📘

WithTeachers

Learning Together

© WithTeachers

Designed with for a better world.

ଗତି – Book Q A Class 9 ଭୌତିକ ବିଜ୍ଞାନ

WithTeachers.in

📝 ପ୍ରଶ୍ନବଳୀ (Questionnaire)

❓ Question 1:

100m ପରିଧି ବିଶିଷ୍ଟ ଗୋଟିଏ ବୃତ୍ତାକାର ପଥରେ ଜଣେ ଖେଳାଳୀ 20 ସେକେଣ୍ଡ ସମୟରେ ଥରେ ଘୂରିପାରେ । ତାହାହେଲେ ସେ 1 ମିନିଟ୍ 10 ସେକେଣ୍ଡରେ କେତେ ଦୂରତା ଅତିକ୍ରମ କରିବ ଓ ତାହାର ବିସ୍ଥାପନ କେତେ ହେବ ?

✅ Answer:

  • ଦତ୍ତ (Given):

    • ବୃତ୍ତାକାର ପଥର ପରିଧି (Circumference) = 100m

    • ଗୋଟିଏ ରାଉଣ୍ଡ ପାଇଁ ସମୟ = 20s

    • ମୋଟ ସମୟ = 1 ମିନିଟ୍ 10 ସେକେଣ୍ଡ = 60s + 10s = 70s

  • ଦୂରତା (Distance):

    • 70 ସେକେଣ୍ଡରେ ଖେଳାଳୀଟି ଲଗାଇଥିବା ରାଉଣ୍ଡ ସଂଖ୍ୟା = 7020=3.5\frac{70}{20} = 3.5 ରାଉଣ୍ଡ

    • ମୋଟ ଅତିକ୍ରାନ୍ତ ଦୂରତା = 3.5×1003.5 \times 100 = 350m

  • ବିସ୍ଥାପନ (Displacement):

    • 3.5 ରାଉଣ୍ଡ ପରେ ଖେଳାଳୀଟି ଆରମ୍ଭ ବିନ୍ଦୁର ଠିକ୍ ବିପରୀତ ପାର୍ଶ୍ୱରେ (ବ୍ୟାସର ଅପର ପାର୍ଶ୍ୱରେ) ଥିବେ । ତେଣୁ ବିସ୍ଥାପନ ବୃତ୍ତର ବ୍ୟାସ (Diameter) ସହ ସମାନ ହେବ ।

    • ଆମେ ଜାଣୁ ପରିଧି 2πr=1002\pi r = 100

    • ବ୍ୟାସ (2r) = 100π\frac{100}{\pi} m

    • ଅତଏବ, ତାଙ୍କର ବିସ୍ଥାପନ ହେଉଛି 100π\frac{100}{\pi} m (ପାଖାପାଖି 31.83m)।

    🌟 WithTeachers🌟

❓ Question 2:

ସୁମନ୍ତ ବିଦ୍ୟାଳୟକୁ ଗଲାବେଳେ 20 km/h ବେଗରେ ଗାଡ଼ିରେ ଯାଏ । ବିଦ୍ୟାଳୟରୁ ଫେରିଲାବେଳେ ତାହାର ଗାଡ଼ିର ବେଗ 30 km/h ହେଲେ, ତାହାର ହାରାହାରି ବେଗ କେତେ ହେବ ?

✅ Answer:

  • ଦତ୍ତ (Given):

    • ଯିବା ସମୟର ବେଗ (v1v_1) = 20 km/h

    • ଆସିବା ସମୟର ବେଗ (v2v_2) = 30 km/h

    • ଉଭୟ କ୍ଷେତ୍ରରେ ଅତିକ୍ରମ କରିଥିବା ଦୂରତା ସମାନ।

  • ହାରାହାରି ବେଗ (Average Speed):

    • ଯେତେବେଳେ ଦୂରତା ସମାନ ଥାଏ, ହାରାହାରି ବେଗର ସୂତ୍ର ହେଉଛି:

      AverageSpeed=2v1v2v1+v2Average Speed = \frac{2v_1v_2}{v_1 + v_2}

    • ମୂଲ୍ୟ ପକାଇଲେ:

      2×20×3020+30=120050=24\frac{2 \times 20 \times 30}{20 + 30} = \frac{1200}{50} = 24

    • ସୁମନ୍ତର ହାରାହାରି ବେଗ 24 km/h ହେବ।

🌟 WithTeachers🌟
❓ Question 3:

ଏକ ମୋଟର ବୋଟ୍ ସ୍ଥିରାବସ୍ଥାରୁ ଗୋଟିଏ ହ୍ରଦରେ ଏକ ସରଳରେଖାରେ ଗତି କଲା । 8 ସେକେଣ୍ଡ ସମୟରେ ତାହାର ତ୍ଵରଣ 3 m/s² ହେଲା । ଏହି ସମୟ ମଧ୍ୟରେ ବୋଟ୍‌ଟି କେତେ ଦୂରତା ଅତିକ୍ରମ କରିଥିଲା ?

✅ Answer:

  • ଦତ୍ତ (Given):

    • ପ୍ରାରମ୍ଭିକ ପରିବେଗ (uu) = 0 (କାରଣ ବୋଟ୍ ସ୍ଥିରାବସ୍ଥାରୁ ବାହାରିଛି)

    • ସମୟ (tt) = 8s

    • ତ୍ଵରଣ (aa) = 3 m/s²

  • ଦୂରତା (Distance):

    • ଗତି ସମୀକରଣ ପ୍ରୟୋଗ କଲେ:

      s=ut+12at2s = ut + \frac{1}{2}at^2

    • ମୂଲ୍ୟ ପକାଇଲେ:

      s=(0×8)+12×3×(8)2s = (0 \times 8) + \frac{1}{2} \times 3 \times (8)^2

      s=0+12×3×64s = 0 + \frac{1}{2} \times 3 \times 64

      s=3×32=96s = 3 \times 32 = 96

    • ମୋଟର ବୋଟ୍‌ଟି ଏହି ସମୟ ମଧ୍ୟରେ 96m ଦୂରତା ଅତିକ୍ରମ କରିଥିଲା।

❓ Question 4:

ରାମବାବୁ ସକାଳୁ ଘରୁ ବାହାରି ପୂର୍ବ ଦିଗକୁ 2 km ଗଲେ ଏବଂ ସେଠାରୁ ସେଇବାଟ ଦେଇ ଘରକୁ ଫେରି ଆସିଲେ । ଏହି ଦୂରତା ଅତିକ୍ରମ କରିବାକୁ ସେ ମୋଟ୍ 40 ମିନିଟ୍ ସମୟ ନେଇଥିଲେ, ତାଙ୍କର ହାରାହାରି ବେଗ ଓ ପରିବେଗ କଳନା କର ।

✅ Answer:

  • ଦତ୍ତ (Given):

    • ଯିବା ଦୂରତା = 2 km, ଆସିବା ଦୂରତା = 2 km (ମୋଟ ଦୂରତା = 4 km)

    • ମୋଟ ସମୟ = 40 ମିନିଟ୍ = 4060\frac{40}{60} ଘଣ୍ଟା = 23\frac{2}{3} ଘଣ୍ଟା

  • ହାରାହାରି ବେଗ (Average Speed):

    • ହାରାହାରିବେଗ=ମୋଟଦୂରତାମୋଟସମୟହାରାହାରି ବେଗ = \frac{ମୋଟ ଦୂରତା}{ମୋଟ ସମୟ}

    • 423=4×32=6\frac{4}{\frac{2}{3}} = 4 \times \frac{3}{2} = 6

    • ତାଙ୍କର ହାରାହାରି ବେଗ 6 km/h ଅଟେ।

  • ହାରାହାରି ପରିବେଗ (Average Velocity):

    • ଯେହେତୁ ରାମବାବୁ ଘରୁ ବାହାରି ପୁଣି ଘରକୁ ଫେରିଆସିଲେ, ତାଙ୍କର ପ୍ରାରମ୍ଭିକ ଓ ଅନ୍ତିମ ବିନ୍ଦୁ ସମାନ । ଅର୍ଥାତ୍ ମୋଟ ବିସ୍ଥାପନ (Displacement) = 0

    • ହାରାହାରି ପରିବେଗ = ମୋଟବିସ୍ଥାପନମୋଟସମୟ\frac{ମୋଟ ବିସ୍ଥାପନ}{ମୋଟ ସମୟ}

    • = 023=0\frac{0}{\frac{2}{3}} = 0

    • ତାଙ୍କର ହାରାହାରି ପରିବେଗ 0 km/h ଅଟେ।
      ଏଠାରେ ଚିତ୍ରରେ ଦିଆଯାଇଥିବା ପ୍ରଶ୍ନ ଏବଂ ତାହାର ସବିଶେଷ ଗାଣିତିକ ଉତ୍ତର ପ୍ରଦାନ କରାଗଲା:
      🌟 WithTeachers🌟
      ପ୍ରଶ୍ନ 5:

ଚିତ୍ର 5.11 ରେ ତିନୋଟି ଗାଡ଼ି A, B ଓ C ର ସମୟ-ଦୂରତା ଗ୍ରାଫ୍ ପ୍ରଦର୍ଶିତ ହୋଇଛି । ଏହି ଗ୍ରାଫ୍‌କୁ ଅନୁଧ୍ୟାନ କରି ନିମ୍ନ ପ୍ରଶ୍ନଗୁଡ଼ିକର ଉତ୍ତର ଲେଖ ।

(a) ଏମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ କେଉଁ ଗାଡ଼ିଟିର ଗତି ସର୍ବାଧିକ ?

(b) ରାସ୍ତାର କୌଣସି ଗୋଟିଏ ସ୍ଥାନରେ ସେମାନେ ଏକାଠି ହେବେ କି ?

© B ଗାଡ଼ିଟି A ଗାଡ଼ିକୁ ଅତିକ୍ରମ କରିବା ପରେ C ଗାଡ଼ିଟି କେତେ ଦୂର ଯାଇଥିବ ?

(d) C ଗାଡ଼ିକୁ ଅତିକ୍ରମ କରିବା ପରେ B ଗାଡ଼ିଟି କେତେ ଦୂର ଯାଇଥିବ ?

ଉତ୍ତର (Answer):

ଗ୍ରାଫ୍‌ରୁ ଗାଣିତିକ ତଥ୍ୟ:

Y-ଅକ୍ଷ (ଦୂରତା) ରେ, 0 ରୁ 4 km ମଧ୍ୟରେ 7 ଟି ଛୋଟ ଘର ବା ବିଭାଜନ (small squares) ରହିଛି ।

ତେଣୁ, ଗୋଟିଏ ଛୋଟ ଘର = 47\frac{4}{7} km ।

🏎️ (a) ଏମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ କେଉଁ ଗାଡ଼ିଟିର ଗତି ସର୍ବାଧିକ ?

ଉତ୍ତର: B ଗାଡ଼ିଟିର ଗତି ସର୍ବାଧିକ ଅଟେ । ସମୟ-ଦୂରତା ଗ୍ରାଫ୍‌ରେ ରେଖାର ଢାଲ (slope) ଯେତେ ଅଧିକ ଖଡ଼ା (steep) ହୁଏ, ଗତି ସେତେ ଅଧିକ ହୋଇଥାଏ । ଚିତ୍ରରେ B ଗାଡ଼ିର ରେଖାଟି ସବୁଠାରୁ ଅଧିକ ଢାଲୁଆ ଅଟେ।

🚫 (b) ରାସ୍ତାର କୌଣସି ଗୋଟିଏ ସ୍ଥାନରେ ସେମାନେ ଏକାଠି ହେବେ କି ?

ଉତ୍ତର: ନା, ସେମାନେ କେବେବି କୌଣସି ଗୋଟିଏ ସ୍ଥାନରେ ଏକାଠି ହେବେ ନାହିଁ । ତିନୋଟି ଗାଡ଼ି ଏକାଠି ହେବା ପାଇଁ ତିନୋଟି ଯାକ ରେଖା କୌଣସି ଗୋଟିଏ ସାଧାରଣ ବିନ୍ଦୁରେ ପରସ୍ପରକୁ ଛେଦ କରିବା ଆବଶ୍ୟକ, ଯାହା ଗ୍ରାଫ୍‌ରେ ଘଟୁନାହିଁ ।

📍 © B ଗାଡ଼ିଟି A ଗାଡ଼ିକୁ ଅତିକ୍ରମ କରିବା ପରେ C ଗାଡ଼ିଟି କେତେ ଦୂର ଯାଇଥିବ ?

ଉତ୍ତର: ଯେତେବେଳେ B ରେଖାଟି A ରେଖାକୁ ଛେଦ କରୁଛି, ସେହି ସମୟରେ ତଳେ ଥିବା C ରେଖାର ଅବସ୍ଥାନକୁ ଲକ୍ଷ୍ୟ କଲେ ଜଣାପଡେ ଯେ ଏହା Y-ଅକ୍ଷରେ ପ୍ରାୟ 16 ଟି ଛୋଟ ଘର ସହ ସମାନ ଦୂରତାରେ ଅଛି ।

ମୂଳବିନ୍ଦୁ ଠାରୁ C ର ଦୂରତା = 16×47=6479.1416 \times \frac{4}{7} = \frac{64}{7} \approx \mathbf{9.14} km

(ସୂଚନା: କେତେକ କ୍ଷେତ୍ରରେ ଗାଡ଼ିଟି ମୂଳବିନ୍ଦୁ ଠାରୁ ପ୍ରାୟ 9.14 km ଦୂରତାରେ ପହଞ୍ଚିଥିବ ବୋଲି ଉତ୍ତର ନିଆଯାଏ ।)

📏 (d) C ଗାଡ଼ିକୁ ଅତିକ୍ରମ କରିବା ପରେ B ଗାଡ଼ିଟି କେତେ ଦୂର ଯାଇଥିବ ?

ଉତ୍ତର: B ଏବଂ C ଗାଡ଼ିର ରେଖା ଦ୍ୱୟ ପରସ୍ପରକୁ ଯେଉଁ ବିନ୍ଦୁରେ ଛେଦ କରୁଛନ୍ତି, ତାହା ମୂଳବିନ୍ଦୁ ଠାରୁ Y-ଅକ୍ଷରେ ଠିକ୍ 9 ଟି ଛୋଟ ଘର ସହ ସମାନ ।

ତେଣୁ B ଗାଡ଼ିଟି ଅତିକ୍ରମ କରିଥିବା ଦୂରତା = 9×47=3675.149 \times \frac{4}{7} = \frac{36}{7} \approx \mathbf{5.14} km

🌟 WithTeachers🌟
Question 6:

ଗୋଟିଏ ବସ୍ତୁ ଭୂମିଠାରୁ 20m20\text{m} ଉପରୁ ସ୍ଥିରାବସ୍ଥାରୁ ମୁକ୍ତ ଭାବରେ ପଡ଼ିଲା । ଭୂପୃଷ୍ଠରେ ପଡ଼ିବାକୁ ଏହାକୁ କେତେ ସମୟ ଲାଗିବ ? ଠିକ୍ ଭୂମିକୁ ଛୁଇଁବା ବେଳେ ଏହାର ପରିବେଗ କେତେ ହେବ ? (g=10m/s2g = 10 \text{ m/s}^2)

Answer:

📝 ଦତ୍ତ (Given):

  • ପ୍ରାରମ୍ଭିକ ପରିବେଗ (Initial velocity), u=0m/su = 0 \text{ m/s} (ଯେହେତୁ ବସ୍ତୁଟି ସ୍ଥିରାବସ୍ଥାରୁ ଖସିଛି)

  • ଅତିକ୍ରମ କରିଥିବା ଦୂରତା ବା ଉଚ୍ଚତା (Distance/Height), s=20ms = 20 \text{ m}

  • ମାଧ୍ୟାକର୍ଷଣ ଜନିତ ତ୍ୱରଣ (Acceleration), a=g=10m/s2a = g = 10 \text{ m/s}^2

⏱️ ସମୟ ନିର୍ଣ୍ଣୟ (Finding Time):

  • ଗତିର ଦ୍ୱିତୀୟ ସମୀକରଣ ପ୍ରୟୋଗ କଲେ:

    s=ut+12at2s = ut + \frac{1}{2}at^2

  • ମୂଲ୍ୟ ପକାଇଲେ:

    20=(0×t)+12×10×t220 = (0 \times t) + \frac{1}{2} \times 10 \times t^2

    20=0+5t220 = 0 + 5t^2

    5t2=205t^2 = 20

    t2=205=4t^2 = \frac{20}{5} = 4

    t=4=2st = \sqrt{4} = 2 \text{ s}

  • ଅତଏବ, ଭୂପୃଷ୍ଠରେ ପଡ଼ିବାକୁ ବସ୍ତୁଟିକୁ 22 ସେକେଣ୍ଡ ସମୟ ଲାଗିବ ।

🚀 ଅନ୍ତିମ ପରିବେଗ ନିର୍ଣ୍ଣୟ (Finding Final Velocity):

  • ଗତିର ପ୍ରଥମ ସମୀକରଣ ପ୍ରୟୋଗ କଲେ:

    v=u+atv = u + at

  • ମୂଲ୍ୟ ପକାଇଲେ:

    v=0+(10×2)v = 0 + (10 \times 2)

    v=20m/sv = 20 \text{ m/s}

  • ଅତଏବ, ଠିକ୍ ଭୂମିକୁ ଛୁଇଁବା ବେଳେ ଏହାର ପରିବେଗ 20m/s20 \text{ m/s} ହେବ ।

🌟 WithTeachers🌟
Question 7:

ଚିତ୍ର 5.125.12 ରେ ଗୋଟିଏ କାରର ସମୟ-ବେଗ ଗ୍ରାଫ୍ ପ୍ରଦର୍ଶିତ ହୋଇଛି । ଏହାକୁ ପର୍ଯ୍ୟବେକ୍ଷଣ କର ଏବଂ ନିମ୍ନୋକ୍ତ ପ୍ରଶ୍ନଗୁଡ଼ିକର ଉତ୍ତର ଲେଖ ।

(a) ପ୍ରଥମ 44 ସେକେଣ୍ଡରେ କାର୍‌ଟି କେତେ ଦୂରତା ଅତିକ୍ରମ କରିବ ? ଏହି ସମୟରେ କାର୍‌ଟି ଅତିକ୍ରମ କରିଥିବା ଦୂରତା ପ୍ରଦର୍ଶନ କରୁଥିବା ଗ୍ରାଫ୍‌ର ଅଂଶକୁ ରଙ୍ଗ ଦିଅ ।

(b) ଗ୍ରାଫ୍‌ରେ କେଉଁ ଅଂଶଟିର କାର୍‌ଟି ସମ ଗତିରେ ଗତି କରୁଛି ?

Answer:

📏 (a) ପ୍ରଥମ 44 ସେକେଣ୍ଡରେ ଅତିକ୍ରାନ୍ତ ଦୂରତା:

  • ଆମେ ଜାଣୁ ଯେ, ଏକ ସମୟ-ବେଗ ଗ୍ରାଫ୍ (Velocity-Time Graph) ତଳେ ଆବଦ୍ଧ ଥିବା କ୍ଷେତ୍ରଫଳ ହିଁ ବସ୍ତୁଟିର ଅତିକ୍ରାନ୍ତ ଦୂରତା (Distance) କୁ ସୂଚାଏ ।

  • ଏଠାରେ ଦୂରତା ବାହାର କରିବା ପାଇଁ ଆମକୁ t=0t = 0 ରୁ t=4st = 4\text{ s} ମଧ୍ୟରେ ଥିବା ବର୍ଗକ୍ଷେତ୍ର (squares) ଗୁଡ଼ିକୁ ଗଣିବାକୁ ପଡ଼ିବ ।

  • ଗ୍ରାଫ୍‌ର ସ୍କେଲ୍ ଅନୁଯାୟୀ:

    • X-ଅକ୍ଷରେ: 55 ଟି ଛୋଟ ଘର = 2s2\text{ s} \Rightarrow ତେଣୁ 11 ଟି ଛୋଟ ଘର = 25=0.4s\frac{2}{5} = 0.4\text{ s}

    • Y-ଅକ୍ଷରେ: 33 ଟି ଛୋଟ ଘର = 2m/s2\text{ m/s} \Rightarrow ତେଣୁ 11 ଟି ଛୋଟ ଘର = 23m/s\frac{2}{3}\text{ m/s}

  • ଏଣୁ ଗୋଟିଏ ଛୋଟ ବର୍ଗକ୍ଷେତ୍ରର କ୍ଷେତ୍ରଫଳ = 0.4×23=410×23=830=4150.267m0.4 \times \frac{2}{3} = \frac{4}{10} \times \frac{2}{3} = \frac{8}{30} = \frac{4}{15} \approx 0.267\text{ m}

  • ଗ୍ରାଫ୍‌ରେ ଅନୁଧ୍ୟାନ କଲେ t=0t = 0 ରୁ t=4st = 4\text{ s} ମଧ୍ୟରେ ପ୍ରାୟ 6060 ଟି ଛୋଟ ବର୍ଗକ୍ଷେତ୍ର (ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଏବଂ ଅର୍ଦ୍ଧ ମିଶାଇ) ରହିଛି ।

  • ଅତଏବ, କାର୍‌ଟି ଅତିକ୍ରମ କରିଥିବା ମୋଟ ଦୂରତା 60×415=\approx 60 \times \frac{4}{15} = 16m16\text{ m} (ପାଖାପାଖି)
    🌟 WithTeachers🌟

🎨 ରଙ୍ଗ ଦେବା ପାଇଁ (Shading): ଗ୍ରାଫ୍‌ରେ X-ଅକ୍ଷର 00 ରୁ ଆରମ୍ଭ କରି 44 ବିନ୍ଦୁ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଏକ ସିଧା ଉପରକୁ ରେଖା ଟାଣିବେ ଏବଂ ସେହି ରେଖା, X-ଅକ୍ଷ ଏବଂ ଉପରେ ଥିବା ବକ୍ରରେଖା (curve) ମଧ୍ୟରେ ଥିବା ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଅଂଶକୁ ପେନ୍ସିଲ୍‌ରେ ଆଚ୍ଛାଦିତ (shade) କରିବେ ।

🚗 (b) କାର୍‌ଟିର ସମ ଗତି (Uniform Motion):

  • ଗୋଟିଏ ସମୟ-ବେଗ ଗ୍ରାଫ୍‌ରେ ଯେତେବେଳେ ରେଖାଟି ସମୟ ଅକ୍ଷ (X-ଅକ୍ଷ) ସହିତ ସମାନ୍ତରାଳ (parallel) ହୋଇ ଏକ ସିଧା ସରଳରେଖାରେ ଗତି କରେ, ତାହା ‘ସମ ଗତି’ ବା ‘ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ପରିବେଗ’ (constant velocity) କୁ ସୂଚାଏ ।

  • ଏହି ଗ୍ରାଫ୍‌ରେ ଦେଖିବାକୁ ମିଳୁଛି ଯେ t=6st = 6\text{ s} ପରେ ରେଖାଟି ଆଉ ଉପରକୁ ନ ଯାଇ ସିଧା (କ୍ଷୈତିଜ ଭାବରେ) ଯାଉଛି ।

  • ତେଣୁ, ଗ୍ରାଫ୍‌ର 6s6\text{ s} ଠାରୁ 10s10\text{ s} (ବା ତା’ଠାରୁ ଆଗକୁ) ଥିବା ଅଂଶରେ କାର୍‌ଟି ସମ ଗତିରେ ଗତି କରୁଛି ।

🌟 WithTeachers🌟
Question 8:

ଗୋଟିଏ ବସ୍ତୁକୁ ଭୂଲମ୍ବ ଦିଗରେ ଭୂମିଠାରୁ ଉପରକୁ ନିକ୍ଷେପ କରାଗଲା । ଏହା 44 ସେକେଣ୍ଡ ପରେ ପ୍ରାରମ୍ଭିକ ସ୍ଥାନକୁ (ଯେଉଁ ସ୍ଥାନରୁ ଯାଇଥିଲା ସେହି ସ୍ଥାନକୁ) ଫେରି ଆସିଲା । ତାହାହେଲେ ଏହାର ପ୍ରାରମ୍ଭିକ ବେଗ କେତେ ଥିଲା ? ଏହା କେତେ ଉପରକୁ ଉଠିଥିଲା ? (g=10m/s2g = 10\text{ m/s}^2)

Answer:

📝 ଦତ୍ତ (Given):

  • ମୋଟ ସମୟ (tt) = 4s4\text{ s}

  • ମାଧ୍ୟାକର୍ଷଣ ଜନିତ ତ୍ୱରଣ (gg) = 10m/s210\text{ m/s}^2 (ବସ୍ତୁଟି ଉପରକୁ ଯାଉଥିବା ସମୟରେ ତ୍ୱରଣ ତଳ ଆଡକୁ କାର୍ଯ୍ୟ କରୁଥିବାରୁ, ଏଠାରେ ମନ୍ଦନ ଭାବେ ହିସାବ କରାଯିବ ଅର୍ଥାତ୍ a=10m/s2a = -10\text{ m/s}^2)

  • ସର୍ବୋଚ୍ଚ ବିନ୍ଦୁରେ ଅନ୍ତିମ ପରିବେଗ (vv) = 0m/s0\text{ m/s}

ପ୍ରାରମ୍ଭିକ ବେଗ ନିର୍ଣ୍ଣୟ (Finding Initial Velocity):

  • ବସ୍ତୁଟି ଉପରକୁ ଯାଇ ପୁଣି ସମାନ ସ୍ଥାନକୁ ଫେରିବାକୁ ମୋଟ 44 ସେକେଣ୍ଡ ନେଇଛି । ଅତଏବ, କେବଳ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ସ୍ଥାନରେ ପହଞ୍ଚିବା ପାଇଁ ଏହା ଅଧା ସମୟ ନେଇଥିବ:

    t1=42=2st_1 = \frac{4}{2} = 2\text{ s}

  • ଗତିର ପ୍ରଥମ ସମୀକରଣ ପ୍ରୟୋଗ କଲେ:

    v=ugtv = u - gt

    0=u(10×2)0 = u - (10 \times 2)

    u=20m/su = 20\text{ m/s}

  • ଅତଏବ, ବସ୍ତୁଟିର ପ୍ରାରମ୍ଭିକ ବେଗ 20m/s20\text{ m/s} ଥିଲା ।

📏 ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଉଚ୍ଚତା ନିର୍ଣ୍ଣୟ (Finding Maximum Height):

  • ଗତିର ତୃତୀୟ ସମୀକରଣ ପ୍ରୟୋଗ କଲେ:

    v2u2=2ghv^2 - u^2 = -2gh

    02(20)2=2×10×h0^2 - (20)^2 = -2 \times 10 \times h

    400=20h-400 = -20h

    h=40020=20mh = \frac{-400}{-20} = 20\text{ m}

  • ଅତଏବ, ବସ୍ତୁଟି ସର୍ବାଧିକ 20m20\text{ m} ଉପରକୁ ଉଠିଥିଲା ।

Question 9:

ଗୋଟିଏ କୃତ୍ରିମ ଉପଗ୍ରହ 42250km42250\text{ km} ବ୍ୟାସାର୍ଦ୍ଧ ବିଶିଷ୍ଟ ଏକ ବୃତ୍ତାକାର କକ୍ଷରେ ପୃଥିବୀ ପରିକ୍ରମଣ କରୁଅଛି । ଯଦି ଏହା ପୃଥିବୀ ଚାରିପାଖରେ 2424 ଘଣ୍ଟାରେ ଥରେ ଘୂରିଆସେ, ତାହାହେଲେ ଏହାର ବେଗ କେତେ କଳନା କର ।

Answer:

📝 ଦତ୍ତ (Given):

  • ବୃତ୍ତାକାର କକ୍ଷର ବ୍ୟାସାର୍ଦ୍ଧ (rr) = 42250km42250\text{ km}

  • ପରିକ୍ରମଣ ସମୟ (TT) = 24hours24\text{ hours}

🚀 ବେଗ ନିର୍ଣ୍ଣୟ (Finding Speed):

  • ଏକ ବୃତ୍ତାକାର ପଥରେ ବେଗ (vv) ବାହାର କରିବା ପାଇଁ ସୂତ୍ର ହେଉଛି:

    v=2πrTv = \frac{2\pi r}{T}

  • ମୂଲ୍ୟ ପକାଇଲେ:

    v=2×227×4225024v = \frac{2 \times \frac{22}{7} \times 42250}{24}

    v=44×42250168v = \frac{44 \times 42250}{168}

    v11065.47km/hv \approx 11065.47\text{ km/h}

  • ଏହାକୁ ସେକେଣ୍ଡ ପ୍ରତି ହିସାବ କଲେ (ଘଣ୍ଟାକୁ ସେକେଣ୍ଡରେ ପରିଣତ କରିବା ପାଇଁ 36003600 ଦ୍ଵାରା ହରଣ କରିବା):

    v=11065.4736003.07km/sv = \frac{11065.47}{3600} \approx 3.07\text{ km/s}

  • ଅତଏବ, ଉପଗ୍ରହଟିର ବେଗ ପ୍ରାୟ 11065.47km/h11065.47\text{ km/h} କିମ୍ବା 3.07km/s3.07\text{ km/s} ଅଟେ ।

Question 10:

ସ୍ଥିରାବସ୍ଥାରୁ ଗୋଟିଏ କାର୍ ଗତି ଆରମ୍ଭ କରି ଏକ ସିଧା ରାସ୍ତାରେ 4m/s24\text{ m/s}^2 ସମ ତ୍ୱରଣରେ ଗତି କଲା । 1010 ସେକେଣ୍ଡ ପରେ ଏହାର ପରିବେଗ କେତେ ହେବ ? ଏହି ସମୟ ମଧ୍ୟରେ କାର୍‌ଟି କେତେ ଦୂର ଯାଇଥିବ ?

Answer:

📝 ଦତ୍ତ (Given):

  • ପ୍ରାରମ୍ଭିକ ପରିବେଗ (uu) = 0m/s0\text{ m/s} (କାରଣ କାର୍‌ଟି ସ୍ଥିରାବସ୍ଥାରୁ ଆରମ୍ଭ କରିଛି)

  • ତ୍ୱରଣ (aa) = 4m/s24\text{ m/s}^2

  • ସମୟ (tt) = 10s10\text{ s}

🏎️ ଅନ୍ତିମ ପରିବେଗ ନିର୍ଣ୍ଣୟ (Finding Final Velocity):

  • ଗତିର ପ୍ରଥମ ସମୀକରଣ ପ୍ରୟୋଗ କଲେ:

    v=u+atv = u + at

  • ମୂଲ୍ୟ ପକାଇଲେ:

    v=0+(4×10)v = 0 + (4 \times 10)

    v=40m/sv = 40\text{ m/s}

  • ଅତଏବ, 1010 ସେକେଣ୍ଡ ପରେ କାର୍‌ର ପରିବେଗ 40m/s40\text{ m/s} ହେବ ।

📏 ଦୂରତା ନିର୍ଣ୍ଣୟ (Finding Distance):

  • ଗତିର ଦ୍ୱିତୀୟ ସମୀକରଣ ପ୍ରୟୋଗ କଲେ:

    s=ut+12at2s = ut + \frac{1}{2}at^2

  • ମୂଲ୍ୟ ପକାଇଲେ:

    s=(0×10)+12×4×(10)2s = (0 \times 10) + \frac{1}{2} \times 4 \times (10)^2

    s=0+2×100s = 0 + 2 \times 100

    s=200ms = 200\text{ m}

  • ଅତଏବ, ଏହି 1010 ସେକେଣ୍ଡ ସମୟ ମଧ୍ୟରେ କାର୍‌ଟି ମୋଟ 200m200\text{ m} ଦୂରତା ଅତିକ୍ରମ କରିଥିବ ।