🌟 www.WithTeachers.in 🌟

🌟 www.WithTeachers.in 🌟

🔴 ୧ ମାର୍କ ବିଶିଷ୍ଟ ଅତିରିକ୍ତ ପ୍ରଶ୍ନ (୩୦ ଗୋଟି) 🔴

(ତିନୋଟି ଭିନ୍ନ ପ୍ରକାରର ପ୍ରଶ୍ନ: ଶୂନ୍ୟସ୍ଥାନ ପୂରଣ, ଠିକ୍/ଭୁଲ୍, ଏବଂ ଏକ ପଦରେ ଉତ୍ତର)

ଶୂନ୍ୟସ୍ଥାନ ପୂରଣ କର (୧-୧୦):
❓.1 ଗ୍ରୀକ୍ ଭାଷାରେ 'ଆଟମ’ର ଅର୍ଥ ହେଉଛି __________ ।
❓.2 କାର୍ବନ ଓ ଅକ୍‌ସିଜେନ୍‌ର ବସ୍ତୁତ୍ଵର ଅନୁପାତ କାର୍ବନ ଡାଇଅକ୍‌ସାଇଡ୍‌ରେ ସର୍ବଦା __________ ଅଟେ ।
❓.3 ଗୋଟିଏ ହାଇଡ୍ରୋଜେନ ପରମାଣୁର ବ୍ୟାସାଦ୍ଧ ହେଉଛି ପ୍ରାୟ __________ ମିଟର ।
❓.4 IUPAC ର ପୂରା ନାମ ହେଉଛି __________ ।
🌟 www.WithTeachers.in 🌟
❓.5 ଆଇରନ (ଲୁହା)ର ଲାଟିନ ନାମ __________ ଅଟେ ।
❓.6 $C-12$ ପରମାଣୁର __________ ଭାଗ ବସ୍ତୁତ୍ଵକୁ ମାନକ ଏକକ ରୂପେ ବ୍ୟବହାର କରାଯାଏ ।
❓.7 ତିନୋଟି ଅକ୍‌ସିଜେନ ପରମାଣୁ ଏକତ୍ର ହୋଇ __________ ଅଣୁ ସୃଷ୍ଟି କରନ୍ତି ।
❓.8 ଯୁକ୍ତାତ୍ମକ ଆୟନକୁ __________ କୁହାଯାଏ ।
❓.9 ଏକାଧିକ ପରମାଣୁ ଏକତ୍ର ହୋଇ ଚାର୍ଜ ବହନ କରିଥିଲେ ସେଗୁଡ଼ିକୁ __________ ଆୟନ କୁହାଯାଏ ।
❓.10 ଏଭୋଗାଡ୍ରୋ ସ୍ଥିରାଙ୍କକୁ __________ ପ୍ରତୀକ ଦ୍ଵାରା ଚିହ୍ନିତ କରାଯାଏ ।

ଠିକ୍ ବା ଭୁଲ୍ ନିର୍ଣ୍ଣୟ କର (୧୧-୨୦):
❓.11 ବୈଜ୍ଞାନିକ ପ୍ରାଉଷ୍ଟ ବସ୍ତୁତ୍ଵ ସଂରକ୍ଷଣ ନିୟମ ପ୍ରତିପାଦନ କରିଥିଲେ ।
❓.12 ଜନ୍ ଡାଲ୍‌ଟନ୍ ପଦାର୍ଥର ଗଠନ ସମ୍ବନ୍ଧରେ ୧୮୦୮ ମସିହାରେ ତତ୍ତ୍ଵ ଉପସ୍ଥାପନ କରିଥିଲେ। ❓.13 ମୌଳିକର ପ୍ରତୀକରେ ପ୍ରଥମ ଅକ୍ଷରଟି ସବୁବେଳେ ଛୋଟ ଅକ୍ଷର ଲେଖାଯାଏ ।
❓.14 ସୋଡ଼ିୟମର ଲାଟିନ ନାମ କେଲିୟମ ଅଟେ ।
❓.15 ହିଲିୟମ ଅଣୁ ଏକ ପରମାଣୁ ବିଶିଷ୍ଟ ଅଟେ ।
🌟 www.WithTeachers.in 🌟
❓.16 ଚିନିର ଜଳୀୟ ଦ୍ରବଣ ବିଦ୍ୟୁତ୍ ସୁପରିବାହୀ ଅଟେ ।
❓.17 ମିଥେନ ($CH_{4}$) ଅଣୁରେ କାର୍ବନର ଯୋଜ୍ୟତା ଚାରି ଅଟେ ।
❓.18 ଫେରସ୍ ଅକ୍‌ସାଇଡ୍ ($FeO$) ରେ ଆଇରନର ଯୋଜ୍ୟତା ୩ ଅଟେ ।
❓.19 ଏକ ମୋଲ୍ ସୋଡ଼ିୟମ ପରମାଣୁର ବସ୍ତୁତ୍ଵ ୨୩ ଗ୍ରାମ ଅଟେ ।
❓.20 କୌଣସି ଏକ ରାସାୟନିକ ପ୍ରତିକ୍ରିୟାରେ ବସ୍ତୁତ୍ଵର ସୃଷ୍ଟି ହୁଏ ନାହିଁ କିମ୍ବା ବିନାଶ ହୁଏ ନାହିଁ ।

ଗୋଟିଏ ପଦରେ ଉତ୍ତର ଦିଅ (୨୧-୩୦):
❓.21 ମୌଳିକର ନାମର ଗୋଟିଏ କିମ୍ବା ଦୁଇଟି ଅକ୍ଷରକୁ ନେଇ କ’ଣ ଲେଖାଯାଏ ?
❓.22 ‘ଗୋଲ୍ଡ’ (Gold) ଶବ୍ଦର ଇଂରାଜୀ ଅର୍ଥ କ’ଣ ?
❓.23 କ୍ଲୋରିନ୍‌ର ପ୍ରତୀକ କ’ଣ ?
❓.24 ବିଯୁକ୍ତାତ୍ମକ ଆୟନକୁ କ’ଣ କୁହାଯାଏ ?
❓.25 ସୋଡ଼ିୟମ କ୍ଲୋରାଇଡ୍‌ର ସଙ୍କେତ କ’ଣ ?
❓.26 ଏମୋନିୟମ ଆୟନର ପ୍ରତୀକ କ’ଣ ?
❓.27 ଫସ୍‌ଫରସ୍ ର ପରମାଣୁକତା କେତେ ?
❓.28 କୌଣସି ମୌଳିକର ଏକାଧିକ ଯୋଜ୍ୟତାକୁ କ’ଣ କହନ୍ତି ?
❓.29 ପଦାର୍ଥର ଏକ ମୋଲ୍ ବସ୍ତୁତ୍ଵକୁ କ’ଣ କୁହାଯାଏ ?
❓.30 ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ଚାପ ଓ ତାପମାତ୍ରାରେ ନାଇଟ୍ରୋଜେନ ଓ ହାଇଡ୍ରୋଜେନ ମିଶି କେଉଁ ଗ୍ୟାସ ଉତ୍ପନ୍ନ କରନ୍ତି ?

✅୧ ମାର୍କ ପ୍ରଶ୍ନର ଉତ୍ତର:

1… ଅବିଭାଜ୍ୟ | 2. $3:8$ | 3. $10^{-10}$ | 4. International Union of Pure and Applied Chemistry | 5. ଫେରମ (Ferrum) | 6. $\frac{1}{12}$ | 7. ଓଜୋନ୍ ($O_{3}$) | 8. କ୍ୟାଟାୟନ | 9. ପଲିଆଟମିକ (polyatomic) | 10. $N_{A}$ | 11. ଭୁଲ୍ (ଲାଭଇସିଅର କରିଥିଲେ) | 12. ଠିକ୍ | 13. ଭୁଲ୍ (ବଡ଼ ଅକ୍ଷର ହୁଏ) | 14. ଭୁଲ୍ (ନେଟ୍ରିୟମ ଅଟେ) | 15. ଠିକ୍ | 16. ଭୁଲ୍ (ସୁପରିବାହୀ ନୁହେଁ) | 17. ଠିକ୍ | 18. ଭୁଲ୍ (ଯୋଜ୍ୟତା ୨ ଅଟେ) | 19. ଠିକ୍ | 20. ଠିକ୍ | 21. ପ୍ରତୀକ | 22. ଉଜ୍ଜ୍ବଳ ହଳଦିଆ | 23. $Cl$ | 24. ଆନାୟନ | 25. $NaCl$ | 26. $NH_{4}^{+}$ | 27. ଚାରି | 28. ଚଳଯୋଜ୍ୟତା | 29. ମୋଲାର ବସ୍ତୁତ୍ଵ | 30. ଏମୋନିଆ

🌟 www.WithTeachers.in 🌟

🔴 ୨ ମାର୍କ ବିଶିଷ୍ଟ ଅତିରିକ୍ତ ପ୍ରଶ୍ନ (୨୫ ଗୋଟି) 🔴

(ଉତ୍ତରଗୁଡ଼ିକ ଶେଷରେ ପ୍ରଦାନ କରାଯାଇଛି)

❓.31 ମହର୍ଷି କଣାଦ ପରମାଣୁ ସମ୍ପର୍କରେ କି ପରିକଳ୍ପନା କରିଥିଲେ ?
❓.32 ବସ୍ତୁତ୍ଵ ସଂରକ୍ଷଣ ନିୟମ କ’ଣ ?
❓.33 ସ୍ଥିରାନୁପାତ ନିୟମକୁ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟାନୁପାତ ନିୟମ କାହିଁକି କୁହାଯାଏ ?
❓.34 ଡାଲଟନଙ୍କ ପରମାଣୁ ତତ୍ତ୍ଵ ଅନୁଯାୟୀ ପରମାଣୁ କ’ଣ ?
❓.35 ପରମାଣୁକୁ ଖାଲି ଆଖିରେ କାହିଁକି ଦେଖିହୁଏ ନାହିଁ ?
❓.36 IUPAC ର କାର୍ଯ୍ୟ କ’ଣ ?
❓.37 ପୋଟାସିୟମ ଏବଂ ସୋଡ଼ିୟମର ଲାଟିନ ନାମ କ’ଣ ?
❓.38 ପାରମାଣବିକ ବସ୍ତୁତ୍ଵର ମାନକ ଏକକ ହିସାବରେ କାହାକୁ ଗ୍ରହଣ କରାଯାଇଛି ?
❓.39 ‘u’ (unified mass) କାହାକୁ ସୂଚାଏ ?
❓.40 ଅଣୁ (Molecule) ର ସଂଜ୍ଞା ଲେଖ ।
❓.41 ଦୁଇପରମାଣୁ ବିଶିଷ୍ଟ ଅଣୁ କହିଲେ କ’ଣ ବୁଝ ?
🌟 www.WithTeachers.in 🌟
❓.42 ପରମାଣୁକତା (atomicity) କ’ଣ ?
❓.43 ଯୌଗିକର ଅଣୁ କିପରି ଗଠିତ ହୁଏ ?
❓.44 କ୍ୟାଟାୟନ ଏବଂ ଆନାୟନ ମଧ୍ୟରେ ପାର୍ଥକ୍ୟ କ’ଣ ?
❓.45 ପଲିଆଟମିକ ଆୟନର ଦୁଇଟି ଉଦାହରଣ ଦିଅ ।
❓.46 ଖାଇବା ଲୁଣର ଜଳୀୟ ଦ୍ରବଣ କାହିଁକି ବିଦ୍ୟୁତ୍ ସୁପରିବାହୀ ?
❓.47 ଚିନିର ଜଳୀୟ ଦ୍ରବଣ ବିଦ୍ୟୁତ୍ ସୁପରିବାହୀ ନୁହେଁ କାହିଁକି ?
❓.48 ଯୋଜ୍ୟତା କିପରି ନିର୍ଣ୍ଣୟ କରାଯାଏ ?
❓.49 ଚଳଯୋଜ୍ୟତା (variable valency) ର ଏକ ଉଦାହରଣ ଦିଅ ।
❓.50 ଦ୍ବିଅଙ୍ଗୀ ଯୌଗିକ (Binary compound) କାହାକୁ କହନ୍ତି ?
❓.51 ମ୍ୟାଗ୍ନେସିୟମ ଅକ୍‌ସାଇଡ୍‌ର ସଙ୍କେତ $Mg_{2}O_{2}$ ନଲେଖି $MgO$ କାହିଁକି ଲେଖାଯାଏ ?
❓.52 ଆଣବିକ ବସ୍ତୁତ୍ଵ କିପରି ହିସାବ କରାଯାଏ ?
❓.53 ମୋଲାର ବସ୍ତୁତ୍ଵ କହିଲେ କ’ଣ ବୁଝାଯାଏ ?
❓.54 ଏଭୋଗାଡ୍ରୋ ସ୍ଥିରାଙ୍କର ମୂଲ୍ୟ କେତେ ଏବଂ ଏହା କାହାକୁ ସୂଚାଏ ?
❓.55 ୧୮ ଗ୍ରାମ ଜଳରେ କେତୋଟି ଜଳଅଣୁ ଥାଏ ?

✅୨ ମାର୍କ ପ୍ରଶ୍ନର ଉତ୍ତର: 31. ପଦାର୍ଥକୁ ବିଭାଜନ କରି କରି ଗଲେ ଆମେ କ୍ଷୁଦ୍ରରୁ କ୍ଷୁଦ୍ର କଣିକା ପାଇବା, ଯାହାକୁ ଆଉ ବିଭାଜନ କରିବା ସମ୍ଭବ ହେବ ନାହିଁ, ଏହି କ୍ଷୁଦ୍ରତମ କଣିକାକୁ ସେ ପରମାଣୁ କହିଥିଲେ । 32. ଏକ ରାସାୟନିକ ପ୍ରତିକ୍ରିୟାରେ ବସ୍ତୁତ୍ଵର ସୃଷ୍ଟି ନାହିଁ କିମ୍ବା ବିନାଶ ନାହିଁ, ଏହାକୁ ବସ୍ତୁତ୍ଵ ସଂରକ୍ଷଣ ନିୟମ କୁହାଯାଏ । 33. ଏକ ରାସାୟନିକ ଯୌଗିକରେ ମୌଳିକଗୁଡ଼ିକ ସର୍ବଦା ଏକ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ବସ୍ତୁତ୍ବ ଅନୁପାତରେ ରହିଥାଏ, ତେଣୁ ଏହାକୁ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟାନୁପାତ ନିୟମ ମଧ୍ୟ କୁହାଯାଏ । 34. ପଦାର୍ଥ ଅନେକଗୁଡ଼ିଏ ଅତି କ୍ଷୁଦ୍ର କଣିକାଦ୍ୱାରା ଗଠିତ, ସେହି ଅବିଭାଜ୍ୟ କଣିକାକୁ ପରମାଣୁ କୁହାଯାଏ । 35. ଗୋଟିଏ ହାଇଡ୍ରୋଜେନ ପରମାଣୁର ବ୍ୟାସାଦ୍ଧ ପ୍ରାୟ $10^{-10}$ ମିଟର, ଯାହା ଏକ ସେଣ୍ଟିମିଟରର ଦଶକୋଟି ଭାଗରୁ ଗୋଟିଏ ଭାଗ, ତେଣୁ ଏହାକୁ ଆଖିରେ ଦେଖିହୁଏ ନାହିଁ । 36. ଆଇୟୁପିଏସି (IUPAC) ମୌଳିକଗୁଡ଼ିକର ନାମ ଓ ପ୍ରତୀକକୁ ଆନ୍ତର୍ଜାତିକ ସ୍ତରରେ ଅନୁମୋଦନ କରିଥାଏ । 37. ପୋଟାସିୟମର ଲାଟିନ ନାମ କେଲିୟମ ଏବଂ ସୋଡ଼ିୟମର ଲାଟିନ ନାମ ନେଟ୍ରିୟମ ଅଟେ । 38. ୧୯୬୧ ମସିହାରୁ କାର୍ବନ-$12$ ($C-12$) ସମାବୟବର $\frac{1}{12}$ ଭାଗ ଅଂଶକୁ ମାନକ ଏକକ ରୂପେ ବ୍ୟବହାର କରାଯାଉଛି । 39. ‘u’ ର ଅର୍ଥ ‘unified mass’, ଯାହା ପାରମାଣବିକ ବସ୍ତୁତ୍ଵ ଏକକକୁ ସୂଚାଏ । 40. ଅଣୁ ହେଉଛି, ଏକ ମୌଳିକ କିମ୍ବା ଯୌଗିକର କ୍ଷୁଦ୍ରତମ କଣିକା ଯାହା ସ୍ଵାଧୀନ ଭାବରେ ରହିପାରେ ଏବଂ ତାହାର ସମସ୍ତ ଧର୍ମ ପ୍ରଦର୍ଶନ କରେ । 41. ଯେଉଁ ଅଣୁ ଦୁଇଟି ପରମାଣୁକୁ ନେଇ ଗଠିତ ହୋଇଥାଏ, ତାହାକୁ ଦୁଇପରମାଣୁ ବିଶିଷ୍ଟ ଅଣୁ କୁହାଯାଏ, ଯଥା: $H_{2}$ । 42. ଅଣୁରେ ଥିବା ପରମାଣୁର ସଂଖ୍ୟାକୁ ସେହି ଅଣୁର ପରମାଣୁକତା କୁହାଯାଏ । 43. ବିଭିନ୍ନ ମୌଳିକର ପରମାଣୁଗୁଡ଼ିକ ଏକ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ଅନୁପାତରେ ଏକତ୍ର ମିଳିତ ହୋଇ ରାସାୟନିକ ବନ୍ଧ ଦ୍ଵାରା ଯୌଗିକର ଅଣୁ ଗଠନ କରନ୍ତି । 44. ଯୁକ୍ତାତ୍ମକ ଆୟନକୁ କ୍ୟାଟାୟନ କୁହାଯାଏ ଏବଂ ବିଯୁକ୍ତାତ୍ମକ ଆୟନକୁ ଆନାୟନ କୁହାଯାଏ । 45. ପଲିଆଟମିକ ଆୟନର ଉଦାହରଣ ହେଉଛି ଏମୋନିୟମ୍ ($NH_{4}^{+}$) ଏବଂ ସଲ୍‌ଫେଟ୍ ($SO_{4}^{2-}$) । 46. ଖାଇବା ଲୁଣର ଜଳୀୟ ଦ୍ରବଣରେ ଯୁକ୍ତାତ୍ମକ $Na^{+}$ ଆୟନ ଓ ବିଯୁକ୍ତାତ୍ମକ $Cl^{-}$ ଆୟନ ରହିଥିବାରୁ ଏହା ବିଦ୍ୟୁତ୍ ସୁପରିବାହୀ ଅଟେ । 47. ଚିନିର ଜଳୀୟ ଦ୍ରବଣରେ ଚିନି ଅଣୁର ବିଯୋଜନ ହୁଏ ନାହିଁ ଏବଂ ଆୟନ ସୃଷ୍ଟି ହୁଏ ନାହିଁ, ତେଣୁ ଏହା ବିଦ୍ୟୁତ୍ ସୁପରିବାହୀ ନୁହେଁ । 48. ହାଇଡ୍ରୋଜେନର ଯୋଜ୍ୟତାକୁ ଏକ ଧରି କିମ୍ବା ପରମାଣୁର ଇଲେକ୍‌ଟ୍ରନ ସଂରଚନାକୁ ଭିତ୍ତିକରି ମୌଳିକର ଯୋଜ୍ୟତା ନିର୍ଣ୍ଣୟ କରାଯାଏ । 49. ଆଇରନର ଏକାଧିକ ଯୋଜ୍ୟତା ଥାଏ; ଫେରସ୍ ଅକ୍‌ସାଇଡ୍ ରେ ଯୋଜ୍ୟତା ୨ ଏବଂ ଫେରିକ ଅକ୍‌ସାଇଡ୍ ରେ ୩ ଅଟେ, ଏହା ଚଳଯୋଜ୍ୟତା । 50. ଦୁଇଟି ପୃଥକ୍ ମୌଳିକରୁ ଗଠିତ ହୋଇଥିବା ଯୌଗିକକୁ ଦ୍ବିଅଙ୍ଗୀ ଯୌଗିକ (Binary compound) କୁହାଯାଏ । 51. ଉଭୟ ମ୍ୟାଗ୍ନେସିୟମ ଏବଂ ଅକ୍ସିଜେନର ଯୋଜ୍ୟତା ୨ ଥିବାରୁ, ସେଗୁଡ଼ିକ ସମତୁଲ ହୋଇ ସରଳ ଅନୁପାତରେ $MgO$ ଲେଖାଯାଏ । 52. ଗୋଟିଏ ଅଣୁରେ ଥିବା ସମସ୍ତ ପରମାଣୁର ପାରମାଣବିକ ବସ୍ତୁତ୍ଵର ଯୋଗଫଳ ନିର୍ଣ୍ଣୟ କରି ଆଣବିକ ବସ୍ତୁତ୍ଵ ହିସାବ କରାଯାଏ । 53. ଏକ ମୋଲ୍ ପଦାର୍ଥର ବସ୍ତୁତ୍ଵକୁ “ମୋଲାର ବସ୍ତୁତ୍ଵ” କୁହାଯାଏ, ଯାହା ଗ୍ରାମରେ ପ୍ରକାଶ କରାଯାଏ । 54. ଏହାର ମୂଲ୍ୟ $6.02 \times 10^{23}$ ଏବଂ ଏହା ଏକ ମୋଲ୍‌ରେ ଥିବା ଅଣୁ, ପରମାଣୁ ବା ଆୟନ ସଂଖ୍ୟାକୁ ସୂଚାଏ । 55. ଜଳର ଗ୍ରାମ-ଆଣବିକ ବସ୍ତୁତ୍ଵ ୧୮ ଗ୍ରାମ, ତେଣୁ ଏଥିରେ ଏକ ମୋଲ୍ ଅର୍ଥାତ୍ $6.02 \times 10^{23}$ ସଂଖ୍ୟକ ଜଳଅଣୁ ଥାଏ ।

🌟 www.WithTeachers.in 🌟

🔴 ୩ ମାର୍କ ବିଶିଷ୍ଟ ଅତିରିକ୍ତ ପ୍ରଶ୍ନ (୨୦ ଗୋଟି, ଉତ୍ତର ସହିତ) 🔴

❓.56 ଡିମୋକ୍ରିଟସ୍ ପଦାର୍ଥର ଗଠନ ସମ୍ପର୍କରେ କି ମତ ଦେଇଥିଲେ ?
✅ଉତ୍ତର: ଗ୍ରୀକ୍ ଦାର୍ଶନିକ ଡିମୋକ୍ରିଟସ୍ ପ୍ରସ୍ତାବ ଦେଲେ ଯେ, ପଦାର୍ଥଗୁଡ଼ିକ କ୍ଷୁଦ୍ର ଏବଂ ଅବିଭାଜ୍ୟ କଣିକାଗୁଡ଼ିକୁ ନେଇ ଗଠିତ ହୋଇଥାଏ । ସେ ଏହି କ୍ଷୁଦ୍ର କଣିକାକୁ ‘ଆଟମ’ ବୋଲି କହିଥିଲେ । ଗ୍ରୀକ୍ ଭାଷାରେ ଆଟମର ଅର୍ଥ ‘ଅବିଭାଜ୍ୟ’ ।

❓.57 ବସ୍ତୁତ୍ଵ ସଂରକ୍ଷଣ ନିୟମ ପ୍ରମାଣ କରିବା ପାଇଁ ବେରିୟମ କ୍ଲୋରାଇଡ୍ ଏବଂ ସୋଡ଼ିୟମ ସଲ୍‌ଫେଟ୍ ପରୀକ୍ଷା ସଂକ୍ଷେପରେ ବର୍ଣ୍ଣନା କର ।
✅ଉତ୍ତର: ଏକ କୋନିକାଲ ଫ୍ଲାସ୍କରେ ସୋଡ଼ିୟମ ସଲ୍‌ଫେଟ୍ ଦ୍ରବଣ ଏବଂ ଏକ ଜ୍ଵଳନ ନଳୀରେ ବେରିୟମ କ୍ଲୋରାଇଡ୍ ଦ୍ରବଣ ରଖି ଓଜନ ନିଆଯାଏ । ଫ୍ଲାସ୍କକୁ ହଲାଇ ଦ୍ରବଣଗୁଡ଼ିକୁ ମିଶାଇଲେ ରାସାୟନିକ ପ୍ରତିକ୍ରିୟା ଘଟି ବେରିୟମ ସଲ୍‌ଫେଟ୍ ଅବକ୍ଷେପ ସୃଷ୍ଟି ହୁଏ । ପରେ ଓଜନ କଲେ ତାହା ପୂର୍ବ ଓଜନ ସହ ସମାନ ହୁଏ, ଯାହା ବସ୍ତୁତ୍ଵ ସଂରକ୍ଷଣ ପ୍ରମାଣ କରେ ।

❓.58 ଜଳର ଉଦାହରଣ ଦେଇ ସ୍ଥିରାନୁପାତ ନିୟମ ବୁଝାଅ ।
✅ଉତ୍ତର: ଜଳ ($H_{2}O$) ବିଜ୍ଞାନାଗାରରେ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରାଯାଉ କିମ୍ବା ନଈ, ପୋଖରୀରୁ ସଂଗ୍ରହ କରାଯାଉ, ସେଥିରେ ସର୍ବଦା ହାଇଡ୍ରୋଜେନ ଓ ଅକ୍‌ସିଜେନ ୧:୮ ବସ୍ତୁତ୍ବ ଅନୁପାତରେ ସଂଯୁକ୍ତ ଥାଆନ୍ତି । ୯ ଗ୍ରାମ ଜଳକୁ ବିଘଟନ କଲେ ସର୍ବଦା ୧ ଗ୍ରାମ ହାଇଡ୍ରୋଜେନ ଏବଂ ୮ ଗ୍ରାମ୍ ଅକ୍‌ସିଜେନ୍ ମିଳେ । ଏହା ସ୍ଥିରାନୁପାତ ନିୟମକୁ ଦର୍ଶାଏ ।

❓.59 କାର୍ବନ ଡାଇଅକ୍‌ସାଇଡ୍ ରେ ବସ୍ତୁତ୍ଵ ଅନୁପାତ କିପରି ସ୍ଥିର ରହେ ?
✅ଉତ୍ତର: କାର୍ବନ ଡାଇଅକ୍‌ସାଇଡ୍‌କୁ ଯେ କୌଣସି ପ୍ରଣାଳୀରେ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରାଯାଉ କିମ୍ବା ଯେ କୌଣସି ଉତ୍ସରୁ ସଂଗ୍ରହ କରାଯାଉ, ଏଥିରେ କାର୍ବନ ଓ ଅକ୍‌ସିଜେନ୍‌ର ବସ୍ତୁତ୍ଵ ଅନୁପାତ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ରହେ । ଏହି ବସ୍ତୁତ୍ଵର ଅନୁପାତ ସର୍ବଦା ୩:୮ ହୋଇଥାଏ । ଏହା ରାସାୟନିକ ସଂଯୋଗର ସ୍ଥିରାନୁପାତ ନିୟମକୁ ସମର୍ଥନ କରେ ।

❓.60 ଡାଲ୍‌ଟନଙ୍କ ପରମାଣୁ ତତ୍ତ୍ଵ ଅନୁଯାୟୀ ବିଭିନ୍ନ ମୌଳିକର ପରମାଣୁ ମଧ୍ୟରେ ପାର୍ଥକ୍ୟ କ’ଣ ? ✅ଉତ୍ତର: ବିଭିନ୍ନ ମୌଳିକର ପରମାଣୁଗୁଡ଼ିକର ବସ୍ତୁତ୍ଵ ଓ ରାସାୟନିକ ଧର୍ମ ଭିନ୍ନ ହୋଇଥାଏ । ଛୋଟ ପୂର୍ଣ୍ଣ ସଂଖ୍ୟା ଅନୁପାତରେ ବିଭିନ୍ନ ମୌଳିକର ପରମାଣୁଗୁଡ଼ିକ ସଂଯୁକ୍ତ ହୋଇ ଯୌଗିକ ସୃଷ୍ଟି ହୋଇଥାଏ । କୌଣସି ଏକ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ମୌଳିକର ସମସ୍ତ ପରମାଣୁର ବସ୍ତୁତ୍ଵ ସମାନ ଥାଏ ।

❓.61 ମୌଳିକର ପ୍ରତୀକ ଲେଖିବାରେ IUPAC ର ନିୟମଗୁଡ଼ିକ କ’ଣ ?
✅ଉତ୍ତର: ପ୍ରତୀକ ମୌଳିକର ଇଂରାଜୀ ନାମର ପ୍ରଥମ ଅକ୍ଷର କିମ୍ବା ପ୍ରଥମ ଦୁଇଟି ଅକ୍ଷର ନେଇ ଗଠିତ । ପ୍ରତୀକର ପ୍ରଥମ ଅକ୍ଷରଟି ସବୁବେଳେ ଇଂରାଜୀର ବଡ଼ ଅକ୍ଷର (capital letter) ଲେଖାଯାଏ । ଦ୍ଵିତୀୟଟି ଛୋଟ ଅକ୍ଷର (small letter) ଲେଖାଯାଏ, ଉଦାହରଣ ସ୍ଵରୂପ କ୍ଲୋରିନ୍ ପାଇଁ $Cl$ ।

❓.62 ଲାଟିନ ନାମରୁ ଆସିଥିବା ତିନୋଟି ମୌଳିକର ପ୍ରତୀକ ସହ ଉଦାହରଣ ଦିଅ ।
✅ଉତ୍ତର: ଆଇରନ (ଲୁହା)ର ଲାଟିନ ନାମ ଫେରମ (Ferrum) ରୁ ପ୍ରତୀକ $Fe$ ଆସିଛି । ସୋଡ଼ିୟମର ଲାଟିନ ନାମ ନେଟ୍ରିୟମ (Natrium) ରୁ $Na$ ପ୍ରତୀକ ଆସିଛି । ପୋଟାସିୟମର ଲାଟିନ ନାମ କେଲିୟମ (Kalium) ରୁ $K$ ପ୍ରତୀକ ଆସିଛି ।
🌟 www.WithTeachers.in 🌟
❓.63 ପାରମାଣବିକ ବସ୍ତୁତ୍ଵ ମାନକ ଏକକ ଭାବରେ ଅକ୍ସିଜେନକୁ କାହିଁକି ବ୍ୟବହାର କରାଯାଉଥିଲା ?
✅ଉତ୍ତର: ଅନେକ ମୌଳିକ ସହିତ ଅକ୍‌ସିଜେନ ରାସାୟନିକ ପ୍ରତିକ୍ରିୟା କରେ ଏବଂ ଯୌଗିକ ସୃଷ୍ଟି କରିପାରେ । ଅଧିକାଂଶ ମୌଳିକର ପାରମାଣବିକ ବସ୍ତୁତ୍ଵ ଏହି ମାନକ ଏକକ ନେବା ଦ୍ଵାରା ପୂର୍ଣ୍ଣ ସଂଖ୍ୟା ହୋଇଥାଏ । ଏହି କାରଣରୁ ପ୍ରଥମେ ଅକ୍ସିଜେନର $\frac{1}{16}$ ଭାଗକୁ ମାନକ ଏକକ ରୂପେ ନିଆଯାଇଥିଲା ।

❓.64 ପରମାଣୁ ଓ ଅଣୁ ମଧ୍ୟରେ ମୁଖ୍ୟ ପାର୍ଥକ୍ୟ କ’ଣ ?
✅ଉତ୍ତର: ପରମାଣୁ ହେଉଛି ମୌଳିକର କ୍ଷୁଦ୍ରତମ କଣିକା ଯାହା ରାସାୟନିକ ପ୍ରତିକ୍ରିୟାରେ ଭାଗନିଏ, କିନ୍ତୁ ଏହାର ସ୍ଵାଧୀନ ସତ୍ତା ନଥାଇପାରେ । ଅଣୁ ହେଉଛି ଏକ ମୌଳିକ କିମ୍ବା ଯୌଗିକର କ୍ଷୁଦ୍ରତମ କଣିକା ଯାହା ସ୍ଵାଧୀନ ଭାବରେ ରହିବାକୁ ସମର୍ଥ । ଅଣୁ ଏକ ବା ଏକାଧିକ ପରମାଣୁକୁ ନେଇ ଗଠିତ ହୋଇଥାଏ ।

❓.65 ଅଧାତୁ ମୌଳିକର ଅଣୁ କିପରି ଗଠିତ ହୁଏ ? ଉଦାହରଣ ଦିଅ ।
✅ଉତ୍ତର: ଅଧିକାଂଶ ଅଧାତୁ ମୌଳିକର ଅଣୁ ଏକାଧିକ ସମଜାତୀୟ ପରମାଣୁକୁ ନେଇ ଗଠିତ ହୋଇଥାଏ । ଉଦାହରଣ ସ୍ଵରୂପ, ଗୋଟିଏ ହାଇଡ୍ରୋଜେନ ଅଣୁ ($H_{2}$) ଦୁଇଟି ହାଇଡ୍ରୋଜେନ ପରମାଣୁକୁ ନେଇ ଗଠିତ । ତିନୋଟି ଅକ୍‌ସିଜେନ ପରମାଣୁ ଏକତ୍ର ହୋଇ ଓଜୋନ୍ ($O_{3}$) ଅଣୁ ସୃଷ୍ଟି କରନ୍ତି ।

❓.66 ପଲିଆଟମିକ ଆୟନ (Polyatomic ion) କ’ଣ ? ଦୁଇଟି ଉଦାହରଣ ସହ ସଙ୍କେତ ଲେଖ ।
✅ଉତ୍ତର: ଏକାଧିକ ପରମାଣୁ ଏକତ୍ର ହୋଇ ଯୁକ୍ତ ବା ବିଯୁକ୍ତ ଚାର୍ଜ ବହନ କରିଥିଲେ ସେଗୁଡ଼ିକୁ ପଲିଆଟମିକ ଆୟନ କୁହାଯାଏ । ଉଦାହରଣ: ଏମୋନିୟମ୍ ଆୟନ ଏବଂ ଏହାର ସଙ୍କେତ ହେଉଛି $NH_{4}^{+}$ । ଅନ୍ୟ ଏକ ଉଦାହରଣ: ସଲ୍‌ଫେଟ୍ ଆୟନ ଯାହାର ସଙ୍କେତ $SO_{4}^{2-}$ ।

❓.67 ବିଦ୍ୟୁତ ସୁପରିବାହୀ ଦ୍ରବଣରେ ଆୟନର ଭୂମିକା କ’ଣ ?

✅ଉତ୍ତର: ଜଳୀୟ ଦ୍ରବଣରେ ଆୟନ ସୃଷ୍ଟି ହେଲେ ଦ୍ରବଣଟି ବିଦ୍ୟୁତ୍ ସୁପରିବାହୀ ହୋଇଥାଏ । ଖାଇବା ଲୁଣର ଜଳୀୟ ଦ୍ରବଣରେ ଯୁକ୍ତାତ୍ମକ $Na^{+}$ ଆୟନ ଓ ବିଯୁକ୍ତାତ୍ମକ $Cl^{-}$ ଆୟନ ରହିଥିବାରୁ ଏହା ବିଦ୍ୟୁତ୍ ପରିବହନ କରେ । ଚିନି ଦ୍ରବଣରେ ଆୟନ ସୃଷ୍ଟି ହୁଏନାହିଁ, ତେଣୁ ତାହା କୁପରିବାହୀ ।

❓.68 ଏଲୁମିନିୟମ କ୍ଲୋରାଇଡ୍ ($AlCl_{3}$) ରେ ଏଲୁମିନିୟମର ଯୋଜ୍ୟତା କିପରି ନିର୍ଣ୍ଣୟ କରାଯାଏ ?
✅ଉତ୍ତର: ମୌଳିକର ସଂଯୋଜନ କ୍ଷମତାକୁ ଏହାର ଯୋଜ୍ୟତା କୁହାଯାଏ । ଏଲୁମିନିୟମ କ୍ଲୋରାଇଡ୍ ଯୌଗିକର ଅଣୁରେ ଗୋଟିଏ ଏଲୁମିନିୟମ ପରମାଣୁ ତିନୋଟି କ୍ଲୋରିନ ପରମାଣୁ ସହ ସଂଯୁକ୍ତ ହୋଇଛି । କ୍ଲୋରିନ୍‌ର ଯୋଜ୍ୟତା ଏକ ହୋଇଥିବାରୁ, ଏଲୁମିନିୟମର ଯୋଜ୍ୟତା ୩ ଅଟେ ।

❓.69 ସୋଡ଼ିୟମ ସଲ୍‌ଫେଟ୍ ର ରାସାୟନିକ ସଙ୍କେତ କିପରି ଲେଖାଯାଏ ?
✅ଉତ୍ତର: ପ୍ରଥମେ ସୋଡ଼ିୟମ ($Na$) ଏବଂ ସଲ୍‌ଫେଟ୍ ($SO_{4}$) ର ପ୍ରତୀକ ଲେଖାଯାଏ । $Na$ ର ଚାର୍ଜ $1+$ ଏବଂ $SO_{4}$ ର ଚାର୍ଜ $2-$ ଅଟେ । ଯୋଜ୍ୟତା ସଂଖ୍ୟା ଦୁଇଟିର ସ୍ଥାନ ଅଦଳବଦଳ (cross over) କରି ସଙ୍କେତ $Na_{2}SO_{4}$ ଲେଖାଯାଏ ।

❓.70 କ୍ୟାଲସିୟମ କାର୍ବୋନେଟ୍ ($CaCO_{3}$) ର ଆଣବିକ ବସ୍ତୁତ୍ଵ ହିସାବ କର ।
✅ଉତ୍ତର: ମୌଳିକଗୁଡ଼ିକର ପାରମାଣବିକ ବସ୍ତୁତ୍ଵ: $Ca = 40u$, $C = 12u$, $O = 16u$ । $CaCO_{3}$ ର ଆଣବିକ ବସ୍ତୁତ୍ଵ ହେବ କ୍ୟାଲସିୟମ, କାର୍ବନ ଓ ଅକ୍ସିଜେନର ବସ୍ତୁତ୍ଵର ଯୋଗଫଳ । ତେଣୁ ଏହା $40u + 12u + (3 \times 16u) = 100u$ ଅଟେ ।

❓.71 ମୋଲାର ବସ୍ତୁତ୍ଵ କ’ଣ ଏବଂ ନାଇଟ୍ରୋଜେନର ମୋଲାର ବସ୍ତୁତ୍ଵ କେତେ ?
✅ଉତ୍ତର: ଏକ ମୋଲ୍ ପଦାର୍ଥର ବସ୍ତୁତ୍ଵକୁ ମୋଲାର ବସ୍ତୁତ୍ଵ (Molar Mass) କୁହାଯାଏ, ଏବଂ ପରମାଣୁର ମୋଲାର ବସ୍ତୁତ୍ଵକୁ ଗ୍ରାମ-ପରମାଣୁ-ବସ୍ତୁତ୍ଵ ମଧ୍ୟ କୁହାଯାଏ । ନାଇଟ୍ରୋଜେନର ପାରମାଣବିକ ବସ୍ତୁତ୍ଵ ୧୪u ଅଟେ । ତେଣୁ ଏକ ମୋଲ୍ ନାଇଟ୍ରୋଜେନ ପରମାଣୁର ବସ୍ତୁତ୍ଵ (ମୋଲାର ବସ୍ତୁତ୍ଵ) ୧୪ ଗ୍ରାମ ଅଟେ ।

❓.72 ୧୮ ଗ୍ରାମ ଜଳର ମହତ୍ତ୍ଵ କ’ଣ ଅଟେ ?
✅ଉତ୍ତର: ଜଳର ଆଣବିକ ବସ୍ତୁତ୍ଵ ୧୮u ଅଟେ, ତେଣୁ ଜଳର ଗ୍ରାମ-ଆଣବିକ ବସ୍ତୁତ୍ଵ ୧୮ ଗ୍ରାମ । ୧୮ ଗ୍ରାମ ଜଳରେ ଏକ ମୋଲ୍ ଜଳଅଣୁ ରହିଥାଏ । ଅର୍ଥାତ୍ ଏଥିରେ $6.02 \times 10^{23}$ ସଂଖ୍ୟକ ଜଳଅଣୁ ରହିଛି ।

❓.73 $N_{2} + 3H_{2} \rightarrow 2NH_{3}$ ସମୀକରଣରୁ କି ସୂଚନା ମିଳେ ?
✅ଉତ୍ତର: ଏହି ସମୀକରଣରୁ ଜଣାଯାଏ ଯେ ୧ ମୋଲ୍ ନାଇଟ୍ରୋଜେନ ୩ ମୋଲ୍ ହାଇଡ୍ରୋଜେନ ସହ ପ୍ରତିକ୍ରିୟା କରି ୨ ମୋଲ୍ ଏମୋନିଆ ସୃଷ୍ଟି କରେ । ଅର୍ଥାତ୍ $28$ ଗ୍ରାମ ନାଇଟ୍ରୋଜେନ $6$ ଗ୍ରାମ ହାଇଡ୍ରୋଜେନ ସହ ମିଶି $34$ ଗ୍ରାମ ଏମୋନିଆ ଗ୍ୟାସ୍ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରେ । ଅଣୁସଂଖ୍ୟା ହିସାବରେ ଏହା $6.02 \times 10^{23}$ ନାଇଟ୍ରୋଜେନ ଅଣୁକୁ ସୂଚାଏ ।

❓.74 ୧ ମୋଲ୍ କ୍ୟାଲସିୟମ କାର୍ବୋନେଟକୁ ଉତ୍ତପ୍ତ କଲେ କ’ଣ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୁଏ ?
✅ଉତ୍ତର: କ୍ୟାଲ୍‌ସିୟମ କାର୍ବୋନେଟକୁ ଉତ୍ତପ୍ତ କଲେ କ୍ୟାଲ୍‌ସିୟମ ଅକ୍‌ସାଇଡ଼ ଓ କାର୍ବନଡାଇଅକ୍‌ସାଇଡ୍ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୁଏ: $CaCO_{3} \rightarrow CaO + CO_{2}$ । ୧୦୦ ଗ୍ରାମ ବା ୧ ମୋଲ୍ କ୍ୟାଲସିୟମ କାର୍ବୋନେଟରୁ ୫୬ ଗ୍ରାମ କ୍ୟାଲ୍‌ସିୟମ ଅକ୍‌ସାଇଡ଼ ଏବଂ ୪୪ ଗ୍ରାମ କାର୍ବନ ଡ଼ାଇଅକ୍‌ସାଇଡ଼ ଉତ୍ପନ୍ନ ହେବ । ପ୍ରତ୍ୟେକ ଉତ୍ପାଦର ଅଣୁସଂଖ୍ୟା $6.02 \times 10^{23}$ ହେବ ।
🌟 www.WithTeachers.in 🌟
❓.75 ପଲିଆଟମିକ ଆୟନ ବ୍ୟବହାର କରି ଏମୋନିୟମ କାର୍ବୋନେଟର ସଙ୍କେତ କିପରି ଲେଖାଯାଏ ?
✅ଉତ୍ତର: ପ୍ରତୀକ ଭାବେ ଏମୋନିୟମ ($NH_{4}$) ଏବଂ କାର୍ବୋନେଟ୍ ($CO_{3}$) ଲେଖାଯାଏ । ଏମୋନିୟମର ଚାର୍ଜ $1+$ ଏବଂ କାର୍ବୋନେଟର ଚାର୍ଜ $2-$ ଅଟେ । ଯୋଜ୍ୟତା ଅଦଳବଦଳ କରି ବନ୍ଧନୀ ବ୍ୟବହାର କଲେ ସଙ୍କେତ $(NH_{4})_{2}CO_{3}$ ହୁଏ ।

🌟 www.WithTeachers.in 🌟

🔴 ୪ ମାର୍କ ବିଶିଷ୍ଟ ଅତିରିକ୍ତ ପ୍ରଶ୍ନ (୮ ଗୋଟି, ଉତ୍ତର ସହିତ) 🔴

❓.76 ଡାଲ୍‌ଟନଙ୍କ ପରମାଣୁ ତତ୍ତ୍ଵର ପ୍ରମୁଖ ସ୍ଵୀକାର୍ଯ୍ୟଗୁଡ଼ିକ ବର୍ଣ୍ଣନା କର ।

✅ଉତ୍ତର:

• ପଦାର୍ଥ ଅନେକଗୁଡ଼ିଏ ଅତି କ୍ଷୁଦ୍ର କଣିକାଦ୍ୱାରା ଗଠିତ ହୋଇଥାଏ, ସେହି କଣିକାକୁ ପରମାଣୁ କୁହାଯାଏ ।

• ପରମାଣୁଗୁଡ଼ିକ ଅବିଭାଜ୍ୟ କଣିକା ଅଟନ୍ତି । ରାସାୟନିକ ପ୍ରତିକ୍ରିୟାରେ ଏଗୁଡ଼ିକୁ ସୃଷ୍ଟି କରାଯାଇପାରିବ ନାହିଁ କିମ୍ବା ବିନାଶ କରାଯାଇପାରିବ ନାହିଁ ।

• କୌଣସି ଏକ ମୌଳିକର ପରମାଣୁଗୁଡ଼ିକର ବସ୍ତୁତ୍ଵ ଓ ରାସାୟନିକ ଧର୍ମ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ସମାନ ଥାଏ ।

• ବିଭିନ୍ନ ମୌଳିକର ପରମାଣୁଗୁଡ଼ିକର ବସ୍ତୁତ୍ଵ ଓ ରାସାୟନିକ ଧର୍ମ ଭିନ୍ନ ହୋଇଥାଏ ଏବଂ ସେଗୁଡ଼ିକ ଛୋଟ ପୂର୍ଣ୍ଣ ସଂଖ୍ୟା ଅନୁପାତରେ ସଂଯୁକ୍ତ ହୋଇ ଯୌଗିକ ସୃଷ୍ଟି କରନ୍ତି ।

❓.77 ରାସାୟନିକ ସଂଯୋଗର ଦୁଇଟି ନିୟମକୁ ଦୃଷ୍ଟାନ୍ତ ସହ ବୁଝାଅ ।

✅ଉତ୍ତର:

• ବସ୍ତୁତ୍ଵ ସଂରକ୍ଷଣ ନିୟମ: ଏକ ରାସାୟନିକ ପ୍ରତିକ୍ରିୟାରେ ବସ୍ତୁତ୍ଵର ସୃଷ୍ଟି ନାହିଁ କିମ୍ବା ବିନାଶ ନାହିଁ । ଉଦାହରଣ ସ୍ଵରୂପ, ବେରିୟମ କ୍ଲୋରାଇଡ୍ ଏବଂ ସୋଡ଼ିୟମ ସଲ୍‌ଫେଟ୍ ମଧ୍ୟରେ ପ୍ରତିକ୍ରିୟା ପୂର୍ବରୁ ଏବଂ ପରେ ମୋଟ ଓଜନ ସମାନ ରହେ ।

• ସ୍ଥିରାନୁପାତ ନିୟମ: ଏକ ରାସାୟନିକ ଯୌଗିକରେ ମୌଳିକଗୁଡ଼ିକ ସର୍ବଦା ଏକ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ବସ୍ତୁତ୍ବ ଅନୁପାତରେ ରହିଥାଏ । ଉଦାହରଣ ସ୍ଵରୂପ, ଜଳ ($H_{2}O$) ରେ ହାଇଡ୍ରୋଜେନ ଓ ଅକ୍‌ସିଜେନ ସର୍ବଦା ୧:୮ ବସ୍ତୁତ୍ବ ଅନୁପାତରେ ସଂଯୁକ୍ତ ହୋଇଥାଆନ୍ତି, ଉତ୍ସ ଯାହା ହେଉନା କାହିଁକି ।

❓.78 ପାରମାଣବିକ ବସ୍ତୁତ୍ଵ କ’ଣ ? ଏହାର ମାନକ ଏକକ କିପରି ନିର୍ଦ୍ଧାରଣ କରାଗଲା ?

✅ଉତ୍ତର:

• ପରମାଣୁର ବସ୍ତୁତ୍ଵ ଏତେ କମ୍ ଯେ ଏହାକୁ ସିଧାସଳଖ ମାପିହୁଏ ନାହିଁ, ତେଣୁ ଏକ ମାନକ ଏକକ ରୂପେ ଏହାର ତୁଳନାତ୍ମକ ବା ଆପେକ୍ଷିକ ବସ୍ତୁତ୍ଵ ନିର୍ଣ୍ଣୟ କରାଯାଏ, ଯାହାକୁ ପାରମାଣବିକ ବସ୍ତୁତ୍ଵ କୁହାଯାଏ ।

• ପ୍ରଥମେ ଅକ୍‌ସିଜେନର ଗୋଟିଏ ପରମାଣୁର $\frac{1}{16}$ ଭାଗ ବସ୍ତୁତ୍ଵକୁ ମାନକ ଏକକ ରୂପେ ନିଆଯାଇଥିଲା ।

• ପରେ ୧୯୬୧ ମସିହାରୁ $C-12$ (କାର୍ବନ-୧୨) ସମାବୟବର $\frac{1}{12}$ ଭାଗ ଅଂଶକୁ ମାନକ ଏକକ ରୂପେ ବିଶ୍ଵବ୍ୟାପୀ ଗ୍ରହଣ କରାଗଲା ।

• ଏକ $C-12$ ପରମାଣୁର $\frac{1}{12}$ ଭାଗ ବସ୍ତୁତ୍ବ ତୁଳନାରେ ଗୋଟିଏ ମୌଳିକର ପରମାଣୁର ବସ୍ତୁତ୍ବ ହେଉଛି ସେହି ମୌଳିକର ପାରମାଣବିକ ବସ୍ତୁତ୍ଵ, ଯାହାକୁ ‘u’ (unified mass) ଏକକରେ ପ୍ରକାଶ କରାଯାଏ ।

❓.79 ମୋଲ୍ ଧାରଣା (Mole Concept) ବିଷୟରେ ବୁଝାଅ ଏବଂ ଏହାର ଗୁରୁତ୍ଵ ଲେଖ ।

✅ଉତ୍ତର:

• ବିଜ୍ଞାନରେ ଏକ ମୋଲ୍ ହେଉଛି ଏକ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ସଂଖ୍ୟା ଯାହା $6.02 \times 10^{23}$ କୁ ବୁଝାଏ । ଏହି ବିରାଟ ସଂଖ୍ୟାକୁ ଏଭୋଗାଡ୍ରୋ ସ୍ଥିରାଙ୍କ ବା $N_{A}$ କୁହାଯାଏ ।

• ଏହା ଅଣୁ, ପରମାଣୁ, କିମ୍ବା ଆୟନ ସଂଖ୍ୟା ଗଣନାର ଏକ ଏକକ ଅଟେ । ଉଦାହରଣ ସ୍ଵରୂପ, ୧ ମୋଲ୍ କ୍ଲୋରିନ ଅଣୁ କହିଲେ $6.02 \times 10^{23}$ କ୍ଲୋରିନ ଅଣୁକୁ ବୁଝାଏ ।

• ମୋଲ୍‌ର ବସ୍ତୁତ୍ଵ ସହିତ ସିଧାସଳଖ ସମ୍ପର୍କ ରହିଛି; ଏକ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ପଦାର୍ଥର ଏକ ମୋଲ୍‌ର ବସ୍ତୁତ୍ଵ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ଅଟେ, ଯାହାକୁ ମୋଲାର ବସ୍ତୁତ୍ଵ କୁହାଯାଏ ।

• ରାସାୟନିକ ପ୍ରତିକ୍ରିୟା ପରିପ୍ରେକ୍ଷୀରେ ପରମାଣୁ ଓ ଅଣୁର ସଂଖ୍ୟା ଏବଂ ବସ୍ତୁତ୍ଵ ମଧ୍ୟରେ ସଂପର୍କ ସ୍ଥାପନ କରିବା ପାଇଁ ମୋଲ୍ ଏକ ମାପକ ରୂପେ ବ୍ୟବହୃତ ହୁଏ ।

❓.80 ରାସାୟନିକ ସଙ୍କେତ ଲେଖିବାର ପ୍ରଣାଳୀଗୁଡ଼ିକ ଉଦାହରଣ ସହ ଲେଖ ।

✅ଉତ୍ତର:

• ରାସାୟନିକ ସଙ୍କେତ ଲେଖିବା ପାଇଁ ପ୍ରଥମେ ମୌଳିକଗୁଡ଼ିକର ପ୍ରତୀକ ଏବଂ ଯୋଜ୍ୟତା ଜାଣିବା ଆବଶ୍ୟକ ।

• ନିୟମ ଅନୁସାରେ, ଆୟନର ଯୋଜ୍ୟତା କିମ୍ବା ଚାର୍ଜ ସମତୁଲ ହେବା ଦରକାର । ଧାତୁ ଏବଂ ଅଧାତୁରୁ ଗଠିତ ଯୌଗିକ ପାଇଁ ଧାତୁର ପ୍ରତୀକ ପ୍ରଥମେ ଲେଖାଯାଏ (ଯଥା: $MgO$, $KBr$) ।

• ପଲିଆଟମିକ ଆୟନ କ୍ଷେତ୍ରରେ, ଯଦି ସଂଖ୍ୟା ଏକରୁ ଅଧିକ ଥାଏ, ଆୟନକୁ ବନ୍ଧନୀ ମଧ୍ୟରେ ରଖି ଅନୁପାତ ସଂଖ୍ୟା ଲେଖାଯାଏ (ଯଥା: $Ca(OH)_{2}$) ।

• ଉଦାହରଣ: ସୋଡ଼ିୟମ ($Na$) ର ଚାର୍ଜ $1+$ ଓ କ୍ଲୋରିନ ($Cl$) ର ଚାର୍ଜ $1-$, ସ୍ଥାନ ଅଦଳବଦଳ କଲେ ସଙ୍କେତ ହେବ $NaCl$ ।

❓.81 ଆଣବିକ ବସ୍ତୁତ୍ଵ କିପରି ନିର୍ଣ୍ଣୟ କରାଯାଏ ? କ୍ୟାଲସିୟମ କାର୍ବୋନେଟ୍ ($CaCO_{3}$) ର ଆଣବିକ ବସ୍ତୁତ୍ଵ ନିର୍ଣ୍ଣୟ କରି ଦେଖାଅ ।

✅ଉତ୍ତର:

• ଆଣବିକ ବସ୍ତୁତ୍ଵ ହେଉଛି ଗୋଟିଏ ଅଣୁରେ ଥିବା ସମସ୍ତ ପରମାଣୁର ପାରମାଣବିକ ବସ୍ତୁତ୍ଵର ଯୋଗଫଳ । ଏହା ଏକ ଆନୁପାତିକ ସଂଖ୍ୟା ଏବଂ ଏହାର ଏକକ ‘u’ ଅଟେ ।

• କ୍ୟାଲସିୟମ କାର୍ବୋନେଟ୍ ($CaCO_{3}$) ଅଣୁରେ ଗୋଟିଏ $Ca$, ଗୋଟିଏ $C$ ଏବଂ ତିନୋଟି $O$ ପରମାଣୁ ଅଛି ।

• ମୌଳିକଗୁଡ଼ିକର ପାରମାଣବିକ ବସ୍ତୁତ୍ଵ ହେଲା: $Ca=40u$, $C=12u$, ଏବଂ $O=16u$ ।

• ତେଣୁ, $CaCO_{3}$ ର ଆଣବିକ ବସ୍ତୁତ୍ଵ = $40u + 12u + (3 \times 16u) = 40 + 12 + 48 = 100u$ ଅଟେ ।

❓.82 ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାର ଅଣୁ ଏବଂ ଆୟନ ମଧ୍ୟରେ ପ୍ରଭେଦ ବର୍ଣ୍ଣନା କର ।

✅ଉତ୍ତର:

• ଅଣୁ ହେଉଛି ମୌଳିକ କିମ୍ବା ଯୌଗିକର କ୍ଷୁଦ୍ରତମ କଣିକା ଯାହା ସ୍ଵାଧୀନ ଭାବରେ ରହିପାରେ, ଏହା ସମଜାତୀୟ ବା ଅସମଜାତୀୟ ପରମାଣୁକୁ ନେଇ ଗଠିତ ।

• ମୌଳିକର ଅଣୁ ଗୋଟିଏ ପ୍ରକାର ପରମାଣୁକୁ ନେଇ ଗଠିତ (ଯଥା: $O_{3}$, $H_{2}$) ଏବଂ ଯୌଗିକର ଅଣୁ ଏକାଧିକ ପ୍ରକାରର ପରମାଣୁକୁ ନେଇ ଗଠିତ (ଯଥା: $H_{2}O$) ।

• ଆୟନ ହେଉଛି ଏକ ଚାର୍ଜଯୁକ୍ତ କଣିକା, ଯାହା ଧାତବ ଓ ଅଧାତୁ ମୌଳିକର ସଂଯୋଗରୁ ସୃଷ୍ଟି ହୁଏ ।

• ଏକାଧିକ ପରମାଣୁ ଏକତ୍ର ହୋଇ ଚାର୍ଜ ବହନ କଲେ ତାହାକୁ ପଲିଆଟମିକ ଆୟନ କୁହାଯାଏ (ଯଥା: $SO_{4}^{2-}$) । ଅଣୁ ଚାର୍ଜହୀନ ହୋଇଥିବାବେଳେ ଆୟନ ଚାର୍ଜଯୁକ୍ତ ହୋଇଥାଏ ।

❓.83 ମୋଲାର ବସ୍ତୁତ୍ଵ ଏବଂ ଗ୍ରାମ-ଆଣବିକ ବସ୍ତୁତ୍ଵ ବିଷୟରେ ବୁଝାଅ । ଜଳର ଉଦାହରଣ ଦିଅ ।

✅ଉତ୍ତର:

• ଏକ ମୋଲ୍ ପଦାର୍ଥର ବସ୍ତୁତ୍ଵକୁ ‘ମୋଲାର ବସ୍ତୁତ୍ଵ’ କୁହାଯାଏ । ଏହା ମୁଖ୍ୟତଃ ପଦାର୍ଥର ଆଣବିକ ବସ୍ତୁତ୍ଵକୁ ଗ୍ରାମରେ ପ୍ରକାଶ କରିବା ଦ୍ଵାରା ମିଳିଥାଏ ।

• ଅଣୁର ମୋଲାର ବସ୍ତୁତ୍ଵକୁ ଗ୍ରାମ-ଆଣବିକ-ବସ୍ତୁତ୍ଵ କୁହାଯାଏ ।

• ଉଦାହରଣ ସ୍ଵରୂପ, ଜଳ ($H_{2}O$) ର ଆଣବିକ ବସ୍ତୁତ୍ଵ $18u$ ଅଟେ ।

• ତେଣୁ, ଜଳର ଗ୍ରାମ-ଆଣବିକ ବସ୍ତୁତ୍ଵ ହେବ $18$ ଗ୍ରାମ, ଏବଂ ଏହି $18$ ଗ୍ରାମ ଜଳରେ ଏକ ମୋଲ୍ ଅର୍ଥାତ୍ $6.02 \times 10^{23}$ ସଂଖ୍ୟକ ଜଳଅଣୁ ରହିଥାଏ ।

🌟 www.WithTeachers.in 🌟

🔴 ୩୦ ଗୋଟି ବିଭିନ୍ନ ମାର୍କ ବିଶିଷ୍ଟ ପ୍ରଶ୍ନ (ଉତ୍ତର ବିହୀନ) 🔴

.1. ପରମାଣୁ ଶବ୍ଦଟି କେଉଁ ଗ୍ରୀକ୍ ଦାର୍ଶନିକଙ୍କ ଦ୍ଵାରା ପ୍ରସ୍ତାବିତ ହୋଇଥିଲା ?

.2. ସୋଡ଼ିୟମ କାର୍ବୋନେଟ୍ ର ରାସାୟନିକ ସଙ୍କେତ ଲେଖ ।

.3. $NH_{3}$ ଅଣୁରେ ନାଇଟ୍ରୋଜେନର ଯୋଜ୍ୟତା କେତେ ?

.4. ଏକ ପଲିଆଟମିକ ଆୟନର ଉଦାହରଣ ଦିଅ ।

.5. କାର୍ବନର ଗ୍ରାମ ପାରମାଣବିକ ବସ୍ତୁତ୍ଵ କେତେ ଗ୍ରାମ ଅଟେ ?

.6. ମୌଳିକର ପ୍ରତୀକ କିପରି ସ୍ଥିର କରାଯାଏ ? ଦୁଇଟି ଉଦାହରଣ ଦିଅ ।

.7. ବସ୍ତୁତ୍ଵ ସଂରକ୍ଷଣ ନିୟମ କ’ଣ ପ୍ରମାଣ କରେ ?

.8. ଯୌଗିକର ଅଣୁ ଏବଂ ମୌଳିକର ଅଣୁ ମଧ୍ୟରେ ପାର୍ଥକ୍ୟ ଲେଖ ।

.9. ଦୁଇପରମାଣୁ ବିଶିଷ୍ଟ ଅଣୁ କହିଲେ କ’ଣ ବୁଝାଯାଏ ?

.10. $O_{3}$ ର ପରମାଣୁକତା କେତେ ଅଟେ ?
.
.11. କ୍ୟାଲସିୟମ ହାଇଡ୍ରକ୍‌ସାଇଡ୍ ସଙ୍କେତ ଲେଖିବାର ପଦ୍ଧତି ବୁଝାଅ ।

.12. ଚଳଯୋଜ୍ୟତା (variable valency) ଦେଖାଉଥିବା ଏକ ମୌଳିକର ନାମ ଓ ତାର ଯୋଜ୍ୟତା ଲେଖ ।

.13. ମ୍ୟାଗ୍ନେସିୟମ କ୍ଲୋରାଇଡ୍ ରେ କ୍ଲୋରିନ୍ ର ଯୋଜ୍ୟତା ୧ ଥିଲେ, ମ୍ୟାଗ୍ନେସିୟମର ଯୋଜ୍ୟତା କେତେ ହେବ ?

.14. $5$ ମୋଲ୍ ଏମୋନିଆ ଗ୍ୟାସରେ କେତୋଟି ଅଣୁ ଥାଏ ?

.15. ଡାଲଟନଙ୍କ ତତ୍ତ୍ଵ ଅନୁଯାୟୀ ପରମାଣୁଗୁଡ଼ିକ ରାସାୟନିକ ପ୍ରତିକ୍ରିୟାରେ କିପରି ଭାଗ ନିଅନ୍ତି ?

.16. ୧୯୬୧ ମସିହାରେ କେଉଁ ପରମାଣୁକୁ ପାରମାଣବିକ ବସ୍ତୁତ୍ଵର ମାନକ ଏକକ ଭାବେ ଗ୍ରହଣ କରାଗଲା ?

.17. ଏଲୁମିନିୟମ ଏବଂ ଅକ୍ସିଜେନର ସଂଯୋଗରୁ ସୃଷ୍ଟ ଯୌଗିକର ସଙ୍କେତ ନିର୍ଣ୍ଣୟ କର ।

.18. ସୋଡ଼ିୟମ ଏବଂ କ୍ଲୋରିନର ଲାଟିନ ନାମ କ’ଣ ?

.19. ବିଦ୍ୟୁତ ସୁପରିବାହୀ ଓ କୁପରିବାହୀ ଦ୍ରବଣର ଉଦାହରଣ ଦିଅ ଓ କାରଣ ଲେଖ ।

.20. ଡାଲଟନଙ୍କ ପରମାଣୁ ତତ୍ତ୍ଵର ଏବେକାର ସମୟରେ ସଂଶୋଧନ କ’ଣ ହୋଇଛି ?

.21. ଏଭୋଗାଡ୍ରୋ ସ୍ଥିରାଙ୍କ କ’ଣ ଓ ଏହାର ମହତ୍ତ୍ଵ ଲେଖ ।
.
.22. ୯ ଗ୍ରାମ ଜଳରେ କେତେ ଗ୍ରାମ ହାଇଡ୍ରୋଜେନ ଓ ଅକ୍ସିଜେନ ଥାଏ ?

.23. $0.5$ ମୋଲ୍ ଅକ୍ସିଜେନ ଗ୍ୟାସର ବସ୍ତୁତ୍ଵ କଳନା କର ।

.24. ଜିଙ୍କ୍ ସଲ୍‌ଫେଟ୍ ର ରାସାୟନିକ ସଙ୍କେତ ଲେଖ ।

.25. ରାସାୟନିକ ସଂଯୋଗ ନିୟମ ଗୁଡ଼ିକ କିଏ ଏବଂ କେବେ ପ୍ରତିପାଦନ କରିଥିଲେ ?
.
.26. ଯୁକ୍ତାତ୍ମକ ଏବଂ ବିଯୁକ୍ତାତ୍ମକ ଆୟନ କିପରି ସୃଷ୍ଟି ହୁଅନ୍ତି ?

.27. ପାରମାଣବିକ ବସ୍ତୁତ୍ଵର ଏକକ ‘u’ ର ପୂରା ନାମ କ’ଣ ?

.28. ଏକ ମୋଲ୍ ଇଲେକ୍‌ଟ୍ରନ କହିଲେ କେତେ ସଂଖ୍ୟକ ଇଲେକ୍‌ଟ୍ରନକୁ ବୁଝାଏ ?

.29. ବେରିୟମ ଏବଂ ବ୍ରୋମିନର ପ୍ରତୀକ କ’ଣ ଅଟେ ?

.30. କ୍ୟାଲସିୟମ କାର୍ବୋନେଟର ବିଘଟନ ସମୀକରଣଟି ଲେଖ ।

🌟 www.WithTeachers.in 🌟
📝 ଶ୍ରେଣୀ ପରୀକ୍ଷା (Class Test) 📝

ବିସମୟ: ୪୫ ମିନିଟ୍ | ପୂର୍ଣ୍ଣ ସଂଖ୍ୟା: ୨୫ ମାର୍କ

କ- ବିଭାଗ: ବହୁବିକଳ୍ପ ପ୍ରଶ୍ନ (୧ ମାର୍କ x ୫ = ୫ ମାର୍କ)
❓.1 ମହର୍ଷି କଣାଦ ପଦାର୍ଥର କ୍ଷୁଦ୍ରତମ କଣିକାକୁ କି ନାମ ଦେଇଥିଲେ ?
a) ଆୟନ
b) ଅଣୁ
c) ପରମାଣୁ
d) ଇଲେକ୍‌ଟ୍ରନ

❓.2 ବସ୍ତୁତ୍ଵ ସଂରକ୍ଷଣ ନିୟମ କିଏ ପ୍ରତିପାଦନ କରିଥିଲେ ?
a) ପ୍ରାଉଷ୍ଟ
b) ଲାଭଇସିଅର
c) ଡାଲ୍‌ଟନ୍
d) ଡିମୋକ୍ରିଟସ୍

❓.3 ଜଳରେ ହାଇଡ୍ରୋଜେନ ଓ ଅକ୍‌ସିଜେନର ବସ୍ତୁତ୍ଵ ଅନୁପାତ କେତେ ?
a) $1:8$
b) $2:1$
c) $8:1$
d) $3:8$

❓.4 କାର୍ବନର ଗ୍ରାମ ପାରମାଣବିକ ବସ୍ତୁତ୍ଵ କେତେ ?
a) $14$ ଗ୍ରାମ
b) $16$ ଗ୍ରାମ
c) $12$ ଗ୍ରାମ
d) $18$ ଗ୍ରାମ

❓.5 ଏକ ମୋଲ୍ କହିଲେ କେତେ ସଂଖ୍ୟାକୁ ବୁଝାଏ ?
a) $6.02 \times 10^{22}$
b) $6.02 \times 10^{23}$
c) $6.02 \times 10^{24}$
d) $6.02 \times 10^{25}$

ଖ- ବିଭାଗ: ଅତି ସଂକ୍ଷିପ୍ତ ଉତ୍ତରମୂଳକ ପ୍ରଶ୍ନ (୨ ମାର୍କ x ୩ = ୬ ମାର୍କ)
❓.6 ଆୟନ କାହାକୁ କୁହାଯାଏ ? ଉଦାହରଣ ଦିଅ ।

❓.7 ସ୍ଥିରାନୁପାତ ନିୟମ କ’ଣ ?

❓.8 ମୌଳିକର ଯୋଜ୍ୟତା କ’ଣ ?

ଗ- ବିଭାଗ: ସଂକ୍ଷିପ୍ତ ଉତ୍ତରମୂଳକ ପ୍ରଶ୍ନ (୩ ମାର୍କ x ୨ = ୬ ମାର୍କ)
❓.9 ଡାଲ୍‌ଟନଙ୍କ ପରମାଣୁ ତତ୍ତ୍ଵର ଯେକୌଣସି ତିନୋଟି ସ୍ଵୀକାର୍ଯ୍ୟ ଲେଖ ।

❓.10 ଆଣବିକ ବସ୍ତୁତ୍ଵ କ’ଣ ? ଜଳ ($H_{2}O$) ର ଆଣବିକ ବସ୍ତୁତ୍ଵ ନିର୍ଣ୍ଣୟ କର ।

ଘ- ବିଭାଗ: ଦୀର୍ଘ ଉତ୍ତରମୂଳକ ପ୍ରଶ୍ନ (୪ ମାର୍କ x ୨ = ୮ ମାର୍କ)
❓.11 ରାସାୟନିକ ସଙ୍କେତ ଲେଖିବାର ପ୍ରଣାଳୀ ବୁଝାଅ । କ୍ୟାଲସିୟମ ହାଇଡ୍ରକ୍‌ସାଇଡ୍ ଏବଂ ଆଲୁମିନିୟମ କ୍ଲୋରାଇଡ୍‌ର ସଙ୍କେତ ଲେଖ ।

❓.12 ମୋଲ୍ (Mole) କହିଲେ କ’ଣ ବୁଝ ? $0.5$ ମୋଲ୍ ନାଇଟ୍ରୋଜେନ ଗ୍ୟାସର ବସ୍ତୁତ୍ଵ କଳନା କର ।