ବଳର ଅନ୍ଵେଷଣ – Book Q A Class 8 ଜିଜ୍ଞାସା
Question 1: ❓
-
'କ' ସ୍ତମ୍ଭରେ ଥିବା ଜିନିଷଗୁଡ଼ିକୁ 'ଖ' ସ୍ତମ୍ଭରେ ଥିବା ଜିନିଷଗୁଡ଼ିକ ସହିତ ମେଲ କର ।
| ସ୍ତମ୍ଭ ‘କ’ (ବଳର ପ୍ରକାର) | ସ୍ତମ୍ଭ ‘ଖ’ (ଉଦାହରଣ) |
| (i) ମାଂସପେଶୀୟ ବଳ | (a) ସୀମାରେଖା ସ୍ପର୍ଶ କରିବା ପୂର୍ବରୁ ଏକ କ୍ରିକେଟ୍ ବଲ୍ ନିଜେ ଅଟକି ଯାଉଛି । |
| (ii) ଚୁମ୍ବକୀୟ ବଳ | (b) ଏକ ପିଲା ସ୍କୁଲ ବ୍ୟାଗ ଉଠାଉଛି । |
| (iii) ଘର୍ଷଣ ବଳ | (c) ଗଛରୁ ପଡୁଥିବା ଫଳ । |
| (iv) ମାଧ୍ୟାକର୍ଷଣ ବଳ | (d) ପଶମ କପଡ଼ା ଉପରେ ଘର୍ଷିତ ବେଲୁନ୍ ଯାହା କେଶ ସୂତ୍ରକୁ ଆକର୍ଷଣ କରେ । |
| (v) ସ୍ଥିର ବୈଦ୍ୟୁତିକ ବଳ | (e) ଉତ୍ତର ଦିଗକୁ ମୁଖ କରିଥିବା କମ୍ପାସ ସୂଚୀ |
Answer: 💡
ସଠିକ୍ ମେଳନ (Matching) ତଳେ ଦିଆଗଲା: 🎯
-
(i) ମାଂସପେଶୀୟ ବଳ ➡️ (b) ଏକ ପିଲା ସ୍କୁଲ ବ୍ୟାଗ ଉଠାଉଛି । 💪🎒
-
(ii) ଚୁମ୍ବକୀୟ ବଳ ➡️ (e) ଉତ୍ତର ଦିଗକୁ ମୁଖ କରିଥିବା କମ୍ପାସ ସୂଚୀ 🧲🧭
-
(iii) ଘର୍ଷଣ ବଳ ➡️ (a) ସୀମାରେଖା ସ୍ପର୍ଶ କରିବା ପୂର୍ବରୁ ଏକ କ୍ରିକେଟ୍ ବଲ୍ ନିଜେ ଅଟକି ଯାଉଛି । 🛑🏏
-
(iv) ମାଧ୍ୟାକର୍ଷଣ ବଳ ➡️ (c) ଗଛରୁ ପଡୁଥିବା ଫଳ । 🍎🌳
-
(v) ସ୍ଥିର ବୈଦ୍ୟୁତିକ ବଳ ➡️ (d) ପଶମ କପଡ଼ା ଉପରେ ଘର୍ଷିତ ବେଲୁନ୍ ଯାହା କେଶ ସୂତ୍ରକୁ ଆକର୍ଷଣ କରେ । ⚡🎈
🌟 WithTeachers.in🌟
Question 2:
2. ନିମ୍ନଲିଖିତ ଉକ୍ତିଗୁଡ଼ିକ ସତ୍ୟ କି ମିଥ୍ୟା କୁହ ।
(i) ଏକ ବସ୍ତୁର ଗତିର ବେଗ ପରିବର୍ତ୍ତନ କରିବା ପାଇଁ ସର୍ବଦା ଏକ ବଳ ଆବଶ୍ୟକ ।
(ii) ଘର୍ଷଣ ଯୋଗୁଁ ଏକ ସମତଳ ଭୂମିରେ ବଲ୍ ଗଡ଼ିବାର ବେଗ ବୃଦ୍ଧି ପାଏ ।
(iii) ଅଳ୍ପ ବ୍ୟବଧାନରେ ରଖାଯାଇଥିବା ଦୁଇଟି ଚାର୍ଜଯୁକ୍ତ ବସ୍ତୁ ମଧ୍ୟରେ କୌଣସି ବଳ ନାହିଁ ।
Answer: 💡
-
(i) ସତ୍ୟ (True) ✔️ (ଗତି ବା ଦିଗ ପରିବର୍ତ୍ତନ ପାଇଁ ବଳ ପ୍ରୟୋଗ ନିହାତି ଜରୁରୀ ଅଟେ ।)
-
(ii) ମିଥ୍ୟା (False) ❌ (ଘର୍ଷଣ ବଳ ସର୍ବଦା ଗତିକୁ ବିରୋଧ କରେ, ତେଣୁ ବଲ୍ ଗଡ଼ିବାର ବେଗ ହ୍ରାସ ପାଇଥାଏ ।)
-
(iii) ମିଥ୍ୟା (False) ❌ (ଦୁଇଟି ଚାର୍ଜଯୁକ୍ତ ବସ୍ତୁ ପାଖାପାଖି ରହିଲେ ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସ୍ଥିର ବୈଦ୍ୟୁତିକ ବଳ ଆକର୍ଷଣ କିମ୍ବା ବିକର୍ଷଣ ରୂପେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥାଏ ।)
Question 3: 🎈🎈
3. ପଶମ କପଡ଼ାରେ ଘଷି ହୋଇଥିବା ଦୁଇଟି ବେଲୁନ୍ ପରସ୍ପର ପାଖକୁ ଅଣାଗଲେ କ'ଣ ହେବ ଏବଂ କାହିଁକି ?
Answer: 💡
ଦୁଇଟି ବେଲୁନ୍ ପରସ୍ପରକୁ ବିକର୍ଷଣ (Repel) କରିବେ ଓ ଦୂରେଇ ଯିବେ ↔️ । କାରଣ ଉଭୟ ବେଲୁନ୍କୁ ପଶମ କପଡ଼ାରେ ଘଷିବା ଦ୍ୱାରା ସେମାନେ ସମାନ ପ୍ରକାରର ସ୍ଥିର ବୈଦ୍ୟୁତିକ ଚାର୍ଜ (Static electric charge) ହାସଲ କରନ୍ତି ⚡ । ବିଜ୍ଞାନର ନିୟମ ଅନୁଯାୟୀ, ଦୁଇଟି ସମାନ ପ୍ରକାରର ଚାର୍ଜ ପରସ୍ପରକୁ ସର୍ବଦା ବିକର୍ଷଣ କରିଥାନ୍ତି ।
Question 4: 🪙🪵
4. ଯେତେବେଳେ ତୁମେ ଏକ ଗ୍ଲାସ ପାଣିରେ ଗୋଟିଏ ମୁଦ୍ରା ପକାଅ, ଏହା ବୁଡ଼ିଯାଏ, କିନ୍ତୁ ଯେତେବେଳେ ତୁମେ ଏକ ବଡ଼ କାଠଖଣ୍ଡ ପାଣିରେ ରଖ, ଏହା ଭାସିଥାଏ । ବ୍ୟାଖ୍ୟା କର ।
Answer: 💡
କୌଣସି ବସ୍ତୁ ପାଣିରେ ଭାସିବ କି ବୁଡ଼ିବ ତାହା ସେହି ବସ୍ତୁର ଘନତ୍ୱ (Density) ଉପରେ ନିର୍ଭର କରିଥାଏ ⚖️।
-
ଏକ ଧାତବ ମୁଦ୍ରାର ଘନତ୍ୱ ପାଣିର ଘନତ୍ୱ ଠାରୁ ଅଧିକ ହୋଇଥିବାରୁ, ଏହା ନିଜ ଆୟତନର ପାଣି ଅପେକ୍ଷା ଅଧିକ ଭାରୀ ହୁଏ ଏବଂ ପାଣିରେ ବୁଡ଼ିଯାଏ 💧⬇️ ।
-
ଅନ୍ୟପକ୍ଷରେ, ଏକ କାଠଖଣ୍ଡର ଆକାର ବଡ଼ ହେଲେ ମଧ୍ୟ ଏହାର ଘନତ୍ୱ ପାଣିର ଘନତ୍ୱ ଠାରୁ କମ୍ ହୋଇଥାଏ । ତେଣୁ ଜଳ ଦ୍ୱାରା ପଡ଼ୁଥିବା ଊର୍ଦ୍ଧ୍ୱଚାପ (Upthrust) ଯୋଗୁଁ କାଠଖଣ୍ଡଟି ପାଣି ଉପରେ ଭାସି ରହିଥାଏ 🪵🌊 ।
🌟 WithTeachers.in🌟
Question 5: 🎾⬆️
5. ଯଦି ଏକ ବଲ୍ ଉପରକୁ ଫିଙ୍ଗାଯାଏ, ତେବେ ଏହା ଧୀର ହୋଇଯାଏ, କିଛିକ୍ଷଣ ପାଇଁ ସ୍ଥିର ହୋଇଯାଏ ଏବଂ ତା'ପରେ ଭୂମିରେ ପଡ଼ିଯାଏ । ବଲ୍ ଉପରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରୁଥିବା ବଳଗୁଡ଼ିକର ନାମ ଉଲ୍ଲେଖ କର ଏବଂ ସେମାନଙ୍କର ଦିଗ ନିର୍ଣ୍ଣୟ କର-
(i) ଏହା ଉପରକୁ ଗତି କରିବା ସମୟରେ
(ii) ଏହାର ନିମ୍ନଗାମୀ ଗତି ସମୟରେ
(iii) ଏହାର ସର୍ବୋଚ୍ଚ ସ୍ଥାନରେ
Answer: 💡
-
(i) ଉପରକୁ ଗତି କରିବା ସମୟରେ: ବଲ୍ ଉପରେ ଦୁଇଟି ବଳ କାର୍ଯ୍ୟ କରେ । ମାଧ୍ୟାକର୍ଷଣ ବଳ (Gravitational force) ତଳଆଡ଼କୁ (Downward) କାର୍ଯ୍ୟ କରେ ଏବଂ ବାୟୁ ଜନିତ ଘର୍ଷଣ ବଳ (Air resistance) ଗତିର ବିପରୀତ ଦିଗରେ ଅର୍ଥାତ୍ ତାହା ମଧ୍ୟ ତଳଆଡ଼କୁ (Downward) କାର୍ଯ୍ୟ କରେ । ⬇️
-
(ii) ନିମ୍ନଗାମୀ ଗତି ସମୟରେ: ମାଧ୍ୟାକର୍ଷଣ ବଳ ତଳଆଡ଼କୁ (Downward) କାର୍ଯ୍ୟ କରେ କିନ୍ତୁ ବାୟୁ ଜନିତ ଘର୍ଷଣ ବଳ ଏହାର ଗତିକୁ ବିରୋଧ କରି ଉପରଆଡ଼କୁ (Upward) କାର୍ଯ୍ୟ କରେ । ⬇️ ⬆️
-
(iii) ସର୍ବୋଚ୍ଚ ସ୍ଥାନରେ: ଏହି ସ୍ଥାନରେ ବଲ୍ଟି କ୍ଷଣିକ ପାଇଁ ସ୍ଥିର ଥାଏ (ଗତି ଶୂନ୍ୟ), ତେଣୁ ବାୟୁ ଘର୍ଷଣ ବଳ କାର୍ଯ୍ୟ କରେ ନାହିଁ । କେବଳ ମାଧ୍ୟାକର୍ଷଣ ବଳ ତଳଆଡ଼କୁ (Downward) କାର୍ଯ୍ୟ କରେ । ⬇️
Question 6: 🔴↘️
6. ଏକ ବଲ୍ P ବିନ୍ଦୁରୁ ଛଡ଼ାଗଲା ଏବଂ ଏହା ଏକ ଆନତ ସମତଳ ଉପରେ ଗତି କରି ଏବଂ ତା'ପରେ ଚିତ୍ର 4.12 ରେ ଦେଖାଯାଇଥିବା ପରି ଏକ ସମାନ୍ତର ପୃଷ୍ଠରେ ଗତି କରେ । ଏହା ସମାନ୍ତର ପୃଷ୍ଠରେ A ବିନ୍ଦୁରେ ଅଟକିଯାଏ । ଏକ ଉପାୟ ବିଷୟରେ ଚିନ୍ତା କର ଯାହା ଦ୍ୱାରା ବଲ୍ଟି ସମାନ P ବିନ୍ଦୁରୁ ଛଡ଼ା ହେଲେ, ଏହା
(i) ବିନ୍ଦୁ A ପୂର୍ବରୁ ବନ୍ଦ ହୋଇଯିବ
(ii) ବିନ୍ଦୁ A ଅତିକ୍ରମ କରିବା ପରେ ବନ୍ଦ ହେବ
Answer: 💡
ବଲ୍ଟି କେଉଁଠି ଅଟକିବ ତାହା ସମାନ୍ତର ପୃଷ୍ଠର ଘର୍ଷଣ ବଳ (Friction) ଉପରେ ନିର୍ଭର କରେ:
-
(i) ବିନ୍ଦୁ A ପୂର୍ବରୁ ବନ୍ଦ ହୋଇଯିବ (ଅଟକିବା ପାଇଁ): ଆମକୁ ସମାନ୍ତର ପୃଷ୍ଠର ଘର୍ଷଣ ବଳ ବଢ଼ାଇବାକୁ ପଡ଼ିବ । ଯଦି ଆମେ ସେହି ପୃଷ୍ଠରେ କିଛି ଖଦଡ଼ା ଜିନିଷ ଯେପରିକି ବାଲି କିମ୍ବା ଏକ ଖଦଡ଼ା କପଡ଼ା ବିଛାଇ ଦେବା, ତେବେ ଘର୍ଷଣ ଅଧିକ ହେବା କାରଣରୁ ବଲ୍ଟି A ବିନ୍ଦୁ ପୂର୍ବରୁ ଅଟକିଯିବ । 🛑
-
(ii) ବିନ୍ଦୁ A ଅତିକ୍ରମ କରିବା ପରେ ବନ୍ଦ ହେବ (ଅଟକିବା ପାଇଁ): ଆମକୁ ସମାନ୍ତର ପୃଷ୍ଠର ଘର୍ଷଣ ବଳ କମାଇବାକୁ ପଡ଼ିବ । ଯଦି ଆମେ ସେହି ପୃଷ୍ଠକୁ ଅଧିକ ଚିକ୍କଣ (Smooth) କରିବା, ତେଲ ବା ପାଉଡର ଲଗାଇବା, ତେବେ ଘର୍ଷଣ କମ୍ ହେବା କାରଣରୁ ବଲ୍ଟି A ବିନ୍ଦୁ ଅତିକ୍ରମ କରି ଆହୁରି ଆଗକୁ ଯାଇ ଅଟକିବ । ⏩
🌟 WithTeachers.in🌟
Question 7: 🧊⛸️
7. ଆମେ ବେଳେବେଳେ ବରଫ କିମ୍ବା ପଲିସ୍ ହୋଇଥିବା ଚଟାଣ ପରି ମସୃଣ ପୃଷ୍ଠରେ କାହିଁକି ଖସିଯାଉ ? ବ୍ୟାଖ୍ୟା କର ।
Answer: 💡
ବରଫ କିମ୍ବା ପଲିସ୍ ହୋଇଥିବା ଚଟାଣ ପରି ମସୃଣ ପୃଷ୍ଠରେ ଘର୍ଷଣ ବଳ (Friction) ବହୁତ କମ୍ ଥାଏ 📉 । ଆମେ ଚାଲିବା ସମୟରେ ପାଦ ଏବଂ ଚଟାଣ ମଧ୍ୟରେ ଥିବା ଘର୍ଷଣ ଆମକୁ ଆଗକୁ ବଢ଼ିବାରେ ସାହାଯ୍ୟ କରେ ଏବଂ ଖସିଯିବାରୁ ରକ୍ଷା କରେ 🚶♂️ । ମସୃଣ ପୃଷ୍ଠରେ ଆବଶ୍ୟକୀୟ ଘର୍ଷଣ ମିଳୁନଥିବା କାରଣରୁ ଆମେ ସେଠାରେ ସହଜରେ ଖସିଯାଉ ⚠️ ।
Question 8: 🏃♂️💨
8. ଅସମାନ ଗତିରେ ଥିବା ଏକ ବସ୍ତୁ ଉପରେ କୌଣସି ବଳ ପ୍ରୟୋଗ କରାଯାଉଛି କି ?
Answer: 💡
ହଁ, ଅସମାନ ଗତିରେ (Non-uniform motion) ଥିବା ଏକ ବସ୍ତୁ ଉପରେ ବଳ (Force) ପ୍ରୟୋଗ କରାଯାଉଛି ✔️ । କାରଣ କୌଣସି ବସ୍ତୁର ଅସମାନ ଗତି ଅର୍ଥାତ୍ ଏହାର ବେଗ ବା ଦିଗରେ ପରିବର୍ତ୍ତନ ହେଉଛି । ବିଜ୍ଞାନର ନିୟମ ଅନୁଯାୟୀ, ଗତିରେ ପରିବର୍ତ୍ତନ ବା ତ୍ୱରଣ (Acceleration) ସୃଷ୍ଟି କରିବା ପାଇଁ ଏକ ବାହ୍ୟ ଅସନ୍ତୁଳିତ ବଳ (Unbalanced force) ନିହାତି ଆବଶ୍ୟକ ⚡ ।
Question 9: 🌕🌍
9. ଚନ୍ଦ୍ରରେ ଏକ ବସ୍ତୁର ଓଜନ ପୃଥିବୀରେ ତାହାର ଓଜନର ଏକ ଷଷ୍ଠାଂଶ ହୋଇଯାଏ । ଏହି ପରିବର୍ତ୍ତନର କାରଣ କ'ଣ ? ସେଠାରେ ବସ୍ତୁର ବସ୍ତୁତ୍ୱ ମଧ୍ୟ ପୃଥିବୀରେ ଏହାର ବସ୍ତୁତ୍ୱର ଏକ ଷଷ୍ଠାଂଶ ହୋଇଯାଏ କି ?
Answer: 💡
-
ଓଜନ ପରିବର୍ତ୍ତନର କାରଣ: କୌଣସି ବସ୍ତୁର ଓଜନ (Weight) ଗ୍ରହ କିମ୍ବା ଉପଗ୍ରହର ମାଧ୍ୟାକର୍ଷଣ ବଳ ଉପରେ ନିର୍ଭର କରେ ⚖️ । ଚନ୍ଦ୍ରର ଆକାର ଓ ବସ୍ତୁତ୍ୱ ପୃଥିବୀ ଠାରୁ ଛୋଟ ହୋଇଥିବାରୁ, ଚନ୍ଦ୍ରର ମାଧ୍ୟାକର୍ଷଣ ଶକ୍ତି ପୃଥିବୀର ମାଧ୍ୟାକର୍ଷଣ ଶକ୍ତିର ପ୍ରାୟ 1/6 ଅଟେ । ତେଣୁ ଚନ୍ଦ୍ର ପୃଷ୍ଠରେ ବସ୍ତୁ ଉପରେ କମ୍ ଆକର୍ଷଣ ବଳ କାର୍ଯ୍ୟ କରେ, ଫଳରେ ଏହାର ଓଜନ ପୃଥିବୀ ତୁଳନାରେ 1/6 ହୋଇଯାଏ 📉 ।
-
ବସ୍ତୁତ୍ୱ ପରିବର୍ତ୍ତନ ହୁଏ କି?: ନା, ବସ୍ତୁର ବସ୍ତୁତ୍ୱ (Mass) ପରିବର୍ତ୍ତନ ହୁଏ ନାହିଁ ❌ । ବସ୍ତୁତ୍ୱ ହେଉଛି ବସ୍ତୁରେ ଥିବା ପଦାର୍ଥର ପରିମାଣ ଯାହା ସ୍ଥାନ ପରିବର୍ତ୍ତନ ସହିତ ବଦଳେ ନାହିଁ । ଏହା ସର୍ବତ୍ର (ପୃଥିବୀରେ ଏବଂ ଚନ୍ଦ୍ରରେ ମଧ୍ୟ) ସମାନ ରୁହେ 🧱 ।