳ ମୁଖ୍ୟ ଭୂମିକା ଗ୍ରହଣ କରେ ।

❓.11 ବନ୍ୟା ପରିସ୍ଥିତିର ମୁକାବିଲା ପାଇଁ କି ପଦକ୍ଷେପ ନିଆଯାଇପାରିବ?

✅ ଉତ୍ତର: ନଦୀ ବନ୍ଧ ଗୁଡିକୁ ମଜବୁତ୍ କରାଯିବା ଆବଶ୍ୟକ ଏବଂ ନଦୀ ପଠାରେ ବ୍ୟାପକ ବୃକ୍ଷରୋପଣ କରିବା ଉଚିତ୍ । ବର୍ଷାଜଳ ନିଷ୍କାସନ ପାଇଁ ଉତ୍ତମ ଡ୍ରେନେଜ୍ ବ୍ୟବସ୍ଥା ଏବଂ ନଦୀ ଶଯ୍ୟାରୁ ପଟୁମାଟି ଉଦ୍ଧାର କାର୍ଯ୍ୟ କରାଯିବା ଦରକାର ।

❓.12 ସମୁଦ୍ର ଜଳ କିପରି ଆମର ଉପକାରରେ ଆସେ?

✅ ଉତ୍ତର: ସମୁଦ୍ର ଜଳରୁ ଆମେ ଦୈନନ୍ଦିନ ବ୍ୟବହାର ପାଇଁ ଲୁଣ (ସ୍ଫଟିକୀକରଣ ପ୍ରକ୍ରିୟା ଦ୍ୱାରା) ସଂଗ୍ରହ କରିଥାଉ । ଏହା ବ୍ୟତୀତ ସମୁଦ୍ରରୁ ବିପୁଳ ପରିମାଣର ଜଳୀୟବାଷ୍ପ ସୃଷ୍ଟି ହୋଇ ବର୍ଷା କରାଇବାରେ ମୁଖ୍ୟ ଭୂମିକା ଗ୍ରହଣ କରେ ।

❓.13 ଜଳର ବିଭିନ୍ନ ଅବସ୍ଥା ମଧ୍ୟରେ କିପରି ପରିବର୍ତ୍ତନ ଘଟେ?

✅ ଉତ୍ତର: ତାପମାତ୍ରା ପରିବର୍ତ୍ତନ ଦ୍ୱାରା ଜଳର ଅବସ୍ଥା ବଦଳେ । ତରଳ ଜଳକୁ ଫୁଟାଇଲେ ତାହା ଗ୍ୟାସୀୟ (ବାଷ୍ପ) ହୁଏ । ଜଳକୁ ଅତ୍ୟଧିକ ଥଣ୍ଡା କଲେ ତାହା କଠିନ (ବରଫ) ହୁଏ ଏବଂ ବରଫ ଉତ୍ତାପ ପାଇଲେ ପୁଣି ତରଳ ଜଳରେ ପରିଣତ ହୁଏ ।

❓.14 ଘରେ ପାନୀୟ ଜଳକୁ କିପରି ବିଶୁଦ୍ଧ କରାଯାଏ ତାହାର ତିନୋଟି ପଦ୍ଧତି ଲେଖ ।

✅ ଉତ୍ତର: (୧) ପାଣିକୁ ଭଲଭାବେ ଫୁଟାଇ ଥଣ୍ଡା କରିବା । (୨) ଫିଟିକିରି ବା କ୍ଲୋରିନ୍ ପକାଇ ରୋଗଜୀବାଣୁ ନଷ୍ଟ କରିବା । (୩) ଆଧୁନିକ ୱାଟର ଫିଲ୍ଟର୍ (Water Filter) କିମ୍ବା RO ସିଷ୍ଟମ୍ ବ୍ୟବହାର କରି ପାଣିକୁ ଛାଣିବା ।

❓.15 ଜଳାଶୟ ଗୁଡ଼ିକର ସୁରକ୍ଷା କାହିଁକି ଆବଶ୍ୟକ?

✅ ଉତ୍ତର: ଜଳାଶୟ ଗୁଡ଼ିକ ଆମର ଦୈନନ୍ଦିନ ଜଳ ଚାହିଦା ପୂରଣ କରନ୍ତି ଏବଂ ପରିବେଶର ସନ୍ତୁଳନ ରକ୍ଷା କରନ୍ତି । ସେଗୁଡ଼ିକ ନଷ୍ଟ ହେଲେ ଭୂତଳ ଜଳସ୍ତର କମିଯିବ ଏବଂ ଜଳଚର ପ୍ରାଣୀ ଓ ଉଦ୍ଭିଦମାନଙ୍କର ବିଲୁପ୍ତି ଘଟିବ ।

❓.16 ପଲିଥିନ୍ ପ୍ରଦୂଷଣ କିପରି ଜଳ ଉତ୍ସକୁ କ୍ଷତି ପହଞ୍ଚାଏ?

✅ ଉତ୍ତର: ପଲିଥିନ୍ ଗୁଡ଼ିକ ମାଟିରେ ନମିଶି ବର୍ଷାବେଳେ ଡ୍ରେନ୍ ଏବଂ ନାଳରେ ଅଟକି ଯାଆନ୍ତି, ଯାହାଦ୍ୱାରା ଜଳ ନିଷ୍କାସନରେ ବାଧା ସୃଷ୍ଟି ହୁଏ । ସମୁଦ୍ର ବା ନଦୀରେ ପଲିଥିନ୍ ଭାସିଲେ ଜଳଜ ଜୀବମାନେ ତାହାକୁ ଖାଇ ମୃତ୍ୟୁବରଣ କରନ୍ତି ।

❓.17 ପରିବେଶରେ ଗଛ ଓ ଜଳ ମଧ୍ୟରେ ସମ୍ପର୍କ କ'ଣ?

✅ ଉତ୍ତର: ଗଛ ଓ ଜଳ ମଧ୍ୟରେ ଅତି ଘନିଷ୍ଠ ସମ୍ପର୍କ ରହିଛି । ଗଛ ମୂଳ ମାଟିକୁ ଜାବୁଡି ଧରି ବର୍ଷାଜଳକୁ ଭୂଗର୍ଭକୁ ଛାଡେ ଏବଂ ପତ୍ର ମାଧ୍ୟମରେ ବାଷ୍ପମୋଚନ କରି ବାୟୁମଣ୍ଡଳକୁ ଜଳୀୟବାଷ୍ପ ଛାଡେ ଯାହା ପୁଣି ବର୍ଷା କରାଇବାରେ ସାହାଯ୍ୟ କରେ ।

❓.18 "ଜଳ ଏକ ଅସରନ୍ତି ସମ୍ପଦ ନୁହେଁ" - ବୁଝାଇ ଲେଖ ।

✅ ଉତ୍ତର: ଯଦିଓ ପୃଥିବୀର ଅଧିକାଂଶ ଭାଗ ଜଳ, କିନ୍ତୁ ବ୍ୟବହାର ଉପଯୋଗୀ ମଧୁର ଜଳର ପରିମାଣ ଅତି ନଗଣ୍ୟ (ପ୍ରାୟ ୩%) । ଅତ୍ୟଧିକ ବ୍ୟବହାର, ପ୍ରଦୂଷଣ ଓ ଜଳବାୟୁ ପରିବର୍ତ୍ତନ ଯୋଗୁଁ ଏହି ମଧୁର ଜଳ ଦ୍ରୁତ ଗତିରେ ସରିଯାଉଛି ।

❓.19 ଗ୍ରାମାଞ୍ଚଳରେ ଜଳ ପ୍ରଦୂଷଣର କାରଣ ଗୁଡ଼ିକ କ'ଣ?

✅ ଉତ୍ତର: ଗାଁ ଗଣ୍ଡାରେ ପୋଖରୀ ଓ ନଦୀରେ ଗୃହପାଳିତ ପଶୁଙ୍କୁ ଗାଧୋଇବା, ସେଠାରେ ବାସନ ମାଜିବା ଏବଂ ଲୁଗାପଟା ସଫା କରିବା ଦ୍ୱାରା ଜଳ ଦୂଷିତ ହୁଏ । ଏହାଛଡ଼ା କୃଷିକ୍ଷେତ୍ରରୁ ଧୋଇ ହୋଇ ଆସୁଥିବା ରାସାୟନିକ ସାର ଜଳକୁ ପ୍ରଦୂଷିତ କରେ ।

❓.20 ସ୍ୱଚ୍ଛ ଭାରତ ଅଭିଯାନ ଜଳ ନିର୍ମଳ ରଖିବାରେ କିପରି ସାହାଯ୍ୟ କରେ?

✅ ଉତ୍ତର: ଏହି ଅଭିଯାନ ମାଧ୍ୟମରେ ଖୋଲାରେ ଶୌଚ ହେବାକୁ ବାରଣ କରାଯାଇଛି, ଯାହା ଦ୍ୱାରା ମଳ ନଦୀ ବା ପୋଖରୀ ଜଳକୁ ଦୂଷିତ କରେ ନାହିଁ । ଗାଁ ଓ ସହର ସଫା ରହିବା ଦ୍ୱାରା ଆବର୍ଜନା ଜଳସ୍ରୋତରେ ମିଶିବାର ଆଶଙ୍କା କମିଯାଏ ।

Visit for Notes: www.WithTeachers.in

💧 ବିଭାଗ ଘ: ବିଭିନ୍ନ ମାର୍କର ୩୦ ଟି ପ୍ରଶ୍ନ (ଉତ୍ତର ବିହୀନ) 💧

(ନିଜେ ଅଭ୍ୟାସ କର - Self Practice)

❓.1 ପୃଥିବୀରେ ଥିବା ମୋଟ ଜଳର କେତେ ଶତାଂଶ ମଧୁର ଜଳ ଅଟେ?

❓.2 ବାଷ୍ପମୋଚନ ପ୍ରକ୍ରିୟା ଉଦ୍ଭିଦର କେଉଁ ଅଙ୍ଗ ଦ୍ୱାରା ହୋଇଥାଏ?

❓.3 ଆମ ରାଜ୍ୟର ଏକ ପ୍ରଧାନ ନଦୀର ନାମ ଲେଖ ଯାହା ଜଳସେଚନ ପାଇଁ ବ୍ୟବହୃତ ହୁଏ ।

❓.4 ଜଳକୁ ଏକ ଦ୍ରାବକ (Solvent) ଭାବରେ କାହିଁକି ଗ୍ରହଣ କରାଯାଏ?

❓.5 ବରଫର ସାନ୍ଦ୍ରତା ଜଳ ଠାରୁ ଅଧିକ କି କମ୍?

❓.6 ଅମ୍ଳବର୍ଷା (Acid Rain) କ'ଣ ଏବଂ ଏହା ଜଳାଶୟକୁ କିପରି ପ୍ରଭାବିତ କରେ?

❓.7 ପାନୀୟ ଜଳ ଯୋଗାଣ ପୂର୍ବରୁ ତାହାକୁ କିପରି ବିଶୋଧନ କରାଯାଏ?

❓.8 ଜଳ ସଂକଟ ଦୂର କରିବାରେ ଛାତ୍ରଛାତ୍ରୀମାନଙ୍କର ଭୂମିକା କ'ଣ?

❓.9 ଗୋଟିଏ ବୃକ୍ଷ ଦିନକୁ ହାରାହାରି କେତେ ପରିମାଣର ଜଳ ବାଷ୍ପମୋଚନ କରିଥାଏ?

❓.10 ମହାସାଗରରେ ଜଳ ସ୍ରୋତ କାହିଁକି ସୃଷ୍ଟି ହୁଏ?

❓.11 କୃତ୍ରିମ ବର୍ଷା (Cloud Seeding) କ'ଣ?

❓.12 ହଇଜା ରୋଗ କିପରି ଜଳ ମାଧ୍ୟମରେ ବ୍ୟାପିଥାଏ?

❓.13 ଜଳ ବିହୀନ ଗ୍ରହମାନଙ୍କରେ ଜୀବନ ସମ୍ଭବ କି? ଯୁକ୍ତି ଦର୍ଶାଅ ।

❓.14 ଭୂଜଳ ପ୍ରଦୂଷିତ ହେଲେ ଆମର କ'ଣ କ୍ଷତି ହେବ?

❓.15 ତୁମ ଅଞ୍ଚଳରେ ଥିବା ଏକ ପୋଖରୀର ସଫେଇ ପାଇଁ ତୁମେ କି ପଦକ୍ଷେପ ନେବ?

❓.16 'ୱାଟର ଫିଲ୍ଟର୍' ରେ ଥିବା କାର୍ବନ୍ ର କାର୍ଯ୍ୟ କ'ଣ?

❓.17 ଜଳଚକ୍ରରେ ସୂର୍ଯ୍ୟ କିରଣର ମୁଖ୍ୟ ଭୂମିକା କ'ଣ?

❓.18 ଗୋଟିଏ ସାଧାରଣ ପରିବାର ଦିନକୁ ପ୍ରାୟ କେତେ ଲିଟର ଜଳ ବ୍ୟବହାର କରିଥାନ୍ତି?

❓.19 ହ୍ରଦ ଏବଂ ନଦୀ ମଧ୍ୟରେ ଦୁଇଟି ପାର୍ଥକ୍ୟ ଲେଖ ।

❓.20 ବନ୍ୟଜନ୍ତୁମାନେ ଖରାଦିନେ ଜଳାଭାବରୁ କିପରି ରକ୍ଷା ପାଆନ୍ତି?

❓.21 ମୃତ୍ତିକା କ୍ଷୟ ରୋକିବାରେ ଜଳର ଭୂମିକା କ'ଣ (କିମ୍ବା ବୃକ୍ଷର ଭୂମିକା)?

❓.22 ପାଣି ଫୁଟିବା ଏବଂ ବାଷ୍ପୀଭବନ ମଧ୍ୟରେ ପାର୍ଥକ୍ୟ କ'ଣ?

❓.23 ଜାହାଜରୁ ତେଲ ଲିକ୍ ହେଲେ ସମୁଦ୍ର ପରିବେଶ କିପରି ନଷ୍ଟ ହୁଏ?

❓.24 ନଦୀବନ୍ଧ ଯୋଜନା (Dam) ର ଗୋଟିଏ ସୁବିଧା ଓ ଗୋଟିଏ ଅସୁବିଧା ଲେଖ ।

❓.25 ଜଳାଶୟରେ ଦଳ ବା ଆଗାଛା ବଢ଼ିଲେ ମାଛମାନେ କାହିଁକି ମରିଯାଆନ୍ତି?

❓.26 ସହରର ବର୍ଜ୍ୟଜଳ ନିଷ୍କାସନ ପ୍ରଣାଳୀର ଏକ ନମୁନା ବର୍ଣ୍ଣନା କର ।

❓.27 ତୁମେ ବିଦ୍ୟାଳୟରେ ଟ୍ୟାପ୍ ରୁ ପାଣି ଲିକ୍ ହେଉଥିବାର ଦେଖିଲେ କ'ଣ କରିବ?

❓.28 ଗ୍ରୀଷ୍ମ ଋତୁରେ ମାଟି ପାତ୍ରରେ ରଖାଯାଇଥିବା ପାଣି ଥଣ୍ଡା ରହେ କାହିଁକି?

❓.29 ଜଳଜ ଉଦ୍ଭିଦ (ଯେପରିକି ପଦ୍ମ) ନିଜକୁ ଜଳରେ କିପରି ଖାପ ଖୁଆଇଥାନ୍ତି?

❓.30 "ସୁସ୍ଥ ପରିବେଶ ପାଇଁ ବିଶୁଦ୍ଧ ଜଳ ନିତାନ୍ତ ଆବଶ୍ୟକ" - ଆଲୋଚନା କର ।

📝 ଶ୍ରେଣୀ ପରୀକ୍ଷା (Class Test) 📝

www.WithTeachers.in

ବିଷୟ: ଜଳ ହିଁ ଜୀବନ

ସମୟ: ୪୫ ମିନିଟ୍ | ପୂର୍ଣ୍ଣ ସଂଖ୍ୟା: ୨୫ ମାର୍କ

୧. ବହୁବିକଳ୍ପୀୟ ପ୍ରଶ୍ନ (MCQ) - ସଠିକ୍ ଉତ୍ତର ବାଛ: (୧ ମାର୍କ × ୫ = ୫ ମାର୍କ)

❓.1 କେଉଁଟି ଜଳର ରାସାୟନିକ ସଂକେତ?

(A) CO2

(B) O2

(C) H2O

(D) HO2

❓.2 ପୃଥିବୀର ସବୁଠାରୁ ବଡ଼ ମଧୁର ଜଳର ଉତ୍ସ କେଉଁଟି?

(A) ସମୁଦ୍ର

(B) ନଦୀ

(C) ମେରୁ ଅଞ୍ଚଳର ବରଫଖଣ୍ଡ

(D) ପୋଖରୀ

❓.3 ଜଳକୁ ବରଫରେ ପରିଣତ କରିବା ପାଇଁ କେଉଁ ପ୍ରକ୍ରିୟା ଦରକାର?

(A) ଉତ୍ତାପ

(B) ଘନୀଭବନ

(C) ବାଷ୍ପୀଭବନ

(D) ଥଣ୍ଡାକରଣ (ଶୀତଳୀକରଣ)

❓.4 କେଉଁ ରୋଗଟି ଦୂଷିତ ଜଳ ପିଇବା ଦ୍ୱାରା ହୋଇଥାଏ?

(A) ମ୍ୟାଲେରିଆ

(B) ଟାଇଫଏଡ୍

(C) ଡେଙ୍ଗୁ

(D) କର୍କଟ

❓.5 ଉଦ୍ଭିଦମାନେ ଖାଦ୍ୟ ପ୍ରସ୍ତୁତି ପାଇଁ ଜଳ ସହିତ କେଉଁ ଗ୍ୟାସ୍ ବ୍ୟବହାର କରନ୍ତି?

(A) ଅମ୍ଳଜାନ

(B) ଯବକ୍ଷାରଜାନ

(C) ଅଙ୍ଗାରକାମ୍ଳ

(D) ଉଦଜାନ

୨. ସଂକ୍ଷିପ୍ତ ଉତ୍ତର ମୂଳକ ପ୍ରଶ୍ନ (୨ ମାର୍କ ବିଶିଷ୍ଟ): (୨ ମାର୍କ × ୪ = ୮ ମାର୍କ)

❓.6 ଭୂତଳ ଜଳସ୍ତର ହ୍ରାସ ପାଇବାର ଦୁଇଟି ମୁଖ୍ୟ କାରଣ ଦର୍ଶାଅ ।

❓.7 ଘନୀଭବନ ପ୍ରକ୍ରିୟା କହିଲେ କ'ଣ ବୁଝାଏ?

❓.8 ଆମେ ବର୍ଷାଜଳକୁ କିପରି ସଂରକ୍ଷଣ କରିପାରିବା? ଗୋଟିଏ ଉପାୟ ଲେଖ ।

❓.9 ନଦୀ ଜଳ କିପରି ଦୂଷିତ ହେଉଛି? ଦୁଇଟି ଉଦାହରଣ ଦିଅ ।

୩. ଦୀର୍ଘ ଉତ୍ତର ମୂଳକ ପ୍ରଶ୍ନ (୩ ମାର୍କ ବିଶିଷ୍ଟ): (୩ ମାର୍କ × ୪ = ୧୨ ମାର୍କ)

❓.10 ଜଳଚକ୍ର (Water Cycle) ଚିତ୍ର ସହ ବା ସଂକ୍ଷେପରେ ବର୍ଣ୍ଣନା କର ।

❓.11 ପରିବେଶରେ ଜଳର ଆବଶ୍ୟକତା ସମ୍ପର୍କରେ ତିନୋଟି ବାକ୍ୟ ଲେଖ ।

❓.12 ଜଳ ପ୍ରଦୂଷଣ ରୋକିବା ପାଇଁ ତୁମେ ଜଣେ ବିଦ୍ୟାର୍ଥୀ ଭାବରେ କି କି ସଚେତନତା ସୃଷ୍ଟି କରିବ?

❓.13 "ଜଳ ବିନା ଉଦ୍ଭିଦ ଓ ପ୍ରାଣୀ ଜଗତ ଅସମ୍ଭବ" - ଏହି ଉକ୍ତିର ଯଥାର୍ଥତା ବୁଝାଇ ଲେଖ ।

Best of Luck! 👍 | Visit: www.WithTeachers.in