ପରିବହନ ଓ ସଞ୍ଚାଳନ – Additional Questions Class 10 ଜୀବ ବିଜ୍ଞାନ
🌟 ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଶିକ୍ଷା ପାଇଁ ଭିଜିଟ୍ କରନ୍ତୁ: www.WithTeachers.in 🌟
Section A: 1 Mark Questions (30 Questions - 3 Different Types) 🥇
ଶୂନ୍ୟସ୍ଥାନ ପୂରଣ କର (Fill in the blanks):
❓.1 ଉଦ୍ଭିଦରେ ଜଳ ଓ ଧାତବ ଲବଣ ____________ ଟିସୁ ଦ୍ୱାରା ପରିବାହିତ ହୁଏ।
❓.2 ମଣିଷ ହୃତ୍ପିଣ୍ଡର ବାମ ଅଳିନ୍ଦ ଓ ବାମ ନିଳୟ ମଧ୍ୟରେ ____________ କପାଟିକା ଥାଏ।
❓.3 ରକ୍ତ ଜମାଟ ବାନ୍ଧିବା ପ୍ରକ୍ରିୟାରେ ____________ ନାମକ ରକ୍ତ କଣିକା ସାହାଯ୍ୟ କରେ।
❓.4 ସାର୍ବଜନୀନ ଗ୍ରହୀତା ରକ୍ତ ବର୍ଗ ହେଉଛି ____________ ।
❓.5 ମଣିଷ ଶରୀରରେ ରକ୍ତଚାପ ମାପିବା ପାଇଁ ____________ ଯନ୍ତ୍ର ବ୍ୟବହାର କରାଯାଏ।
❓.6 ଉଦ୍ଭିଦର ପତ୍ରରୁ ବାଷ୍ପ ଆକାରରେ ଜଳ ନିର୍ଗତ ହେବା ପ୍ରକ୍ରିୟାକୁ ____________ କୁହାଯାଏ।
❓.7 ହୃତ୍ପିଣ୍ଡର ବାହ୍ୟ ଆବରଣକୁ ____________ କୁହାଯାଏ।
❓.8 ରକ୍ତରେ ଥିବା ଆଣ୍ଟିଜେନ୍ ____________ ର ବାହ୍ୟ ଆବରଣରେ ଥାଏ।
❓.9 ମଣିଷ ଶରୀରରେ ____________ ପ୍ରକାରର ରକ୍ତ ସଞ୍ଚାଳନ ଦେଖାଯାଏ।
❓.10 ଫ୍ଲୋଏମ୍ ମାଧ୍ୟମରେ ଖାଦ୍ୟ ____________ ରୂପରେ ପରିବାହିତ ହୁଏ।
ସତ୍ୟ/ମିଥ୍ୟା ନିରୂପଣ କର (True/False):
❓.11 ଧମନୀରେ କପାଟିକା ଥାଏ।
❓.12 ମୂଳଜ ଚାପ ମାନୋମିଟର ଯନ୍ତ୍ର ସାହାଯ୍ୟରେ ମପାଯାଏ।
❓.13 ଫୁସ୍ଫୁସ୍ ଶିରାରେ ଅଙ୍ଗାରକାମ୍ଳଯୁକ୍ତ ରକ୍ତ ପ୍ରବାହିତ ହୁଏ।
❓.14 ଲ୍ୟାଣ୍ଡଷ୍ଟେନର ରିସସ୍ ମାଙ୍କଡ଼ର ରକ୍ତରେ Rh ଫ୍ୟାକ୍ଟର ଆବିଷ୍କାର କରିଥିଲେ।
❓.15 ଶିରାର କାନ୍ଥ ଧମନୀ ତୁଳନାରେ ମୋଟା ଅଟେ।
❓.16 ରକ୍ତ ପ୍ଲାଜମାରେ ଆଣ୍ଟିବଡ଼ି ଥାଏ।
❓.17 ସୁସ୍ଥ ବ୍ୟକ୍ତିର ସିଷ୍ଟୋଲିକ୍ ରକ୍ତଚାପ 120 mm Hg ଅଟେ।
❓.18 ଜଳ ଅଣୁ-ଅଣୁ ମଧ୍ୟରେ ଥିବା ଆକର୍ଷଣ ବଳକୁ ଆସଞ୍ଜନ ବଳ କୁହାଯାଏ।
❓.19 ମଣିଷ ହୃତ୍ପିଣ୍ଡର ଡାହାଣ ନିଳୟରୁ ମହାଧମନୀ ବାହାରିଥାଏ।
❓.20 ଉଦ୍ଭିଦରେ ଖାଦ୍ୟର ପରିବହନ ଉଭୟ ଉର୍ଦ୍ଧ୍ୱ ଓ ନିମ୍ନ ଦିଗରେ ହୋଇଥାଏ।
ଗୋଟିଏ ଶବ୍ଦରେ ଉତ୍ତର ଦିଅ (One word answer):
❓.21 କେଉଁ ବର୍ଗର ରକ୍ତକୁ ସାର୍ବଜନୀନ ଦାତା କୁହାଯାଏ?
❓.22 ଜଳ ଅଣୁ ଓ ଯାଇଲେମ୍ ଟିସୁର କାନ୍ଥ ମଧ୍ୟରେ ଥିବା ଆକର୍ଷଣ ବଳକୁ କ'ଣ କୁହାଯାଏ?
❓.23 ଡାହାଣ ଅଳିନ୍ଦ ଓ ଡାହାଣ ନିଳୟ ମଧ୍ୟରେ କେତେ ପାଖୁଡ଼ା ବିଶିଷ୍ଟ କପାଟିକା ଥାଏ?
❓.24 ହୃତ୍ପିଣ୍ଡର କେଉଁ ପ୍ରକୋଷ୍ଠରୁ ବିଶୁଦ୍ଧ (ଅମ୍ଳଜାନଯୁକ୍ତ) ରକ୍ତ ସାରା ଶରୀରକୁ ଯାଏ?
❓.25 ରକ୍ତ ଜମାଟ ବାନ୍ଧିବା ପାଇଁ କେଉଁ ଧାତବ ଆୟନ୍ ଆବଶ୍ୟକ?
❓.26 ଥ୍ରୋମ୍ବିନ୍ ଫାଇବ୍ରିନୋଜେନ୍ କୁ କେଉଁଥିରେ ପରିଣତ କରେ?
❓.27 ରକ୍ତକୁ ଜମାଟ ବାନ୍ଧିବାରୁ ରୋକିବା ପାଇଁ ଜୋକ ଲାଳରେ କେଉଁ ପଦାର୍ଥ ଥାଏ?
❓.28 ଡିକ୍ସନ୍ ଓ ଜଲି କେଉଁ ତତ୍ତ୍ୱର ପ୍ରସ୍ତାବ ଦେଇଥିଲେ?
❓.29 ମଣିଷ ହୃତ୍ପିଣ୍ଡର ଓଜନ ହାରାହାରି କେତେ ଗ୍ରାମ୍?
❓.30 ରକ୍ତ ସଞ୍ଚାଳନ ପ୍ରକ୍ରିୟା କିଏ ଆବିଷ୍କାର କରିଥିଲେ?
⬇️ Section A: Answers (ଉତ୍ତର) ⬇️
✅ 1: ଯାଇଲେମ୍ | ✅ 2: ଦ୍ୱିପତ୍ର (Bicuspid) | ✅ 3: ଅଣୁଚକ୍ରିକା (Platelets) | ✅ 4: AB | ✅ 5: ସ୍ଫିଗ୍ମୋମାନୋମିଟର (Sphygmomanometer) | ✅ 6: ଉତ୍ସ୍ୱେଦନ (Transpiration) | ✅ 7: ହୃଦାବରଣ (Pericardium) | ✅ 8: ଲୋହିତ ରକ୍ତ କଣିକା (RBC) | ✅ 9: ଦ୍ୱୈତ (Double) | ✅ 10: ସୁକ୍ରୋଜ୍ (Sucrose) | ✅ 11: ମିଥ୍ୟା | ✅ 12: ସତ୍ୟ | ✅ 13: ମିଥ୍ୟା (ବିଶୁଦ୍ଧ ରକ୍ତ) | ✅ 14: ସତ୍ୟ | ✅ 15: ମିଥ୍ୟା | ✅ 16: ସତ୍ୟ | ✅ 17: ସତ୍ୟ | ✅ 18: ମିଥ୍ୟା (ସଂସକ୍ତି ବଳ) | ✅ 19: ମିଥ୍ୟା (ବାମ ନିଳୟରୁ) | ✅ 20: ସତ୍ୟ | ✅ 21: O ବର୍ଗ | ✅ 22: ଆସଞ୍ଜନ ବଳ (Adhesive force) | ✅ 23: 3 (ତ୍ରିପତ୍ର) | ✅ 24: ବାମ ନିଳୟ | ✅ 25: କ୍ୟାଲସିୟମ୍ ($Ca^{2+}$) | ✅ 26: ଫାଇବ୍ରିନ୍ (Fibrin) | ✅ 27: ହିରୁଡିନ୍ (Hirudin) | ✅ 28: ଉତ୍ସ୍ୱେଦନ ଟାଣ ବା ସଂସକ୍ତି ତତ୍ତ୍ୱ | ✅ 29: 250-300 ଗ୍ରାମ୍ | ✅ 30: ୱିଲିୟମ୍ ହାର୍ଭେ (William Harvey)
🌐 ନୋଟ୍ସ ପାଇଁ ଲଗ୍ ଇନ୍ କରନ୍ତୁ: www.WithTeachers.in 🌐
Section B: 2 Marks Questions (25 Questions) 🥈
❓.31 ପରିବହନ ଓ ସଞ୍ଚାଳନ କହିଲେ କ'ଣ ବୁଝ?
❓.32 ଯାଇଲେମ୍ ଓ ଫ୍ଲୋଏମ୍ ମଧ୍ୟରେ ଗୋଟିଏ ମୁଖ୍ୟ ପାର୍ଥକ୍ୟ ଲେଖ।
❓.33 ମୂଳଜ ଚାପ କ'ଣ? ଏହା କିପରି ସୃଷ୍ଟି ହୁଏ?
❓.34 ସଂସକ୍ତି ଓ ଆସଞ୍ଜନ ବଳ କ'ଣ?
❓.35 ଉତ୍ସ୍ୱେଦନ ପ୍ରକ୍ରିୟା ଉଦ୍ଭିଦ ପାଇଁ କିପରି ଲାଭଦାୟକ?
❓.36 ରକ୍ତବାହିନୀ କେତେ ପ୍ରକାର ଓ କ'ଣ କ'ଣ?
❓.37 ଧମନୀରେ କପାଟିକା ନଥାଏ କାହିଁକି?
❓.38 ଶିରାରେ କପାଟିକା ଥାଏ କାହିଁକି?
❓.39 ମଣିଷ ହୃତ୍ପିଣ୍ଡର ଅବସ୍ଥିତି ଲେଖ।
❓.40 ହୃଦାବରଣ (Pericardium) ଓ ଏହାର କାର୍ଯ୍ୟ କ'ଣ?
❓.41 ଅଳିନ୍ଦ ଦୁଇଟିର କାନ୍ଥ ନିଳୟ ଅପେକ୍ଷା କାହିଁକି ପତଳା ହୋଇଥାଏ?
❓.42 ତ୍ରିପତ୍ର ଏବଂ ଦ୍ୱିପତ୍ର କପାଟିକା ହୃତ୍ପିଣ୍ଡରେ କେଉଁଠାରେ ଥାଏ?
❓.43 ଅର୍ଦ୍ଧଚନ୍ଦ୍ରାକାର କପାଟିକାର କାର୍ଯ୍ୟ କ'ଣ?
❓.44 ଦ୍ୱୈତ ସଞ୍ଚାଳନ (Double circulation) କ'ଣ?
❓.45 ରକ୍ତଚାପ କହିଲେ କ'ଣ ବୁଝ? ସୁସ୍ଥ ମଣିଷର ରକ୍ତଚାପ କେତେ?
❓.46 ରକ୍ତ ଜମାଟ ବାନ୍ଧିବାରେ ଥ୍ରୋମ୍ବୋପ୍ଲାଷ୍ଟିନ୍ ର ଭୂମିକା କ'ଣ?
❓.47 ରକ୍ତ ଜମାଟ ବାନ୍ଧିବାରେ ଫାଇବ୍ରିନ୍ ର କାର୍ଯ୍ୟ କ'ଣ?
❓.48 ରକ୍ତ ବର୍ଗ କେତେ ପ୍ରକାର ଓ କ'ଣ କ'ଣ?
❓.49 ସାର୍ବଜନୀନ ଦାତା ଓ ସାର୍ବଜନୀନ ଗ୍ରହୀତା କାହାକୁ କୁହାଯାଏ?
❓.50 Rh ଫ୍ୟାକ୍ଟର କ'ଣ? ଏହାର ନାମକରଣ କିପରି ହୋଇଛି?
❓.51 ରକ୍ତଦାନ ସମୟରେ Rh ଫ୍ୟାକ୍ଟରର ଗୁରୁତ୍ୱ କ'ଣ?
❓.52 ଆଣ୍ଟିଜେନ୍ ଓ ଆଣ୍ଟିବଡ଼ି କେଉଁଠାରେ ଥାଏ?
❓.53 ଫୁସ୍ଫୁସ୍ ଧମନୀ ଓ ଫୁସ୍ଫୁସ୍ ଶିରାର କାର୍ଯ୍ୟ କ'ଣ?
❓.54 ଯାଇଲେମ୍ ବାହିକା ମଧ୍ୟରେ ଜଳ ସ୍ତମ୍ଭ କାହିଁକି ଛିଣ୍ଡି ନଥାଏ?
❓.55 ରକ୍ତନଳୀ ଭିତରେ ରକ୍ତ ଜମାଟ ବାନ୍ଧେ ନାହିଁ କାହିଁକି?
⬇️ Section B: Answers (ଉତ୍ତର) ⬇️
✅ 31: ଜୀବ ଶରୀରରେ ଖାଦ୍ୟ, ଜଳ ଓ ଅମ୍ଳଜାନ କୋଷ ନିକଟରେ ପହଞ୍ଚିବା ଏବଂ ବର୍ଜ୍ୟବସ୍ତୁ ନିଷ୍କାସନ ଅଙ୍ଗକୁ ଯିବା ପ୍ରକ୍ରିୟାକୁ ପରିବହନ ଓ ସଞ୍ଚାଳନ କୁହାଯାଏ।
✅ 32: ଯାଇଲେମ୍ ମୁଖ୍ୟତଃ ଜଳ ଓ ଧାତବ ଲବଣ ଉପରକୁ ପରିବହନ କରେ। ଫ୍ଲୋଏମ୍ ପ୍ରସ୍ତୁତ ଖାଦ୍ୟକୁ ଉଭୟ ଉର୍ଦ୍ଧ୍ୱ ଓ ନିମ୍ନ ଦିଗରେ ପରିବହନ କରେ।
✅ 33: ଚେର ମାଟିରୁ ଜଳ ଶୋଷଣ କଲାବେଳେ ଯାଇଲେମ୍ ଭିତରେ ଯେଉଁ ଉର୍ଦ୍ଧ୍ୱମୁଖୀ ଚାପ ସୃଷ୍ଟି ହୁଏ ତାହାକୁ ମୂଳଜ ଚାପ କୁହାଯାଏ।
✅ 34: ଜଳ ଅଣୁ-ଅଣୁ ମଧ୍ୟରେ ଥିବା ଆକର୍ଷଣ ବଳକୁ ସଂସକ୍ତି ବଳ ଏବଂ ଜଳ ଅଣୁ ଓ ଯାଇଲେମ୍ କାନ୍ଥ ମଧ୍ୟରେ ଥିବା ଆକର୍ଷଣ ବଳକୁ ଆସଞ୍ଜନ ବଳ କୁହାଯାଏ।
✅ 35: ଉତ୍ସ୍ୱେଦନ ଯୋଗୁଁ ଉଦ୍ଭିଦ ଶରୀର ଥଣ୍ଡା ରହେ ଏବଂ ଏକ ଚୂଷଣ ବଳ ସୃଷ୍ଟି ହୋଇ ଜଳକୁ ଉପରକୁ ଟାଣିବାରେ ସାହାଯ୍ୟ କରେ।
✅ 36: ରକ୍ତବାହିନୀ 3 ପ୍ରକାର: (1) ଧମନୀ (Artery), (2) ଶିରା (Vein), ଏବଂ (3) ରକ୍ତ ଜାଲକ (Capillary)।
✅ 37: ଧମନୀରେ ହୃତ୍ପିଣ୍ଡର ପମ୍ପ ଯୋଗୁଁ ରକ୍ତ ଖୁବ୍ ଅଧିକ ଚାପରେ ପ୍ରବାହିତ ହୁଏ, ତେଣୁ ରକ୍ତ ପଛକୁ ଫେରିବାର ସମ୍ଭାବନା ନଥିବାରୁ କପାଟିକା ନଥାଏ।
✅ 38: ଶିରାରେ ରକ୍ତ କମ୍ ଚାପରେ ପ୍ରବାହିତ ହୁଏ। ରକ୍ତ ଯେପରି ପଛକୁ ଫେରି ନଯାଏ, ସେଥିପାଇଁ ଏଥିରେ କପାଟିକା ଥାଏ।
✅ 39: ମଣିଷ ହୃତ୍ପିଣ୍ଡ ବକ୍ଷ ଗହ୍ୱର ମଧ୍ୟରେ, ଦୁଇ ଫୁସ୍ଫୁସ୍ ମଝିରେ ଓ ଟିକିଏ ବାମ ପାର୍ଶ୍ୱକୁ ଢଳି ରହିଥାଏ।
✅ 40: ହୃତ୍ପିଣ୍ଡକୁ ଘୋଡ଼ାଇ ରଖିଥିବା ଦ୍ୱିସ୍ତରୀୟ ଆବରଣକୁ ହୃଦାବରଣ କୁହାଯାଏ। ଏହା ହୃତ୍ପିଣ୍ଡକୁ ବାହ୍ୟ ଆଘାତ ଓ ଘର୍ଷଣରୁ ରକ୍ଷା କରେ।
✅ 41: ଅଳିନ୍ଦ କେବଳ ରକ୍ତ ଗ୍ରହଣ କରେ, ମାତ୍ର ନିଳୟ ରକ୍ତକୁ ସାରା ଶରୀରକୁ ଓ ଫୁସ୍ଫୁସ୍କୁ ଖୁବ୍ ଜୋର୍ରେ ପମ୍ପ କରେ, ତେଣୁ ନିଳୟର କାନ୍ଥ ମୋଟା ଓ ମଜବୁତ୍ ହୋଇଥାଏ।
✅ 42: ଡାହାଣ ଅଳିନ୍ଦ ଓ ଡାହାଣ ନିଳୟ ମଝିରେ ତ୍ରିପତ୍ର କପାଟିକା ଏବଂ ବାମ ଅଳିନ୍ଦ ଓ ବାମ ନିଳୟ ମଝିରେ ଦ୍ୱିପତ୍ର କପାଟିକା ଥାଏ।
✅ 43: ଡାହାଣ ନିଳୟରୁ ଫୁସ୍ଫୁସ୍ ଧମନୀ ଓ ବାମ ନିଳୟରୁ ମହାଧମନୀକୁ ରକ୍ତ ଗଲାପରେ ଯେପରି ପୁଣି ନିଳୟକୁ ଫେରି ନଆସେ, ଅର୍ଦ୍ଧଚନ୍ଦ୍ରାକାର କପାଟିକା ତାହା ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରେ।
✅ 44: ମଣିଷ ଶରୀରରେ ଥରେ ରକ୍ତ ପ୍ରବାହିତ ହେବା ପାଇଁ ହୃତ୍ପିଣ୍ଡ ମଧ୍ୟ ଦେଇ ଦୁଇଥର ଗତି କରିବାକୁ ଦ୍ୱୈତ ସଞ୍ଚାଳନ କୁହାଯାଏ।
✅ 45: ରକ୍ତ ପ୍ରବାହିତ ହେବା ବେଳେ ରକ୍ତବାହିନୀର କାନ୍ଥ ଉପରେ ପକାଉଥିବା ଚାପକୁ ରକ୍ତଚାପ କୁହାଯାଏ। ସୁସ୍ଥ ମଣିଷର ରକ୍ତଚାପ 120/80 mm Hg ଅଟେ।
✅ 46: ଥ୍ରୋମ୍ବୋପ୍ଲାଷ୍ଟିନ୍ ରକ୍ତରେ ଥିବା ପ୍ରୋଥ୍ରୋମ୍ବିନ୍ କୁ କ୍ୟାଲସିୟମ୍ ଆୟନ୍ ସାହାଯ୍ୟରେ ସକ୍ରିୟ 'ଥ୍ରୋମ୍ବିନ୍' ରେ ପରିଣତ କରେ।
✅ 47: ଫାଇବ୍ରିନ୍ ଗୁଡ଼ିକ ସୂତା ଭଳି କ୍ଷତ ସ୍ଥାନରେ ଏକ ଜାଲକ ସୃଷ୍ଟି କରନ୍ତି ଯେଉଁଥିରେ ରକ୍ତ କଣିକା ଅଟକି ରକ୍ତ ଜମାଟ ବାନ୍ଧେ।
✅ 48: ଆଣ୍ଟିଜେନ୍ ଓ ଆଣ୍ଟିବଡ଼ି ଉପସ୍ଥିତି ଭିତ୍ତିରେ ରକ୍ତ 4 ପ୍ରକାର: A, B, AB, ଏବଂ O ।
✅ 49: 'O' ବର୍ଗ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ରକ୍ତ ଦେଇପାରୁଥିବାରୁ ତାକୁ ସାର୍ବଜନୀନ ଦାତା ଏବଂ 'AB' ବର୍ଗ ସମସ୍ତଙ୍କଠାରୁ ରକ୍ତ ଗ୍ରହଣ କରିପାରୁଥିବାରୁ ତାକୁ ସାର୍ବଜନୀନ ଗ୍ରହୀତା କୁହାଯାଏ।
✅ 50: ଏହା ଏକ ପ୍ରକାର ଆଣ୍ଟିଜେନ୍ ଯାହା ପ୍ରଥମେ 'ରିସସ୍' (Rhesus) ମାଙ୍କଡ଼ ରକ୍ତରୁ ମିଳିଥିଲା। ତେଣୁ ଏହାର ନାମ Rh ଫ୍ୟାକ୍ଟର ଦିଆଯାଇଛି।
✅ 51: ରକ୍ତଦାନ ବେଳେ Rh+ ବ୍ୟକ୍ତିର ରକ୍ତ Rh- ବ୍ୟକ୍ତିକୁ ଦିଆଗଲେ ଗ୍ରହୀତା ଶରୀରରେ ଆଣ୍ଟିବଡ଼ି ସୃଷ୍ଟି ହୋଇ ରକ୍ତ ଜମାଟ ବାନ୍ଧିଯିବାର ବିପଦ ଥାଏ।
✅ 52: ଆଣ୍ଟିଜେନ୍ ଲୋହିତ ରକ୍ତ କଣିକା (RBC) ର ବାହ୍ୟ ଆବରଣରେ ଥାଏ ଏବଂ ଆଣ୍ଟିବଡ଼ି ରକ୍ତ ପ୍ଲାଜମାରେ ଥାଏ।
✅ 53: ଫୁସ୍ଫୁସ୍ ଧମନୀ ଡାହାଣ ନିଳୟରୁ ଅମଳଜାନ ବିହୀନ ରକ୍ତ ଫୁସ୍ଫୁସ୍କୁ ନିଏ। ଫୁସ୍ଫୁସ୍ ଶିରା ଅମ୍ଳଜାନଯୁକ୍ତ ରକ୍ତ ଫୁସ୍ଫୁସ୍ରୁ ବାମ ଅଳିନ୍ଦକୁ ଆଣେ।
✅ 54: ଜଳର ଉଚ୍ଚ ସଂସକ୍ତି ବଳ ଯୋଗୁଁ ଯାଇଲେମ୍ ନଳୀରେ ଜଳ ଅଣୁଗୁଡ଼ିକ ପରସ୍ପରକୁ ଛାଡ଼ନ୍ତି ନାହିଁ ଏବଂ ଜଳ ସ୍ତମ୍ଭ ଛିଣ୍ଡେ ନାହିଁ।
✅ 55: ରକ୍ତରେ ଥିବା 'ହେପାରିନ୍' (Heparin) ନାମକ ପଦାର୍ଥ ରକ୍ତକୁ ନଳୀ ଭିତରେ ଜମାଟ ବାନ୍ଧିବାକୁ ଦିଏ ନାହିଁ।
📚 ଆପଣଙ୍କର ସଫଳତା ଆମର ଲକ୍ଷ୍ୟ: www.WithTeachers.in 📚
Section C: 3 Marks Questions (20 Questions) 🥉
❓.56 ଉଦ୍ଭିଦରେ ଖାଦ୍ୟ ସ୍ଥାନାନ୍ତରଣ କିପରି ହୁଏ?
Answer:
-
ପତ୍ରରେ ପ୍ରସ୍ତୁତ ଖାଦ୍ୟ ଫ୍ଲୋଏମ୍ ଟିସୁ ଦ୍ୱାରା ଶରୀରର ବିଭିନ୍ନ ଅଂଶକୁ ସ୍ଥାନାନ୍ତରିତ ହୁଏ।
-
ଏହି ଖାଦ୍ୟ ମୁଖ୍ୟତଃ ସୁକ୍ରୋଜ୍ ରୂପରେ ଜଳରେ ଦ୍ରବୀଭୂତ ହୋଇ ଗତି କରେ।
-
ଜଳ ପରିବହନ (କେବଳ ଉର୍ଦ୍ଧ୍ୱମୁଖୀ) ବିପରୀତରେ, ଖାଦ୍ୟର ପରିବହନ ଆବଶ୍ୟକତା ଅନୁଯାୟୀ ଉଭୟ ଉର୍ଦ୍ଧ୍ୱ ଓ ନିମ୍ନ ଦିଗରେ ହୋଇଥାଏ।
❓.57 ଯାଇଲେମ୍ ଦ୍ୱାରା ଜଳ ପରିବହନ କିପରି ସମ୍ଭବ ହୁଏ?
Answer:
-
ଚେର ମାଟିରୁ ଜଳ ଶୋଷଣ କଲା ପରେ ଯାଇଲେମ୍ ରେ ଏକ ମୂଳଜ ଚାପ ସୃଷ୍ଟି ହୁଏ।
-
ଯାଇଲେମ୍ ନଳୀର କୈଶିକ ଆକର୍ଷଣ ତତ୍ତ୍ୱ ଯୋଗୁଁ ଜଳ କିଛି ବାଟ ଉପରକୁ ଉଠେ।
-
ପତ୍ରରୁ ଉତ୍ସ୍ୱେଦନ ଫଳରେ ସୃଷ୍ଟି ହେଉଥିବା ଆକର୍ଷଣ ବଳ (ଟାଣ) ହିଁ ଜଳକୁ ବହୁ ଉଚ୍ଚକୁ ଉଠାଇବାରେ ମୁଖ୍ୟ ଭୂମିକା ନିଏ।
❓.58 ମୂଳଜ ଚାପ (Root pressure) ର ଭୂମିକା ଏବଂ ପରିମାପ କିପରି ହୁଏ?
Answer:
-
ମାଟିରୁ ଜଳ ଚେରକୁ ପ୍ରବେଶ କଲାବେଳେ ଯାଇଲେମ୍ ନଳୀରେ ଯେଉଁ ଉର୍ଦ୍ଧ୍ୱମୁଖୀ ଚାପ ସୃଷ୍ଟି ହୁଏ ତାହା ମୂଳଜ ଚାପ।
-
ଏହା ମାନୋମିଟର ନାମକ ଯନ୍ତ୍ର ସାହାଯ୍ୟରେ ମପାଯାଇପାରେ।
-
ଏହି ଚାପ କମ୍ ଉଚ୍ଚତା ବିଶିଷ୍ଟ ଗଛରେ ଜଳକୁ ଉପରକୁ ଠେଲିବାରେ ସାହାଯ୍ୟ କରେ।
❓.59 ଉତ୍ସ୍ୱେଦନ (Transpiration) ର ଗୁରୁତ୍ୱ ଲେଖ।
Answer:
-
ଏହା ଗଛରେ ଏକ ଚୂଷଣ ବଳ ବା ଟାଣ ସୃଷ୍ଟି କରେ ଯାହା ଜଳକୁ ମୂଳରୁ ପତ୍ର ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ନେବାରେ ସାହାଯ୍ୟ କରେ।
-
ଏହା ଉଦ୍ଭିଦ ଶରୀରର ତାପମାତ୍ରାକୁ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରି ଥଣ୍ଡା ରଖିବାରେ ସାହାଯ୍ୟ କରେ।
-
ଅଧିକ ଜଳ ମାଟିରୁ ଶୋଷଣ କରି ଅଦରକାରୀ ବଳକା ଜଳକୁ ବାୟୁମଣ୍ଡଳକୁ ଛାଡିଦିଏ।
❓.60 କୈଶିକ ଆକର୍ଷଣ ତତ୍ତ୍ୱ (Capillary action) ବୁଝାଅ।
Answer:
-
ଯାଇଲେମ୍ ନଳୀଗୁଡ଼ିକ ଅତି ସୂକ୍ଷ୍ମ କେଶ ନଳୀ ପରି।
-
ଜଳ ଅଣୁ ମଧ୍ୟରେ ଥିବା ସଂସକ୍ତି ବଳ ଓ ଜଳ ଏବଂ ନଳୀ କାନ୍ଥ ମଧ୍ୟରେ ଥିବା ଆସଞ୍ଜନ ବଳ ଯୋଗୁଁ ଏକ ଆକର୍ଷଣ ସୃଷ୍ଟି ହୁଏ।
-
ଏହି ଆକର୍ଷଣ ବଳ ଫଳରେ କମ୍ ଉଚ୍ଚତା ବିଶିଷ୍ଟ ଗଛରେ ଜଳ ଆପେ ଆପେ ଉପରକୁ ଉଠିଥାଏ।
❓.61 ଶିରା ଓ ଧମନୀ ମଧ୍ୟରେ ଥିବା ତିନୋଟି ପ୍ରଧାନ ପାର୍ଥକ୍ୟ ଲେଖ।
Answer:
-
ଧମନୀ ହୃତ୍ପିଣ୍ଡରୁ ରକ୍ତ ନିଏ; ଶିରା ରକ୍ତକୁ ହୃତ୍ପିଣ୍ଡ ଆଡ଼କୁ ଆଣେ।
-
ଧମନୀରେ ମୁଖ୍ୟତଃ ଅମ୍ଳଜାନଯୁକ୍ତ ରକ୍ତ ବହେ; ଶିରାରେ ଅଙ୍ଗାରକାମ୍ଳଯୁକ୍ତ ରକ୍ତ ବହେ।
-
ଧମନୀ କାନ୍ଥ ମୋଟା ଓ ଏଥିରେ କପାଟିକା ନଥାଏ; ଶିରା କାନ୍ଥ ପତଳା ଓ ଏଥିରେ କପାଟିକା ଥାଏ।
❓.62 ମଣିଷ ହୃତ୍ପିଣ୍ଡରେ ଥିବା କପାଟିକାଗୁଡ଼ିକର କାର୍ଯ୍ୟ ଲେଖ।
Answer:
-
କପାଟିକା ରକ୍ତକୁ କେବଳ ଗୋଟିଏ ଦିଗରେ ପ୍ରବାହିତ ହେବାକୁ ଦିଏ ଏବଂ ପଛକୁ ଫେରିବାରୁ ରୋକେ।
-
ତ୍ରିପତ୍ର ଓ ଦ୍ୱିପତ୍ର କପାଟିକା ଯଥାକ୍ରମେ ଅଳିନ୍ଦରୁ ନିଳୟକୁ ରକ୍ତ ଗଲାପରେ ବନ୍ଦ ହୋଇଯାନ୍ତି।
-
ଅର୍ଦ୍ଧଚନ୍ଦ୍ରାକାର କପାଟିକା ନିଳୟରୁ ରକ୍ତ ଧମନୀକୁ ଗଲାପରେ ବନ୍ଦ ହୋଇ ରକ୍ତକୁ ଫେରିବାକୁ ଦିଏ ନାହିଁ।
❓.63 ଦ୍ୱୈତ ସଞ୍ଚାଳନ ବ୍ୟବସ୍ଥାର ଲାଭ କ'ଣ?
Answer:
-
ଏହାଦ୍ୱାରା ଅମ୍ଳଜାନଯୁକ୍ତ (ବିଶୁଦ୍ଧ) ଏବଂ ଅଙ୍ଗାରକାମ୍ଳଯୁକ୍ତ (ଅଶୁଦ୍ଧ) ରକ୍ତ ପରସ୍ପର ସହ ମିଶନ୍ତି ନାହିଁ।
-
ସାରା ଶରୀରକୁ ଅମ୍ଳଜାନର ଯୋଗାଣ ଖୁବ୍ ଦକ୍ଷତାର ସହ ଏବଂ ଶୀଘ୍ର ହୋଇପାରେ।
-
ଏହା ମଣିଷ ଏବଂ ପକ୍ଷୀଙ୍କ ଶରୀରରେ ଉଚ୍ଚ ଶକ୍ତି ଆବଶ୍ୟକତା ପୂରଣ କରି ତାପମାତ୍ରା ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରିବାରେ ସାହାଯ୍ୟ କରେ।
❓.64 ରକ୍ତ ବର୍ଗ କିପରି ନିର୍ଣ୍ଣୟ କରାଯାଏ?
Answer:
-
ଲୋହିତ ରକ୍ତ କଣିକା (RBC) ଉପରେ ଥିବା ପ୍ରୋଟିନ୍ କୁ ଆଣ୍ଟିଜେନ୍ (A ଓ B) ଏବଂ ପ୍ଲାଜମାରେ ଥିବା ପ୍ରୋଟିନ୍ କୁ ଆଣ୍ଟିବଡ଼ି (a ଓ b) କୁହାଯାଏ।
-
ଯଦି RBC ରେ ଆଣ୍ଟିଜେନ୍ 'A' ଥାଏ, ତେବେ ରକ୍ତବର୍ଗ 'A' ହୁଏ (ପ୍ଲାଜମାରେ ଆଣ୍ଟିବଡ଼ି 'b' ଥାଏ)।
-
ଆଣ୍ଟିଜେନ୍ ର ଅନୁପସ୍ଥିତି ଥିଲେ ତାହାକୁ 'O' ବର୍ଗ କୁହାଯାଏ। ଏହି ଆଧାରରେ 4 ଟି ବର୍ଗ ନିର୍ଣ୍ଣୟ ହୁଏ।
❓.65 Rh ଫ୍ୟାକ୍ଟର ର ପ୍ରାଧାନ୍ୟ କ'ଣ?
Answer:
-
ଏହା ଆଣ୍ଟିଜେନ୍ 'A' ଓ 'B' ବ୍ୟତୀତ ରକ୍ତରେ ଥିବା ଏକ ଅତିରିକ୍ତ ଆଣ୍ଟିଜେନ୍।
-
ଯାହା ରକ୍ତରେ ଥାଏ ସେ 'Rh ପଜିଟିଭ୍' (Rh+) ଓ ଯାହା ରକ୍ତରେ ନଥାଏ ସେ 'Rh ନେଗେଟିଭ୍' (Rh-)।
-
Rh+ ରକ୍ତ ଭୁଲ୍ବଶତଃ Rh- ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କୁ ଦିଆଗଲେ, ଗ୍ରହୀତା ଶରୀରରେ ଆଣ୍ଟିବଡ଼ି ସୃଷ୍ଟି ହୋଇ ରକ୍ତ ଜମାଟ ବାନ୍ଧି ମୃତ୍ୟୁ ହୋଇପାରେ।
❓.66 ରକ୍ତଚାପ (Blood Pressure) ଓ ସ୍ଫିଗ୍ମୋମାନୋମିଟର ବିଷୟରେ ଲେଖ।
Answer:
-
ହୃତ୍ପିଣ୍ଡର ପମ୍ପ ଯୋଗୁଁ ରକ୍ତ ଧମନୀ ଦେଇ ପ୍ରବାହିତ ହେଲାବେଳେ ତା କାନ୍ଥରେ ପକାଉଥିବା ଚାପକୁ ରକ୍ତଚାପ କୁହାଯାଏ।
-
ହୃତ୍ପିଣ୍ଡ ସଂକୁଚିତ ବେଳେ ଏହା ସର୍ବାଧିକ (ସିଷ୍ଟୋଲିକ୍- 120) ଓ ଶିଥିଳ ବେଳେ ସର୍ବନିମ୍ନ (ଡାୟାଷ୍ଟୋଲିକ୍- 80) ଥାଏ।
-
ଏହି ଚାପ ମାପିବା ପାଇଁ ଡାକ୍ତରମାନେ 'ସ୍ଫିଗ୍ମୋମାନୋମିଟର' ନାମକ ଯନ୍ତ୍ର ବ୍ୟବହାର କରନ୍ତି।
❓.67 ରକ୍ତ ଜମାଟ ବାନ୍ଧିବା ପ୍ରକ୍ରିୟାରେ ଅଣୁଚକ୍ରିକାର ଭୂମିକା ଲେଖ।
Answer:
-
ଆଘାତ ଲାଗି ରକ୍ତ ପ୍ରବାହିତ ହେଲେ, ରକ୍ତରେ ଥିବା ଅଣୁଚକ୍ରିକା (Platelets) ସକ୍ରିୟ ହୁଅନ୍ତି।
-
ସେମାନେ କ୍ଷତ ସ୍ଥାନରେ ଏକାଠି ହୋଇ ଭାଙ୍ଗିଯାଆନ୍ତି ଏବଂ 'ଥ୍ରୋମ୍ବୋପ୍ଲାଷ୍ଟିନ୍' ନାମକ ରସାୟନିକ ପଦାର୍ଥ କ୍ଷରଣ କରନ୍ତି।
-
ଏହି ପଦାର୍ଥ ପରବର୍ତ୍ତୀ ପର୍ଯ୍ୟାୟରେ ଥ୍ରୋମ୍ବିନ୍ ଓ ଫାଇବ୍ରିନ୍ ଗଠନ କରି ରକ୍ତକୁ ଜମାଟ ବାନ୍ଧିବାରେ ସାହାଯ୍ୟ କରେ।
❓.68 ମଣିଷ ହୃତ୍ପିଣ୍ଡରେ ଥିବା ବିଭିନ୍ନ ରକ୍ତବାହିନୀ ଗୁଡ଼ିକ କ'ଣ?
Answer:
-
ଉର୍ଦ୍ଧ୍ୱ ଓ ନିମ୍ନ ମହାଶିରା: ଶରୀରରୁ ଅଶୁଦ୍ଧ ରକ୍ତ ଆଣି ଡାହାଣ ଅଳିନ୍ଦକୁ ଦିଅନ୍ତି।
-
ଫୁସ୍ଫୁସ୍ ଧମନୀ ଓ ଶିରା: ଡାହାଣ ନିଳୟରୁ ଅଶୁଦ୍ଧ ରକ୍ତ ଫୁସ୍ଫୁସ୍କୁ ନିଏ ଓ ସେଠାରୁ ଶୁଦ୍ଧ ରକ୍ତ ଶିରା ଦେଇ ବାମ ଅଳିନ୍ଦକୁ ଆସେ।
-
ମହାଧମନୀ: ବାମ ନିଳୟରୁ ବାହାରି ଶୁଦ୍ଧ ରକ୍ତକୁ ସାରା ଶରୀରରେ ପହଞ୍ଚାଏ।
❓.69 'O' ବର୍ଗକୁ ସାର୍ବଜନୀନ ଦାତା କୁହାଯାଏ କାହିଁକି?
Answer:
-
କାରଣ 'O' ବର୍ଗର ଲୋହିତ ରକ୍ତ କଣିକା ଆବରଣରେ କୌଣସି ଆଣ୍ଟିଜେନ୍ (A କିମ୍ବା B) ନଥାଏ।
-
ଏହା ଯେକୌଣସି ବ୍ୟକ୍ତିର ରକ୍ତରେ ମିଶିଲେ ତାର ଆଣ୍ଟିବଡ଼ି ସହ ପ୍ରତିକ୍ରିୟା କରି ରକ୍ତ ଜମାଟ ବାନ୍ଧେ ନାହିଁ।
-
ତେଣୁ ଏହି ବର୍ଗର ଲୋକମାନେ ଆବଶ୍ୟକ ସମୟରେ ଯେକୌଣସି ବର୍ଗର ଲୋକଙ୍କୁ ରକ୍ତ ଦେଇପାରିବେ।
❓.70 'AB' ବର୍ଗକୁ ସାର୍ବଜନୀନ ଗ୍ରହୀତା କୁହାଯାଏ କାହିଁକି?
Answer:
-
କାରଣ 'AB' ବର୍ଗର ଲୋକଙ୍କ ରକ୍ତ ପ୍ଲାଜମାରେ କୌଣସି ପ୍ରକାର ଆଣ୍ଟିବଡ଼ି (a କିମ୍ବା b) ନଥାଏ।
-
ତେଣୁ ସେମାନେ ଅନ୍ୟ ଯେକୌଣସି ବର୍ଗରୁ ରକ୍ତ ଆଣିଲେ, ତାହା ବିରୋଧରେ ପ୍ରତିକ୍ରିୟା ସୃଷ୍ଟି ହୁଏନାହିଁ।
-
ସେଥିପାଇଁ ଏହି ବର୍ଗର ଲୋକମାନେ ସମସ୍ତଙ୍କଠାରୁ ବିନା ବିପଦରେ ରକ୍ତ ଗ୍ରହଣ କରିପାରନ୍ତି।
❓.71 ପ୍ଲାଜମା ଓ ଲୋହିତ ରକ୍ତ କଣିକାର ସମ୍ପର୍କ (ରକ୍ତ ବର୍ଗ କ୍ଷେତ୍ରରେ) ଲେଖ।
Answer:
-
ରକ୍ତବର୍ଗ ନିର୍ଣ୍ଣୟକାରୀ 'ଆଣ୍ଟିଜେନ୍' ଲୋହିତ ରକ୍ତ କଣିକାର ଝିଲ୍ଲୀରେ ଅବସ୍ଥିତ।
-
ତାର ବିପରୀତ ପ୍ରୋଟିନ୍ 'ଆଣ୍ଟିବଡ଼ି' ତରଳ ଅଂଶ ବା ପ୍ଲାଜମାରେ ଥାଏ।
-
ସମାନ ଆଣ୍ଟିଜେନ୍ ଓ ଆଣ୍ଟିବଡ଼ି (ଯେପରି A ସହ a) ଏକାଠି ହେଲେ ରକ୍ତ କଣିକାଗୁଡ଼ିକ ଛନ୍ଦି ହୋଇ ନଷ୍ଟ ହୋଇଯାନ୍ତି। ତେଣୁ ପ୍ରକୃତି ସେମାନଙ୍କୁ ଅଲଗା ରଖିଛି (A ସହ b ଥାଏ)।
❓.72 ଉଦ୍ଭିଦରେ ଜଳର ଉର୍ଦ୍ଧ୍ୱମୁଖୀ ଗତି କାହିଁକି ଦରକାର?
Answer:
-
ଆଲୋକଶ୍ଳେଷଣ ପ୍ରକ୍ରିୟା ମାଧ୍ୟମରେ ଖାଦ୍ୟ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରିବା ପାଇଁ ପତ୍ରରେ ପର୍ଯ୍ୟାପ୍ତ ଜଳ ଆବଶ୍ୟକ।
-
ଜଳ ସହ ଦ୍ରବୀଭୂତ ଅବସ୍ଥାରେ ମାଟିରୁ ଅତ୍ୟାବଶ୍ୟକ ଧାତବ ଲବଣ ଓ ପୋଷକ ତତ୍ତ୍ୱ କୋଷକୁ ମିଳିଥାଏ।
-
ଉତ୍ସ୍ୱେଦନ ମାଧ୍ୟମରେ ଉଦ୍ଭିଦର ତାପମାତ୍ରା ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରିବା ପାଇଁ ମଧ୍ୟ ଜଳ ଦରକାର।
❓.73 ହୃତ୍ପେଶୀର ବିଶେଷତ୍ୱ କ'ଣ?
Answer:
-
ହୃତ୍ପେଶୀ ଜୀବନ ସାରା ବିନା କ୍ଳାନ୍ତିରେ କ୍ରମାଗତ ଭାବେ ସଂକୁଚିତ ଓ ପ୍ରସାରିତ ହୋଇ ପମ୍ପ ଭଳି କାର୍ଯ୍ୟ କରେ।
-
ଏହା ସାଧାରଣ ଐଚ୍ଛିକ ବା ଅନୈଚ୍ଛିକ ପେଶୀ ଠାରୁ ଗଠନରେ ଭିନ୍ନ ଅଟେ।
-
ନିଳୟର ପେଶୀ ଅଳିନ୍ଦର ପେଶୀ ଅପେକ୍ଷା ବହୁତ ମୋଟା କାରଣ ତାକୁ ଅଧିକ ଚାପ ପ୍ରୟୋଗ କରିବାକୁ ପଡେ।
❓.74 ଫାଇବ୍ରିନ୍ ଜାଲକ କିପରି ସୃଷ୍ଟି ହୁଏ?
Answer:
-
ରକ୍ତ ଜମାଟ ବାନ୍ଧିବା ପ୍ରକ୍ରିୟାର ଦ୍ୱିତୀୟ ସୋପାନରେ ପ୍ରୋଥ୍ରୋମ୍ବିନ୍ 'ଥ୍ରୋମ୍ବିନ୍' ରେ ପରିଣତ ହୁଏ।
-
ଏହି ସକ୍ରିୟ ଥ୍ରୋମ୍ବିନ୍ ରକ୍ତ ପ୍ଲାଜମାରେ ଥିବା ତରଳ ପ୍ରୋଟିନ୍ ଫାଇବ୍ରିନୋଜେନ୍ ସହ ପ୍ରତିକ୍ରିୟା କରେ।
-
ଫଳରେ ତାହା କଠିନ ସୂତା ଭଳି 'ଫାଇବ୍ରିନ୍' ରେ ପରିଣତ ହୋଇ କ୍ଷତ ସ୍ଥାନରେ ଜାଲକ ତିଆରି କରେ।
❓.75 ରକ୍ତଦାନ ଏକ ମହତ୍ ଦାନ କାହିଁକି ବୋଲି କୁହାଯାଏ?
Answer:
-
କାରଣ ରକ୍ତକୁ କୌଣସି କାରଖାନାରେ କୃତ୍ରିମ ଭାବେ ତିଆରି କରାଯାଇପାରିବ ନାହିଁ।
-
ଦୁର୍ଘଟଣା, ଅସ୍ତ୍ରୋପଚାର କିମ୍ବା ରୋଗ ବେଳେ ମଣିଷ ବଞ୍ଚିବା ପାଇଁ କେବଳ ଅନ୍ୟ ମଣିଷର ରକ୍ତ ହିଁ ଦରକାର।
-
ସୁସ୍ଥ ବ୍ୟକ୍ତି ରକ୍ତଦାନ କଲେ କିଛି ଦିନ ମଧ୍ୟରେ ଶରୀର ନୂଆ ରକ୍ତ ତିଆରି କରିଦିଏ, ମାତ୍ର ସେହି ରକ୍ତ ଅନ୍ୟ ଜଣଙ୍କର ଜୀବନ ବଞ୍ଚାଇଥାଏ।
🥇 ଶ୍ରେଷ୍ଠ ପରୀକ୍ଷା ପ୍ରସ୍ତୁତି: MCQ www.WithTeachers.in 🥇
Section D: 4 Marks Questions (8 Questions) 🏅
❓.76 ମଣିଷ ହୃତ୍ପିଣ୍ଡର ଆଭ୍ୟନ୍ତରୀଣ ଗଠନର ଏକ ବିସ୍ତୃତ ବର୍ଣ୍ଣନା କର।
Answer:
-
ମଣିଷ ହୃତ୍ପିଣ୍ଡ ମୁଖ୍ୟତଃ ଚାରୋଟି ପ୍ରକୋଷ୍ଠକୁ ନେଇ ଗଠିତ। ଉପର ଦୁଇଟି ପ୍ରକୋଷ୍ଠକୁ ଅଳିନ୍ଦ (Auricles) ଓ ତଳ ଦୁଇଟିକୁ ନିଳୟ (Ventricles) କୁହାଯାଏ। ଡାହାଣ ପଟେ ଡାହାଣ ଅଳିନ୍ଦ ଓ ଡାହାଣ ନିଳୟ, ବାମ ପଟେ ବାମ ଅଳିନ୍ଦ ଓ ବାମ ନିଳୟ ଥାଏ।
-
ଅଳିନ୍ଦର କାନ୍ଥ ପତଳା ଥିବାବେଳେ, ରକ୍ତକୁ ଜୋର୍ ରେ ପମ୍ପ କରିବା ପାଇଁ ନିଳୟର କାନ୍ଥ ମୋଟା ଓ ମାଂସଳ ହୋଇଥାଏ। ଡାହାଣ ଅଳିନ୍ଦ ଓ ନିଳୟ ମଝିରେ ତ୍ରିପତ୍ର କପାଟିକା ଏବଂ ବାମ ଅଳିନ୍ଦ ଓ ନିଳୟ ମଝିରେ ଦ୍ୱିପତ୍ର କପାଟିକା ଥାଏ।
-
ଏହି କପାଟିକାଗୁଡ଼ିକ ରକ୍ତକୁ କେବଳ ତଳକୁ (ନିଳୟକୁ) ଯିବାକୁ ଦିଅନ୍ତି, ଫେରିବାକୁ ଦିଅନ୍ତି ନାହିଁ।
-
ସେହିପରି ଡାହାଣ ନିଳୟରୁ ଫୁସ୍ଫୁସ୍ ଧମନୀ ଓ ବାମ ନିଳୟରୁ ମହାଧମନୀ ବାହାରିଥାଏ। ଏହି ଦୁଇ ଧମନୀର ମୂଳରେ ଅର୍ଦ୍ଧଚନ୍ଦ୍ରାକାର କପାଟିକା ଥାଏ, ଯାହା ରକ୍ତକୁ ଧମନୀରୁ ହୃତ୍ପିଣ୍ଡକୁ ଫେରିବାରୁ ରୋକିଥାଏ।
❓.77 ଉଦ୍ଭିଦରେ ଜଳର ଉର୍ଦ୍ଧ୍ୱ ପରିବହନ ପାଇଁ ଥିବା ବିଭିନ୍ନ ତତ୍ତ୍ୱଗୁଡ଼ିକୁ ଆଲୋଚନା କର।
Answer:
ଉଦ୍ଭିଦରେ ଚେରରୁ ପତ୍ର ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଜଳ ପହଞ୍ଚିବା ପାଇଁ ମୁଖ୍ୟତଃ ତିନୋଟି ତତ୍ତ୍ୱ ଦାୟୀ:
-
ମୂଳଜ ଚାପ ତତ୍ତ୍ୱ: ମାଟିରୁ ଜଳ ଚେରରେ ପ୍ରବେଶ କରିବା ଫଳରେ ଯାଇଲେମ୍ ନଳୀରେ ଏକ ଉର୍ଦ୍ଧ୍ୱମୁଖୀ ଚାପ ସୃଷ୍ଟି ହୁଏ। ଏହା କମ୍ ଉଚ୍ଚତା ବିଶିଷ୍ଟ ଉଦ୍ଭିଦରେ ଜଳ ପରିବହନ କରେ।
-
କୈଶିକ ଆକର୍ଷଣ ତତ୍ତ୍ୱ: ଯାଇଲେମ୍ ନଳୀଗୁଡ଼ିକ ସୂକ୍ଷ୍ମ କେଶନଳୀ ପରି। ଜଳ ଅଣୁ ମଧ୍ୟରେ ଥିବା ସଂସକ୍ତି ବଳ ଏବଂ କାନ୍ଥ ସହ ଥିବା ଆସଞ୍ଜନ ବଳ ଯୋଗୁଁ ଜଳ ଆପେ ଆପେ କିଛି ଉଚ୍ଚତା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଉଠେ।
-
ଉତ୍ସ୍ୱେଦନ ଆକର୍ଷଣ (ଟାଣ) ତତ୍ତ୍ୱ: ଡିକ୍ସନ୍ ଓ ଜଲିଙ୍କ ଏହି ତତ୍ତ୍ୱ ଅନୁସାରେ, ପତ୍ରରୁ ବାଷ୍ପୀକରଣ (ଉତ୍ସ୍ୱେଦନ) ହେବା ଫଳରେ ପତ୍ରର କୋଷରେ ଏକ ଚୂଷଣ ବଳ ସୃଷ୍ଟି ହୁଏ ଯାହା ଜଳ ସ୍ତମ୍ଭକୁ ଉପରକୁ ଟାଣେ। ଜଳର ଉଚ୍ଚ ସଂସକ୍ତି ବଳ ଯୋଗୁଁ ଏହି ସ୍ତମ୍ଭ ଛିଣ୍ଡେ ନାହିଁ। ବଡ ବଡ ଗଛରେ ଏହା ହିଁ ମୁଖ୍ୟ କାରଣ।
❓.78 ରକ୍ତ ଜମାଟ ବାନ୍ଧିବା ପ୍ରକ୍ରିୟା କିପରି ସମ୍ପାଦିତ ହୁଏ ବିସ୍ତୃତ ଭାବେ ଲେଖ।
Answer:
ଖଣ୍ଡିଆ ବା କ୍ଷତ ସ୍ଥାନରୁ ରକ୍ତ ବାହାରିଲେ ତାହା ୩ଟି ମୁଖ୍ୟ ସୋପାନ ଦେଇ ଜମାଟ ବାନ୍ଧିଥାଏ:
-
ସୋପାନ 1: ରକ୍ତରେ ଥିବା ଅଣୁଚକ୍ରିକା (Platelets) ବାୟୁ ସଂସ୍ପର୍ଶରେ ଆସି ବା କ୍ଷତ ସ୍ଥାନରେ ଭାଙ୍ଗିଯାଇ 'ଥ୍ରୋମ୍ବୋପ୍ଲାଷ୍ଟିନ୍' ନାମକ ରାସାୟନିକ ପଦାର୍ଥ କ୍ଷରଣ କରନ୍ତି।
-
ସୋପାନ 2: ଏହି ଥ୍ରୋମ୍ବୋପ୍ଲାଷ୍ଟିନ୍ ରକ୍ତରେ ଥିବା କ୍ୟାଲସିୟମ୍ ($Ca^{2+}$) ଆୟନ୍ ସାହାଯ୍ୟରେ ରକ୍ତର ନିଷ୍କ୍ରିୟ 'ପ୍ରୋଥ୍ରୋମ୍ବିନ୍' ପ୍ରୋଟିନ୍ କୁ ସକ୍ରିୟ 'ଥ୍ରୋମ୍ବିନ୍' ରେ ପରିଣତ କରେ।
-
ସୋପାନ 3: ଏହି ଥ୍ରୋମ୍ବିନ୍ ରକ୍ତ ପ୍ଲାଜମାରେ ଦ୍ରବୀଭୂତ ହୋଇ ରହିଥିବା 'ଫାଇବ୍ରିନୋଜେନ୍' ନାମକ ପ୍ରୋଟିନ୍ ସହ ମିଶି ତାହାକୁ କଠିନ, ସୂତାଭଳି ଅଦ୍ରବଣୀୟ 'ଫାଇବ୍ରିନ୍' ରେ ପରିଣତ କରେ। ଏହି ଫାଇବ୍ରିନ୍ ସୂତାଗୁଡ଼ିକ କ୍ଷତ ସ୍ଥାନରେ ଏକ ଜାଲକ ସୃଷ୍ଟି କରନ୍ତି, ଯେଉଁଥିରେ ରକ୍ତ କଣିକା ଅଟକିଯାଇ କିଛି ସମୟ ପରେ ରକ୍ତ ଜମାଟ ବାନ୍ଧିଯାଏ।
❓.79 ମଣିଷ ରକ୍ତ ବର୍ଗ ଏବଂ ରକ୍ତଦାନ ପ୍ରକ୍ରିୟାରେ ଏହାର ନିୟମ ଗୁଡ଼ିକ କ'ଣ?
Answer:
-
କାର୍ଲ ଲ୍ୟାଣ୍ଡଷ୍ଟେନର୍ ମଣିଷ ରକ୍ତକୁ RBC ରେ ଥିବା ଆଣ୍ଟିଜେନ୍ (A, B) ଓ ପ୍ଲାଜମାର ଆଣ୍ଟିବଡ଼ି (a, b) ଆଧାରରେ 4 ବର୍ଗରେ ବିଭକ୍ତ କରିଛନ୍ତି: A, B, AB, ଓ O।
-
A ବର୍ଗ: ଆଣ୍ଟିଜେନ୍ A ଥାଏ, ଆଣ୍ଟିବଡ଼ି b ଥାଏ। B ବର୍ଗ: ଆଣ୍ଟିଜେନ୍ B ଥାଏ, ଆଣ୍ଟିବଡ଼ି a ଥାଏ।
-
AB ବର୍ଗ: ଉଭୟ ଆଣ୍ଟିଜେନ୍ A ଓ B ଥାଏ, ମାତ୍ର କୌଣସି ଆଣ୍ଟିବଡ଼ି ନଥାଏ। ତେଣୁ ଏହା ସମସ୍ତଙ୍କଠାରୁ ରକ୍ତ ନେଇପାରେ (ସାର୍ବଜନୀନ ଗ୍ରହୀତା)।
-
O ବର୍ଗ: କୌଣସି ଆଣ୍ଟିଜେନ୍ ନଥାଏ, କିନ୍ତୁ ଉଭୟ ଆଣ୍ଟିବଡ଼ି a ଓ b ଥାଏ। ତେଣୁ ଏହା ସମସ୍ତଙ୍କୁ ରକ୍ତ ଦେଇପାରେ (ସାର୍ବଜନୀନ ଦାତା)।
-
ରକ୍ତଦାନ ବେଳେ ଧ୍ୟାନ ଦିଆଯାଏ ଯେ ଦାତାର ଆଣ୍ଟିଜେନ୍ ଗ୍ରହୀତାର ଆଣ୍ଟିବଡ଼ି ସହ ଯେପରି ସମାନ ନହୁଏ (ଉଦାହରଣ: A ଆଣ୍ଟିଜେନ୍ ଥିବା ରକ୍ତ a ଆଣ୍ଟିବଡ଼ି ଥିବା ଲୋକକୁ ଦିଆଯିବ ନାହିଁ), ନଚେତ୍ ରକ୍ତ କଣିକା ଛନ୍ଦି ହୋଇ ମୃତ୍ୟୁ ହୋଇପାରେ।
❓.80 ଦ୍ୱୈତ ସଞ୍ଚାଳନ (Double circulation) କ'ଣ ଏବଂ ଶିରା ଓ ଧମନୀର ଏଥିରେ ଭୂମିକା ବୁଝାଅ।
Answer:
-
ମଣିଷ ଶରୀରରେ ରକ୍ତ ଥରେ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ପ୍ରବାହିତ ହେବା ପାଇଁ ହୃତ୍ପିଣ୍ଡକୁ ଦୁଇଥର ଆସିଥାଏ। ପ୍ରଥମେ ଶରୀରରୁ ଅଶୁଦ୍ଧ (ଅଙ୍ଗାରକାମ୍ଳଯୁକ୍ତ) ରକ୍ତ ଶିରା ଦେଇ ଡାହାଣ ଅଳିନ୍ଦ ଓ ନିଳୟକୁ ଆସେ ଏବଂ ସେଠାରୁ ଫୁସ୍ଫୁସ୍କୁ ଯାଏ। ଦ୍ୱିତୀୟରେ ଫୁସ୍ଫୁସ୍ରୁ ଶୁଦ୍ଧ (ଅମ୍ଳଜାନଯୁକ୍ତ) ରକ୍ତ ବାମ ଅଳିନ୍ଦ ଓ ନିଳୟକୁ ଆସେ ଓ ସେଠାରୁ ଧମନୀ ଦେଇ ଶରୀରକୁ ଯାଏ। ଏହିପରି ଦୁଇଟି ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ପଥ ଥିବାରୁ ଏହାକୁ ଦ୍ୱୈତ ସଞ୍ଚାଳନ କୁହାଯାଏ।
-
ଧମନୀର ଭୂମିକା: ଏହା ହୃତ୍ପିଣ୍ଡରୁ ରକ୍ତ ନେଇ ଶରୀରକୁ ଯାଏ। ଏହାର କାନ୍ଥ ମୋଟା ଓ ରକ୍ତ ଅଧିକ ଚାପରେ ବହେ।
-
ଶିରାର ଭୂମିକା: ଏହା ଶରୀରରୁ ଅଶୁଦ୍ଧ ରକ୍ତ ହୃତ୍ପିଣ୍ଡକୁ ଆଣେ। ଏହାର କାନ୍ଥ ପତଳା, ରକ୍ତ କମ୍ ଚାପରେ ବହେ ଓ ଓଲଟା ପ୍ରବାହ ରୋକିବା ପାଇଁ କପାଟିକା ଥାଏ।
❓.81 Rh ଫ୍ୟାକ୍ଟର କ'ଣ? ରକ୍ତଦାନ ଓ ଗର୍ଭବତୀ ମହିଳାଙ୍କ କ୍ଷେତ୍ରରେ ଏହାର ପ୍ରଭାବ ଆଲୋଚନା କର।
Answer:
-
'ରିସସ୍' ମାଙ୍କଡ଼ ନାମାନୁସାରେ ଲ୍ୟାଣ୍ଡଷ୍ଟେନର୍ ରକ୍ତରେ ଏକ ଅତିରିକ୍ତ ଆଣ୍ଟିଜେନ୍ ଆବିଷ୍କାର କଲେ ଯାହାକୁ Rh ଫ୍ୟାକ୍ଟର କୁହାଯାଏ। ଯାହା ରକ୍ତରେ ଏହା ଥାଏ ସେ Rh+ ଏବଂ ଯାହାର ନଥାଏ ସେ Rh-।
-
ରକ୍ତଦାନରେ ପ୍ରଭାବ: ଯଦି Rh+ ବ୍ୟକ୍ତିର ରକ୍ତ Rh- ବ୍ୟକ୍ତିକୁ ଦିଆଯାଏ, ତେବେ ଗ୍ରହୀତା ଶରୀରରେ Rh ଆଣ୍ଟିବଡ଼ି ତିଆରି ହୁଏ। ଦ୍ୱିତୀୟ ଥର ସେହି ଭୁଲ ହେଲେ ରକ୍ତ ଜମାଟ ବାନ୍ଧିଯାଏ।
-
ଗର୍ଭବତୀ ମହିଳା: ଯଦି ମାଆ Rh- ଓ ପିଲା ଗର୍ଭରେ Rh+ ହୋଇଥାଏ, ତେବେ ଜନ୍ମ ସମୟରେ ପିଲାର କିଛି ରକ୍ତ ମାଆ ଦେହକୁ ଯାଇ ମାଆ ଶରୀରରେ ଆଣ୍ଟିବଡ଼ି ସୃଷ୍ଟି କରେ। ପରବର୍ତ୍ତୀ ଗର୍ଭଧାରଣ ବେଳେ ଯଦି ପୁଣି ପିଲାଟି Rh+ ହୁଏ, ତେବେ ମାଆ ଶରୀରର ଆଣ୍ଟିବଡ଼ି ଭୃଣର ରକ୍ତକଣିକା ନଷ୍ଟ କରିଦିଏ (ଏରିଥ୍ରୋବ୍ଲାଷ୍ଟୋସିସ୍ ଫେଟାଲିସ୍), ଯାହା ଭୃଣ ପାଇଁ ମାରାତ୍ମକ।
❓.82 ଉଦ୍ଭିଦ ଓ ପ୍ରାଣୀମାନଙ୍କର ପରିବହନ ସଂସ୍ଥାରେ ଥିବା ମୁଖ୍ୟ ପାର୍ଥକ୍ୟ ଗୁଡ଼ିକ କ'ଣ?
Answer:
-
ଉଦ୍ଭିଦ ପରିବହନ: ଉଦ୍ଭିଦରେ ରକ୍ତ ବା ହୃତ୍ପିଣ୍ଡ ନଥାଏ। ଜଳ, ଲବଣ ଓ ଖାଦ୍ୟ ପରିବହନ ପାଇଁ ବିଶେଷ ଟିସୁ (ଯାଇଲେମ୍ ଓ ଫ୍ଲୋଏମ୍) ଥାଏ। ଏଥିରେ ଜଳ ପରିବହନ ଏକମୁଖୀ (ତଳୁ ଉପରକୁ) ଓ ଖାଦ୍ୟ ପରିବହନ ଦ୍ୱିମୁଖୀ ହୋଇଥାଏ। ଏହା ମୁଖ୍ୟତଃ ଭୌତିକ ବଳ (ଉତ୍ସ୍ୱେଦନ, କୈଶିକ ଆକର୍ଷଣ) ଉପରେ ନିର୍ଭର କରେ।
-
ପ୍ରାଣୀ ପରିବହନ: ପ୍ରାଣୀମାନଙ୍କର ଏକ ଜଟିଳ ରକ୍ତ ସଞ୍ଚାଳନ ତନ୍ତ୍ର ଥାଏ ଯେଉଁଥିରେ ପମ୍ପ କରିବା ପାଇଁ ହୃତ୍ପିଣ୍ଡ ଏବଂ ବୋହି ନେବା ପାଇଁ ରକ୍ତବାହିନୀ (ଶିରା, ଧମନୀ) ଥାଏ। ଏହା ଏକ ବନ୍ଦ ବ୍ୟବସ୍ଥା (Closed system) ଏବଂ ଶକ୍ତି ପ୍ରୟୋଗ କରି ରକ୍ତଚାପ ଦ୍ୱାରା ଅତି ଦ୍ରୁତ ବେଗରେ ସାରା ଶରୀରରେ ପୋଷକ ତତ୍ତ୍ୱ ଓ ଅମ୍ଳଜାନ ପହଞ୍ଚାଏ।
❓.83 ରକ୍ତଚାପ (Blood Pressure) କିପରି ମପାଯାଏ ଓ ଉଚ୍ଚ ରକ୍ତଚାପ (Hypertension) ର କାରଣ ଗୁଡ଼ିକ କ'ଣ?
Answer:
-
ମାପିବା ପ୍ରଣାଳୀ: ରକ୍ତଚାପ 'ସ୍ଫିଗ୍ମୋମାନୋମିଟର' ଯନ୍ତ୍ର ସାହାଯ୍ୟରେ ମପାଯାଏ। ହୃତ୍ପିଣ୍ଡ ସଂକୁଚିତ ହେଲେ ସୃଷ୍ଟି ହେଉଥିବା ଚାପକୁ ସିଷ୍ଟୋଲିକ୍ ଚାପ (120 mm Hg) ଓ ପ୍ରସାରିତ ହେଲେ ହେଉଥିବା ଚାପକୁ ଡାୟାଷ୍ଟୋଲିକ୍ ଚାପ (80 mm Hg) କୁହାଯାଏ। ଏହାକୁ 120/80 ଆକାରରେ ଲେଖାଯାଏ।
-
ଉଚ୍ଚ ରକ୍ତଚାପ କାରଣ: ଆବଶ୍ୟକ ଠାରୁ ଅଧିକ ରକ୍ତଚାପ ରହିବାକୁ ଉଚ୍ଚ ରକ୍ତଚାପ କୁହାଯାଏ। ଏହାର ପ୍ରଧାନ କାରଣଗୁଡ଼ିକ ହେଲା- ଅଧିକ ମାନସିକ ଚାପ, ମେଦବହୁଳତା ବା ଅଧିକ ଓଜନ, ଖାଦ୍ୟରେ ଅତ୍ୟଧିକ ଲୁଣ ଓ ତେଲ/ଚର୍ବି ଜାତୀୟ ପଦାର୍ଥ ଖାଇବା, ଧୂମପାନ କରିବା ଏବଂ ଶାରୀରିକ ବ୍ୟାୟାମର ଅଭାବ। ଏହା ହୃଦ୍ଘାତ ଓ ଷ୍ଟ୍ରୋକ୍ ର କାରଣ ହୋଇପାରେ।
🎯 ପ୍ରାକ୍ଟିସ୍ ପାଇଁ ୱେବସାଇଟ୍ ଲଗ୍ ଇନ୍ କରନ୍ତୁ: www.WithTeachers.in 🎯
Section E: Practice Questions (30 Questions - Without Answers) ✍️
❓.84 ରକ୍ତରେ କେଉଁ କଣିକା ଅମ୍ଳଜାନ ବହନ କରେ?
❓.85 ମଣିଷ ହୃତ୍ପିଣ୍ଡର ସ୍ପନ୍ଦନ ହାର ମିନିଟ୍ ପ୍ରତି ସାଧାରଣତଃ କେତେ?
❓.86 ଉଦ୍ଭିଦରେ ଖାଦ୍ୟ କେଉଁ ଟିସୁ ଦ୍ୱାରା ପରିବାହିତ ହୁଏ?
❓.87 ଶିରା ଓ ଧମନୀକୁ ସଂଯୋଗ କରୁଥିବା ଅତି ସୂକ୍ଷ୍ମ ରକ୍ତନଳୀକୁ କ'ଣ କହନ୍ତି?
❓.88 ମହାଧମନୀ କେଉଁ ନିଳୟରୁ ବାହାରିଥାଏ?
❓.89 ଯାଇଲେମ୍ ଟିସୁରେ ଥିବା ଦୁଇଟି ମୁଖ୍ୟ କୋଷର ନାମ କ'ଣ?
❓.90 ହେପାରିନ୍ ର କାର୍ଯ୍ୟ କ'ଣ?
❓.91 ରକ୍ତ କେଉଁ ପ୍ରକାରର ଟିସୁ ଅଟେ?
❓.92 ଉଦ୍ଭିଦରେ ଉତ୍ସ୍ୱେଦନ ମୁଖ୍ୟତଃ ପତ୍ରର କେଉଁ ଅଂଶ ଦେଇ ହୁଏ?
❓.93 O ରକ୍ତ ବର୍ଗରେ କେଉଁ ଆଣ୍ଟିଜେନ୍ ଥାଏ?
❓.94 ଏକ ସୁସ୍ଥ ବ୍ୟକ୍ତିର ଡାୟାଷ୍ଟୋଲିକ୍ ରକ୍ତଚାପ କେତେ?
❓.95 ଥ୍ରୋମ୍ବୋପ୍ଲାଷ୍ଟିନ୍ କିଏ କ୍ଷରଣ କରେ?
❓.96 ରକ୍ତ ଜମାଟ ବାନ୍ଧିଲେ ଯେଉଁ ହଳଦିଆ ରଙ୍ଗର ତରଳ ବାହାରେ ତାକୁ କ'ଣ କହନ୍ତି?
❓.97 ପ୍ରୋଥ୍ରୋମ୍ବିନ୍ ରକ୍ତର କେଉଁ ଅଂଶରେ ଥାଏ?
❓.98 ବାମ ଅଳିନ୍ଦକୁ ବିଶୁଦ୍ଧ ରକ୍ତ କେଉଁ ନଳୀ ଦେଇ ଆସେ?
❓.99 ଦ୍ୱିପତ୍ର କପାଟିକାର ଅନ୍ୟ ନାମ କ'ଣ?
❓.100 ମୂଳଜ ଚାପ କେଉଁ ଯନ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ମପାଯାଏ?
❓.101 ଜଳ ଅଣୁ ଓ ଅନ୍ୟ ପଦାର୍ଥ ମଧ୍ୟରେ ଥିବା ଆକର୍ଷଣ ବଳକୁ କ'ଣ କୁହାଯାଏ?
❓.102 AB ରକ୍ତ ବର୍ଗରେ କେଉଁ ଆଣ୍ଟିବଡ଼ି ନଥାଏ?
❓.103 କାର୍ଲ ଲ୍ୟାଣ୍ଡଷ୍ଟେନର୍ କେଉଁ ମସିହାରେ ନୋବେଲ ପୁରସ୍କାର ପାଇଥିଲେ?
❓.104 Rh- ବ୍ୟକ୍ତିକୁ Rh+ ରକ୍ତ ଦେଲେ କ'ଣ ହେବ?
❓.105 ଏରିଥ୍ରୋବ୍ଲାଷ୍ଟୋସିସ୍ ଫେଟାଲିସ୍ ରୋଗ କାହା ସହ ଜଡିତ?
❓.106 ହୃତ୍ପିଣ୍ଡର ପେଶୀକୁ ରକ୍ତ ଯୋଗାଉଥିବା ଧମନୀର ନାମ କ'ଣ?
❓.107 ରକ୍ତଚାପ ମାପିବା ଯନ୍ତ୍ରର ନାମ କ'ଣ?
❓.108 ଫ୍ଲୋଏମ୍ ରେ ଖାଦ୍ୟ କେଉଁ ରୂପରେ ପରିବାହିତ ହୁଏ?
❓.109 ରକ୍ତରେ ପ୍ଲାଜମାର ହାରାହାରି ପରିମାଣ କେତେ ଶତକଡା ଥାଏ?
❓.110 ଲୋହିତ ରକ୍ତ କଣିକାର ଜୀବନ କାଳ କେତେ ଦିନ?
❓.111 ଶ୍ୱେତ ରକ୍ତ କଣିକାର ମୁଖ୍ୟ କାର୍ଯ୍ୟ କ'ଣ?
❓.112 ଯାଇଲେମ୍ ଟିସୁ ଦେଇ ଜଳ ଗତି କେଉଁ ଦିଗରେ ହୁଏ?
❓.113 ସଂସକ୍ତି ତତ୍ତ୍ୱ କିଏ ପ୍ରଦାନ କରିଥିଲେ?
🚀 ଶ୍ରେଣୀ ପରୀକ୍ଷା ଆରମ୍ଭ କରନ୍ତୁ - www.WithTeachers.in 🚀
📝 ଶ୍ରେଣୀ ପରୀକ୍ଷା (Class Test) - ବିଷୟ: ପରିବହନ ଓ ସଞ୍ଚାଳନ 📝
ସମୟ: ୪୫ ମିନିଟ୍ | ପୂର୍ଣ୍ଣ ସଂଖ୍ୟା: ୨୫ ମାର୍କ
Group A: ବହୁବିକଳ୍ପ ପ୍ରଶ୍ନ (MCQ) - [5 x 1 = 5 Marks]
.1 କେଉଁ ରକ୍ତ ବର୍ଗକୁ ସାର୍ବଜନୀନ ଗ୍ରହୀତା କୁହାଯାଏ?
(a) A (b) B (c) AB (d) O
.2 ରକ୍ତ ଜମାଟ ବାନ୍ଧିବାରେ କେଉଁ ଆୟନ୍ ର ମୁଖ୍ୟ ଭୂମିକା ଥାଏ?
(a) ଆଇରନ୍ (b) କ୍ୟାଲସିୟମ୍ (c) ସୋଡିୟମ୍ (d) ପୋଟାସିୟମ୍
.3 ବାମ ଅଳିନ୍ଦ ଓ ବାମ ନିଳୟ ମଧ୍ୟରେ କେଉଁ କପାଟିକା ଥାଏ?
(a) ତ୍ରିପତ୍ର (b) ଅର୍ଦ୍ଧଚନ୍ଦ୍ରାକାର (c) ଦ୍ୱିପତ୍ର (d) କୌଣସିଟି ନୁହେଁ
.4 ଉଦ୍ଭିଦରେ ଜଳର ଉର୍ଦ୍ଧ୍ୱ ପରିବହନ କେଉଁ ଟିସୁ ଦ୍ୱାରା ହୁଏ?
(a) ଫ୍ଲୋଏମ୍ (b) ଯାଇଲେମ୍ (c) କ୍ୟାମ୍ବିୟମ୍ (d) ଏପିଡର୍ମିସ୍
.5 ସୁସ୍ଥ ବ୍ୟକ୍ତିର ରକ୍ତଚାପ ସାଧାରଣତଃ କେତେ ଥାଏ?
(a) 80/120 (b) 120/80 (c) 100/80 (d) 140/90
Group B: ସଂକ୍ଷିପ୍ତ ଉତ୍ତର ମୂଳକ ପ୍ରଶ୍ନ (2 Marks Question) - [3 x 2 = 6 Marks]
.6 ଆଣ୍ଟିଜେନ୍ ଓ ଆଣ୍ଟିବଡ଼ି କେଉଁଠାରେ ଥାଏ ଲେଖ।
.7 ଉତ୍ସ୍ୱେଦନ ପ୍ରକ୍ରିୟା ଉଦ୍ଭିଦ ପାଇଁ କିପରି ଲାଭଦାୟକ ଦୁଇଟି ବିନ୍ଦୁରେ ଦର୍ଶାଅ।
.8 ସଂସକ୍ତି ଓ ଆସଞ୍ଜନ ବଳ କ'ଣ?
Group C: ବୁଝାଇ ଲେଖ (3 Marks Question) - [2 x 3 = 6 Marks]
.9 ଧମନୀ ଓ ଶିରା ମଧ୍ୟରେ ଥିବା ତିନୋଟି ପାର୍ଥକ୍ୟ ଲେଖ।
.10 ରକ୍ତଦାନ ସମୟରେ Rh ଫ୍ୟାକ୍ଟରର ଗୁରୁତ୍ୱ କ'ଣ ବୁଝାଅ।
Group D: ଦୀର୍ଘ ଉତ୍ତର ମୂଳକ ପ୍ରଶ୍ନ (4 Marks Question) - [2 x 4 = 8 Marks]
.11 ରକ୍ତ ଜମାଟ ବାନ୍ଧିବା ପ୍ରକ୍ରିୟା ବିଷୟରେ ଏକ ସଂକ୍ଷିପ୍ତ ଟିପ୍ପଣୀ ପ୍ରଦାନ କର।
.12 ମଣିଷ ହୃତ୍ପିଣ୍ଡର ଆଭ୍ୟନ୍ତରୀଣ ଗଠନ ଓ ଦ୍ୱୈତ ସଞ୍ଚାଳନ ପ୍ରକ୍ରିୟା ବର୍ଣ୍ଣନା କର।
(ଆପଣ ଏହି ପରୀକ୍ଷା ନିଜେ ଦେଇ ନିଜର ପ୍ରସ୍ତୁତି ପରୀକ୍ଷା କରିପାରିବେ! All the best! 👍)
🌟 ସଫଳତାର ସହଯାତ୍ରୀ: www.WithTeachers.in 🌟