୧. ବିଶୁଦ୍ଧ ପଦାର୍ଥ କ'ଣ? (What is a Pure Substance?) 💎

ସାଧାରଣ ଲୋକଙ୍କ ପାଇଁ 'ବିଶୁଦ୍ଧ' ଅର୍ଥ ହେଉଛି ଯେଉଁଥିରେ କୌଣସି ଭେଜାଲ୍ ବା ଅପମିଶ୍ରଣ ନଥାଏ (ଯେପରିକି ଖାଣ୍ଟି ଗାଈ କ୍ଷୀର ବା ଶୁଦ୍ଧ ଘିଅ)। କିନ୍ତୁ ବିଜ୍ଞାନ ଭାଷାରେ:

ବିଜ୍ଞାନ ଅନୁଯାୟୀ ବିଶୁଦ୍ଧ ପଦାର୍ଥ: ଯେଉଁ ପଦାର୍ଥ କେବଳ ଗୋଟିଏ ପ୍ରକାରର କଣିକା (ଅଣୁ ବା ପରମାଣୁ) କୁ ନେଇ ଗଠିତ, ତାହାକୁ ବିଶୁଦ୍ଧ ପଦାର୍ଥ କୁହାଯାଏ।

• ଉଦାହରଣ: ଶୁଦ୍ଧ ସୁନା (Gold), ଶୁଦ୍ଧ ଲୁହା (Iron), କିମ୍ବା ଶୁଦ୍ଧ ଜଳ (Water)।

💡 ଟ୍ରିକ୍ (Trick): ବୈଜ୍ଞାନିକମାନଙ୍କ ପାଇଁ "କ୍ଷୀର" ବିଶୁଦ୍ଧ ନୁହେଁ! କାରଣ କ୍ଷୀର ହେଉଛି ଜଳ, ଚର୍ବି (fat) ଏବଂ ପ୍ରୋଟିନ୍ ର ଏକ ମିଶ୍ରଣ!

୨. ମିଶ୍ରଣ କ'ଣ? (What is a Mixture?) 🥗

ଯେତେବେଳେ ଦୁଇ ବା ତତୋଧିକ ବିଶୁଦ୍ଧ ପଦାର୍ଥ (ମୌଳିକ ବା ଯୌଗିକ) ଏକାଠି ମିଶନ୍ତି ଏବଂ ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ କୌଣସି ରାସାୟନିକ ପ୍ରତିକ୍ରିୟା ହୋଇନଥାଏ, ତାହାକୁ ମିଶ୍ରଣ କୁହାଯାଏ।

• ଉଦାହରଣ: ସମୁଦ୍ର ଜଳ 🌊, ବାୟୁ 🌬️, ମାଟି 🪨।

ମିଶ୍ରଣର ପ୍ରକାରଭେଦ (Types of Mixtures)

ମିଶ୍ରଣ ମୁଖ୍ୟତଃ ଦୁଇ ପ୍ରକାରର:

1. ସମଜାତୀୟ ମିଶ୍ରଣ (Homogeneous Mixture):

   • ଯେଉଁ ମିଶ୍ରଣରେ ଉପାଦାନଗୁଡ଼ିକ ସବୁଆଡ଼େ ସମାନ ଭାବରେ ବଣ୍ଟିତ ହୋଇ ରହିଥାନ୍ତି, ତାହାକୁ ସମଜାତୀୟ ମିଶ୍ରଣ କୁହାଯାଏ। ଏହାର ଉପାଦାନଗୁଡ଼ିକୁ ଆମେ ଖାଲି ଆଖିରେ ବାରି ପାରିବା ନାହିଁ।

   • ଉଦାହରଣ: ଚିନି-ପାଣି, ଲୁଣ-ପାଣି।

2. ଅସମଜାତୀୟ ମିଶ୍ରଣ (Heterogeneous Mixture):

   • ଯେଉଁ ମିଶ୍ରଣରେ ଉପାଦାନଗୁଡ଼ିକ ଅସମାନ ଭାବରେ ମିଶିଥାନ୍ତି ଏବଂ ବିଭିନ୍ନ ଅଂଶରେ ଭିନ୍ନ ଭିନ୍ନ ରହିଥାନ୍ତି, ତାହାକୁ ଅସମଜାତୀୟ ମିଶ୍ରଣ କୁହାଯାଏ।

   • ଉଦାହରଣ: ବାଲି ଓ ଲୁଣର ମିଶ୍ରଣ, ତେଲ ଓ ପାଣିର ମିଶ୍ରଣ।

💡 ଟ୍ରିକ୍ (Trick): "Homo" (ହୋମୋ) ମାନେ 'ସମାନ' (Same)। ତେଣୁ ସମଜାତୀୟ! "Hetero" (ହେଟେରୋ) ମାନେ 'ଅଲଗା' (Different)। ତେଣୁ ଅସମଜାତୀୟ!

୩. ଦ୍ରବଣ (Solution) 💧

ଦ୍ରବଣ ହେଉଛି ଦୁଇ ବା ତତୋଧିକ ପଦାର୍ଥର ଏକ ସମଜାତୀୟ ମିଶ୍ରଣ। ଏକ ଦ୍ରବଣର ଦୁଇଟି ମୁଖ୍ୟ ଅଂଶ ଥାଏ:

1. ଦ୍ରାବକ (Solvent): ଦ୍ରବଣରେ ଯେଉଁ ଉପାଦାନ ଅଧିକ ପରିମାଣରେ ଥାଏ ଏବଂ ଅନ୍ୟ ଉପାଦାନକୁ ନିଜ ଭିତରେ ମିଳାଇ ଦିଏ। (ଉଦାହରଣ: ଲୁଣ-ପାଣିରେ, 'ପାଣି' ହେଉଛି ଦ୍ରାବକ)।

2. ଦ୍ରବ (Solute): ଯେଉଁ ଉପାଦାନ କମ୍ ପରିମାଣରେ ଥାଏ ଏବଂ ଦ୍ରାବକରେ ମିଳାଇ ଯାଏ। (ଉଦାହରଣ: ଲୁଣ-ପାଣିରେ, 'ଲୁଣ' ହେଉଛି ଦ୍ରବ)।

💡 ଟ୍ରିକ୍ (Trick): ଦ୍ୱନ୍ଦ୍ୱ ହେଉଛି କିଏ ଅଧିକ ଥାଏ? ଶବ୍ଦକୁ ଦେଖନ୍ତୁ - "ଦ୍ରାବକ" (୩ଟି ଅକ୍ଷର, ବଡ଼ ଶବ୍ଦ) ମାନେ ଏହା ଅଧିକ ପରିମାଣରେ ଥାଏ! "ଦ୍ରବ" (୨ଟି ଅକ୍ଷର, ଛୋଟ ଶବ୍ଦ) ମାନେ ଏହା କମ୍ ପରିମାଣରେ ଥାଏ!

ଦ୍ରବଣର ଧର୍ମ (Properties of Solution):

• ଏହା ଏକ ସମଜାତୀୟ ମିଶ୍ରଣ।

• ଏହାର କଣିକାଗୁଡ଼ିକ ଅତି କ୍ଷୁଦ୍ର (୧ ନାନୋମିଟର ବା 10⁻⁹  ମିଟର ରୁ ମଧ୍ୟ ସାନ)।

• କଣିକାଗୁଡ଼ିକ ଛୋଟ ହୋଇଥିବାରୁ ଏହା ଆଲୋକ ରଶ୍ମିକୁ ବିଚ୍ଛୁରିତ (scatter) କରିପାରନ୍ତି ନାହିଁ (ଅର୍ଥାତ୍ ଟିଣ୍ଡାଲ୍ ପ୍ରଭାବ ଦେଖାନ୍ତି ନାହିଁ)।

• ପରିସ୍ରବଣ (Filtration) ପ୍ରକ୍ରିୟା ଦ୍ୱାରା ଦ୍ରବକୁ ଦ୍ରାବକଠାରୁ ଅଲଗା କରିହେବ ନାହିଁ।

୪. ସସ୍‌ପେନ୍‌ସନ୍ (Suspension) 🪨💧

ସସ୍‌ପେନ୍‌ସନ୍ ହେଉଛି ଏକ ଅସମଜାତୀୟ ମିଶ୍ରଣ ଯେଉଁଥିରେ ଦ୍ରବ କଣିକାଗୁଡ଼ିକ ଦ୍ରବୀଭୂତ ନହୋଇ ମାଧ୍ୟମରେ ଭାସମାନ ଅବସ୍ଥାରେ ରହିଥାନ୍ତି।

• ଉଦାହରଣ: ଚକ୍ ଗୁଣ୍ଡ ଓ ପାଣିର ମିଶ୍ରଣ, ବାଲିଗୋଳା ପାଣି।

ସସ୍‌ପେନ୍‌ସନ୍ ର ଧର୍ମ (Properties of Suspension):

• ଏହା ଏକ ଅସମଜାତୀୟ ମିଶ୍ରଣ।

• ଏହାର କଣିକାଗୁଡ଼ିକୁ ଆମେ ଖାଲି ଆଖିରେ ଦେଖିପାରିବା।

• ଏହି ମିଶ୍ରଣ ମଧ୍ୟ ଦେଇ ଆଲୋକ ଗତି କଲେ ଆଲୋକର ବିଚ୍ଛୁରଣ ଘଟେ (ଯାହାକୁ ଦେଖିହୁଏ)।

• ଯଦି ଏହାକୁ ସ୍ଥିର ରଖିଦିଆଯାଏ, ତେବେ କଣିକାଗୁଡ଼ିକ ତଳେ ବସିଯାଆନ୍ତି (ଏହା ଅସ୍ଥାୟୀ ବା Unstable ଅଟେ)।

୫. କଲଏଡ୍ (Colloidal Solution) 🥛

ଏହା ଏପରି ଏକ ମିଶ୍ରଣ ଯାହା ଦେଖିବାକୁ ସମଜାତୀୟ ଲାଗେ, କିନ୍ତୁ ପ୍ରକୃତରେ ଏହା ଏକ ଅସମଜାତୀୟ ମିଶ୍ରଣ ଅଟେ।

• ଉଦାହରଣ: କ୍ଷୀର 🥛, ରକ୍ତ 🩸, କୁହୁଡ଼ି 🌫️।

କଲଏଡ୍ ର ଧର୍ମ (Properties of Colloid):

• ଏହା ଏକ ଅସମଜାତୀୟ ମିଶ୍ରଣ।

• ଏହାର କଣିକାର ଆକାର ଦ୍ରବଣର କଣିକାଠାରୁ ବଡ଼ କିନ୍ତୁ ସସ୍‌ପେନ୍‌ସନ୍ କଣିକାଠାରୁ ଛୋଟ।

• ଏହାର କଣିକାଗୁଡ଼ିକ ଖାଲି ଆଖିରେ ଦେଖାଯାଆନ୍ତି ନାହିଁ।

• ଏହା ଆଲୋକ ରଶ୍ମିକୁ ବିଚ୍ଛୁରିତ କରିପାରେ। (ଏହି ଘଟଣାକୁ ଟିଣ୍ଡାଲ୍ ପ୍ରଭାବ କୁହାଯାଏ)।

• ଏହା ବେଶ୍ ସ୍ଥାୟୀ। ରଖିଦେଲେ କଣିକାଗୁଡ଼ିକ ତଳେ ବସିଯାଆନ୍ତି ନାହିଁ।

🌟 ଟିଣ୍ଡାଲ୍ ପ୍ରଭାବ (Tyndall Effect): ଆଲୋକ ରଶ୍ମି ଏକ କଲଏଡ୍ ମଧ୍ୟ ଦେଇ ଗଲାବେଳେ କଣିକାଗୁଡ଼ିକ ଦ୍ୱାରା ବିଚ୍ଛୁରିତ ହୁଏ ଏବଂ ଆଲୋକର ଗତିପଥ ଦୃଶ୍ୟମାନ ହୁଏ। ଏହାକୁ ଟିଣ୍ଡାଲ୍ ପ୍ରଭାବ କୁହାଯାଏ।

💡 ଟ୍ରିକ୍ (Trick): ଟିଣ୍ଡାଲ୍ ପ୍ରଭାବ କେମିତି ମନେରଖିବେ? ମନେ ପକାନ୍ତୁ ଗୋଟିଏ ଅନ୍ଧାର ଘର କଣା ଦେଇ ସୂର୍ଯ୍ୟକିରଣ ଆସିଲେ ଧୂଳିକଣା ଉଡ଼ିବା ଦେଖାଯାଏ, କିମ୍ବା ଘନ ଜଙ୍ଗଲରେ ସୂର୍ଯ୍ୟ କିରଣ ପଡ଼ିଲେ ରଶ୍ମି ଦେଖାଯାଏ - ଏସବୁ ହେଉଛି ଟିଣ୍ଡାଲ୍ ପ୍ରଭାବର ଉଦାହରଣ!

୬. ମିଶ୍ରଣର ଉପାଦାନଗୁଡ଼ିକୁ ପୃଥକ କରିବା କୌଶଳ (Separation of Mixtures) 🧪

ମିଶ୍ରଣରୁ ତାର ବିଭିନ୍ନ ଉପାଦାନଗୁଡ଼ିକୁ ଅଲଗା କରିବା ପାଇଁ ବିଭିନ୍ନ ପଦ୍ଧତି ବ୍ୟବହାର କରାଯାଏ:

1. ବାଷ୍ପୀଭବନ (Evaporation):

   • କେଉଁଠି ଲାଗେ: ଦ୍ରବଣରୁ ଦ୍ରାବକ (ଯାହା ବାଷ୍ପ ହୋଇଯାଏ) ଏବଂ ଦ୍ରବ (ଯାହା କଠିନ) କୁ ଅଲଗା କରିବା ପାଇଁ।

   • ଉଦାହରଣ: ନୀଳ ବା କଳା କାଳିରୁ ରଙ୍ଗକୁ ପାଣିଠାରୁ ଅଲଗା କରିବା।

2. କେନ୍ଦ୍ରାପସାରଣ (Centrifugation):

   • କେଉଁଠି ଲାଗେ: ଯେତେବେଳେ କଠିନ କଣିକାଗୁଡ଼ିକ ତରଳ ମଧ୍ୟରେ ଅତି କ୍ଷୁଦ୍ର ଥାନ୍ତି ଓ ଫିଲ୍ଟର ପେପର ଦେଇ ଗଳିଯାଆନ୍ତି। ମେସିନ୍ ଦ୍ୱାରା ଦ୍ରୁତ ବେଗରେ ଘୂରାଇଲେ ଭାରି ଅଂଶ ତଳେ ବସିଯାଏ ଏବଂ ହାଲୁକା ଅଂଶ ଉପରେ ରହେ।

   • ଉଦାହରଣ: କ୍ଷୀରରୁ ଲହୁଣୀ କାଢ଼ିବା 🧈, ରକ୍ତ ଏବଂ ମୂତ୍ର ପରୀକ୍ଷାଗାରରେ।

3. ପୃଥକୀକରଣ କାହାଳୀ (Separating Funnel):

   • କେଉଁଠି ଲାଗେ: ପରସ୍ପର ସହ ମିଶୁନଥିବା ଦୁଇଟି ତରଳ ପଦାର୍ଥ (Immiscible liquids) କୁ ଅଲଗା କରିବା ପାଇଁ।

   • ଉଦାହରଣ: ତେଲ ଏବଂ ପାଣି ମିଶ୍ରଣକୁ ଅଲଗା କରିବା।

4. ଊର୍ଦ୍ଧ୍ବପାତନ (Sublimation):

   • କେଉଁଠି ଲାଗେ: ଯେଉଁ ମିଶ୍ରଣରେ ଗୋଟିଏ ଉପାଦାନ ସିଧାସଳଖ କଠିନରୁ ଗ୍ୟାସରେ ପରିଣତ ହୋଇପାରେ (ଉର୍ଦ୍ଧ୍ବପାତୀ) ଏବଂ ଅନ୍ୟଟି ହୁଏନାହିଁ।

   • ଉଦାହରଣ: ଲୁଣ ଏବଂ କର୍ପୂର (Camphor) ମିଶ୍ରଣ। ଗରମ କଲେ କର୍ପୂର ଉଡିଯାଏ ଓ ଲୁଣ ରହିଯାଏ।

5. କ୍ରୋମାଟୋଗ୍ରାଫି (Chromatography):

   • କେଉଁଠି ଲାଗେ: ଗୋଟିଏ ଦ୍ରାବକରେ ଦ୍ରବୀଭୂତ ହୋଇଥିବା ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାରର ଦ୍ରବକୁ ଅଲଗା କରିବା ପାଇଁ।

   • ଉଦାହରଣ: କାଳିରେ ଥିବା ବିଭିନ୍ନ ରଙ୍ଗକୁ ଅଲଗା କରିବା ପାଇଁ, ରକ୍ତରୁ ନିଶାଦ୍ରବ୍ୟ ବାହାର କରିବା ପାଇଁ।

   • 💡 ଟ୍ରିକ୍ (Trick): "Chroma" (କ୍ରୋମା) ଗ୍ରୀକ୍ ଭାଷାରେ ଅର୍ଥ ହେଉଛି 'ରଙ୍ଗ' (Color)। ତେଣୁ ରଙ୍ଗ ଅଲଗା କରିବା ପାଇଁ ଏହି ପ୍ରକ୍ରିୟାର ନାମ କ୍ରୋମାଟୋଗ୍ରାଫି!

6. ପାତନ (Distillation):

   • କେଉଁଠି ଲାଗେ: ପରସ୍ପର ସହ ସହଜରେ ମିଶିଯାଉଥିବା ଦୁଇଟି ତରଳ ପଦାର୍ଥ (Miscible liquids) ଯେଉଁମାନଙ୍କର ସ୍ଫୁଟନାଙ୍କ (Boiling point) ରେ ଯଥେଷ୍ଟ ପାର୍ଥକ୍ୟ (>25K) ଥାଏ।

   • ଉଦାହରଣ: ଜଳ ଏବଂ ଆସିଟୋନ୍ ର ମିଶ୍ରଣ।

7. ଆଂଶିକ ପାତନ (Fractional Distillation):

   • କେଉଁଠି ଲାଗେ: ଯେତେବେଳେ ଦୁଇ ବା ତତୋଧିକ ମିଶିଯାଉଥିବା ତରଳ ପଦାର୍ଥର ସ୍ଫୁଟନାଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ପାର୍ଥକ୍ୟ ୨୫ କେଲଭିନ୍ (25K) ରୁ କମ୍ ଥାଏ।

   • ଉଦାହରଣ: ପେଟ୍ରୋଲିୟମ୍ ରୁ ବିଭିନ୍ନ ଉପାଦାନ (ପେଟ୍ରୋଲ, ଡିଜେଲ ଆଦି) ବାହାର କରିବା, ବାୟୁରୁ ବିଭିନ୍ନ ଗ୍ୟାସ୍ ଅଲଗା କରିବା।

8. ସ୍ଫଟିକୀକରଣ (Crystallization):

   • କେଉଁଠି ଲାଗେ: ଦ୍ରବଣରୁ କଠିନ ପଦାର୍ଥକୁ ସ୍ଫଟିକ (crystal) ଆକାରରେ ପୃଥକ କରି ଶୁଦ୍ଧ ଅବସ୍ଥାରେ ପାଇବା ପାଇଁ।

   • ଉଦାହରଣ: ସମୁଦ୍ର ପାଣିରୁ ଶୁଦ୍ଧ ଲୁଣ ପାଇବା ପାଇଁ। ବାଷ୍ପୀଭବନ ଅପେକ୍ଷା ଏହା ଏକ ଉନ୍ନତ ପ୍ରଣାଳୀ।

୭. ଭୌତିକ ଏବଂ ରାସାୟନିକ ପରିବର୍ତ୍ତନ (Physical & Chemical Changes) 🔄🔥

• ଭୌତିକ ପରିବର୍ତ୍ତନ (Physical Change): ଏଥିରେ ପଦାର୍ଥର କେବଳ ଭୌତିକ ଗୁଣ (ଆକାର, ଅବସ୍ଥା) ବଦଳେ। କୌଣସି ନୂଆ ପଦାର୍ଥ ସୃଷ୍ଟି ହୁଏନାହିଁ।

  • ଉଦାହରଣ: ବରଫ ତରଳି ପାଣି ହେବା 🧊➡️💧, କାଗଜ ଚିରିବା, ଜଳ ଫୁଟିବା।

• ରାସାୟନିକ ପରିବର୍ତ୍ତନ (Chemical Change): ଏଥିରେ ପଦାର୍ଥର ରାସାୟନିକ ଗୁଣ ବଦଳିଯାଏ ଏବଂ ଏକ ନୂତନ ପଦାର୍ଥ ସୃଷ୍ଟି ହୁଏ। ଏହାକୁ 'ରାସାୟନିକ ପ୍ରତିକ୍ରିୟା' ମଧ୍ୟ କୁହାଯାଏ।

  • ଉଦାହରଣ: କାଗଜ ଜାଳିବା 🔥, ଲୁହାରେ କଳଙ୍କି ଲାଗିବା, ଖାଦ୍ୟ ହଜମ ହେବା।

💡 ଟ୍ରିକ୍ (Trick): ନିଜକୁ ପଚାରନ୍ତୁ, "ମୁଁ କ'ଣ ଜିନିଷଟିକୁ ତାର ପୂର୍ବ ଅବସ୍ଥାକୁ ଫେରାଇ ଆଣିପାରିବି?"

ଯଦି ହଁ (ଯେପରି ପାଣିରୁ ପୁଣି ବରଫ) -> ତେବେ ତାହା ଭୌତିକ ପରିବର୍ତ୍ତନ।

ଯଦି ନା (କାଗଜ ଜଳି ପାଉଁଶ ହେଲେ ପୁଣି କାଗଜ ହେବନି) -> ତେବେ ତାହା ରାସାୟନିକ ପରିବର୍ତ୍ତନ!

୮. ବିଶୁଦ୍ଧ ପଦାର୍ଥର ପ୍ରକାରଭେଦ (Types of Pure Substances) ⚗️

ବିଶୁଦ୍ଧ ପଦାର୍ଥକୁ ମୁଖ୍ୟତଃ ଦୁଇ ଭାଗରେ ବିଭକ୍ତ କରାଯାଏ: ମୌଳିକ ଏବଂ ଯୌଗିକ।

୧. ମୌଳିକ (Elements):

ମୌଳିକ ହେଉଛି ପଦାର୍ଥର ସବୁଠାରୁ ସରଳତମ ରୂପ ଯାହାକୁ କୌଣସି ରାସାୟନିକ ପ୍ରକ୍ରିୟା ଦ୍ୱାରା ଆହୁରି ସରଳ ପଦାର୍ଥରେ ଭାଙ୍ଗି ହେବ ନାହିଁ। ଏଗୁଡ଼ିକୁ ୩ ଭାଗରେ ବଣ୍ଟାଯାଇଛି:

• ଧାତୁ (Metals): ଏଗୁଡ଼ିକ ଚକଚକ କରନ୍ତି, ତାପ ଓ ବିଦ୍ୟୁତର ସୁପରିବାହୀ। ତାରରେ ପରିଣତ କରିହେବ (Ductile) ଏବଂ ପିଟି ପାତିଆ କରିହେବ (Malleable)। (ଉଦାହରଣ: ସୁନା, ରୂପା, ତମ୍ବା, ଲୁହା)।

• ଅଧାତୁ (Non-metals): ଏଗୁଡ଼ିକ ଚକଚକ କରନ୍ତି ନାହିଁ, ତାପ ଓ ବିଦ୍ୟୁତର କୁପରିବାହୀ। (ଉଦାହରଣ: ଅମ୍ଳଜାନ, ହାଇଡ୍ରୋଜେନ୍, କୋଇଲା/କାର୍ବନ୍)।

• ଉପଧାତୁ (Metalloids): ଯେଉଁ ମୌଳିକଗୁଡ଼ିକ ଧାତୁ ଏବଂ ଅଧାତୁ ଉଭୟଙ୍କର ଗୁଣ ପ୍ରଦର୍ଶନ କରନ୍ତି। (ଉଦାହରଣ: ବୋରନ୍, ସିଲିକନ୍, ଜର୍ମାନିୟମ୍)।

୨. ଯୌଗିକ (Compounds):

ଦୁଇ ବା ତତୋଧିକ ମୌଳିକ ଏକ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ଅନୁପାତରେ ରାସାୟନିକ ଭାବରେ ସଂଯୁକ୍ତ ହୋଇ ଯେଉଁ ନୂତନ ପଦାର୍ଥ ସୃଷ୍ଟି କରନ୍ତି, ତାହାକୁ ଯୌଗିକ କୁହାଯାଏ।

• ଉଦାହରଣ: ଜଳ (H₂O), ଲୁଣ (NaCl), ଅଙ୍ଗାରକାମ୍ଳ (CO₂)

• ଯୌଗିକର ଗୁଣ ତାହାର ଉପାଦାନଗୁଡ଼ିକର ଗୁଣଠାରୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଅଲଗା ହୋଇଥାଏ। (ଯେପରି: ହାଇଡ୍ରୋଜେନ୍ ଜଳେ, ଅମ୍ଳଜାନ ଜଳିବାରେ ସାହାଯ୍ୟ କରେ, କିନ୍ତୁ ଦୁଇଟି ମିଶି ତିଆରି ହୋଇଥିବା 'ଜଳ' ନିଆଁ ଲିଭାଏ!)

💡 ଟ୍ରିକ୍ (Trick) - ମିଶ୍ରଣ ଏବଂ ଯୌଗିକ ମଧ୍ୟରେ ପାର୍ଥକ୍ୟ:

ମିଶ୍ରଣରେ କୌଣସି ନିୟମ ନଥାଏ, ତୁମେ ଯେତେ ଇଚ୍ଛା ସେତେ ଲୁଣ ପାଣିରେ ମିଶାଇପାରିବ। କିନ୍ତୁ ଯୌଗିକରେ କଠୋର ନିୟମ ଥାଏ! ଜଳ ତିଆରି କରିବାକୁ ହେଲେ ସବୁବେଳେ ୨ଟି ହାଇଡ୍ରୋଜେନ୍ ଓ ୧ଟି ଅମ୍ଳଜାନ H₂O ଦରକାର; ଏହା କେବେବି H₃O ବା HO ହୋଇପାରିବ ନାହିଁ।