📘

WithTeachers

Learning Together

© WithTeachers

Designed with for a better world.
Class 8 ଜିଜ୍ଞାସା
ଚାପ, ବାୟୁ ପ୍ରବାହ ଓ ଝଡ଼ ବାତ୍ୟା

ଚାପ, ବାୟୁ ପ୍ରବାହ ଓ ଝଡ଼ ବାତ୍ୟା – Book Q A Class 8 ଜିଜ୍ଞାସା

🌟 WithTeachers.in🌟

Question 1 (i): 💧🧪

  1. ସଠିକ୍ ବକ୍ତବ୍ୟ ବାଛ ।

    (i) ଚିତ୍ର 6.19କୁ ସତର୍କତାର ସହିତ ଦେଖ । ପାତ୍ର R ଜଳରେ ପରିପୂର୍ଣ୍ଣ ହୋଇଛି । ଯେତେବେଳେ ପାଣି ଢାଳିବା ବନ୍ଦ କରିବ, ସେତେବେଳେ ଜଳର ସ୍ତର _______ ହେବ ।

    (a) ପାତ୍ର Pରେ ସର୍ବୋଚ୍ଚ

    (b) ପାତ୍ର Qରେ ସର୍ବୋଚ୍ଚ

    (c) ପାତ୍ର Rରେ ସର୍ବୋଚ୍ଚ

    (d) ତିନୋଟି ପାତ୍ରରେ ସମାନ

Answer: 💡

ସଠିକ୍ ଉତ୍ତର ହେଉଛି: (d) ତିନୋଟି ପାତ୍ରରେ ସମାନ ✅

(ବିଜ୍ଞାନର ନିୟମ ଅନୁଯାୟୀ, ପରସ୍ପର ସହିତ ସଂଯୁକ୍ତ ଥିବା ପାତ୍ରଗୁଡ଼ିକରେ ତରଳ ପଦାର୍ଥ ସର୍ବଦା ସମାନ ସ୍ତର ବଜାୟ ରଖିଥାଏ ।)

Question 1 (ii): 🪠🧱

(ii) ଏକ ରବର ଶୋଷକ (M)କୁ ଏକ ସମତଳ ମସୃଣ ପୃଷ୍ଠରେ ଚାପି ଦିଆଯାଏ ଏବଂ ଏକ ସମାନ ପ୍ରକାର ଶୋଷକ (N)କୁ ଏକ ଅମସୃଣ ପୃଷ୍ଠରେ ଚାପି ଦିଆଯାଏ ।

(a) M ଏବଂ N ଉଭୟ ସେମାନଙ୍କ ପୃଷ୍ଠରେ ଲାଗି ରହିବେ ।

(b) M ଏବଂ N ଉଭୟ ସେମାନଙ୍କ ପୃଷ୍ଠରେ ଲାଗି ରହିବେ ନାହିଁ ।

(c) M ଲାଗି ରହିବ କିନ୍ତୁ N ଲାଗି ରହିବ ନାହିଁ ।

(d) M ଲାଗି ରହିବ ନାହିଁ କିନ୍ତୁ N ଲାଗି ରହିବ ।

Answer: 💡

ସଠିକ୍ ଉତ୍ତର ହେଉଛି: (c) M ଲାଗି ରହିବ କିନ୍ତୁ N ଲାଗି ରହିବ ନାହିଁ । ✅

(ରବର ଶୋଷକ ବା 'sucker' ଏକ ମସୃଣ ପୃଷ୍ଠରେ ଭଲ ଭାବରେ ଲାଗି ରହେ କାରଣ ଏହା ଭିତରେ ଥିବା ବାୟୁ ବାହାରିଯାଇ ଏକ ଶୂନ୍ୟସ୍ଥାନ (vacuum) ସୃଷ୍ଟି ହୁଏ ଏବଂ ବାହାରର ବାୟୁମଣ୍ଡଳୀୟ ଚାପ ଏହାକୁ ଧରି ରଖେ । କିନ୍ତୁ ଅମସୃଣ ପୃଷ୍ଠରେ ବାୟୁ ଭିତରକୁ ପ୍ରବେଶ କରିଯାଉଥିବାରୁ ଏହା ଠିକ୍ ଭାବରେ ଲାଗିପାରେ ନାହିଁ ।)


🌟withteachers.in🌟

Question (iii): 🏢💧

(iii) ଏକ କୋଠାର ଛାତ ଉପରେ ‘H’ ଉଚ୍ଚତାରେ ଏକ ପାଣି ଟାଙ୍କି ରଖାଯାଇଛି । ଭୂତଳ ମହଲାରେ ଅଧିକ ଚାପ ସହିତ ପାଣି ପାଇବା ପାଇଁ, ଜଣଙ୍କୁ

(a) ଟାଙ୍କି ଯେଉଁ ଉଚ୍ଚତା 'H’ରେ ରଖାଯାଇଛି ତାହା ଉଚ୍ଚତା ‘H’ ବୃଦ୍ଧି କର ।

(b) ଟାଙ୍କି ଯେଉଁ ଉଚ୍ଚତା 'H’ରେ ରଖାଯାଇଛି ତାହା ‘H’ ହ୍ରାସ କର ।

© ଏହି ଟାଙ୍କି ବଦଳାଇ ସମାନ ଉଚ୍ଚତାରେ ଅନ୍ୟ ଏକ ଟାଙ୍କି ରଖ ଯାହା ଅଧିକ ପାଣି ଧରିପାରିବ ।

(d) ଏହି ଟାଙ୍କି ବଦଳାଇ ସମାନ ଉଚ୍ଚତାରେ ଅନ୍ୟ ଏକ ଟାଙ୍କି ରଖ ଯାହା କମ୍ ପାଣି ଧରିପାରିବ ।

Answer: 💡

ସଠିକ୍ ଉତ୍ତର ହେଉଛି: (a) ଟାଙ୍କି ଯେଉଁ ଉଚ୍ଚତା 'H’ରେ ରଖାଯାଇଛି ତାହା ଉଚ୍ଚତା ‘H’ ବୃଦ୍ଧି କର । ✅

(ତରଳ ପଦାର୍ଥର ଚାପ ତାହାର ଉଚ୍ଚତା ବା ଗଭୀରତା ଉପରେ ନିର୍ଭର କରେ । ଟାଙ୍କିର ଉଚ୍ଚତା ବୃଦ୍ଧି ପାଇଲେ ନିମ୍ନ ଭାଗରେ ଜଳର ଚାପ ମଧ୍ୟ ବୃଦ୍ଧି ପାଇଥାଏ ।)

Question (iv): 🫙⚖️

(iv) ଦୁଇଟି ପାତ୍ର A ଏବଂ B ଚିତ୍ର 7.22 ରେ ଦେଖାଯାଇଥିବା ପରି ସମାନ ସ୍ତର ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ପାଣି ଧାରଣ କରନ୍ତି । PAP_A ଏବଂ PBP_B ହେଉଛି ପାତ୍ରର ତଳ ଭାଗରେ ପଡ଼ୁଥିବା ଚାପ । FAF_A ଏବଂ FBF_B ହେଉଛି ପାତ୍ର A ଏବଂ B ତଳ ଭାଗରେ ପାଣି ଦ୍ଵାରା ପ୍ରଦତ୍ତ ବଳ

(a) PA=PB,FA=FBP_A = P_B, F_A = F_B

(b) PA=PB,FA F_B

Answer: 💡

ସଠିକ୍ ଉତ୍ତର ହେଉଛି: (b) PA=PB,FA
🌟withteachers.in🌟

Question 5: ⛵⚖️

  1. AA ଏବଂ BB ଦୁଇଟି ଡଙ୍ଗା ଅଛି । ଡଙ୍ଗା AA ର ତଳପୃଷ୍ଠର କ୍ଷେତ୍ରଫଳ 7 m² ଏବଂ ଏଥିରେ 5 ଜଣ ବ୍ୟକ୍ତି ବସିଛନ୍ତି । ଡଙ୍ଗା BB ର ତଳପୃଷ୍ଠର କ୍ଷେତ୍ରଫଳ 3.5 m² ଏବଂ ଏଥିରେ 3 ଜଣ ବ୍ୟକ୍ତି ବସିଛନ୍ତି । ଯଦି ପ୍ରତ୍ୟେକ ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କ ଓଜନ 700 N, ତେବେ କେଉଁ ଡଙ୍ଗା ଏହାର ତଳପୃଷ୍ଠ ଉପରେ ଅଧିକ ଚାପ ଅନୁଭବ କରିବ ଏବଂ ଏହି ଚାପର ପରିମାଣ କେତେ ହେବ ତାହା ନିର୍ଣ୍ଣୟ କର ।

Answer: 💡

ଡଙ୍ଗା B ତଳପୃଷ୍ଠ ଉପରେ ଅଧିକ ଚାପ ଅନୁଭବ କରିବ ଏବଂ ଏହାର ପରିମାଣ 600 N/m² (କିମ୍ବା 600 Pa) ହେବ ।

  • ଡଙ୍ଗା A ପାଇଁ:

    ମୋଟ ବଳ (FF) = 5×700=3500N5 \times 700 = 3500\text{ N}

    ଚାପ (PP) = FA=35007=500N/m2\frac{F}{A} = \frac{3500}{7} = 500\text{ N/m}^2

  • ଡଙ୍ଗା B ପାଇଁ:

    ମୋଟ ବଳ (FF) = 3×700=2100N3 \times 700 = 2100\text{ N}

    ଚାପ (PP) = FA=21003.5=600N/m2\frac{F}{A} = \frac{2100}{3.5} = 600\text{ N/m}^2

ତେଣୁ ଡଙ୍ଗା BB ଅଧିକ ଚାପ (600N/m2600\text{ N/m}^2) ଅନୁଭବ କରିବ । 🌊
🌟 WithTeachers.in🌟

Question 6: ⚡☁️

  1. ଯଦି ବାୟୁ ଏବଂ ମେଘ ବିଦ୍ୟୁତ୍‌ର ସୁପରିବାହୀ ହୋଇଥାନ୍ତା, ତେବେ ବଜ୍ରପାତ ଘଟିଥାନ୍ତା କି ? ତୁମ ଉତ୍ତରର କାରଣ ଦିଅ ।

Answer: 💡

ନା, ବଜ୍ରପାତ ଘଟିନଥାନ୍ତା । ❌

କାରଣ: ବଜ୍ରପାତ ହେଉଛି ବାୟୁମଣ୍ଡଳରେ ଜମା ହୋଇଥିବା ବିପୁଳ ସ୍ଥିର ବୈଦ୍ୟୁତିକ ଚାର୍ଜର (Static charge) ହଠାତ୍ ଖଲାସ ପ୍ରକ୍ରିୟା । ଯଦି ବାୟୁ ଏବଂ ମେଘ ବିଦ୍ୟୁତର ସୁପରିବାହୀ (Good conductor) ହୋଇଥାନ୍ତେ, ତେବେ ମେଘରେ ସୃଷ୍ଟି ହେଉଥିବା ଚାର୍ଜ ସାଙ୍ଗେ ସାଙ୍ଗେ କୌଣସି ବାଧାବିଘ୍ନ ନପାଇ ପୃଥିବୀ ପୃଷ୍ଠକୁ କିମ୍ବା ଅନ୍ୟ ମେଘକୁ ସହଜରେ ପ୍ରବାହିତ ହୋଇଯାଇଥାନ୍ତା । ଫଳରେ ବଜ୍ରପାତ ପାଇଁ ଆବଶ୍ୟକୀୟ ବିପୁଳ ପରିମାଣର ଚାର୍ଜ ଗୋଟିଏ ସ୍ଥାନରେ ଏକାଠି ଜମା ହୋଇପାରିନଥାନ୍ତା । 🌩️

Question 7: 🎈💧

  1. ଚିତ୍ର 7.24 ରେ ଦେଖାଯାଇଥିବା ଦୁଇଟି ସମାନ ବେଲୁନ୍ A ଏବଂ Bର କ’ଣ ହେବ । ଫୁଲିଯିବ କି ? ଯଦି ହଁ, ତେବେ ସେମାନେ ସମାନ ଭାବରେ ଫୁଲିବେ କି ? ତୁମ ଉତ୍ତର ବ୍ୟାଖ୍ୟା କର ।

Answer: 💡

ହଁ, ଉଭୟ ବେଲୁନ୍ ସମାନ ଭାବରେ ଫୁଲିଯିବ । ✔️

ବ୍ୟାଖ୍ୟା: ଚିତ୍ରରେ ଦେଖାଯାଇଥିବା ପରି ପାତ୍ରରେ ପାଣି ଢାଳିଲେ, ଜଳ ସବୁ ଦିଗରେ ଚାପ ପକାଇଥାଏ । ବିଜ୍ଞାନର ନିୟମ ଅନୁଯାୟୀ “ଏକ ତରଳ ପଦାର୍ଥ ସମାନ ଗଭୀରତାରେ (Same depth) ପାତ୍ରର କାନ୍ଥ ଉପରେ ସମାନ ଚାପ ପ୍ରୟୋଗ କରିଥାଏ।” ଉଭୟ ବେଲୁନ୍ A ଏବଂ B ବୋତଲର ସମାନ ତଳ ଭାଗରେ ବା ସମାନ ଗଭୀରତାରେ ଲାଗିଥିବାରୁ, ସେମାନଙ୍କ ଉପରେ ପଡୁଥିବା ଜଳର ପାର୍ଶ୍ୱବର୍ତ୍ତୀ ଚାପ (Lateral pressure) ସମାନ ହେବ । ତେଣୁ ଉଭୟ ବେଲୁନ୍ ଏକା ସମାନ ଭାବରେ ଫୁଲିବେ । 💦

Question 8: 🌀🌪️

  1. ଏକ ଝଡ଼ କିପରି ଏକ ଘୂର୍ଣ୍ଣିବାତ୍ୟାରେ ପରିଣତ ହୁଏ ତାହା ବ୍ୟାଖ୍ୟା କର ।

Answer: 💡

ଗ୍ରୀଷ୍ମ ଦିନେ ସମୁଦ୍ରର ଉଷ୍ଣ ଜଳରୁ ପ୍ରଚୁର ପରିମାଣର ଜଳୀୟ ବାଷ୍ପ ଉପରକୁ ଉଠିବା ଫଳରେ ସେଠାରେ ବାୟୁର ଘନତ୍ୱ କମିଯାଏ ଏବଂ ଏକ ତୀବ୍ର ନିମ୍ନଚାପ କେନ୍ଦ୍ର (Low-pressure area) ସୃଷ୍ଟି ହୁଏ । ଏହି ଶୂନ୍ୟସ୍ଥାନକୁ ପୂରଣ କରିବା ପାଇଁ ଚାରିପାଖରୁ ଥଣ୍ଡା ଏବଂ ଭାରୀ ବାୟୁ ଏହି ନିମ୍ନଚାପ କେନ୍ଦ୍ର ଆଡକୁ ପ୍ରବଳ ବେଗରେ ମାଡିଆସେ । ପୃଥିବୀର ନିଜ ଅକ୍ଷ ଚାରିପାଖରେ ଘୂର୍ଣ୍ଣନ ଯୋଗୁଁ (Coriolis effect) ଏହି ପବନ ସିଧା ନଯାଇ କୁଣ୍ଡଳାକାରରେ (Spiral shape) ଘୂରିବାକୁ ଲାଗେ । ସମୁଦ୍ରରୁ କ୍ରମାଗତ ଉତ୍ତାପ ଏବଂ ଆର୍ଦ୍ରତା (Moisture) ମିଳିବା ଦ୍ୱାରା ବାୟୁର ବେଗ ଅଧିକରୁ ଅଧିକ ବୃଦ୍ଧି ପାଏ ଏବଂ ଶେଷରେ ଏକ ସାଧାରଣ ଝଡ଼ ଭୟଙ୍କର ଘୂର୍ଣ୍ଣିବାତ୍ୟା ରୂପ ନିଏ । 🌊🌬️

Question 9: 🌳🏖️

  1. ଚିତ୍ର 7.25 ରେ ଗ୍ରୀଷ୍ମ ଅପରାହ୍ନରେ ସମୁଦ୍ର କୂଳରେ ଗଛ ଦେଖାଯାଉଛି । କେଉଁ ପାର୍ଶ୍ୱ (A କିମ୍ବା B) ସ୍ଥଳଭାଗ ତାହା ଚିହ୍ନଟ କର । ତୁମ ଉତ୍ତର ବ୍ୟାଖ୍ୟା କର ।

Answer: 💡

(ଚିତ୍ର ଦିଆଯାଇନଥିଲେ ମଧ୍ୟ ବିଜ୍ଞାନ ଆଧାରରେ ପ୍ରଶ୍ନର ଉତ୍ତର ନିମ୍ନଲିଖିତ ପ୍ରକାରେ ହେବ)

ଗଛଗୁଡ଼ିକ ଯେଉଁ ପାର୍ଶ୍ୱକୁ ଢଳିଥିବେ ବା ବଙ୍କେଇ ଯାଇଥିବେ, ସେହି ପାର୍ଶ୍ୱଟି ହେଉଛି ସ୍ଥଳଭାଗ (Land) । 🌴

ବ୍ୟାଖ୍ୟା: ଗ୍ରୀଷ୍ମ ଦିନ ଅପରାହ୍ନରେ ସ୍ଥଳଭାଗ ସମୁଦ୍ର ଜଳ ଅପେକ୍ଷା ବହୁତ ଶୀଘ୍ର ଗରମ ହୋଇଯାଏ । ଫଳରେ ସ୍ଥଳଭାଗ ଉପରେ ଥିବା ବାୟୁ ଉତ୍ତପ୍ତ ହୋଇ ଉପରକୁ ଉଠିଯାଏ ଏବଂ ସେଠାରେ ଏକ ନିମ୍ନଚାପ ସୃଷ୍ଟି ହୁଏ । ଏହି ଶୂନ୍ୟସ୍ଥାନ ପୂରଣ କରିବା ପାଇଁ ସମୁଦ୍ର ପଟୁ ଥଣ୍ଡା ପବନ ସ୍ଥଳଭାଗ ଆଡକୁ ବହିବା ଆରମ୍ଭ କରେ, ଯାହାକୁ ସମୁଦ୍ର ସମୀର (Sea breeze) କୁହାଯାଏ । ତେଣୁ ସମୁଦ୍ର ଆଡୁ ସ୍ଥଳଭାଗ ଆଡକୁ ପବନ ବହୁଥିବାରୁ ଗଛଗୁଡ଼ିକ ସ୍ଥଳଭାଗ ଆଡକୁ ଢଳି ରହିଥାନ୍ତି । 🌬️🏝️

🌟 WithTeachers.in🌟

Question 10: 🎈🌬️

  1. ଏକ କାର୍ଯ୍ୟ ବର୍ଣ୍ଣନା କର ଯାହା ଦେଖାଇବ ଯେ ବାୟୁ ଉଚ୍ଚ ଚାପ କ୍ଷେତ୍ରରୁ କମ୍ ଚାପ କ୍ଷେତ୍ରକୁ ପ୍ରବାହିତ ହୁଏ ।

Answer: 💡

ଏକ ଖାଲି ପ୍ଲାଷ୍ଟିକ୍ ବୋତଲ ଏବଂ ଏକ ଛୋଟ କାଗଜ ଗୁଳା ନିଅ । କାଗଜ ଗୁଳାଟିକୁ ବୋତଲର ମୁହଁ ପାଖରେ ରଖ ଏବଂ ଫୁଙ୍କି ବୋତଲ ଭିତରକୁ ପୂରାଇବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କର । ତୁମେ ଦେଖିବ କାଗଜ ଗୁଳାଟି ଭିତରକୁ ନଯାଇ ବାହାରକୁ ଆସିଯାଉଛି । 🌬️

କାରଣ: ଯେତେବେଳେ ଆମେ ବୋତଲ ମୁହଁରେ ଫୁଙ୍କୁ, ସେଠାରେ ବାୟୁର ବେଗ ବଢ଼ିଯାଏ ଏବଂ ଚାପ କମିଯାଏ (PlowP_{low}) । କିନ୍ତୁ ବୋତଲ ଭିତରେ ବାୟୁ ଚାପ ଅଧିକ ଥାଏ (PhighP_{high}) । ବାୟୁ ସର୍ବଦା ଉଚ୍ଚ ଚାପ କ୍ଷେତ୍ରରୁ ନିମ୍ନ ଚାପ କ୍ଷେତ୍ରକୁ ପ୍ରବାହିତ ହେଉଥିବାରୁ, ଭିତରର ଉଚ୍ଚ ଚାପଯୁକ୍ତ ବାୟୁ ବାହାରକୁ ବାହାରି ଆସେ ଏବଂ କାଗଜ ଗୁଳାଟିକୁ ମଧ୍ୟ ବାହାରକୁ ଠେଲିଦିଏ । 💨

Question 11: ⚡☁️

  1. ବଜ୍ରପାତ କ’ଣ ? ଏହାର ଗଠନ ପ୍ରକ୍ରିୟା ବ୍ୟାଖ୍ୟା କର ।

Answer: 💡

ମେଘ-ମେଘ ମଧ୍ୟରେ କିମ୍ବା ମେଘ ଓ ପୃଥିବୀ ପୃଷ୍ଠ ମଧ୍ୟରେ ହେଉଥିବା ବିପୁଳ ବୈଦ୍ୟୁତିକ ଚାର୍ଜର ପ୍ରବାହ ବା ଖଲାସ (Electrical discharge) ପ୍ରକ୍ରିୟାକୁ ବଜ୍ରପାତ (Lightning) କୁହାଯାଏ । ⚡

ଗଠନ ପ୍ରକ୍ରିୟା: ଘଡ଼ଘଡ଼ି ସହ ବୃଷ୍ଟିପାତ ସମୟରେ, ଉର୍ଦ୍ଧ୍ୱଗାମୀ ବାୟୁ ସ୍ରୋତ ଜଳକଣାଗୁଡ଼ିକୁ ଉପରକୁ ନେଇଯାଏ ଏବଂ ବରଫ କଣିକାଗୁଡ଼ିକ ତଳକୁ ଖସେ । ଏହି ଘର୍ଷଣ ପ୍ରକ୍ରିୟାରେ ମେଘରେ ଚାର୍ଜର ପୃଥକୀକରଣ (Separation of charges) ଘଟେ । ମେଘର ଉପର ଭାଗରେ ଧନାତ୍ମକ ଚାର୍ଜ (++) ଏବଂ ତଳ ଭାଗରେ ଋଣାତ୍ମକ ଚାର୍ଜ (−-) ଜମା ହୁଏ । ☁️➕➖

Question 12: 🌩️💥

  1. ବଜ୍ରପାତ ଘଟାଉଥିବା ପ୍ରକ୍ରିୟା ବ୍ୟାଖ୍ୟା କର ।

Answer: 💡

ବଜ୍ରପାତ ଘଟିବା ପ୍ରକ୍ରିୟା: ଯେତେବେଳେ ମେଘର ତଳଭାଗରେ ଜମା ହୋଇଥିବା ଋଣାତ୍ମକ ଚାର୍ଜର (−-) ପରିମାଣ ଅତ୍ୟଧିକ ବୃଦ୍ଧି ପାଏ, ଏହା ପୃଥିବୀ ପୃଷ୍ଠରେ ଥିବା ବସ୍ତୁ (ଯେପରିକି ଗଛ, କୋଠାବାଡ଼ି ଆଦି) ଉପରେ ଧନାତ୍ମକ ଚାର୍ଜ (++) ସୃଷ୍ଟି କରେ । ସାଧାରଣତଃ ବାୟୁ ବିଦ୍ୟୁତର କୁପରିବାହୀ ହୋଇଥିଲେ ମଧ୍ୟ ଏତେ ବିପୁଳ ପରିମାଣର ବିପରୀତ ଚାର୍ଜ ମଧ୍ୟରେ ଥିବା ଆକର୍ଷଣ ବଳକୁ ରୋକିପାରେ ନାହିଁ । ଫଳରେ ଋଣାତ୍ମକ ଓ ଧନାତ୍ମକ ଚାର୍ଜ ପରସ୍ପର ସହ ମିଳିତ ହୁଅନ୍ତି ଏବଂ ବିପୁଳ ଆଲୋକ ଓ ଶବ୍ଦ ସହ ବିଦ୍ୟୁତ୍ ଶକ୍ତି ଭୂପୃଷ୍ଠକୁ ପ୍ରବାହିତ ହୁଏ । ଏହାକୁ ହିଁ ବଜ୍ରପାତ କୁହାଯାଏ । ⚡🌳
🌟 WithTeachers.in🌟

Question 13: 🪧🌬️

  1. ବ୍ୟାନର ଏବଂ ହୋର୍ଡିଂରେ କାହିଁକି ଛିଦ୍ର କରାଯାଏ ତାହା ବ୍ୟାଖ୍ୟା କର ।

Answer: 💡

ବାୟୁ କୌଣସି ବସ୍ତୁ ଉପରେ ନିଜର ଚାପ (P=FAP = \frac{F}{A}) ପକାଇଥାଏ । ଯଦି ବ୍ୟାନର ଏବଂ ହୋର୍ଡିଂରେ ଛିଦ୍ର ନଥିବ, ତେବେ ପ୍ରବଳ ବେଗରେ ବହୁଥିବା ପବନ ସେଗୁଡ଼ିକ ଉପରେ ଅତ୍ୟଧିକ ଚାପ ପ୍ରୟୋଗ କରିବ । ଫଳରେ ବ୍ୟାନରଗୁଡ଼ିକ ଚିରିଯିବାର କିମ୍ବା ହୋର୍ଡିଂଗୁଡ଼ିକ ଉପୁଡ଼ି ପଡ଼ିବାର ସମ୍ଭାବନା ଥାଏ 🌪️ । ଛିଦ୍ର କରାଯିବା ଦ୍ୱାରା ପବନ ସେହି ଛିଦ୍ର ଦେଇ ସହଜରେ ପାର୍ ହୋଇଯାଏ, ଯାହାଫଳରେ ବ୍ୟାନର ଉପରେ ବାୟୁର ଚାପ ବହୁତ ମାତ୍ରାରେ କମିଯାଏ ଏବଂ ତାହା ଛିଣ୍ଡିଯିବାରୁ ବା ନଷ୍ଟ ହେବାରୁ ରକ୍ଷା ପାଇଥାଏ । 🌬️🕳️

ଆବିଷ୍କାର, ପରିକଳ୍ପନା ଏବଂ ତର୍କ

Question 1: 📄🌬️

  1. 18 ସେ.ମି. ଦୈର୍ଘ୍ୟ ଏବଂ 2 ସେ.ମି. ପ୍ରସ୍ଥ ବିଶିଷ୍ଟ କାଗଜର ଏକ ପଟି ତୁମ ବୁଢ଼ାଆଙ୍ଗୁଠି ଓ ତର୍ଜନୀ ମଧ୍ୟରେ ଏପରି ଧରି ରଖ ଯାହା ମୁକ୍ତ ଭାବରେ ଝୁଲି ରହୁ । ଯଦି ତୁମେ କାଗଜ ଉପରେ ଫୁଙ୍କିବ ତେବେ ତୁମେ କ’ଣ ଦେଖିବ ତାହା ଅନୁମାନ କର । ଏବେ ଏହି କାର୍ଯ୍ୟଟି ବର୍ତ୍ତମାନ ତୁମର ପର୍ଯ୍ୟବେକ୍ଷଣଗୁଡ଼ିକୁ ଲେଖି ରଖ ଏବଂ ତୁମର ଫଳାଫଳକୁ ବ୍ୟାଖ୍ୟା କର ।

Answer: 💡

  • ପର୍ଯ୍ୟବେକ୍ଷଣ (Observation): କାଗଜ ପଟି ଉପରେ ଫୁଙ୍କିଲେ, କାଗଜଟି ତଳକୁ ଖସିବା ପରିବର୍ତ୍ତେ ଉପରକୁ ଉଠିବ ⬆️📄 ।

  • ବ୍ୟାଖ୍ୟା (Explanation): ଯେତେବେଳେ ଆମେ କାଗଜ ଉପରେ ଫୁଙ୍କୁ, ସେଠାରେ ବାୟୁର ବେଗ ବୃଦ୍ଧି ପାଏ । ବିଜ୍ଞାନର ନିୟମ ଅନୁଯାୟୀ, ବାୟୁର ବେଗ ବଢ଼ିଲେ ଚାପ କମିଯାଏ । ତେଣୁ କାଗଜର ଉପର ଭାଗରେ ବାୟୁଚାପ କମିଯାଏ କିନ୍ତୁ ତଳ ଭାଗରେ ସ୍ୱାଭାବିକ ବାୟୁଚାପ ଅଧିକ ଥାଏ । ତଳର ଏହି ଅଧିକ ଚାପ କାଗଜଟିକୁ ଉପରକୁ ଠେଲି ଦିଏ 🌬️ ।

Question 2: 🌀🌪️

  1. ଗତ 20 ବର୍ଷ ମଧ୍ୟରେ ଭାରତରେ ଘଟିଥିବା ତିନୋଟି ପ୍ରମୁଖ ଘୂର୍ଣ୍ଣିବାତ୍ୟାର ତାଲିକା ପ୍ରସ୍ତୁତ କର । ପ୍ରତ୍ୟେକ ଘୂର୍ଣ୍ଣିବାତ୍ୟା ଯୋଗୁଁ ହୋଇଥିବା ଦୁଇଟି ପ୍ରମୁଖ କ୍ଷୟକ୍ଷତିର ତାଲିକା ପ୍ରସ୍ତୁତ କର । ଜୀବନ ହାନି ଓ ସମ୍ପତ୍ତି ନଷ୍ଟ ହ୍ରାସ କରିବା ପାଇଁ ସ୍ଥାନୀୟ ସରକାରଙ୍କୁ ତୁମେ ଦେବାକୁ ଚାହୁଁଥିବା ଦୁଇଟି ପରାମର୍ଶ ଉଲ୍ଲେଖ କର ।

Answer: 💡

  • ତିନୋଟି ପ୍ରମୁଖ ଘୂର୍ଣ୍ଣିବାତ୍ୟା ଓ କ୍ଷୟକ୍ଷତି:

    1. ଫାଇଲିନ୍ (Phailin, 2013): (କ) ପ୍ରବଳ ବର୍ଷା ଓ ପବନ ଯୋଗୁଁ ଲକ୍ଷ ଲକ୍ଷ କଚ୍ଚା ଘର ନଷ୍ଟ । (ଖ) ଫସଲ ଓ ବିଦ୍ୟୁତ୍ ଭିତ୍ତିଭୂମିର ବ୍ୟାପକ କ୍ଷତି 🏚️🌾 ।

    2. ଫନି (Fani, 2019): (କ) ବୃକ୍ଷ ଲତା ଓ ଟେଲିଫୋନ୍/ବିଦ୍ୟୁତ୍ ଖୁଣ୍ଟ ଉପୁଡ଼ି ପଡ଼ିବା । (ଖ) ଯୋଗାଯୋଗ ବିଚ୍ଛିନ୍ନ ଓ ପାନୀୟ ଜଳର ଘୋର ଅଭାବ 🌲🔌 ।

    3. ଅମ୍ଫାନ୍ (Amphan, 2020): (କ) ବିପୁଳ ଜୀବନହାନି ଓ ସମ୍ପତ୍ତି ନଷ୍ଟ । (ଖ) ଚାଷ ଜମିରେ ଲୁଣି ପାଣି ପଶିଯାଇ ବ୍ୟାପକ ଫସଲ ନଷ୍ଟ 🌊🏠 ।

  • ସରକାରଙ୍କୁ ପରାମର୍ଶ (Suggestions):

    1. ଉପକୂଳବର୍ତ୍ତୀ ଅଞ୍ଚଳରେ ଅଧିକରୁ ଅଧିକ ବହୁମୁଖୀ ବାତ୍ୟା ଆଶ୍ରୟସ୍ଥଳୀ (Cyclone Shelters) ନିର୍ମାଣ କରିବା ତଥା ଉନ୍ନତ ‘ଆଗୁଆ ସତର୍କ ସୂଚନା’ ବ୍ୟବସ୍ଥା (Early Warning System) ଲାଗୁ କରିବା 🚨🏢 ।

    2. ଭିତ୍ତିଭୂମିକୁ ମଜବୁତ କରିବା (ଯେପରିକି ଭୂତଳ ବିଦ୍ୟୁତ୍ ତାର ବିଛାଇବା) ଏବଂ ବ୍ୟାପକ ବୃକ୍ଷରୋପଣ (ମାଙ୍ଗ୍ରୋଭ୍ ବା ହେନ୍ତାଳ ବନ) କରିବା ଯାହାକି ବାତ୍ୟାର ବେଗକୁ ଅନେକାଂଶରେ କମାଇପାରିବ 🌳 ।

Question 3: ⚡⛈️

  1. ଭାରତର ବିଭିନ୍ନ ଅଞ୍ଚଳ ପାଇଁ ବଜ୍ରପାତର ଶକ୍ତି ଉପରେ ତଥ୍ୟ ସଂଗ୍ରହ କର ଏବଂ ତୁମର ତଥ୍ୟଗୁଡ଼ିକ ତୁଳନା କର ଏବଂ କେଉଁ ଅଞ୍ଚଳଗୁଡ଼ିକରେ ବଜ୍ରପାତ ହେବାର ଅଧିକ ସମ୍ଭାବନା ଅଛି ତାହା ଚିହ୍ନଟ କର । ତୁମେ ତୁମର ଫଳାଫଳର କାରଣ ଦେଇ ପାରିବ କି ?

Answer: 💡

  • ଅଧିକ ସମ୍ଭାବନା ଥିବା ଅଞ୍ଚଳ: ଭାରତର ପୂର୍ବ ଏବଂ ଉତ୍ତର-ପୂର୍ବାଞ୍ଚଳ ରାଜ୍ୟଗୁଡ଼ିକରେ, ବିଶେଷ କରି ଓଡ଼ିଶା, ଝାଡ଼ଖଣ୍ଡ, ପଶ୍ଚିମବଙ୍ଗ, ବିହାର ଏବଂ ଆସାମରେ ବଜ୍ରପାତ ହେବାର ସମ୍ଭାବନା ସବୁଠାରୁ ଅଧିକ ଥାଏ 🗺️⚡ ।

  • କାରଣ (Reason): ଏହି ଅଞ୍ଚଳଗୁଡ଼ିକର ଭୌଗୋଳିକ ଅବସ୍ଥିତି ବଜ୍ରପାତ ପାଇଁ ଅନୁକୂଳ ଅଟେ । ବଙ୍ଗୋପସାଗରରୁ ଆସୁଥିବା ପ୍ରଚୁର ଜଳୀୟବାଷ୍ପ (Moisture) ଓ ସ୍ଥଳଭାଗର ଅତ୍ୟଧିକ ଉତ୍ତାପ ମିଶିବା ଫଳରେ ଏହି ଅଞ୍ଚଳରେ ଘନ ବାଦଲ (Cumulonimbus clouds) ସୃଷ୍ଟି ହୁଏ । ଗ୍ରୀଷ୍ମ ଋତୁ ଓ ମୌସୁମୀ ଆଗମନ (Pre-monsoon) ସମୟରେ ଅତ୍ୟଧିକ ସମ୍ବାହନ (Convection) ପ୍ରକ୍ରିୟା ଯୋଗୁଁ ଏଠାରେ ବାରମ୍ବାର ଏବଂ ତୀବ୍ର ବଜ୍ରପାତ ହୋଇଥାଏ ☁️🔥🌧️ ।