Question 1: ଆଲୋକଶ୍ଳେଷଣ କ’ଣ? ସବୁଜ ଉଦ୍ଭିଦରେ ଏହି ପ୍ରକ୍ରିୟା କିପରି ହୋଇଥାଏ ବର୍ଣ୍ଣନ କର। 🌿

Answer: ଯେଉଁ ପ୍ରକ୍ରିୟାରେ ସବୁଜ ଉଦ୍ଭିଦ ସୂର୍ଯ୍ୟାଲୋକର ଉପସ୍ଥିତିରେ ବାୟୁମଣ୍ଡଳରୁ ଅଙ୍ଗାରକାମ୍ଳ ($CO_2$) ଓ ମାଟିରୁ ଜଳ ($H_2O$) ଗ୍ରହଣ କରି ନିଜର ଖାଦ୍ୟ (ଶ୍ୱେତସାର ଜାତୀୟ) ପ୍ରସ୍ତୁତ କରେ, ତାହାକୁ ଆଲୋକଶ୍ଳେଷଣ (Photosynthesis) କୁହାଯାଏ ।

ଏହା କିପରି ହୋଇଥାଏ: ଏହି ପ୍ରକ୍ରିୟା ମୁଖ୍ୟତଃ ପତ୍ରରେ ଥିବା ସବୁଜକଣା (Chloroplast) ରେ ଘଟିଥାଏ । ପତ୍ରରେ ଥିବା କ୍ଲୋରୋଫିଲ୍ ସୂର୍ଯ୍ୟାଲୋକକୁ ଶୋଷଣ କରେ । ଏହି ଶକ୍ତି ବ୍ୟବହାର କରି ଉଦ୍ଭିଦ ଗ୍ଲୁକୋଜ୍ (ଶ୍ୱେତସାର) ପ୍ରସ୍ତୁତ କରେ ଏବଂ ଅମ୍ଳଜାନ ଗ୍ୟାସ୍ ନିର୍ଗତ କରେ ।

ଏହାର ରାସାୟନିକ ସମୀକରଣ ହେଉଛି:

$$6CO_2 + 12H_2O \xrightarrow{\text{Sunlight / Chlorophyll}} C_6H_{12}O_6 + 6O_2 + 6H_2O$$
WithTeachers
Question 2: ଖାଦ୍ୟର ପ୍ରକାରଭେଦ, ଉଦାହରଣ ସହ ଲେଖ। 🍎🍛

Answer: ଖାଦ୍ୟ ମୁଖ୍ୟତଃ 6 ପ୍ରକାରର ହୋଇଥାଏ:

1. ଶ୍ୱେତସାର (Carbohydrates): ଏହା ଶରୀରକୁ ଶକ୍ତି ଯୋଗାଏ । ଉଦାହରଣ - ଭାତ, ରୁଟି, ଆଳୁ ।

2. ପୁଷ୍ଟିସାର (Proteins): ଏହା ଶରୀରର ବୃଦ୍ଧି ଓ ନୂତନ କୋଷ ଗଠନରେ ସାହାଯ୍ୟ କରେ । ଉଦାହରଣ - ଡାଲି, ମାଛ, ମାଂସ, ଅଣ୍ଡା ।

3. ସ୍ନେହସାର (Fats): ଏହା ଶରୀରକୁ ଉଷୁମ ରଖେ ଏବଂ ଅଧିକ ଶକ୍ତି ପ୍ରଦାନ କରେ । ଉଦାହରଣ - ତେଲ, ଘିଅ, ଲହୁଣୀ ।

4. ଜୀବସାର (Vitamins): ଏହା ଶରୀରକୁ ବିଭିନ୍ନ ରୋଗରୁ ରକ୍ଷା କରେ । ଉଦାହରଣ - ଫଳ, ପନିପରିବା, କ୍ଷୀର ।

5. ଧାତୁସାର (Minerals): ହାଡ଼ ଓ ଦାନ୍ତ ମଜବୁତ୍ କରିବାରେ ଏବଂ ରକ୍ତ ଗଠନରେ ସାହାଯ୍ୟ କରେ । ଉଦାହରଣ - ଲୁଣ, ଶାଗ ।

6. ଜଳ (Water): ଶରୀରର ତାପମାତ୍ରା ନିୟନ୍ତ୍ରଣ ଓ ଖାଦ୍ୟ ହଜମରେ ସାହାଯ୍ୟ କରେ । ଉଦାହରଣ - ପିଇବା ପାଣି ।
   WithTeachers

Question 3: ପରଭୋଜୀ ପୋଷଣ କ’ଣ? ପରଭୋଜୀ ପୋଷଣର ପ୍ରକାରଭେଦ ଉଦାହରଣ ସହ ବୁଝାଅ। 🍄🐅

Answer: ଯେଉଁ ପୋଷଣ ପ୍ରକ୍ରିୟାରେ ଜୀବମାନେ ନିଜର ଖାଦ୍ୟ ନିଜେ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରିନପାରି ପ୍ରତ୍ୟକ୍ଷ ବା ପରୋକ୍ଷ ଭାବରେ ଅନ୍ୟ ଉଦ୍ଭିଦ ବା ପ୍ରାଣୀଙ୍କ ଉପରେ ନିର୍ଭର କରନ୍ତି, ତାହାକୁ ପରଭୋଜୀ ପୋଷଣ (Heterotrophic nutrition) କୁହାଯାଏ ।

ପ୍ରକାରଭେଦ:

1. ପ୍ରାଣୀସମ ପୋଷଣ (Holozoic): ଜୀବମାନେ କଠିନ କିମ୍ବା ତରଳ ଆକାରରେ ଅନ୍ୟ ଜୀବଙ୍କୁ ଖାଦ୍ୟ ରୂପେ ଗ୍ରହଣ କରନ୍ତି । ଉଦାହରଣ - ମଣିଷ, ଆମିବା, ବାଘ ।

2. ମୃତୋପଜୀବୀୟ ପୋଷଣ (Saprophytic): ମୃତ ଓ ପଚାସଢ଼ା ଉଦ୍ଭିଦ ଓ ପ୍ରାଣୀ ଦେହରୁ ଖାଦ୍ୟ ସଂଗ୍ରହ କରନ୍ତି । ଉଦାହରଣ - ଛତୁ, ଇଷ୍ଟ, କେତେକ ବ୍ୟାକ୍ଟେରିଆ ।

3. ପରଜୀବୀୟ ପୋଷଣ (Parasitic): ଅନ୍ୟ ଜୀବିତ ଜୀବଙ୍କ ଶରୀର ଭିତରେ ବା ବାହାରେ ରହି ସେମାନଙ୍କଠାରୁ ଖାଦ୍ୟ ସଂଗ୍ରହ କରନ୍ତି । ଉଦାହରଣ - ଉକୁଣି, ନିର୍ମୂଳୀ ଲତା, ପ୍ଲାଜମୋଡିୟମ୍ ।

4. ସହଜୀବୀୟ ପୋଷଣ (Symbiotic): ଦୁଇଟି ଭିନ୍ନ ଜାତିର ଜୀବ ଏକାଠି ରହି ପରସ୍ପରକୁ ଖାଦ୍ୟ ଓ ବାସସ୍ଥାନ ଦେଇ ସାହାଯ୍ୟ କରନ୍ତି । ଉଦାହରଣ - ଶିମ୍ବ ଜାତୀୟ ଉଦ୍ଭିଦର ଚେରରେ ଥିବା ରାଇଜୋବିୟମ୍ ବ୍ୟାକ୍ଟେରିଆ କିମ୍ବା ମଣିଷର ଅନ୍ତନଳୀରେ ଥିବା ଇ.କୋଲାଇ (E. coli) ବ୍ୟାକ୍ଟେରିଆ ।

WithTeachers
Question 4: ମଣିଷ ଖାଦ୍ୟନଳୀର ବିଭିନ୍ନ ଅଂଶ ଲେଖ। ପାଟିରେ ଖାଦ୍ୟର ପରିବର୍ତ୍ତନ କିପରି ହୋଇଥାଏ ବୁଝାଅ। 👄🚶‍♂️

Answer: ମଣିଷ ଖାଦ୍ୟନଳୀର ବିଭିନ୍ନ ଅଂଶ: ପାଟି (Mouth), ମୁଖଗହ୍ୱର (Buccal cavity), ଗ୍ରସନୀ (Pharynx), ଗ୍ରାସନଳୀ (Oesophagus), ପାକସ୍ଥଳୀ (Stomach), କ୍ଷୁଦ୍ରାନ୍ତ୍ର (Small intestine), ବୃହଦନ୍ତ୍ର (Large intestine), ମଳାଶୟ (Rectum) ଓ ମଳଦ୍ୱାର (Anus) ।

ପାଟିରେ ଖାଦ୍ୟର ପରିବର୍ତ୍ତନ: ଆମେ ଖାଦ୍ୟ ପାଟିରେ ପୂରାଇବା ପରେ ଦାନ୍ତ ତାହାକୁ ଚୋବାଇ ଛୋଟ ଛୋଟ ଖଣ୍ଡରେ ପରିଣତ କରେ । ପାଟିରେ ଥିବା ଲାଳ ଗ୍ରନ୍ଥିରୁ ଲାଳ (Saliva) ବାହାରି ଖାଦ୍ୟକୁ ଓଦା ଓ ପିଚ୍ଛିଳ କରେ, ଯାହା ଫଳରେ ଗିଳିବା ସହଜ ହୁଏ । ଲାଳରେ ଟାୟାଲିନ୍ (Ptyalin) ବା ସାଲାଇଭାରୀ ଆମାଇଲେଜ୍ ନାମକ ଏକ ଏନ୍‌ଜାଇମ୍ ଥାଏ। ଏହା ଶ୍ୱେତସାର ଜାତୀୟ ଖାଦ୍ୟର ଆଂଶିକ ପରିପାକ ଘଟାଇ ତାହାକୁ ମାଲଟୋଜ୍ (Maltose) ଶର୍କରାରେ ପରିଣତ କରେ ।

Question 5: ପାକସ୍ଥଳୀର ଗଠନ ଓ କାର୍ଯ୍ୟ ଲେଖ। 🫀

Answer: ଗଠନ: ପାକସ୍ଥଳୀ ହେଉଛି ଏକ ମୋଟା ମାଂସପେଶୀର ମୁଣି ଯାହା ଆମ ଉଦର ଗହ୍ୱରର ବାମ ପାର୍ଶ୍ୱରେ ଅବସ୍ଥିତ । ଏହାର ଆକାର ଇଂରାଜୀ ଅକ୍ଷର ‘J’ ପରି ହୋଇଥାଏ । ଏହାର ଭିତର କାନ୍ଥରେ ଅନେକ ଗ୍ୟାଷ୍ଟ୍ରିକ୍ ଗ୍ରନ୍ଥି (Gastric glands) ରହିଥାଏ ।

କାର୍ଯ୍ୟ: 1. ଗିଳାଯାଇଥିବା ଖାଦ୍ୟକୁ ଏହା କିଛି ସମୟ ପାଇଁ ଗଚ୍ଛିତ ରଖେ ।

2. ଏହାର ଗ୍ରନ୍ଥିରୁ ପାଚକ ରସ (Gastric juice) ଏବଂ ଲବଣାମ୍ଳ (Hydrochloric acid - HCl) କ୍ଷରଣ ହୁଏ ।

3. ଲବଣାମ୍ଳ ଖାଦ୍ୟରେ ଥିବା କ୍ଷତିକାରକ ଜୀବାଣୁଙ୍କୁ ମାରିଦିଏ ଏବଂ ଖାଦ୍ୟକୁ ଅମ୍ଳୀୟ କରେ ।

4. ପାଚକ ରସରେ ଥିବା ପେପସିନ୍ (Pepsin) ଏନ୍‌ଜାଇମ୍ ପୁଷ୍ଟିସାର (Protein) ଜାତୀୟ ଖାଦ୍ୟକୁ ହଜମ କରିବା ଆରମ୍ଭ କରେ ।
   WithTeachers
   Question 6: ପାକନଳୀ ସହ ଜଡିତ ଗ୍ରନ୍ଥିଗୁଡିକର ନାମ ଓ କାର୍ଯ୍ୟ ଲେଖ। 🧪

Answer: ପାକନଳୀ ସହ ଜଡିତ ମୁଖ୍ୟ ଗ୍ରନ୍ଥି ଓ ସେଗୁଡିକର କାର୍ଯ୍ୟ ନିମ୍ନରେ ଦିଆଗଲା:

1. ଲାଳ ଗ୍ରନ୍ଥି (Salivary Glands): ଏହା ମୁଖଗହ୍ୱରରେ ଥାଏ । କାର୍ଯ୍ୟ - ଲାଳ କ୍ଷରଣ କରି ଖାଦ୍ୟକୁ ନରମ କରେ ଏବଂ ଏଥିରେ ଥିବା ଏନ୍‌ଜାଇମ୍ (ଟାୟାଲିନ୍) ଶ୍ୱେତସାର ହଜମ ପ୍ରକ୍ରିୟା ଆରମ୍ଭ କରେ ।

2. ଯକୃତ (Liver): ଏହା ଶରୀରର ସବୁଠାରୁ ବଡ଼ ଗ୍ରନ୍ଥି । କାର୍ଯ୍ୟ - ଏହା ପିତ୍ତ ରସ (Bile) କ୍ଷରଣ କରେ । ପିତ୍ତ ରସରେ କୌଣସି ଏନ୍‌ଜାଇମ୍ ନଥାଏ, କିନ୍ତୁ ଏହା ସ୍ନେହସାର ଜାତୀୟ ଖାଦ୍ୟର ଅବଦ୍ରବୀକରଣ (Emulsification) କରି ତାହାକୁ ହଜମ କରିବାରେ ସାହାଯ୍ୟ କରେ ।

3. ଅଗ୍ନାଶୟ (Pancreas): ଏହା ପାକସ୍ଥଳୀର ତଳକୁ ଅବସ୍ଥିତ ଏକ ମିଶ୍ରିତ ଗ୍ରନ୍ଥି । କାର୍ଯ୍ୟ - ଏହା ଅଗ୍ନାଶୟ ରସ (Pancreatic juice) କ୍ଷରଣ କରେ । ଏଥିରେ ଟ୍ରିପସିନ୍ (Trypsin), ଲାଇପେଜ୍ (Lipase) ଏବଂ ଆମାଇଲେଜ୍ ଆଦି ଏନ୍‌ଜାଇମ୍ ଥାଏ, ଯାହା ଶ୍ୱେତସାର, ପୁଷ୍ଟିସାର ଓ ସ୍ନେହସାର ସବୁପ୍ରକାର ଖାଦ୍ୟକୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ହଜମ କରିବାରେ ସାହାଯ୍ୟ କରେ ।

7. ସଂକ୍ଷିପ୍ତ ଉତ୍ତର ଦିଅ। (Short Answer Questions)

WithTeachers
Question 7 (a): ସହଜୀବୀୟ ପୋଷଣ ବୁଝାଅ। 🤝

Answer: ଦୁଇଟି ଭିନ୍ନ ଜାତିର ଜୀବ ଏକାଠି ବାସ କରି ପରସ୍ପରକୁ ସାହାଯ୍ୟ କରିବା (ଯେପରିକି ଖାଦ୍ୟ ଓ ବାସସ୍ଥାନ ବିନିମୟ) ପ୍ରକ୍ରିୟାକୁ ସହଜୀବୀୟ ପୋଷଣ (Symbiotic Nutrition) କୁହାଯାଏ ।

• ଉଦାହରଣ: ଡାଲି ଜାତୀୟ ଉଦ୍ଭିଦର ଚେରରେ ଆଶ୍ରୟ ନେଇଥିବା ରାଇଜୋବିୟମ୍ (Rhizobium) ବ୍ୟାକ୍ଟେରିଆ । ଏହି ବ୍ୟାକ୍ଟେରିଆ ବାୟୁମଣ୍ଡଳରୁ ଯବକ୍ଷାରଜାନ ସଂଗ୍ରହ କରି ଉଦ୍ଭିଦକୁ ଯୋଗାଏ ଏବଂ ବଦଳରେ ଉଦ୍ଭିଦଠାରୁ ନିଜ ପାଇଁ ଖାଦ୍ୟ ଓ ଆଶ୍ରୟ ପାଇଥାଏ ।

WithTeachers
Question 7 (b): ଆମର କେତେ ପ୍ରକାର ଓ କେତୋଟି ଦାନ୍ତ ଅଛି? 🦷

Answer: ଜଣେ ପ୍ରାପ୍ତବୟସ୍କ ମଣିଷର ମୋଟ 32 ଟି ଦାନ୍ତ ଥାଏ । ଏଗୁଡ଼ିକ ମୁଖ୍ୟତଃ 4 ପ୍ରକାରର ହୋଇଥାଏ:

1. କର୍ତ୍ତନ ଦାନ୍ତ (Incisors): ସଂଖ୍ୟା 8 (ଖାଦ୍ୟ କାଟିବାରେ ସାହାଯ୍ୟ କରେ) ।

2. ଶ୍ୱାନ ଦାନ୍ତ (Canines): ସଂଖ୍ୟା 4 (ଖାଦ୍ୟ ଚିରିବାରେ ବା ଛିଣ୍ଡାଇବାରେ ସାହାଯ୍ୟ କରେ) ।

3. ଚର୍ବଣ ଦାନ୍ତ (Premolars): ସଂଖ୍ୟା 8 (ଖାଦ୍ୟକୁ ଚୋବାଇବାରେ ସାହାଯ୍ୟ କରେ) ।

4. ପେଷଣ ଦାନ୍ତ (Molars): ସଂଖ୍ୟା 12 (ଖାଦ୍ୟକୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଗୁଣ୍ଡ କରିବାରେ ସାହାଯ୍ୟ କରେ) ।

Question 7 ©: ଜିଭ କେତେ ପ୍ରକାରର ସ୍ୱାଦ ବାରିପାରେ? ଜିଭର ଅନ୍ୟ କାର୍ଯ୍ୟଗୁଡ଼ିକ କ’ଣ? 👅

Answer: ଜିଭରେ ଥିବା ସ୍ୱାଦ ମୁକୁଳ (Taste buds) ସାହାଯ୍ୟରେ ଆମେ ମୁଖ୍ୟତଃ 4 ପ୍ରକାରର ସ୍ୱାଦ ବାରିପାରୁ: ମିଠା, ଖଟା, ପିତା, ଓ ଲୁଣିଆ ।

ଜିଭର ଅନ୍ୟ କାର୍ଯ୍ୟଗୁଡ଼ିକ:

• ପାଟିରେ ଥିବା ଲାଳ ସହ ଖାଦ୍ୟକୁ ଭଲଭାବରେ ମିଶାଇବାରେ ସାହାଯ୍ୟ କରେ ।

• ଖାଦ୍ୟକୁ ପଛକୁ ଠେଲି ଗିଳିବାରେ ସାହାଯ୍ୟ କରେ ।

• ଆମକୁ ସ୍ପଷ୍ଟ କଥା କହିବାରେ ଓ ବିଭିନ୍ନ ଶବ୍ଦ ଉଚ୍ଚାରଣ କରିବାରେ ସାହାଯ୍ୟ କରେ ।

WithTeachers
Question 7 (d): ପାକସ୍ଥଳୀରେ ଖାଦ୍ୟର ପରିଣତି ଲେଖ। 🍲

Answer: ଖାଦ୍ୟ ଗ୍ରାସନଳୀ ଦେଇ ପାକସ୍ଥଳୀରେ ପହଞ୍ଚିବା ପରେ ନିମ୍ନଲିଖିତ ପରିବର୍ତ୍ତନ ହୁଏ:

• ପାକସ୍ଥଳୀର ଗ୍ରନ୍ଥିରୁ ପାଚକ ରସ (Gastric juice) ଓ ଲବଣାମ୍ଳ (Hydrochloric acid) କ୍ଷରିତ ହୁଏ । ଲବଣାମ୍ଳ ଖାଦ୍ୟରେ ଥିବା କ୍ଷତିକାରକ ଜୀବାଣୁ ମାରିଦିଏ ଏବଂ ପରିବେଶକୁ ଅମ୍ଳୀୟ କରେ ।

• ଏହି ଅମ୍ଳୀୟ ପରିବେଶରେ ପେପସିନ୍ (Pepsin) ନାମକ ଏକ ଏନ୍‌ଜାଇମ୍ ସକ୍ରିୟ ହୋଇ ପୁଷ୍ଟିସାର ଖାଦ୍ୟକୁ ଆଂଶିକ ହଜମ କରି ପ୍ରୋଟିଓଜ୍ ଓ ପେପ୍ଟୋନ୍ ରେ ପରିଣତ କରେ ।

• ପାକସ୍ଥଳୀର ମାଂସପେଶୀର ସଙ୍କୋଚନ ଓ ପ୍ରସାରଣ ଫଳରେ ଖାଦ୍ୟ ଭଲଭାବରେ ମନ୍ଥନ ହୋଇ ଏକ ତରଳ ମଣ୍ଡ ବା କାଇମ୍ (Chyme) ରେ ପରିଣତ ହୁଏ ।
  WithTeachers

Question 7 (e): ପାକସ୍ଥଳୀରୁ ଖାଦ୍ୟ ମଣ୍ଡ କେଉଁଆଡ଼କୁ ଯାଏ? ଖାଦ୍ୟର ଅବଶୋଷଣ ପରେ ଅବଶିଷ୍ଟ ଖାଦ୍ୟର ପରିଣତି ଲେଖ। 🚶‍♂️

Answer: ପାକସ୍ଥଳୀରୁ ଖାଦ୍ୟ ମଣ୍ଡ (Chyme) ଅଳ୍ପ ଅଳ୍ପ ହୋଇ କ୍ଷୁଦ୍ରାନ୍ତ୍ରର ପ୍ରଥମ ଅଂଶ ଗ୍ରହଣୀ (Duodenum) କୁ ଯାଏ ।

ଅବଶିଷ୍ଟ ଖାଦ୍ୟର ପରିଣତି: କ୍ଷୁଦ୍ରାନ୍ତ୍ରରେ ହଜମ ହୋଇଥିବା ସରଳୀକୃତ ଖାଦ୍ୟର ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଅବଶୋଷଣ ହୁଏ। ଏହା ପରେ ହଜମ ହୋଇନଥିବା ବା ଅଦରକାରୀ ଅବଶିଷ୍ଟ ଖାଦ୍ୟ ବୃହଦନ୍ତ୍ର (Large intestine) କୁ ଯାଏ । ସେଠାରେ ଏଥିରୁ ଅଧିକାଂଶ ଜଳ ଏବଂ କିଛି ଧାତବ ଲବଣ ଶୋଷିତ ହୋଇଯାଏ । ବାକି ବର୍ଜ୍ୟବସ୍ତୁ ମଳ (Feces) ରୂପରେ ମଳାଶୟରେ ଜମା ହୁଏ ଏବଂ ଶେଷରେ ମଳଦ୍ୱାର ଦେଇ ଶରୀରରୁ ନିଷ୍କାସିତ ହୁଏ ।

Question 7 (f): ‘ଆଲୋକ ପ୍ରକ୍ରିୟା’ ବୁଝାଅ। ☀️

Answer: ଆଲୋକଶ୍ଳେଷଣର ପ୍ରଥମ ପର୍ଯ୍ୟାୟକୁ ଆଲୋକ ପ୍ରକ୍ରିୟା (Light Reaction) କୁହାଯାଏ, କାରଣ ଏହା କେବଳ ସୂର୍ଯ୍ୟାଲୋକର ଉପସ୍ଥିତିରେ ସମ୍ଭବ । ଏହା କ୍ଲୋରୋପ୍ଲାଷ୍ଟର ଥାଇଲାକଏଡ୍ (Thylakoid) ମଧ୍ୟରେ ଘଟିଥାଏ ।

• ପ୍ରଥମେ କ୍ଲୋରୋଫିଲ୍ ସୂର୍ଯ୍ୟାଲୋକ ଶୋଷଣ କରି ସକ୍ରିୟ ହୁଏ ।

• ଏହି ଆଲୋକ ଶକ୍ତି ବ୍ୟବହାର କରି ଜଳ ଅଣୁର ($H_2O$) ବିଶ୍ଳେଷଣ ଘଟେ ଓ ଅମ୍ଳଜାନ ଗ୍ୟାସ୍ ($O_2$) ବାୟୁମଣ୍ଡଳକୁ ନିର୍ଗତ ହୁଏ ।

• ପରବର୍ତ୍ତୀ ପର୍ଯ୍ୟାୟ (ଅନ୍ଧକାର ପ୍ରକ୍ରିୟା) ପାଇଁ ଆବଶ୍ୟକ ହେଉଥିବା ରାସାୟନିକ ଶକ୍ତି ଏଟିପି (ATP) ଏବଂ ଏନ୍.ଏ.ଡି.ପି.ଏଚ୍ ($NADPH$) ଏହି ପ୍ରକ୍ରିୟାରେ ସୃଷ୍ଟି ହୋଇଥାଏ ।

WithTeachers
Question 7 (g): ଆଲୋକଶ୍ଳେଷଣରେ ରୁବିସ୍କୋର ଭୂମିକା ବୁଝାଅ। 🌱

Answer: ଆଲୋକଶ୍ଳେଷଣର ଦ୍ୱିତୀୟ ପର୍ଯ୍ୟାୟ ଅର୍ଥାତ୍ ଅନ୍ଧକାର ପ୍ରକ୍ରିୟା (Dark Reaction) ବା କେଲଭିନ୍ ଚକ୍ରରେ ରୁବିସ୍କୋ (RuBisCO) ନାମକ ଏନ୍‌ଜାଇମ୍ ଏକ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଭୂମିକା ଗ୍ରହଣ କରେ ।

ଏହା ବାୟୁମଣ୍ଡଳରୁ ପତ୍ର ଭିତରକୁ ଆସିଥିବା ଅଙ୍ଗାରକାମ୍ଳ ଗ୍ୟାସ୍ ($CO_2$) କୁ ଗ୍ରହଣ କରେ ବା ବାନ୍ଧି ରଖେ ଏବଂ ତାହାକୁ ଏକ ପାଞ୍ଚ-କାର୍ବନ୍ ବିଶିଷ୍ଟ ଯୌଗିକ ସହ ମିଶାଇ ଗ୍ଲୁକୋଜ୍ (ଶ୍ୱେତସାର) ପ୍ରସ୍ତୁତି ପ୍ରକ୍ରିୟା ଆରମ୍ଭ କରେ । ଏହା ବିଶ୍ୱରେ ସର୍ବାଧିକ ପରିମାଣରେ ମିଳୁଥିବା ଏକ ପ୍ରୋଟିନ୍ ଅଟେ ।

8. ଗୋଟିଏ ବାକ୍ୟରେ ଉତ୍ତର ଦିଅ । (Answer in one sentence)

Question 8 (କ): ଜିଭର କାର୍ଯ୍ୟ କ’ଣ ? 👅

Answer: ଜିଭ ଆମକୁ ଖାଦ୍ୟର ସ୍ୱାଦ ବାରିବାରେ, ଖାଦ୍ୟକୁ ଲାଳ ସହ ମିଶାଇବାରେ ଏବଂ କଥା କହିବାରେ ସାହାଯ୍ୟ କରିଥାଏ ।

Question 8 (ଖ): ମଣିଷ ମାଢ଼ିରେ କେଉଁ ପ୍ରକାର ଦାନ୍ତ ରହିଛି ? 🦷

Answer: ମଣିଷ ମାଢ଼ିରେ ମୁଖ୍ୟତଃ 4 ପ୍ରକାରର ଦାନ୍ତ ରହିଛି, ସେଗୁଡିକ ହେଲା: କର୍ତ୍ତନ (Incisors), ଶ୍ୱାନ (Canines), ଚର୍ବଣ (Premolars) ଏବଂ ପେଷଣ (Molars) ଦାନ୍ତ ।

Question 8 (ଗ): ପିତ୍ତର କାର୍ଯ୍ୟ କ’ଣ ? 🧪

Answer: ଯକୃତରୁ କ୍ଷରିତ ପିତ୍ତ ରସ ସ୍ନେହସାର ଜାତୀୟ ଖାଦ୍ୟର ଅବଦ୍ରବୀକରଣ (Emulsification) କରି ତାହାକୁ ହଜମ କରିବାରେ ସାହାଯ୍ୟ କରିଥାଏ ।

Question 8 (ଘ): ବୃହଦନ୍ତ୍ରରେ କ’ଣ ଅବଶୋଷଣ ହୋଇଥାଏ ? 💧

Answer: ବୃହଦନ୍ତ୍ରରେ ମୁଖ୍ୟତଃ ଖାଦ୍ୟରୁ ବଳକା ଜଳ ଏବଂ କିଛି ଧାତବ ଲବଣ (Minerals) ଅବଶୋଷଣ ହୋଇଥାଏ ।

Question 8 (ଙ): ପାଚକ ରସରେ କେଉଁ ପ୍ରକାର ଏନ୍‌ଜାଇମ୍ ରହିଛି ? 🦠

Answer: ପାକସ୍ଥଳୀରୁ କ୍ଷରିତ ପାଚକ ରସ (Gastric juice) ରେ ମୁଖ୍ୟତଃ ‘ପେପସିନ୍’ (Pepsin) ନାମକ ଏନ୍‌ଜାଇମ୍ ରହିଥାଏ ଯାହା ପୁଷ୍ଟିସାର ହଜମ କରେ ।

Question 8 (ଚ): ଆଲୋକ ପ୍ରକ୍ରିୟାରେ କ’ଣ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୁଏ ? ☀️

Answer: ଆଲୋକ ପ୍ରକ୍ରିୟାରେ ଅମ୍ଳଜାନ ଗ୍ୟାସ୍ ($O_2$), ଏବଂ ରାସାୟନିକ ଶକ୍ତି ଭାବରେ ATP ଓ $NADPH$ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୋଇଥାଏ ।

Question 8 (ଛ): ଆଲୋକଶ୍ଳେଷଣ ଶକ୍ତି କ’ଣ ? ⚡

Answer: ଆଲୋକ ପ୍ରକ୍ରିୟାରେ ସୃଷ୍ଟି ହେଉଥିବା ଶକ୍ତି-ସମ୍ପନ୍ନ ଅଣୁ ATP ଏବଂ $NADPH$ କୁ ମିଳିତ ଭାବେ ଆଲୋକଶ୍ଳେଷଣ ଶକ୍ତି (Assimilatory power) କୁହାଯାଏ ।

9. ଗୋଟିଏ ଶବ୍ଦରେ ଉତ୍ତର ଦିଅ । (Answer in one word)

Question 9 (କ): ଅନ୍ଧକାର ପ୍ରକ୍ରିୟାରେ ଗୋଟିଏ ଗ୍ଲୁକୋଜ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରିବା ପାଇଁ କେତୋଟି $CO_2$ ର ଆବଶ୍ୟକତା ପଡ଼ିଥାଏ ? 🌿

Answer: 6 ଟି ।

Question 9 (ଖ): ଥାଇଲାକଏଡ୍ ଝିଲ୍ଲୀରେ ପ୍ରବାହିତ ହେଉଥିବା ଇଲେକ୍ଟ୍ରନ୍ ପରିଶେଷରେ କେଉଁଠାରେ ପହଞ୍ଚିଥାଏ ? ⚛️

Answer: $NADP^+$ ରେ (ଏହା ଇଲେକ୍ଟ୍ରନ୍ ଗ୍ରହଣ କରି $NADPH$ ରେ ପରିଣତ ହୁଏ) ।

Question 9 (ଗ): ଟାୟାଲିନ୍ ଏନ୍‌ଜାଇମ୍ କେଉଁଥିରେ ରହିଥାଏ ? 👄

Answer: ଲାଳ (Saliva) ରେ ।

Question 9 (ଘ): ଆମ ଶରୀରର କେଉଁଟି ଏକ ମିଶ୍ରିତ ଗ୍ରନ୍ଥି ଅଟେ ? 🫀

Answer: ଅଗ୍ନାଶୟ (Pancreas) ।

Here are the transcriptions of the final sections from the image along with their accurate answers, perfectly formatted for your guide book! 📖✨

10. ଶୂନ୍ୟସ୍ଥାନ ପୂରଣ କର। (Fill in the blanks)

Question 10 (କ): ପାକସ୍ଥଳୀର ଉପର ଅଂଶକୁ କାର୍ଡିଆକ୍ ଷ୍ଟୋମାକ୍ ଓ ତଳ ଅଂଶକୁ _______ କୁହାଯାଏ । 🫀

Answer: ପାଇଲୋରିକ୍ ଷ୍ଟୋମାକ୍ (Pyloric stomach)

Question 10 (ଖ): ମଲାଙ୍ଗ, ନିର୍ମୂଳୀ ଆଦି _______ ଉଦ୍ଭିଦ ଅଟନ୍ତି । 🌿

Answer: ପରଜୀବୀ (Parasitic)

Question 10 (ଗ): ଲାଳରେ _______ ନାମକ ଏନ୍‌ଜାଇମ୍ ଥାଏ । 💧

Answer: ଟାୟାଲିନ୍ (Ptyalin)

Question 10 (ଘ): ଖାଦ୍ୟ ଓ ପବନକୁ ଯେ ଯାହା ବାଟରେ ଚାଳନ କରିବା ପାଇଁ ଗ୍ରସନୀରେ ରହିଛି _______ । 🌬️

Answer: ଅଧିଜିହ୍ୱା (Epiglottis)

Question 10 (ଙ): ପିତ୍ତ ସ୍ନେହସାର ଜାତୀୟ ଖାଦ୍ୟର _______ କରାଇଥାଏ । 🧪

Answer: ଅବଦ୍ରବୀକରଣ (Emulsification)

Question 10 (ଚ): ଜଳର ଆଲୋକ ବିଶ୍ଳେଷଣ ଥାଇଲାକଏଡର _______ ରେ ହୁଏ । ☀️

Answer: ଲ୍ୟୁମେନ୍ (Lumen)
WithTeachers

11. ବାକ୍ୟରେ ଚିହ୍ନିତ ରେଖାଙ୍କିତ ଶବ୍ଦ / ଶବ୍ଦପୁଞ୍ଜକୁ ବଦଳାଇ ଠିକ୍ ବାକ୍ୟ ଲେଖ । (Correct the sentence by changing the underlined word)

(Note: The incorrect words from the image are highlighted in bold, and the corrected sentence is provided below each).

Question 11 (କ): ପିତ୍ତରେ ରହିଥିବା ଟାୟାଲିନ୍ ସ୍ନେହସାର ଜାତୀୟ ଖାଦ୍ୟର ଅବଦ୍ରବୀକରଣ କରାଏ । ❌

Answer: ପିତ୍ତରେ ରହିଥିବା ପିତ୍ତ ଲବଣ (Bile salts) ସ୍ନେହସାର ଜାତୀୟ ଖାଦ୍ୟର ଅବଦ୍ରବୀକରଣ କରାଏ । ✅

Question 11 (ଖ): ମଣିଷର ପ୍ରତି ମାଢ଼ିରେ 2 ଟି କର୍ତ୍ତନ ଦାନ୍ତ ରହିଛି । ❌

Answer: ମଣିଷର ପ୍ରତି ମାଢ଼ିରେ 4 ଟି କର୍ତ୍ତନ ଦାନ୍ତ ରହିଛି । ✅ (ମୋଟ 8 ଟି ଥାଏ, ତେଣୁ ଉପର ମାଢ଼ିରେ 4 ଟି ଓ ତଳ ମାଢ଼ିରେ 4 ଟି)

Question 11 (ଗ): ଯେଉଁ ପରଭୋଜୀ, ମୃତ, ଗଳିତ, ପଚାସଢ଼ା ଉଦ୍ଭିଦ ବା ପ୍ରାଣୀରୁ ଖାଦ୍ୟ ସଂଗ୍ରହ କରି ନିଜ ପୁଷ୍ଟିସାଧନ କରିଥାନ୍ତି ସେମାନଙ୍କୁ ପରଜୀବୀ କୁହାଯାଏ । ❌

Answer: ଯେଉଁ ପରଭୋଜୀ, ମୃତ, ଗଳିତ, ପଚାସଢ଼ା ଉଦ୍ଭିଦ ବା ପ୍ରାଣୀରୁ ଖାଦ୍ୟ ସଂଗ୍ରହ କରି ନିଜ ପୁଷ୍ଟିସାଧନ କରିଥାନ୍ତି ସେମାନଙ୍କୁ ମୃତୋପଜୀବୀ (Saprophytes) କୁହାଯାଏ । ✅

Question 11 (ଘ): ପ୍ଲାଜମୋଡିୟମ୍ ଏକ ବାହ୍ୟପରଜୀବୀ । ❌

Answer: ପ୍ଲାଜମୋଡିୟମ୍ ଏକ ଅନ୍ତଃପରଜୀବୀ (Endoparasite) । ✅
WithTeachers

12. ପ୍ରଥମ ଦୁଇଟି ଶବ୍ଦର ସମ୍ପର୍କକୁ ଦେଖି ତୃତୀୟ ସହ ସମ୍ପର୍କିତ ଶବ୍ଦଟି କ’ଣ ହେବ ଲେଖ । (Complete the Analogy)

(Guide Book Note: In these questions, you need to figure out the relationship between the first two words and apply that same logic to find the missing fourth word!)

Question 12 (କ): ଗ୍ଲୁକୋଜ୍ : ଶ୍ୱେତସାର : : ଏମିନୋ ଏସିଡ୍ : _______ ।

Answer: ପୁଷ୍ଟିସାର (Proteins) 🥩

• Reason: ଗ୍ଲୁକୋଜ୍ ମିଶି ଶ୍ୱେତସାର ତିଆରି ହୁଏ, ସେହିପରି ଅନେକ ଏମିନୋ ଏସିଡ୍ (Amino acids) ମିଶି ପୁଷ୍ଟିସାର ବା ପ୍ରୋଟିନ୍ ତିଆରି ହୋଇଥାଏ ।

Question 12 (ଖ): ପ୍ଲାଜମୋଡିୟମ୍ : ଅନ୍ତଃପରଜୀବୀ : : ଉକୁଣି : _______ ।

Answer: ବାହ୍ୟପରଜୀବୀ (Ectoparasite) 🐛

• Reason: ପ୍ଲାଜମୋଡିୟମ୍ ଶରୀର ଭିତରେ ରହୁଥିବାରୁ ଏହା ଅନ୍ତଃପରଜୀବୀ; କିନ୍ତୁ ଉକୁଣି ମୁଣ୍ଡରେ (ଶରୀର ବାହାରେ) ରହୁଥିବାରୁ ଏହା ଏକ ବାହ୍ୟପରଜୀବୀ ଅଟେ ।

Question 12 (ଗ): ଖାଦ୍ୟନଳୀର ଦ୍ଵାର : ଗଲେଟ୍ : : ଶ୍ଵାସନଳୀର ଦ୍ଵାର : _______ ।

Answer: ଗ୍ଲଟିସ୍ (Glottis) 🗣️

• Reason: ଗ୍ରସନୀରେ ଥିବା ଖାଦ୍ୟନଳୀର ଖୋଲା ଦ୍ୱାରକୁ ଗଲେଟ୍ କୁହାଯାଏ ଏବଂ ଶ୍ୱାସନଳୀର ଖୋଲା ଦ୍ୱାରକୁ ଗ୍ଲଟିସ୍ କୁହାଯାଏ ।

Question 12 (ଘ): ଗ୍ଲାଇକୋଲିସିସ୍ : କୋଷଜୀବକ : ସାଇଟ୍ରିକ୍ ଅମ୍ଳଚକ୍ର : _______ ।

Answer: ମାଇଟୋକଣ୍ଡ୍ରିଆ (Mitochondria) ⚡

• Reason: ଶ୍ୱସନ ପ୍ରକ୍ରିୟାର ପ୍ରଥମ ପର୍ଯ୍ୟାୟ (ଗ୍ଲାଇକୋଲିସିସ୍) କୋଷଜୀବକ (Cytoplasm) ରେ ଘଟୁଥିବା ବେଳେ, ଦ୍ୱିତୀୟ ପର୍ଯ୍ୟାୟ ବା ସାଇଟ୍ରିକ୍ ଅମ୍ଳଚକ୍ର (Citric acid cycle / Krebs cycle) ମାଇଟୋକଣ୍ଡ୍ରିଆ ଭିତରେ ଘଟିଥାଏ ।