ଲେଖକ ପରିଚୟ (Author Details)

• ନାମ (Name): ଗୋଦାବରୀଶ ମିଶ୍ର (୧୮୮୬-୧୯୫୬)

• ପରିଚୟ (Introduction): ପଣ୍ଡିତ ଗୋଦାବରୀଶ ମିଶ୍ର ସତ୍ୟବାଦୀ ଗୋଷ୍ଠୀର ଅନ୍ୟତମ ବଳିଷ୍ଠ ସାରସ୍ବତ ସାଧକ ଥିଲେ । ସେ ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରତିକୂଳ ପରିବେଶରେ ମଧ୍ଯ ନିଜର ସ୍ଵାଭିମାନ ବଜାୟ ରଖ୍ ପାରିଥିଲେ ।

• ଶିକ୍ଷା ଓ ବୃତ୍ତି (Education & Career): ଦାରିଦ୍ର୍ୟ ବିରୋଧରେ ସଂଗ୍ରାମ କରି ସେ ଉଚ୍ଚତର ଡିଗ୍ରୀ ଲାଭ କରିଥିଲେ । ଲୋଭନୀୟ ସରକାରୀ ଚାକିରି ପ୍ରତ୍ୟାଖ୍ୟାନ କରି ଗୋପବନ୍ଧୁଙ୍କ ପରାମର୍ଶରେ ସତ୍ୟବାଦୀ ବନ ବିଦ୍ୟାଳୟରେ ଶିକ୍ଷକ ଭାବେ ଯୋଗ ଦେଇଥିଲେ । ସେ ଜଣେ ଆଦର୍ଶ, ଶୃଙ୍ଖଳିତ ଓ ମେଧାବୀ ଶିକ୍ଷକ ରୂପେ ବହୁଖ୍ୟାତି ଅର୍ଜନ କରିଛନ୍ତି । ଓଡ଼ିଆ ଭାଷା, ସାହିତ୍ୟ ଓ ସଂସ୍କୃତିର ସୁରକ୍ଷା ପାଇଁ ସିଂହଭୂମି ଯାଇ ଚକ୍ରଧରପୁର ଇଂରାଜୀ ଉଚ୍ଚବିଦ୍ୟାଳୟରେ ପ୍ରଧାନ ଶିକ୍ଷକ ରୂପେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥିଲେ ।

• ରାଜନୀତିକ ଜୀବନ (Political Life): ମହାତ୍ମାଗାନ୍ଧିଙ୍କ ଆହ୍ୱାନ କ୍ରମେ ୧୯୨୧ ମସିହାରେ ସେ ଅସହଯୋଗ ଆନ୍ଦୋଳନରେ ଯୋଗଦେଇଥିଲେ । ବିହାର-ଓଡ଼ିଶା କାଉନ୍ସିଲର ସଭ୍ୟ ଭାବେ ୧୯୨୪, ୧୯୨୭ ଓ ୧୯୩୦ରେ ନିର୍ବାଚିତ ହୋଇଥିଲେ । ପାରଳାଖେମୁଣ୍ଡି ମହାରାଜାଙ୍କ ମନ୍ତ୍ରୀମଣ୍ଡଳ (୧୯୪୧-୪୪)ରେ ସେ ଶିକ୍ଷା ଓ ଅର୍ଥ ବିଭାଗର ମନ୍ତ୍ରୀ ହୋଇଥିଲେ ।

• ସାହିତ୍ୟିକ କୃତି (Literary Works):

  • କବିତା ଗ୍ରନ୍ଥ (Poetry): ‘ଆଲେଖକା’, ‘କିଶଳୟ’, ‘କୁସୁମ କଳିକା’, ‘କବିତା ଚୟନ’, ‘ଗୀତିଗୁଚ୍ଛ’, ‘ଗୀତାୟନ’ ।

  • ନାଟକ (Drama): ‘ପୁରୁଷୋତ୍ତମଦେବ’ ଓ ‘ମୁକୁନ୍ଦଦେବ’ ।

  • ଉପନ୍ୟାସ (Novels): ‘ଅଭାଗିନୀ’, ‘୧୮୧୭’, ‘ଘଟାନ୍ତର’, ଓ ‘ନିର୍ବାସିତ’ ।

  • ଗଳ୍ପ ସଂକଳନ (Story Collections): ‘ପଞ୍ଚବୀର’ ଏବଂ ‘ପୁଆଣିଘର’ ।

  • ଆତ୍ମଜୀବନୀ (Autobiography): ‘ଅର୍ଦ୍ଧଶତାବ୍ଦୀର ଓଡ଼ିଶା ଓ ତହିଁରେ ମୋ ସ୍ଥାନ’ ।

• ପୁରସ୍କାର (Awards): ସେ ତାଙ୍କ ଆତ୍ମଜୀବନୀ ପାଇଁ ୧୯୬୧ ମସିହାରେ ମରଣୋତ୍ତର କେନ୍ଦ୍ରସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର ଲାଭକରିଛନ୍ତି ।

• ପ୍ରବନ୍ଧର ଉତ୍ସ (Source of the Essay): ‘ବାମନର ହାତ ଓ ଆକାଶର ଚନ୍ଦ୍ର’ ତାଙ୍କ ଆତ୍ମଜୀବନୀର ଏକ ଅଂଶ ବିଶେଷ । ଏଥିରେ ତାଙ୍କର ଉଚ୍ଚ ବିଦ୍ୟାଳୟ ଶିକ୍ଷା ସମ୍ପର୍କରେ ଏବଂ ତତ୍‌କାଳୀନ ଶିକ୍ଷାପଦ୍ଧତି ସମ୍ବନ୍ଧରେ ବର୍ଣ୍ଣନା ରହିଛି ।

Paragraph-wise Details, Explanations, and Word Meanings

Paragraph 1

Original Text:

"ବାମନର ଚନ୍ଦ୍ରକୁ ହାତ ବଢ଼ାଇବା ଚେଷ୍ଟା ନିତାନ୍ତ୍ର ହାସ୍ୟାସ୍ପଦ । କିନ୍ତୁ ଚନ୍ଦ୍ରକୁ ହାତ ବଢ଼ାଇବା ବିଷୟରେ, କେବଳ ବାମନ କାହିଁକି, ପୃଥ‌ିବୀର ସବୁଠାରୁ ଡେଙ୍ଗା ଲୋକ ସମ୍ପର୍କରେ ସୁଦ୍ଧା ଏକଥା କୁହାଯାଇପାରିବ । ତଥାପି ପୃଥ୍ବୀର ଇତିହାସରୁ ଦେଖାଯାଏ, କେତେକ ବାମନ, ଅସଂଖ୍ୟ ଡେଙ୍ଗା ଲୋକଙ୍କୁ ଟପି, ଚନ୍ଦ୍ରକୁ ହାତ ବଢ଼ାଇ ଅଳ୍ପାଧୂକ କୃତକାର୍ଯ୍ୟ ହୋଇଛନ୍ତି । ବିଲାତରେ କୌଣସି ପିଲା, ଅର୍ଥାଭାବ ଯୋଗେ ଚା ନପାଇପାରି, ଗରମପାଣି ପିଇ ଶୀତ ନିବାରଣ କରୁଥିଲା; ପରେ ସେ ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ହେଲା । ଆମେରିକା ଯୁକ୍ତରାଜ୍ୟର ଗୋଟିଏ ଗରିବ ପିଲା ଘରେ ଆଲୁଅ ଜାଳିବାକୁ ପଇସା ନପାଇବାରୁ ସଡ଼କ ଆଲୁଅରେ ବସି ପାଠପଢ଼ୁଥିଲା; ସେ ଦିନେ ଯୁକ୍ତରାଜ୍ୟର ସଭାପତି ଆସନରେ ବସିଲା । ସେହି ଯୁକ୍ତରାଜ୍ୟର ଜଣେ ସଭାପତିଙ୍କ ଉନ୍ନତି ଘଟିଥିଲା ପତ୍ର କୁଡ଼ିଆରୁ ରାଜପ୍ରାସାଦକୁ । ବଙ୍ଗ ପ୍ରଦେଶକୁ ଜଣେ ଗୋରା ଲାଟ ଆସିଥିଲେ, ଯେ କି ଦିନେ କୁଲି ବ୍ୟବସାୟରେ ଜୀବିକା ଉପାର୍ଜନ କରୁଥିଲେ । ପ୍ରଥମ ମହାସମରର ବିରାଟ ମନ୍ଥନ ମଧ୍ୟରୁ ଚେକୋସ୍ଲୋଭାକିଆ ରାଜ୍ୟ ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରିଥିଲେ ଯେଉଁ ସାମରିକ ବ୍ୟକ୍ତି, ସେ ଜଣେ ସାମାନ୍ୟ କଚୁଆନର ପୁଅ । ଇତାଲୀର ସେ ଦିନର ଭାଗ୍ୟବିଧାତା ମୁସୋଲିନ୍ ସେହିପରି ଦରିଦ୍ର କମାର ଘରେ ଜନ୍ମ ହୋଇଥିଲେ । ପୃଥ‌ିବୀ ବିଖ୍ୟାତ ହିଟ୍‌ଲର ଇଟାଭାଟିରେ କାମ କରି ପିଲାଦିନେ ପେଟ ପୋଷୁଥିଲେ । ରୁଷିଆର କର୍ଣ୍ଣଧାର ଷ୍ଟାଲିନ୍ ମୋଚିପିଲା । ଆମ ଭାରତରେ ମଧ୍ଯ ଈଶ୍ୱରଚନ୍ଦ୍ର ବିଦ୍ୟାସାଗରଙ୍କର ଜନ୍ମ ସାମାନ୍ୟ ପୂଜାରୀ ଘରେ ।"

• Word Meanings (ଶବ୍ଦାର୍ଥ):

  • ବାମନ (Bamana) - ଗେଡ଼ା ବା ଛୋଟ ଲୋକ ।

  • ହାସ୍ୟାସ୍ପଦ (Hasyaspada) - ଉପହାସର ପାତ୍ର, ଯାହା ଦେଖିଲେ ହସ ଲାଗେ ।

  • ନିବାରଣ (Nibarana) - ଦୂର କରିବା ।

  • କଚୁଆନ (Kachuana) - ଘୋଡ଼ା ଗାଡ଼ିର ଚାଳକ ।

  • କର୍ଣ୍ଣଧାର (Karnadhara) - ନେତା, ମୁଖ୍ୟ ।

• Explanation (ବ୍ୟାଖ୍ୟା): ଏହି ଅନୁଚ୍ଛେଦରେ ଲେଖକ କହିଛନ୍ତି ଯେ ଜଣେ ଗେଡ଼ା ଲୋକ (ବାମନ) ଆକାଶର ଚନ୍ଦ୍ରକୁ ଧରିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରିବା ଏକ ହାସ୍ୟାସ୍ପଦ କଥା, କାରଣ ତାହା ଅସମ୍ଭବ ମନେହୁଏ । ତେବେ ଇତିହାସ ପ୍ରମାଣ କରେ ଯେ ଅନେକ ସାଧାରଣ ବା ଗରିବ ଲୋକ ନିଜର ଦୃଢ଼ ଇଚ୍ଛାଶକ୍ତି ବଳରେ ବହୁତ ବଡ଼ ସଫଳତା (ଚନ୍ଦ୍ର) ହାସଲ କରିଛନ୍ତି । ଲେଖକ ଏହାର ଅନେକ ଉଦାହରଣ ଦେଇଛନ୍ତି:

  • ବିଲାତର ଏକ ଗରିବ ପିଲା ଯିଏ ଚା' ବଦଳରେ ଗରମ ପାଣି ପିଉଥିଲା, ସେ ପରେ ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ହେଲା ।

  • ଆମେରିକାର ଏକ ପିଲା ରାସ୍ତା ଆଲୁଅରେ ପଢ଼ି ପରେ ସଭାପତି (President) ହୋଇଥିଲା । ଆଉ ଜଣେ ସଭାପତି କୁଡ଼ିଆରୁ ରାଜପ୍ରାସାଦକୁ ଯାଇଥିଲେ ।

  • ବଙ୍ଗର ଜଣେ ଗୋରା ଲାଟ୍ ପୂର୍ବରୁ କୁଲି ଥିଲେ ।

  • ଚେକୋସ୍ଲୋଭାକିଆର ପ୍ରତିଷ୍ଠାତା ଜଣେ ଘୋଡ଼ାଗାଡ଼ି ଚାଳକଙ୍କ ପୁଅ ଥିଲେ ।

  • ଇଟାଲୀର ନେତା ମୁସୋଲିନି ଜଣେ କମାର ପୁଅ ଥିଲେ ।

  • ହିଟଲର୍ ପିଲାଦିନେ ଇଟାଭାଟିରେ କାମ କରୁଥିଲେ ।

  • ରୁଷିଆର ଷ୍ଟାଲିନ୍ ଜଣେ ମୋଚି ଥିଲେ ଏବଂ ଆମ ଦେଶର ଈଶ୍ୱରଚନ୍ଦ୍ର ବିଦ୍ୟାସାଗର ଜଣେ ସାଧାରଣ ପୂଜାରୀଙ୍କ ପୁଅ ଥିଲେ । ଏହି ସମସ୍ତ 'ବାମନ' ନିଜ ନିଜ କ୍ଷେତ୍ରରେ 'ଚନ୍ଦ୍ର' ଛୁଇଁବାରେ ସଫଳ ହୋଇଥିଲେ ।

Paragraph 2

Original Text:

"ଏମାନେ ଯେ ବାମନ ହୋଇ ଜନ୍ମ ଲଭିଥିଲେ ତାହା କିଏ ଅସ୍ଵୀକାର କରିବ ? କୋଟି କୋଟି ବାମନ ପୃଥ୍ବୀକୁ ଆସି ବନର ମାଳତୀ ପରି ବନରେ ଫୁଟି ଝଡ଼ୁଛନ୍ତି; ତାଙ୍କ କଥା କେହି ଜାଣୁନାହାନ୍ତି । କିନ୍ତୁ ସେମାନଙ୍କ ଭିତରୁ ଯେ ଚନ୍ଦ୍ରକୁ ହାତ ବଢ଼ାଇ ଧରିପାରୁଛି, ସେ ବଡ଼ ହେଉଛି ଓ ଉଚ୍ଚତାରେ ଲକ୍ଷ ଲକ୍ଷ ଡେଙ୍ଗା ଲୋକଙ୍କୁ ଟପିଯାଉଛି । କୋଟି କୋଟି ବାମନ ଆକାଶରେ ଉଜ୍ଜ୍ଵଳ ଚନ୍ଦ୍ରମଣ୍ଡଳକୁ ଦେଖ୍ ଲୋଭ ସମ୍ବରଣ କରି ନ ପାରି ହାତ ବଢ଼ାଉଛନ୍ତି, ମାତ୍ର ଧରି ନପାରି ହାସ୍ୟାସ୍ପଦ ହେଉଛନ୍ତି । ଆମ ମଧ୍ଯ ଓଡ଼ିଆ ବିଦ୍ୟାଳୟର ଦ୍ବିତୀୟଶିକ୍ଷକ ମାଧବ ମିଶ୍ର ଥରେ ମତେ କହିଲେ, “ଏଣ୍ଟ୍ରାନ୍ସ ଖଣ୍ଡକ ପାସ୍‌ କରିଗଲେ ମଣିଷରେ ଗଣା ହୁଅନ୍ତୁ । ମାତ୍ର ତୋ ପକ୍ଷରେ ଏତ ବାମନ ହୋଇ ଚନ୍ଦ୍ରକୁ ହାତ ବଢ଼ାଇବା ନ୍ୟାୟ –କଣ ପଡ଼ିଛି ? ବହିପତ୍ର କିଣିବୁ, ଖୋରାକ ଧରିବୁ, ପ୍ରବାସରେ ଯାଇ ରହିବୁ–ସବୁ କରିପାରିଲେ ସିନା ହବ । ଏ ଷାଠିଏ ପଉଟି ଘିଅ ହବ ନା ରାଧା ନାଚିବେ ? ’ ’"

• Word Meanings (ଶବ୍ଦାର୍ଥ):

  • ସମ୍ବରଣ (Sambarana) - ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରିବା ବା ରୋକିବା ।

  • ଖୋରାକ (Khoraka) - ଖାଦ୍ୟଦ୍ରବ୍ୟ, ଆହାର ।

  • ପ୍ରବାସ (Prabasa) - ବିଦେଶରେ ବାସ, ବିଦେଶସ୍ଥ ବାସସ୍ଥାନ ।

  • ପଉଟି (Pauti) - କୋଡ଼ିଏ ଗୌଣୀ ପରିମାଣ ।

• Explanation (ବ୍ୟାଖ୍ୟା): ଲେଖକ କହିଛନ୍ତି ଯେ ଦୁନିଆରେ କୋଟି କୋଟି ଗରିବ ଲୋକ (ବାମନ) ଜନ୍ମ ନିଅନ୍ତି ଏବଂ ଜଙ୍ଗଲର ଫୁଲ ପରି କେହି ନ ଜାଣିବା ଅବସ୍ଥାରେ ମରିଯାଆନ୍ତି । କିନ୍ତୁ ସେମାନଙ୍କ ଭିତରୁ ଯିଏ ସାହସ କରି ବଡ଼ ସ୍ୱପ୍ନ ଦେଖେ (ଚନ୍ଦ୍ରକୁ ହାତ ବଢ଼ାଏ) ଏବଂ ସଫଳ ହୁଏ, ସେ ବଡ଼ବଡ଼ିଆଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ଟପିଯାଏ । ଅନେକ ଲୋକ ବଡ଼ ସ୍ୱପ୍ନ ଦେଖି ବିଫଳ ହୋଇ ଲୋକହସା ହୁଅନ୍ତି । ତାଙ୍କ ନିଜ ଜୀବନର ଉଦାହରଣ ଦେଇ ଲେଖକ କହୁଛନ୍ତି ଯେ, ଥରେ ତାଙ୍କ ବିଦ୍ୟାଳୟର ଦ୍ୱିତୀୟ ଶିକ୍ଷକ ମାଧବ ମିଶ୍ର ତାଙ୍କୁ କହିଥିଲେ ଯେ ଏଣ୍ଟ୍ରାନ୍ସ ପାସ୍ କଲେ ମଣିଷରେ ଗଣା ହେବେ, କିନ୍ତୁ ଗୋଦାବରୀଶଙ୍କ ପରି ଜଣେ ଗରିବ ପିଲା ପାଇଁ ଏହା ବାମନ ହୋଇ ଚନ୍ଦ୍ରକୁ ହାତ ବଢ଼ାଇବା ପରି ଏକ ଅସମ୍ଭବ କଥା । ବହି କିଣିବା, ଖାଇବା ଖର୍ଚ୍ଚ ଉଠାଇବା ଏବଂ ବାହାରେ ରହିବା ତାଙ୍କ ପାଇଁ ଅସମ୍ଭବ ମନେହେଉଥିଲା । ଶିକ୍ଷକ ଏହାକୁ ‘ଷାଠିଏ ପଉଟି ଘିଅ ହେବ ନା ରାଧା ନାଚିବେ’ ଢଗ ସହ ତୁଳନା କରିଥିଲେ, ଯାହାର ଅର୍ଥ ହେଉଛି ଏକ ଅସମ୍ଭବ ସର୍ତ୍ତ ।

Paragraph 3

Original Text:

"ବର୍ତ୍ତମାନ ମାଟ୍ରିକ୍ୟୁଲେସନ ପରୀକ୍ଷାର ନାମ ସେ ସମୟରେ ଏଣ୍ଟ୍ରାନ୍‌ସ ଥିଲା । ମୋ ପୂର୍ବରୁ ବାଣପୁରର ଷାଠିଏ ହଜାର ଲୋକଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ କେବଳ ଜଣେ ଏଣ୍ଟ୍ରାନ୍ସ ପାସ୍‌ କରିଥିଲେ । ଏଣ୍ଟ୍ରାନ୍‌ସ ପାସ୍‌ କଲେ ଯେ ମନୁଷ୍ୟରେ ଗଣାହୁଅନ୍ତି, ତାଙ୍କୁ ଦେଖୁଲେ ଜଣାଯାଉଥିଲା । ତାକ ଦ୍ଵାରେ ଶହ ଶହ ଲୋକ ରୁଣ୍ଡ ହୁଅନ୍ତି ; ଦଶପଚାଶ ସରବରାକାର ତାଙ୍କ ପାଖେ ଯାଇ ଜୁଟନ୍ତି; ତାଙ୍କ ମୁହଁରୁ ପଦେ କଥା ଶୁଣିବାକୁ ଲୋକେ ଚାହିଁରହିଥାନ୍ତି । ସେ ଖୋରଧା କଚେରୀରେ କିରାନି କାମରେ ରହିଥିଲେ । ତାଙ୍କ ପଛକୁ ମୁଁ ମଧ୍ୟ ଆଉ ଜଣେ ବାହାରିବି ବୋଲି ମୋର ପୁରୀରେ ପଢ଼ିବାବେଳୁ ଅନେକେ ଧରି ନେଲେ । ସେଥିପାଇଁ ମୁଁ ଛୁଟିରେ ଘରକୁ ଗଲେ ବରାବର ଶୁଣେ, “ ଟିକିଏ ଦୟାରଖୁଥିବ ଟି ।”"

• Word Meanings (ଶବ୍ଦାର୍ଥ):

  • ସରବରାକାର (Sarabarakara) - ଖଜଣା ଅସୁଲକରି ଜମିଦାର ବା ସରକାରଙ୍କଠାରେ ଦାଖଲକାରୀ କର୍ମଚାରୀ ।

  • ରୁଣ୍ଡ (Runda) - ଏକାଠି ହେବା ।

• Explanation (ବ୍ୟାଖ୍ୟା): ସେ ସମୟରେ ଦଶମ ଶ୍ରେଣୀ (ମାଟ୍ରିକ୍) ପରୀକ୍ଷାକୁ 'ଏଣ୍ଟ୍ରାନ୍ସ' କୁହାଯାଉଥିଲା । ଲେଖକଙ୍କ ପୂର୍ବରୁ ତାଙ୍କ ଅଞ୍ଚଳ ବାଣପୁରର ଷାଠିଏ ହଜାର ଲୋକଙ୍କ ଭିତରୁ ମାତ୍ର ଜଣେ ଏହି ପରୀକ୍ଷା ପାସ୍ କରିଥିଲେ । ସେହି ବ୍ୟକ୍ତିଜଣକ ଏଣ୍ଟ୍ରାନ୍ସ ପାସ୍ କରି ଖୋର୍ଦ୍ଧା କଚେରୀରେ କିରାଣି ହୋଇଥିଲେ ଏବଂ ତାଙ୍କୁ ଲୋକେ ବହୁତ ସମ୍ମାନ ଦେଉଥିଲେ । ତାଙ୍କ ଦୁଆର ମୁହଁରେ ଶହ ଶହ ଲୋକ ଓ ସରବରାକାରମାନେ ଭିଡ଼ ଜମାଉଥିଲେ । ଲୋକେ ଆଶା କରୁଥିଲେ ଯେ ଗୋଦାବରୀଶ ମଧ୍ୟ ଦ୍ୱିତୀୟ ବ୍ୟକ୍ତି ଭାବେ ଏଣ୍ଟ୍ରାନ୍ସ ପାସ୍ କରିବେ, ତେଣୁ ସେ ଛୁଟିରେ ଗାଁକୁ ଗଲେ ଲୋକେ ତାଙ୍କୁ ଭବିଷ୍ୟତରେ "ଟିକିଏ ଦୟା ରଖିବାକୁ" କହୁଥିଲେ ।

Paragraph 4

Original Text:

"କିନ୍ତୁ ଦୟା ରଖୁବା ଅବସ୍ଥାକୁ ଯିବା ପୂର୍ବରୁ ମୋତେ ପ୍ରଥମେ ଚନ୍ଦ୍ରକୁ ହାତ ବଢ଼ାଇବାକୁ ପଡ଼ିଲା; ଅଥଚ ମୁଁ ଦେଖୁଲି ଯେ ମୋ ହାତ ପାଉନାହିଁ । ସୁତରାଂ ମାସ ମାସ ଧରି ନୈରାଶ୍ୟ ବହ୍ନିରେ ମୋତେ ଜଳିବାକୁ ହେଲା । ଶେଷରେ ଅତି ଆକସ୍ମିକ ଭାବରେ ଦିନେ ଆକାଶ କଇଁଆ ଓ ଚିଲିକା ମାଛର ସଂଯୋଗ ଘଟିଲା, ମୁଁ ପୁରୀରେ ନାମ ଲେଖାଇବାକୁ ଗଲି । ମୁଁ ନିତି ଅସ୍ଥାୟୀ ମାଇନର ସ୍କୁଲରେ ଯାଇ ବସେ । ଦିନେ ଖୋରଧାର ତହସିଲଦାର ସ୍କୁଲ ପରିଦର୍ଶନରେ ଗଲେ । ମୁଁ ଉଚ୍ଚ ବିଦ୍ୟାଳୟକୁ ପଢ଼ିବାକୁ ନ ଯାଇ ସେଠାରେ କାହିଁକି ଘୁଷୁରୁଛି, ସେ ପଚାରିଲେ । ଶିକ୍ଷକଙ୍କଠାରୁ ଉତ୍ତର ପାଇବା ପରେ ସେ ଟିକିଏ ଭାବି କହିଲେ, “ ଆଚ୍ଛା, ମୁଁ ତା’ର ବ୍ୟବସ୍ଥା କରିବି ।”"

• Word Meanings (ଶବ୍ଦାର୍ଥ):

  • ବହ୍ନି (Bahni) - ନିଆଁ, ଅଗ୍ନି ।

  • ଆକସ୍ମିକ (Akasmika) - ହଠାତ୍ ।

  • ଆକାଶ କଇଁଆ ଚିଲିକା ମାଛ - ଦୁଇଟି ଅସମ୍ଭବ କଥାର ମିଳନ (ରୂଢ଼ି) ।

• Explanation (ବ୍ୟାଖ୍ୟା): ଲେଖକ କହୁଛନ୍ତି ଯେ ଲୋକଙ୍କ ଉପରେ ଦୟା ଦେଖାଇବା ପୂର୍ବରୁ ତାଙ୍କୁ ନିଜେ ସଫଳ ହେବାକୁ (ଚନ୍ଦ୍ରକୁ ହାତ ବଢ଼ାଇବାକୁ) ପଡ଼ିବ, ଯାହା ଅତ୍ୟନ୍ତ କଠିନ ଥିଲା । ସେ ପଢ଼ିବାକୁ ସୁଯୋଗ ନ ପାଇ ମାସ ମାସ ଧରି ନିରାଶାରେ ଜଳୁଥିଲେ । କିନ୍ତୁ ଦିନେ ହଠାତ୍ ଏକ ଅସମ୍ଭବ କଥା ସମ୍ଭବ ହେଲା । ସେ ପଢ଼ୁଥିବା ଅସ୍ଥାୟୀ ମାଇନର ସ୍କୁଲକୁ ଦିନେ ଖୋର୍ଦ୍ଧାର ତହସିଲଦାର ପରିଦର୍ଶନରେ ଆସିଥିଲେ । ଗୋଦାବରୀଶଙ୍କ ପରି ମେଧାବୀ ଛାତ୍ର ଉଚ୍ଚ ବିଦ୍ୟାଳୟକୁ ନ ଯାଇ ସେଠାରେ କାହିଁକି ପଡ଼ିରହିଛନ୍ତି ବୋଲି ସେ ପଚାରିଲେ ଏବଂ ଶିକ୍ଷକଙ୍କଠାରୁ ଗରିବୀ କାରଣ ଶୁଣି ତାଙ୍କର ପଢ଼ିବାର ବ୍ୟବସ୍ଥା କରିବେ ବୋଲି ପ୍ରତିଶ୍ରୁତି ଦେଲେ ।

Paragraph 5

Original Text:

"ଯଥାସମୟରେ ସେ ଗୋଟାଏ ବ୍ୟବସ୍ଥା କଲେ ମଧ୍ୟ । ରାମକୃଷ୍ଣ ବୋଷଙ୍କ ନିକଟକୁ ପୁରୀକୁ ମୋ ହାତରେ ଖଣ୍ଡିଏ ଚିଠି ଦେଲେ । ରାମକୃଷ୍ଣ ବୋଷ କଟକର ସେ ଯୁଗର ଖ୍ୟାତନାମା ଓକିଲ ହରିବଲ୍ଲଭ ବୋଷଙ୍କ ପୁତୁରା । ସେ ‘ଶଶିନିକେତନ’ରେ ରହୁଥିଲେ ।"

• Word Meanings (ଶବ୍ଦାର୍ଥ):

  • ଖ୍ୟାତନାମା (Khyatanama) - ପ୍ରସିଦ୍ଧ ବା ନାମକରା ।

• Explanation (ବ୍ୟାଖ୍ୟା): ତହସିଲଦାର ତାଙ୍କ ପ୍ରତିଶ୍ରୁତି ରକ୍ଷାକଲେ । ସେ ଗୋଦାବରୀଶଙ୍କୁ ପୁରୀରେ ରହୁଥିବା ରାମକୃଷ୍ଣ ବୋଷଙ୍କ ନିକଟକୁ ଖଣ୍ଡିଏ ଚିଠି ଦେଇ ପଠାଇଲେ । ରାମକୃଷ୍ଣ ବୋଷ ଥିଲେ କଟକର ଜଣେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଓକିଲ ହରିବଲ୍ଲଭ ବୋଷଙ୍କ ପୁତୁରା ଏବଂ ସେ ପୁରୀର ‘ଶଶିନିକେତନ’ରେ ରହୁଥିଲେ ।

Paragraph 6

Original Text:

"ଦରିଦ୍ର କୁଟୀରର ବଡ଼ ନିଧୂ ହେଉଛି ପିଲା । ବୟସରେ ମୋଠାରୁ ଦଶବର୍ଷ ସାନ ମୋର ଗୋଟିଏ ଭଉଣୀ ଥିଲା । ସମାଜରେ ପୁଅ ଓ ଝିଅ ଉଭୟଙ୍କର ଆବଶ୍ୟକତା ସମାନ ହେଲେ ସୁଦ୍ଧା ପୁଅମାନେ ଝିଅଙ୍କ ତୁଳନାରେ ଅଧିକ ଆଦର ପାଆନ୍ତି । ବର୍ତ୍ତମାନ ନାରୀଜାତି ନିଜ ଦାବି ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ କରିବାକୁ ବସୁଛି । ତାର ଫଳାଫଳ ଯଥା ସମୟରେ ଜଣାଯିବ; କିନ୍ତୁ ବିଧାତା ନାରୀମୁଣ୍ଡରେ ଯେଉଁ କଠୋର କର୍ଭବ୍ୟ ଲଦିଛି, ତାକୁ ବହନକରି ସେ ଯେ ଖୁବ୍ ଉଚ୍ଚକୁ ଉଠିପାରିବ, ସେ ବାଟ ଏବେ ପ୍ରାଞ୍ଜଳ ଦିଶିନାହିଁ । ସେହି କର୍ଭବ୍ୟପାଳନ ହିଁ ନାରୀ ପକ୍ଷେ ଗର୍ବର ହେତୁ; ତାହାରି ଯୋଗେ ନାରୀର ମହତ୍ତ୍ଵ ଏତେ ବଢ଼ିଛି । ନାରୀଜାତିର ମହୀୟସୀ ପ୍ରତିନିଧ୍ ରୂପେ ଦୁର୍ଗା, ଲକ୍ଷ୍ମୀ, ସରସ୍ଵତୀ ପୂଜା ପାଉଛନ୍ତି ; ଶକ୍ତି ସୃଷ୍ଟି ସର୍ଜନା କରୁଛି ।"

• Word Meanings (ଶବ୍ଦାର୍ଥ):

  • ପ୍ରାଞ୍ଜଳ (Pranjala) - ସରଳ, ଜଟିଳତା ଶୂନ୍ୟ ।

  • ହେତୁ (Hetu) - କାରଣ ।

  • ମହୀୟସୀ (Mahiyasi) - ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବା ମହାନ ନାରୀ ।

• Explanation (ବ୍ୟାଖ୍ୟା): ଲେଖକ କହିଛନ୍ତି ଯେ ଗରିବ ଘରର ବଡ଼ ସମ୍ପତ୍ତି ହେଉଛନ୍ତି ତାଙ୍କ ପିଲାମାନେ । ତାଙ୍କର ଏକ ସାନ ଭଉଣୀ ଥିଲା । ସମାଜରେ ପୁଅ ଓ ଝିଅର ସମାନ ଆବଶ୍ୟକତା ଥିଲେ ମଧ୍ୟ ପୁଅମାନଙ୍କୁ ଅଧିକ ଆଦର ମିଳେ । ବର୍ତ୍ତମାନ ନାରୀମାନେ ନିଜର ଅଧିକାର ପାଇଁ ଦାବି କରୁଛନ୍ତି, କିନ୍ତୁ ଭଗବାନ ନାରୀମାନଙ୍କ ଉପରେ ଯେଉଁ ପାରିବାରିକ କର୍ତ୍ତବ୍ୟର ବୋଝ ଦେଇଛନ୍ତି, ତାହାକୁ ତୁଲାଇ ସେମାନେ କେତେ ଆଗକୁ ଯାଇପାରିବେ ତାହା ସ୍ପଷ୍ଟ ନୁହେଁ । ତଥାପି ସେହି କଠୋର କର୍ତ୍ତବ୍ୟ ହିଁ ନାରୀର ମହତ୍ତ୍ୱ ବଢ଼ାଇଛି ଏବଂ ସେଥିପାଇଁ ସେମାନେ ଦୁର୍ଗା, ଲକ୍ଷ୍ମୀ, ସରସ୍ୱତୀ ରୂପେ ପୂଜା ପାଉଛନ୍ତି ।

Paragraph 7

Original Text:

"ପରିବାର ମଧ୍ୟରେ ଜୀବିକା ଅର୍ଜନ ଭାର ପଡ଼ିଛି ପୁରୁଷ କାନ୍ଧରେ । ଗ୍ରୀନ୍‌ଲାଣ୍ଡ, ସୁଇଜରଲାଣ୍ଡ ପ୍ରଭୃତି କେତେକ ସ୍ଥାନରେ ନାରୀମାନେ ପୁରୁଷଙ୍କୁ ଘରେ ରଖାଇ ନିଜେ ବାହାରର ସକଳ କାର୍ଯ୍ୟ ନିର୍ବାହ କରନ୍ତି, ଏପରିକି ଜୀବିକା ଅର୍ଜନ କରି ମଧ୍ୟ ଆଣନ୍ତି, ପୁରୁଷମାନେ ଘରଧନ୍ଦା ବୁଝନ୍ତି, ସନ୍ତାନର ଲାଳନପାଳନ ଭାର ମୁଣ୍ଡାନ୍ତି । ବର୍ମା ଦେଶର ନାରୀ ପୁରୁଷ ଅପେକ୍ଷା ପ୍ରବଳ । ତଥାପି ମାନବସମାଜରେ ସଚରାଚର କୁଟୁମ୍ବ ପୋଷିବା କାମ ପୁରୁଷର, ନାରୀର ନୁହେଁ । ସେହି କାରଣରୁ ବିବାହିତ ପୁଅର ନାମ ଭର୍ଭା ଓ ବିବାହିତା ଝିଅ ହେଉଛି ଭାର୍ଯ୍ୟା । କେବଳ ସେତିକି ନୁହେଁ, ହିନ୍ଦୁ ସମାଜରେ ପୁଅ ପିଣ୍ଡ ଦେବାକୁ ଅର୍ହ ବିବେଚିତ ହେଉଥ‌ିବା ଯୋଗେ ଝିଅଠାରୁ ତା’ର ଆଦର ଅଧିକ ହୋଇପାରେ । କିନ୍ତୁ ପ୍ରାୟ ସବୁ ସମାଜରେ ଝିଅ ଅଳ୍ପାଧିକ ପରିମାଣରେ ଏକ ସମସ୍ୟା । ବେଶି ଝିଅ ଜନ୍ମ ହେଲେ କେହି କେହି ତାକୁ ଅଭିଶାପ ମଣନ୍ତି ।"

• Word Meanings (ଶବ୍ଦାର୍ଥ):

  • ସଚରାଚର (Sacharachara) - ସର୍ବତ୍ର, ସାଧାରଣତଃ ।

  • ଅର୍ହ (Arha) - ଯୋଗ୍ୟ ।

  • ଭର୍ତ୍ତା (Bhartta) - ପୋଷଣକାରୀ ବା ସ୍ୱାମୀ ।

  • ଭାର୍ଯ୍ୟା (Bhariya) - ଯାହାକୁ ପୋଷଣ କରାଯାଏ ବା ସ୍ତ୍ରୀ ।

• Explanation (ବ୍ୟାଖ୍ୟା): ପରିବାରରେ ରୋଜଗାର କରିବା ଦାୟିତ୍ୱ ସାଧାରଣତଃ ପୁରୁଷର । ଅବଶ୍ୟ ଗ୍ରୀନଲ୍ୟାଣ୍ଡ ବା ସୁଇଜରଲ୍ୟାଣ୍ଡ ଭଳି ଦେଶରେ ନାରୀମାନେ ବାହାରେ କାମ କରି ରୋଜଗାର କରନ୍ତି ଏବଂ ପୁରୁଷମାନେ ଘର କାମ କରନ୍ତି । ବର୍ମାରେ ମଧ୍ୟ ନାରୀମାନେ ପୁରୁଷଙ୍କ ଠାରୁ ଅଧିକ ଶକ୍ତିଶାଳୀ । କିନ୍ତୁ ସାଧାରଣ ଭାବେ କୁଟୁମ୍ବ ପୋଷିବା ପୁରୁଷର କାମ ହୋଇଥିବାରୁ ତାକୁ 'ଭର୍ତ୍ତା' (ପୋଷଣକାରୀ) ଓ ସ୍ତ୍ରୀକୁ 'ଭାର୍ଯ୍ୟା' କୁହାଯାଏ । ହିନ୍ଦୁ ସମାଜରେ ପୁଅ ପିଣ୍ଡ ଦେବାର ଯୋଗ୍ୟ ବିବେଚିତ ହେଉଥିବାରୁ ତାର ଆଦର ଅଧିକ । ଅଧିକାଂଶ ସମାଜରେ ଝିଅ ଜନ୍ମ ହେବାକୁ ଏକ ସମସ୍ୟା ବା ଅଭିଶାପ ବୋଲି ଲୋକେ ଭାବନ୍ତି ।

Paragraph 8

Original Text:

"କାରଣ, ଉପଯୁକ୍ତ ପାତ୍ର ସହିତ ବିବାହ କରାଇବା କ୍ଵଚିତ୍ ସମ୍ଭବପର ହୁଏ । ପୁଅମାନଙ୍କୁ ଅବିବାହିତ ଅବସ୍ଥାରେ ଯେତେ ବୟସ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ରଖ୍ହୁଏ, ଝିଅମାନଙ୍କୁ ରଖୁହୁଏ ନାହିଁ । ନାରୀର ସତୀତ୍ଵ ଉପରେ ସମାଜ ତୀବ୍ର ଦୃଷ୍ଟି ଦେଇଥାଏ । ଝିଅର ଆଚରଣ ଯୋଗେ ଅନେକ ବାପ–ମା ସମାଜରେ ଲାଞ୍ଛନା ଭୋଗିବାର ଦେଖାଯାଏ । ପୁଅର ଯେଉଁ ଦୋଷ ପୌରୁଷ ବିବେଚିତ ହୁଏ, ଝିଅ ପକ୍ଷେ ତାହା ମାରାତ୍ମକ ସ୍ଖଳନ । ଝିଅକୁ ଘରେ ନରଖ୍ ବିବାହ କରାଇଦେବା ନିମନ୍ତେ ବାପ-ମା ଯେ ବ୍ୟାକୁଳ ହୁଅନ୍ତି, ବରପାତ୍ରମାନେ ସେଥୁରୁ ଲାଭ ଉଠାଇବାକୁ ବସନ୍ତି । ତହିଁରୁ କନ୍ୟା - ଶୁଳ୍କର ଉତ୍ପତ୍ତି । ପିତା କନ୍ୟା-ଶୁଳ୍କ ଦେବାକୁ ଅକ୍ଷମ ଥିବାର ଦେଖ୍ କେତେ କନ୍ୟା ଆତ୍ମହତ୍ୟା ନ କରନ୍ତି ! ଆଜିକାଲି ଝିଅମାନେ ଅବିବାହିତା ରହିବାକୁ ଇଚ୍ଛା କରୁଥିବାର ଦେଖାଯାଉଛି । ବିବାହର ବୟସ ଆଇନରେ ବଢ଼ାଇ ଦିଆଯାଉଥିବା ଯୋଗେ ତାହା ସମ୍ଭବପର ହେଉଛି । ପୁରୁଷ ସହିତ ନାରୀର ସମ୍ପର୍କ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରିବା ଗୋଟାଏ ବଡ଼ ସାମାଜିକ ସମସ୍ୟା । ପାରିବାରିକ ଜୀବନ ଯଥାର୍ଥ ଆଦର୍ଶ କି ନା, ବର୍ତ୍ତମାନ କ୍ରମେ ସନ୍ଦେହର ବିଷୟ ହୋଇପଡିଲାଣି । ପୁରୁଷଙ୍କ ପରି ନାରୀମାନେ ରାଜନୀତି କ୍ଷେତ୍ରରେ ବଡ଼ ବଡ଼ ପୀଠରେ ବସିବାକୁ ଆରମ୍ଭ କଲେଣି । ତଥାପି ଝିଅ ଅପେକ୍ଷା ପୁଅର ଆଦର ରହିଛି ।"

• Word Meanings (ଶବ୍ଦାର୍ଥ):

  • କ୍ଵଚିତ୍ (Kwachi) - କ୍ୱଚିତ ବା କାଁ ଭାଁ ।

  • ସ୍ଖଳନ (Skhalana) - ତଳକୁ ଖସିବା ବା ଚରିତ୍ରହୀନତା ।

  • ଶୁଳ୍କ (Sulka) - ମାସୁଲ, ବିବାହରେ ଯୌତୁକ ।

• Explanation (ବ୍ୟାଖ୍ୟା): ଝିଅ ଜନ୍ମ ଏକ ସମସ୍ୟା କାରଣ ତା ପାଇଁ ଉପଯୁକ୍ତ ବରପାତ୍ର ଖୋଜିବା କଷ୍ଟକର । ପୁଅମାନଙ୍କୁ ବହୁତ ଦିନ ଅବିବାହିତ ରଖିହୁଏ, କିନ୍ତୁ ଝିଅକୁ ରଖିହୁଏ ନାହିଁ କାରଣ ସମାଜ ନାରୀର ଚରିତ୍ର ଉପରେ କଡ଼ା ନଜର ରଖେ । ପୁଅର ଦୋଷକୁ ସମାଜ କ୍ଷମା କରିଦିଏ (ପୌରୁଷ ଭାବି), କିନ୍ତୁ ଝିଅ ପାଇଁ ତାହା ମାରାତ୍ମକ ବିବେଚିତ ହୁଏ । ବାପାମାଆ ଝିଅର ବିବାହ ପାଇଁ ବ୍ୟସ୍ତ ହେବାରୁ ବରପକ୍ଷ ଏହାର ଫାଇଦା ଉଠାଇ ଯୌତୁକ ଦାବି କରନ୍ତି, ଯେଉଁଥିପାଇଁ ଗରିବ ଝିଅମାନେ ବେଳେବେଳେ ଆତ୍ମହତ୍ୟା ମଧ୍ୟ କରନ୍ତି । ଆଜିକାଲି ଆଇନ ଅନୁଯାୟୀ ବୟସ ବଢ଼ିବାରୁ ଅନେକ ଝିଅ ଅବିବାହିତା ରହିବାକୁ ପସନ୍ଦ କରୁଛନ୍ତି ଏବଂ ରାଜନୀତିରେ ମଧ୍ୟ ବଡ଼ ପଦବୀରେ ବସୁଛନ୍ତି । ତଥାପି ସମାଜରେ ପୁଅର ଆଦର ଅଧିକ ରହିଛି ।

Paragraph 9

Original Text:

"ଘରେ କୋଳକୁ ଝିଅଟି ରହୁଥିଲେ ମଧ୍ୟ ମୋର ପୁରୀ ଯିବା ଦିନ ବୋଉ ବହୁତ କାନ୍ଦିଲା । ମୋ ବୁଢ଼ୀମା ଅନ୍ଧୁଣୀ । ନାତୁଣୀ ତାଙ୍କ ପକ୍ଷେ ଅନ୍ଧର ଲଉଡ଼ି ଥିଲା, ମୁଁ ନ ଥୁଲି । ତଥାପି ସେ ମୋତେ କୁଣ୍ଢାଇଧରି ଆଖରୁ ଝରଝର ଲୁହ ଗଡ଼ାଇଲେ । ବହୁ ବନ୍ଧନ ଗୋଟି ଗୋଟି ଛିଣ୍ଡାଇ, ଲେଉଟ ଚକୁଳି ଖାଇ, ମୁଁ ପିତାଙ୍କ ସଙ୍ଗେ ଘରୁ ଗୋଡ଼ କାଢ଼ିଲି । ଏଥର ପୁରୀ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ରେଳରେ ଗଲି । ରାମକୃଷ୍ଣ ବୋଷ ଚିଠି ପଢ଼ି ମୋ ହାତରେ ପାଞ୍ଚଟି ଟଙ୍କା ଦେଇ କହିଲେ, “ ଏତିକି ନିଅ, ଆଉ ଆସିବ ନାହିଁ ।” ସେ ଜଣେ ଧର୍ମଭୀରୁ ଲୋକ । ବି.ଏ. ପାସ୍ କରି ଅର୍ଥ ଉପାର୍ଜନ ପନ୍ଥା ଛାଡ଼ି ଜଗନ୍ନାଥ ଧାମ ଆଶ୍ରୟ କରିଥାନ୍ତି । ସେ ବେକରେ ବଡ଼ ବଡ଼ ତୁଳସୀକଣ୍ଠିମାଳ ପିନ୍ଧିଥିଲେ, ଆମିଷ ଖାଉ ନ ଥିଲେ, କୀର୍ତ୍ତନରେ କାଳ କଟାଉଥିଲେ । ସେତେବେଳକୁ ତାଙ୍କର ସମ୍ଭବତଃ ୩୨/୩୩ ବର୍ଷ ବୟସ । ଯୌବନର ମଧ୍ୟାହ୍ନରେ ଏତେ ସଂଯମରେ ରହିବା ଲୋକ ବିରଳ ।"

• Word Meanings (ଶବ୍ଦାର୍ଥ):

  • ଅନ୍ଧର ଲଉଡ଼ି - ଏକମାତ୍ର ସାହାରା ।

  • ଲେଉଟ ଚକୁଳି (Leuta Chakuli) - ବିଶ୍ବାସ ଅଛି ଘରର କୌଣସି ବ୍ୟକ୍ତି ବିଦେଶ ଗମନ କରୁଥିବାବେଳେ ତାକୁ ଲେଉଟ ଚକୁଳିପିଠା ଦେଲେ, ସେ ଘରକୁ ଶୀଘ୍ର ଫେରିଆସିଥାଏ ।

  • ଧର୍ମଭୀରୁ (Dharmabhiru) - ଧାର୍ମିକ, ପାପକୁ ଡରୁଥିବା ଲୋକ ।

• Explanation (ବ୍ୟାଖ୍ୟା): ଲେଖକ ପୁରୀ ଯିବା ଦିନ ତାଙ୍କ ଘରେ ଝିଅ (ଭଉଣୀ) ଥିଲେ ମଧ୍ୟ ବୋଉ ବହୁତ କାନ୍ଦିଥିଲେ ଏବଂ ଅନ୍ଧୁଣୀ ଜେଜେମା ମଧ୍ୟ କୁଣ୍ଢାଇ ଧରି କାନ୍ଦିଥିଲେ । ଘରୁ ବିଦାୟ ନେବା ବେଳେ ଶୀଘ୍ର ଫେରିବା ଆଶାରେ ତାଙ୍କୁ 'ଲେଉଟ ଚକୁଳି' ଖାଇବାକୁ ଦିଆଯାଇଥିଲା । ସେ ବାପାଙ୍କ ସହ ଟ୍ରେନରେ ପୁରୀ ଗଲେ । ସେଠାରେ ରାମକୃଷ୍ଣ ବୋଷ ତାଙ୍କୁ ମାତ୍ର ପାଞ୍ଚ ଟଙ୍କା ଦେଇ ଆଉ ନ ଆସିବାକୁ କହିଲେ । ରାମକୃଷ୍ଣ ବୋଷ ଜଣେ ଉଚ୍ଚଶିକ୍ଷିତ (ବି.ଏ. ପାସ୍) ଥିଲେ ମଧ୍ୟ ସାଂସାରିକ ମୋହ ଛାଡ଼ି ପୁରୀରେ ତୁଳସୀ ମାଳା ପିନ୍ଧି, ନିରାମିଷ ଖାଇ କୀର୍ତ୍ତନ କରୁଥିଲେ । ୩୨/୩୩ ବର୍ଷ ଯୁବ ବୟସରେ ଏଭଳି ସନ୍ୟାସୀ ଜୀବନ ବିତାଇବା ବହୁତ ବିରଳ ଥିଲା ।

Paragraph 10

Original Text:

"ଦିନେ ପୁରୀ ରାଜା ମୁକୁନ୍ଦଦେବ ଉଆରେଣ୍ଟରେ ଧରାହୋଇ ସୁଆରିରେ ବସି କଚେରିକୁ ଯାଉଥିଲେ । ସେ ଦୃଶ୍ୟ ଦେଖୁବା ସକାଶେ ବାଟଯାକ ଲୋକାରଣ୍ୟ ହୋଇଥିଲା । ସୁଆରି ‘ଶଶିନିକେତନ’ ଆଗରେ ଯିବାବେଳେ ରାମକୃଷ୍ଣବାବୁ ଧାଇଁଆସି ସଡ଼କର ଲାଲ ଧୂଳି ଉପରେ ଲମ୍ବ ହୋଇ ଶୋଇ ଦଣ୍ଡପ୍ରଣାମ କରିଗଲେ ।"

• Word Meanings (ଶବ୍ଦାର୍ଥ):

  • ଉଆରେଣ୍ଟ (Warrant) - ଗିରଫ ପରୱାନା ।

  • ଲୋକାରଣ୍ୟ (Lokaranya) - ପ୍ରବଳ ଜନଗହଳି ।

• Explanation (ବ୍ୟାଖ୍ୟା): ଲେଖକ ରାମକୃଷ୍ଣ ବୋଷଙ୍କର ଏକ ଘଟଣା ବର୍ଣ୍ଣନା କରିଛନ୍ତି । ଦିନେ ପୁରୀର ରାଜା ମୁକୁନ୍ଦଦେବଙ୍କୁ ପୋଲିସ୍ ଗିରଫ କରିଥିଲା ଏବଂ ସେ ପାଲିଙ୍କିରେ ବସି କୋର୍ଟକୁ ଯାଉଥିଲେ । ତାଙ୍କୁ ଦେଖିବାକୁ ରାସ୍ତାରେ ପ୍ରବଳ ଭିଡ଼ ଜମିଥିଲା । ଯେତେବେଳେ ପାଲିଙ୍କି 'ଶଶିନିକେତନ' ଆଗଦେଇ ଗଲା, ରାମକୃଷ୍ଣ ବୋଷ ରାଜାଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ ଜଣାଇ ରାସ୍ତାର ଧୂଳି ଉପରେ ଶୋଇ ପଡ଼ି ଦଣ୍ଡବତ ପ୍ରଣାମ କରିଥିଲେ ।

Paragraph 11 & 12

Original Text:

"ପ୍ରଥମେ ତାଙ୍କ ପାଖକୁ ଯେଉଁ ଦିନ ଯାଇଥୁଲି, ତାଙ୍କ ଘରୁ ଜଣେ ବାବୁ ବାହାରି ମୋତେ କହିଲେ, “ କଣ, ରୋଷାଇବାସ କର ? ଆମର ପୂଜାରୀ ଅଛି ।” ଯେତେ ଦରିଦ୍ର ହେଲେ ସୁଦ୍ଧା, ମୁଁ ବାପା – ମାଆଙ୍କର ଗେହ୍ଲା ପୁଅ; ସେତେବେଳେ ପୂଜାରୀ ଆଖ୍ୟା ପାଇବାକୁ ପ୍ରସ୍ତୁତ ନଥୁଲି । କିନ୍ତୁ ପରେ, ବାପ ମାଙ୍କ ମୃତ୍ୟୁ ଉତ୍ତାରେ, କଲେଜରେ ପଢ଼ିବାବେଳେ ମୋତେ ଅନେକ କାଳ ପ୍ରାୟ ପୂଜାରୀ ଭାବରେ ପଢ଼ାଖର୍ଚ୍ଚ ଉଠାଇବାକୁ ହେଲା । ରାମକୃଷ୍ଣ ବାବୁଙ୍କ ଘରେ ମୋତେ ଯେ ପୂଜାରୀ ମନେକଲେ, ତାହା ମୋତେ ଯେତେ ବିସୁଖ ଲାଗୁ, ତା ପାଇଁ କାରଣ ଥିଲା । ଆଜିକାଲି, ନିତାନ୍ତ ମଫସଲ ଛଡ଼ା, କୌଣସିଠାରେ ପୁରୁଷପିଲାଙ୍କ ମୁଣ୍ଡରେ ପେଣ୍ଡାବାଳ ଦେଖାଯାଏ ନାହିଁ । ସେ ସମୟରେ ପଲ୍ଲୀର ପୁରୁଷମାନେ, ଆବାଳ ବୃଦ୍ଧ ପ୍ରାୟ ସମସ୍ତେ ପେଣ୍ଡାବାଳ ରଖୁଥିଲେ ; କେବଳ ସହରରେ ପିଲାଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ତାର ପ୍ରଚଳନ ନଥିଲା । ମୋ ମୁଣ୍ଡରେ ପେଣ୍ଡାଏ ବାଳ ତ ଥିଲା, ତା ଛଡ଼ା ଦୁଇ କାନରେ ଦୁଇପଟ ପେଟୁଆ ନୋଳି ମଧ୍ଯ ଝୁଲୁଥିଲା । ତାହା ଦେଖ୍ ଅନେକେ ମୋତେ ‘ନାଟୁଆ ପିଲା’ ବୋଲି ଚିଡ଼ାଉଥିଲେ । ପୂଜାରୀ ହେବା ତ ତାହାଠାରୁ ସ୍ପୃହଣୀୟ ! ବର୍ତ୍ତମାନ ବୁଝୁଛି, ପୂଜାରୀ ଡାକରେ ମୋର ବିଚଳିତ ହେବାର କାରଣ ନଥୁଲା । ଅନେକ ବର୍ଷ ପରେ, ମୁଁ ବିହାର-ଓଡ଼ିଶା ବ୍ୟବସ୍ଥା ପରିଷଦର ସଦସ୍ୟ ଥିଲାବେଳେ କଲିକତାର ଜଣେ ବାରିଷ୍ଟର-ବନ୍ଧୁଙ୍କ ଘରେ ଅତିଥ୍‌ ହୋଇଥୁଲି । ତାଙ୍କର ପାଞ୍ଚବର୍ଷର ପୁଅ ଗାଧୋଇ ଫେରିବାବେଳେ ମୋତେ ଦେଖ୍, ପଚାରିଲା, “ତୁମେ କଣ ରୋଷେୟା ପୂଜାରୀ ? ” ବାଇଶ ବର୍ଷ ତଳର ବିସ୍ତୃତ ଅନୁଭୂତି ସଙ୍ଗେସଙ୍ଗେ ଚାଉଁକିନି ମୋ ମନରେ ଆସି ପଡ଼ିଗଲା । ପିଲାଟିକୁ ଗୋଟାଏ ନାସ୍ତି ଉତ୍ତର ନ ଦେବା ନିମନ୍ତେ ମୁଁ ହସି ହସି ‘ହଁ’ ଭରିଲି । ମାତ୍ର ସେତିକିରେ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ନ ହୋଇ ପୁଣି ପଚାରିଲା, “ପୂଜାରୀ ତ, ତେବେ ଏତେ ଗୋରା କାହିଁକି ?” ମୋ ବୁଦ୍ଧିକୁ ଆଉ ଉତ୍ତର ଦିଶିଲା ନାହିଁ ।"

• Word Meanings (ଶବ୍ଦାର୍ଥ):

  • ବିସୁଖ (Bisukha) - ଦୁଃଖ ।

  • ସ୍ପୃହଣୀୟ (Spruhaniya) - ଇଚ୍ଛା କରିବା ଯୋଗ୍ୟ, ଭଲ ।

  • ଆବାଳ ବୃଦ୍ଧ - ପିଲାଙ୍କ ଠାରୁ ବୃଦ୍ଧଙ୍କ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ।

  • ନୋଳି (Noli) - କାନରେ ପିନ୍ଧାଯାଉଥିବା ଅଳଙ୍କାର ।

• Explanation (ବ୍ୟାଖ୍ୟା): ପ୍ରଥମ ଦିନ ରାମକୃଷ୍ଣ ବୋଷଙ୍କ ଘରକୁ ଯିବା ବେଳେ ସେଠାରେ ଜଣେ ବ୍ୟକ୍ତି ଲେଖକଙ୍କୁ 'ରୋଷେୟା' (ପୂଜାରୀ) ଭାବି ପଚାରିଥିଲେ । ସେତେବେଳେ ଲେଖକଙ୍କୁ ଏହା ବହୁତ ଖରାପ ଲାଗିଥିଲା କାରଣ ସେ ଗରିବ ଥିଲେ ମଧ୍ୟ ବାପାମାଆଙ୍କ ଗେହ୍ଲା ପୁଅ ଥିଲେ । ଅବଶ୍ୟ ପରେ କଲେଜରେ ପଢ଼ିବା ବେଳେ ବାପାମାଆଙ୍କ ମୃତ୍ୟୁ ପରେ ତାଙ୍କୁ ନିଜ ପଢ଼ାଖର୍ଚ୍ଚ ଉଠାଇବା ପାଇଁ ପ୍ରକୃତରେ ପୂଜାରୀ କାମ କରିବାକୁ ପଡ଼ିଥିଲା । ତାଙ୍କୁ ପୂଜାରୀ ଭାବିବାର କାରଣ ଥିଲା ତାଙ୍କର ଚେହେରା । ସେତେବେଳେ ଗାଁ ଗହଳିରେ ସମସ୍ତେ ମୁଣ୍ଡରେ ପେଣ୍ଡା ବାଳ ଏବଂ କାନରେ ନୋଳି ପିନ୍ଧୁଥିଲେ, ଯାହା ସହରରେ ନଥିଲା । ସେଥିପାଇଁ ତାଙ୍କୁ 'ନାଟୁଆ ପିଲା' ବୋଲି ଲୋକେ ଚିଡ଼ାଉଥିଲେ । ଅନେକ ବର୍ଷ ପରେ, ଯେତେବେଳେ ସେ ବିହାର-ଓଡ଼ିଶା କାଉନ୍ସିଲର ସଭ୍ୟ (ବିଧାୟକ) ଥିଲେ, କଲିକତାରେ ଜଣେ ବନ୍ଧୁଙ୍କ ଘରେ ରହିବା ବେଳେ ବନ୍ଧୁଙ୍କର ଛୋଟ ପୁଅ ତାଙ୍କୁ ଦେଖି "ତୁମେ ରୋଷେୟା କି?" ବୋଲି ପଚାରିଥିଲା । ଏହା ଶୁଣି ତାଙ୍କର ପିଲାଦିନର ସେହି କଥା ମନେ ପଡ଼ିଯାଇଥିଲା । ସେ ହସି ହସି 'ହଁ' କହିବାରୁ ପିଲାଟି ପୁଣି ପଚାରିଥିଲା, "ପୂଜାରୀ ହେଲେ ଏତେ ଗୋରା କାହିଁକି?" ଯାହାର ଉତ୍ତର ଲେଖକଙ୍କ ପାଖରେ ନଥିଲା ।

Paragraph 13

Original Text:

"ମୁଁ ପୁରୀ ଜିଲ୍ଲା ସ୍କୁଲରେ ପଞ୍ଚମ ଶ୍ରେଣୀରେ ନାମ ଲେଖାଇଲି । ସେହି ଶ୍ରେଣୀର ନାମ ଆଜିକାଲି ‘ସପ୍ତମ’ ହୋଇଛି । ବର୍ତ୍ତମାନ ଉଚ୍ଚବିଦ୍ୟାଳୟର ଶ୍ରେଣୀସବୁ ନିଶୁଣିରେ ଚଢ଼ିବା କ୍ରମରେ ତଳୁ ଉପରକୁ ଗଣାଯାଉଛି ; ସେ ସମୟରେ ଉପରୁ ତଳ ଆଡ଼କୁ ଗଣାଯାଉଥିଲା । ମୁଁ ବିଦ୍ୟାଳୟରେ ପ୍ରବେଶ କଲି ଦୁର୍ଗାପୂଜା ଛୁଟିର କିଛିଦିନ ପୂର୍ବରୁ । ସେ ବର୍ଷର ବାକି କେତେ ମାସ ଓ ଚତୁର୍ଥ ଶ୍ରେଣୀର ପୂରା ବର୍ଷକ ପିତାଙ୍କୁ ଜମି ବିକି ମୋ ପଢ଼ାଖର୍ଚ୍ଚ ଚଳାଇବାକୁ ପଡ଼ିଲା । ରାମକୃଷ୍ଣ ବୋଷଙ୍କ ପାଖକୁ ଆଉ ଥରେ ଯିବାକୁ ମୋର ସାହସ ତ ନଥୁଲା, ଇଚ୍ଛା ମଧ୍ଯ ହେଲା ନାହିଁ । ସେ ପିତାଙ୍କ ପୈତୃକ ଜମି ବିକ୍ରି ଉପରେ ନିର୍ଭର କରି ମୁଁ ପଢ଼ିଲି; କିନ୍ତୁ ତାଙ୍କର ଜମି ବେଶି ନ ଥିଲା । ଏକରକ ଉପରେ ବିକ୍ରି ସରିଲା ପରେ ଆଉ ବାକି ରହିଲା ପ୍ରାୟ ଦେଢ଼ଏକର । ଏବେ ସବୁ ଜିନିଷ ପରି ଜମିବାଡ଼ି ଦାମ୍ ବଢ଼ିଛି । ସେତେବେଳେ ଏକରରୁ ବେଶି ଜମି ବିକ୍ରିରୁ ମିଳିଲା ପ୍ରାୟ ଷାଠିଏ ଟଙ୍କା । ସୁତରାଂ ମୋତେ ଖର୍ଚ୍ଚ କମାଇ ଚଳିବାକୁ ପଡ଼ିଲା ।"

• Word Meanings (ଶବ୍ଦାର୍ଥ):

  • ପୈତୃକ (Paitruka) - ବାପା ଅଜା ଅମଳର ସମ୍ପତ୍ତି ।

  • ନିଶୁଣି (Nishuni) - ସିଡ଼ି ।

• Explanation (ବ୍ୟାଖ୍ୟା): ଲେଖକ ପୁରୀ ଜିଲ୍ଲା ସ୍କୁଲରେ ପଞ୍ଚମ ଶ୍ରେଣୀରେ ନାମ ଲେଖାଇଲେ, ଯାହାକୁ ଏବେ ସପ୍ତମ ଶ୍ରେଣୀ କୁହାଯାଉଛି । ପୂର୍ବରୁ ଶ୍ରେଣୀଗୁଡ଼ିକ ଉପରୁ ତଳକୁ ଗଣାଯାଉଥିଲା (ଯେପରି ପ୍ରଥମ ଶ୍ରେଣୀ ମାନେ ସବୁଠୁ ବଡ଼ କ୍ଲାସ୍) । ସେ ଦୁର୍ଗାପୂଜା ଛୁଟି ପୂର୍ବରୁ ଆଡମିଶନ ନେଇଥିଲେ । ରାମକୃଷ୍ଣ ବୋଷ ମାତ୍ର ୫ ଟଙ୍କା ଦେଇ ଆଉ ନ ଆସିବାକୁ କହିଥିବାରୁ, ଲେଖକ ତାଙ୍କ ପାଖକୁ ଯିବାକୁ ଇଚ୍ଛା କଲେନାହିଁ । ତାଙ୍କର ପଢ଼ା ଖର୍ଚ୍ଚ ତୁଲାଇବା ପାଇଁ ତାଙ୍କ ବାପାଙ୍କୁ ପୈତୃକ ଜମି ବିକ୍ରି କରିବାକୁ ପଡ଼ିଲା । ସେତେବେଳେ ଜମିର ଦାମ୍ ବହୁତ କମ୍ ଥିଲା, ଏକରରୁ ଅଧିକ ଜମି ବିକ୍ରି କରି ମାତ୍ର ଷାଠିଏ ଟଙ୍କା ମିଳିଥିଲା । ବାପାଙ୍କ ପାଖରେ ମାତ୍ର ଅଢେଇ ଏକର ଜମି ଥିଲା, ତେଣୁ ଲେଖକଙ୍କୁ ବହୁତ କମ୍ ଖର୍ଚ୍ଚରେ ଚଳିବାକୁ ପଡ଼ିଲା ।

Paragraph 14 & 15

Original Text:

"ସେତେବେଳେ ମୁଁ ଅନେକ ଦିନ ପଇସା ଅଭାବରେ ଉପବାସ ରହିଛି । ଛାତ୍ରାବାସର କୋଠରୋଷେଇ ପାଣ୍ଠିକୁ ଟଙ୍କା ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ଦିନ ନ ଦେଲେ ଚାଉଳ ପଡ଼ିବା ବନ୍ଦ ହୋଇଯାଏ । ମୋ ପାଇଁ ଚାଉଳ ପଡ଼ିବା ବନ୍ଦ ହେବା ଆଦେଶ ମିଳିବା ପୂର୍ବରୁ ମୁଁ ଅବସ୍ଥା ବୁଝି ଅନ୍ୟତ୍ର ଖାଇବି ବୋଲି କହି ଚାଲିଯାଏ । ସେପରି ଘଟଣାରେ ଯେଉଁଠାରେ ଖାଏ ତାହା ସମୁଦ୍ରକୂଳ, ଯାହା ଖାଏ ତାହା ପବନ । ଥରେ ଏହିପରି ପବନ ଖାଇ ପୂରା ଦୁଇଦିନ ରହିଗଲି । ମାସିକ ଚାରି ଟଙ୍କାରେ ମୋର ଯାବତୀୟ ଖର୍ଚ୍ଚ ଚଳୁଥିଲା । କେବଳ ଖାଇବା ଖର୍ଚ୍ଚ ମାସକୁ ହାରାହାରି ତିନି ଟଙ୍କା ଚାରି ଅଣା ପଡୁଥିଲା । ମୋତେ ସ୍କୁଲରେ ବେତନ ଦେବାକୁ ପଡୁନଥିଲା । ଚାଉଳ ଟଙ୍କାରେ ମିଳୁଥିଲା କଟକୀ ୧୬-୧୭ ସେର । ମୁଁ ବଡ଼ଦାଣ୍ଡକୁ ବା ବଡ଼ଦେଉଳକୁ ବେଶି ଯାଏ ନାହିଁ । ସୁସଜ୍ଜିତ ହୋଇ ରହିଥ‌ିବା ଗୁଡ଼ିଆ ଦୋକାନ ଦେଖୁଲେ ମୋ ପାଟି ଟାକୁ-ଟାକୁ ହୁଏ; ଅଥଚ ଅଣ୍ଟାରେ ପଇସା ନ ଥାଏ । ଥରେ ଗୋଟିଏ ପଇସା ଧରି ସିଂହଦ୍ଵାର ପାଖେ ଥିବା ଗୁଡ଼ିଆ ଦୋକାନକୁ ଯାଇ, କୌଣସି ଏକ ଜିନିଷ ଦେଖାଇ ପଇସାଟି ବଢ଼ାଇଦେଲି । ଦୋକାନୀ ମୋ ହାତରେ ସେଥୁରୁ ଗୋଟିଏ ପକାଇଦେଇ ଅନ୍ୟ ଗ୍ରାହକଙ୍କ ଆଡ଼କୁ ମୁହଁ ବୁଲାଇବାକୁ ବସିବାବେଳେ ମୁଁ ପଚାରିଲି, “ ମିଠା ଲାଗିବ ତ ! ” ଦୋକାନୀ କିଛି ନ କହି ଟିକିଏ କଟମଟ କରି ଚାହିଁଲା । ମୁଁ ଭୟରେ ହାତ ଘୁଞ୍ଚାଇ ଆଣୁ ଆଣୁ ଏକ କରେଇରେ କରଚୁଲି ବୁଡ଼ାଇ, ସେହି ଜିନିଷ ଉପରେ ଚାରି ଛ’ଟୋପା ମହୁପରି ଅଠାଳିଆ ଜିନିଷ ପକାଇଦେଲା । କେତେ ଦିନ ପରେ ମୁଁ ବୁଝିଛି ଯେ, ମୋ କିଣା ଜିନିଷର ନାମ ‘ପୁରି’ ଓ ସେ ଦୋକାନୀ ଅନୁଗ୍ରହରେ ଦେଇଥିବା ପଦାର୍ଥ ରସଗୋଲାର ଗୋରାଂଶ ଯହିଁରେ ଭାସେ ସେହି ରସ ।"

• Word Meanings (ଶବ୍ଦାର୍ଥ):

  • ପାଣ୍ଠି (Panthi) - ଫଣ୍ଡ୍ ବା ଜମା ଟଙ୍କା ।

  • ବେତନ (Betana) - ସ୍କୁଲ୍ ଫିସ୍ ବା ଦରମା ।

  • ସୁସଜ୍ଜିତ (Susajjita) - ସୁନ୍ଦର ଭାବେ ସଜା ହୋଇଥିବା ।

• Explanation (ବ୍ୟାଖ୍ୟା): ଗରିବୀ ଯୋଗୁଁ ଲେଖକଙ୍କୁ ହଷ୍ଟେଲରେ ଅନେକ ଦିନ ଉପବାସ ରହିବାକୁ ପଡ଼ୁଥିଲା । ହଷ୍ଟେଲ୍ ଖର୍ଚ୍ଚ ଦେଇ ନପାରିଲେ ସେ ଲଜ୍ଜାରେ "ବାହାରେ ଖାଇବି" ବୋଲି ମିଛ କହି ସମୁଦ୍ର କୂଳକୁ ପଳାଇ ଯାଉଥିଲେ ଏବଂ କେବଳ ପବନ ଖାଇ ଦୁଇ ଦିନ ଉପବାସ ରହୁଥିଲେ । ତାଙ୍କର ମାସିକ ଖର୍ଚ୍ଚ ମାତ୍ର ଚାରି ଟଙ୍କା ଥିଲା । ସେ ମାଗଣାରେ ସ୍କୁଲରେ ପଢ଼ୁଥିଲେ । ପଇସା ନଥିବାରୁ ସେ ବଡ଼ଦାଣ୍ଡର ମିଠା ଦୋକାନ ଆଡ଼କୁ ଯାଉନଥିଲେ ଯେପରି ଖାଇବାକୁ ଇଚ୍ଛା ନହେବ । ଥରେ ସେ ଗୋଟିଏ ପଇସା ଦେଇ ଏକ ଜିନିଷ କିଣିଲେ ଓ "ମିଠା ଲାଗିବ ତ?" ବୋଲି ପଚାରିବାରୁ ଦୋକାନୀ ବିରକ୍ତ ହୋଇ ତା ଉପରେ କିଛି ରସ ପକାଇଦେଲା । ପରେ ସେ ଜାଣିଲେ ଯେ ସେ କିଣିଥିବା ଜିନିଷଟି ହେଉଛି 'ପୁରି' ଏବଂ ଦୋକାନୀ ତା ଉପରେ ରସଗୋଲା ରସ ପକାଇ ଦେଇଥିଲା ।

Paragraph 16

Original Text:

"ପନ୍ଦର ମାସ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ମୁଁ କଷ୍ଟେମଷ୍ଟେ କଟାଇଲି । ଆମ ଗ୍ରାମ ପାଖର ଦୀନବନ୍ଧୁ ନରେନ୍ଦ୍ର ସିଂହ ସେ ବର୍ଷ ପ୍ରବେଶିକା ପରୀକ୍ଷାକୁ ଯିବା ନିମନ୍ତେ ପ୍ରସ୍ତୁତ ହେଉଥିଲେ । ସେ ମୋତେ ଦୟାପରବଶ ହୋଇ କହିଲେ, ତୁମେ ଉପର ଶ୍ରେଣୀକୁ ଉଠିବ, ମୁଁ ମାସିକ କୋଡ଼ିଏ ଟଙ୍କା ବୃଦ୍ଧି ପାଇ କଟକରେ ଯାଇ ପଢ଼ିବି । ମୋର ମାସକୁ ପନ୍ଦର ଖର୍ଚ୍ଚ ଗଲେ, ବାକି ପାଞ୍ଚଟଙ୍କା ତୁମର; ଚିନ୍ତା କାହିଁକି କରୁଛ ? ” ସେତେବେଳେ ପ୍ରବେଶିକା ପରୀକ୍ଷା ଫଳ ଉପରେ ସମଗ୍ର ବଙ୍ଗ, ବିହାର ଓ ଓଡ଼ିଶାରେ ପ୍ରଥମ ଦଶଜଣ ପରୀକ୍ଷାର୍ଥୀ ମାସିକ କୋଡ଼ିଏ ଟଙ୍କା ଲେଖାଏଁ ବୃତ୍ତି ପାଉଥିଲେ । ସେଥ୍ଚ୍ ପାଞ୍ଚଟଙ୍କା ପାଇବା ଆଶା ମୋର ବୃଥା ହୋଇଗଲା । ନରେନ୍ଦ୍ର ସିଂହ ଚାରିବର୍ଷ ଫେଲ୍ ହୋଇ ମୋ ସହିତ ୧୯୦୬ ମସିହାରେ ପ୍ରବେଶିକା ପାସ୍ କଲେ । ମୁଁ ପାସ୍‌ କଲି ଦ୍ଵିତୀୟ ଶ୍ରେଣୀରେ, ସେ କଲେ ତୃତୀୟ ଶ୍ରେଣୀରେ ।"

• Word Meanings (ଶବ୍ଦାର୍ଥ):

  • ପ୍ରବେଶିକା (Prabeshika) - ଏଣ୍ଟ୍ରାନ୍ସ ବା ମାଟ୍ରିକ୍ ପରୀକ୍ଷା ।

  • ବୃତ୍ତି (Brutti) - ସ୍କଲାରସିପ୍ (Scholarship) ।

• Explanation (ବ୍ୟାଖ୍ୟା): ତାଙ୍କ ଗାଁ ପାଖର ଜଣେ ବଡ଼ ପିଲା ଦୀନବନ୍ଧୁ ନରେନ୍ଦ୍ର ସିଂହ, ଯିଏ ମାଟ୍ରିକ୍ ପରୀକ୍ଷା ଦେବାକୁ ପ୍ରସ୍ତୁତ ହେଉଥିଲେ, ସେ ଗୋଦାବରୀଶଙ୍କୁ ଆଶ୍ୱାସନା ଦେଇ କହିଥିଲେ ଯେ ସେ ପରୀକ୍ଷାରେ ଭଲ ନମ୍ବର ରଖି ମାସକୁ କୋଡ଼ିଏ ଟଙ୍କା ସ୍କଲାରସିପ୍ ପାଇବେ ଏବଂ ସେଥିରୁ ପାଞ୍ଚ ଟଙ୍କା ତାଙ୍କୁ ଦେବେ । ସେ ସମୟରେ ପୂରା ବଙ୍ଗ-ବିହାର-ଓଡ଼ିଶାରେ କେବଳ ଟପ୍ ୧୦ ପିଲାଙ୍କୁ ଏହି ବୃତ୍ତି ମିଳୁଥିଲା । କିନ୍ତୁ ନରେନ୍ଦ୍ର ସିଂହଙ୍କର ଏହି ଗର୍ବ ବୃଥା ହେଲା, କାରଣ ସେ ଚାରିବର୍ଷ ଫେଲ୍ ହୋଇ ଶେଷରେ ୧୯୦୬ ମସିହାରେ ଗୋଦାବରୀଶଙ୍କ ସହ ଏକାଠି ମାଟ୍ରିକ୍ ପାସ୍ କଲେ । ଗୋଦାବରୀଶ ଦ୍ୱିତୀୟ ଶ୍ରେଣୀରେ ପାସ୍ କରିଥିବା ବେଳେ ସେ ତୃତୀୟ ଶ୍ରେଣୀରେ ପାସ୍ କରିଥିଲେ ।

Paragraph 17

Original Text:

"ମୁଁ ସମସ୍ତ ଦୁଃଖକଷ୍ଟ ସହି ଅଭାବ ଅନଟନ ମଧ୍ଯରେ ମାଟି କାମୁଡ଼ି ପଡ଼ିରହିଲି; କାରଣ ମୁଁ ବାମନ ହେଲେ ସୁଦ୍ଧା ଚନ୍ଦ୍ରକୁ ହାତ ବଢ଼ାଇଥୁଲି । ଚନ୍ଦ୍ର ଆଖୁକି ଦାଉ ଦାଉ ଦିଶୁଥିଲା; କିନ୍ତୁ ତାହା ଯେ କେତେ ଦୂରରେ ଥିଲା, ମୁଁ ବୁଝିବି କିପରି ? କେତେ ଶିଶୁ ମା’ କାଖରେ ବସି ଆକାଶକୁ ଚାହିଁ ଚନ୍ଦ୍ରକୁ ହାତ ବଢ଼ାନ୍ତି । କେତେ ମା’ ପିଲାଙ୍କୁ ସାର୍ଚ୍ଚନା ଦେବା ନିମନ୍ତେ କହନ୍ତି – ‘ଆ, ଜହ୍ନ ମାମୁ ସରଗ ଶଶୀ, ମୋ କାହ୍ନୁ ହାତରେ ପଡ଼ରେ ଖସି ।’ ସେହି ଗୀତ ପଦକ ମୋ କାନରେ ବରାବର ପଡୁଥାଏ । ଶିଶୁଗୀତ ଏକ ମୃଗତୃଷ୍ଣା କହିଲେ ଚଳେ । ହଜାରକେ ନଅଶହ ଅନେଶତ ତା ପଛରେ ଧାଇଁ ଧାଇଁ ନିରାଶ ହୁଅନ୍ତି; ଜଣେ ଅବା କଦାଚିତ୍ ତାକୁ ଛୁଇଁପାରେ । କିନ୍ତୁ ଦଉଡ଼ ପ୍ରତିଯୋଗିତାରେ ଧାଇଁଲା ପରି, ତା ପଛରେ ନ ଧାଏଁ କିଏ ? ମୁଁ ବାଦ୍ ଗଲି ନାହିଁ, ନଅଶହ ଅନେଶତଙ୍କ ଭିତରେ ଜଣେ ହୋଇ ଧାଇଁବାରେ ଲାଗିଲି ।"

• Word Meanings (ଶବ୍ଦାର୍ଥ):

  • ଦାଉ ଦାଉ (Dau dau) - ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ହୋଇ ।

  • ସାନ୍ତ୍ୱନା (Santwana) - ବୁଝାଇବା, ଆଶ୍ୱାସନା ଦେବା ।

  • ମୃଗତୃଷ୍ଣା (Mrugatrushna) - ମରୀଚିକା, ମିଛ ଆଶା, ପ୍ରଖର ସୂର୍ଯ୍ୟକିରଣରେ ଜଳର ଭ୍ରମ ।

• Explanation (ବ୍ୟାଖ୍ୟା): ଲେଖକ କହିଛନ୍ତି ଯେ ସେ ବହୁତ ଦୁଃଖ କଷ୍ଟ ସହି ମଧ୍ୟ ପାଠ ପଢ଼ା ଛାଡ଼ି ନଥିଲେ, କାରଣ ସେ ଜଣେ ବାମନ ହୋଇ ମଧ୍ୟ ଚନ୍ଦ୍ରକୁ ହାତ ବଢ଼ାଇବାକୁ ସାହସ କରିଥିଲେ । ଛୋଟ ପିଲାମାନେ ଚନ୍ଦ୍ରକୁ ଦେଖି ଲୋଭ କରିବା ପରି, ସେ ମଧ୍ୟ ବଡ଼ ହେବାର ସ୍ୱପ୍ନ ଦେଖୁଥିଲେ । ମା'ମାନେ ପିଲାଙ୍କୁ "ଆ ଜହ୍ନ ମାମୁ..." ଗୀତ ଗାଇ ଭୁଲାଇଲା ପରି, ଏହି ସ୍ୱପ୍ନ ଥିଲା ଏକ ମୃଗତୃଷ୍ଣା (ମିଛ ଆଶା) । ହଜାରେ ଲୋକଙ୍କ ଭିତରୁ ନଅ ଶହ ଅନେଶତ ଜଣ ସ୍ୱପ୍ନ ପଛରେ ଧାଇଁ ନିରାଶ ହୁଅନ୍ତି, ମାତ୍ର ଜଣେ ସଫଳ ହୁଏ । ତଥାପି ସେହି ପ୍ରତିଯୋଗିତାରେ ସେ ହାର ନମାନି ନିଜ ସ୍ୱପ୍ନ (ଆକାଶର ଚନ୍ଦ୍ର) କୁ ପାଇବା ପାଇଁ ଧାଇଁବା ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲେ ।

ଦୀର୍ଘ ସାରାଂଶ (Long Summary in Odia)

ପଣ୍ଡିତ ଗୋଦାବରୀଶ ମିଶ୍ରଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ରଚିତ 'ବାମନର ହାତ ଓ ଆକାଶର ଚନ୍ଦ୍ର' ତାଙ୍କ ଆତ୍ମଜୀବନୀ 'ଅର୍ଦ୍ଧଶତାବ୍ଦୀର ଓଡ଼ିଶା ଓ ତହିଁରେ ମୋ ସ୍ଥାନ' ର ଏକ ଚିତ୍ତାକର୍ଷକ ଅଂଶ । ଏହି ପ୍ରବନ୍ଧରେ ସେ ନିଜର ବାଲ୍ୟକାଳର ଉଚ୍ଚଶିକ୍ଷା ପାଇଁ କରୁଥିବା କଠୋର ସଂଗ୍ରାମ, ଦାରିଦ୍ର୍ୟ ଓ ତତ୍କାଳୀନ ସମାଜ ବ୍ୟବସ୍ଥାର ନିଚ୍ଛକ ବର୍ଣ୍ଣନା କରିଛନ୍ତି ।

ଆକାଶର ଚନ୍ଦ୍ରକୁ ହାତ ବଢ଼ାଇବା ଜଣେ ବାମନ ବା ଛୋଟ ଲୋକ ପାଇଁ ଅସମ୍ଭବ ମନେହେଲେ ମଧ୍ୟ ଇତିହାସରେ ଅନେକ ଦରିଦ୍ର ଓ ସାଧାରଣ ଲୋକ ନିଜର ଦୃଢ଼ ଇଚ୍ଛାଶକ୍ତି ବଳରେ ବଡ଼ବଡ଼ିଆଙ୍କୁ ଟପି ସଫଳତାର ଶୀର୍ଷରେ ପହଞ୍ଚିଛନ୍ତି । ଉଦାହରଣ ସ୍ୱରୂପ ଲେଖକ ଷ୍ଟାଲିନ୍, ହିଟଲର୍, ମୁସୋଲିନି ଏବଂ ଈଶ୍ୱରଚନ୍ଦ୍ର ବିଦ୍ୟାସାଗରଙ୍କ ଭଳି ମହାପୁରୁଷମାନଙ୍କ କଥା ଉଲ୍ଲେଖ କରିଛନ୍ତି । ଲେଖକ ନିଜେ ମଧ୍ୟ ଜଣେ 'ବାମନ' ଭାବେ ଉଚ୍ଚଶିକ୍ଷା ରୂପକ 'ଚନ୍ଦ୍ର' କୁ ହାତ ବଢ଼ାଇବାକୁ ସାହସ କରିଥିଲେ । ତାଙ୍କର ଶିକ୍ଷକ ମାଧବ ମିଶ୍ର ତାଙ୍କ ଗରିବୀକୁ ଦେଖି ତାଙ୍କୁ ଉପହାସ କରି ଏହା ଏକ ଅସମ୍ଭବ ଚେଷ୍ଟା ବୋଲି କହିଥିଲେ ।

ସେ ସମୟରେ ଦଶମ ଶ୍ରେଣୀ (ଏଣ୍ଟ୍ରାନ୍ସ) ପାସ୍ କରିବା ଏକ ବଡ଼ କଥା ଥିଲା । ଖୋର୍ଦ୍ଧାର ତହସିଲଦାରଙ୍କ ସାହାଯ୍ୟରେ ସେ ପୁରୀ ଜିଲ୍ଲା ସ୍କୁଲରେ ନାମ ଲେଖାଇଥିଲେ । ପଢ଼ିବା ପାଇଁ ତାଙ୍କୁ ଘର, ଗେହ୍ଲା ମା' ଓ ଭଉଣୀଙ୍କୁ ଛାଡ଼ିବାକୁ ପଡ଼ିଥିଲା । ଏଠାରେ ଲେଖକ ତତ୍କାଳୀନ ସମାଜରେ ପୁଅ ଓ ଝିଅ ମଧ୍ୟରେ ଥିବା ଭେଦଭାବ ଏବଂ ଝିଅ ଜନ୍ମକୁ ଅଭିଶାପ ମନେ କରାଯାଉଥିବା ପ୍ରଥା ଉପରେ ମଧ୍ୟ ଆଲୋକପାତ କରିଛନ୍ତି ।

ପୁରୀରେ ତାଙ୍କର ପଢ଼ା ସମୟ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଦୁଃଖଦାୟକ ଥିଲା । ବାପାଙ୍କୁ ନିଜର ଅଳ୍ପ ପୈତୃକ ଜମି ବିକ୍ରି କରିବାକୁ ପଡ଼ିଥିଲା । ଅର୍ଥାଭାବରୁ ତାଙ୍କୁ ଅନେକ ଥର ଭୋକିଲା ପେଟରେ ସମୁଦ୍ର କୂଳରେ ପବନ ଖାଇ ରହିବାକୁ ପଡ଼ୁଥିଲା । ତାଙ୍କର ଗ୍ରାମୀଣ ବେଶଭୂଷା (ମୁଣ୍ଡରେ ପେଣ୍ଡାବାଳ ଓ କାନରେ ନୋଳି) ପାଇଁ ଲୋକେ ତାଙ୍କୁ ଉପହାସ କରୁଥିଲେ ଏବଂ ରୋଷେୟା ବା ପୂଜାରୀ ବୋଲି ଭାବୁଥିଲେ । କିନ୍ତୁ ଏସବୁ ପ୍ରତିକୂଳ ପରିସ୍ଥିତି ଏବଂ ମାଗଣାରେ ଉପଦେଶ ଦେଉଥିବା ଦୀନବନ୍ଧୁ ନରେନ୍ଦ୍ର ସିଂହଙ୍କ ଭଳି ଲୋକଙ୍କ ଆଗରେ ସେ ହାର ମାନି ନଥିଲେ । ହଜାରେ ଲୋକଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଯେପରି ଅନେକ ଲୋକ ସ୍ୱପ୍ନ ପଛରେ ଧାଇଁ ନିରାଶ ହୁଅନ୍ତି, ସେ ମଧ୍ୟ ନିଜ ଲକ୍ଷ୍ୟ ହାସଲ କରିବା ପାଇଁ ସେହି 'ମୃଗତୃଷ୍ଣା' ବା ଅସମ୍ଭବ ଲକ୍ଷ୍ୟ ଆଡ଼କୁ ଧାଇଁବା ଜାରି ରଖିଥିଲେ ଏବଂ ଶେଷରେ ୧୯୦୬ ମସିହାରେ ମାଟ୍ରିକ୍ ପରୀକ୍ଷାରେ ଦ୍ୱିତୀୟ ଶ୍ରେଣୀରେ ଉତ୍ତୀର୍ଣ୍ଣ ହୋଇ ନିଜ ସାମର୍ଥ୍ୟ ପ୍ରମାଣିତ କରିଥିଲେ ।