Page-34

Question - ନିମ୍ନରେ ଗୋଟିଏ ବୃତ୍ତକୁ 1, 2, 3, 4, 5, 6, 8, 9 ଓ 10 ସମାନ ଭାଗରେ ବିଭକ୍ତ କରାଯାଇଛି । ପ୍ରତ୍ୟେକ କେସରେ ଅବଶିଷ୍ଟ କୋଣ କେତେ ହେବ ? ସୃଷ୍ଟି କୋଣଗୁଡ଼ିକୁ କିପରି ନିର୍ମାଣ କରାଯାଇଛି ତାହା ଲେଖ ।

Page No-35

Answers-

ଚିତ୍ରରେ ଏକ ପ୍ରୋଟ୍ରାକ୍ଟର (180°) ଦ୍ୱାରା କୋଣ ମାପାଯାଇଛି । A ହେଉଛି କେନ୍ଦ୍ର ଓ ସମସ୍ତ ରେଖା (KA, LA, WA, TA) ସେଠାରୁ ବାହାରିଛି ।

କିପରି ମାପିବେ:

• ପ୍ରୋଟ୍ରାକ୍ଟରରେ 0° ଠାରୁ ଗଣନା କରାଯାଏ ।
• ଯେଉଁ ରେଖାକୁ ଆମେ ଆଧାର (base line) ଭାବେ ନେଉଛୁ, ସେଠାରୁ ଅନ୍ୟ ରେଖା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଯେତେ ଡିଗ୍ରୀ, ସେହିଟା କୋଣ ।

a) ∠KAL = 30°

• KA ଠାରୁ AL ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଛୋଟ କୋଣକୁ ଦେଖିଲେ
• ପ୍ରୋଟ୍ରାକ୍ଟରରେ ଏହା 30° ଦେଖାଯାଉଛି
  ✔️ ସେଥିପାଇଁ ∠KAL = 30°

b) ∠WAL = 120°

• WA ଠାରୁ AL ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ମଧ୍ୟମ ମାପର କୋଣ
• ଏହା 90° ଠାରୁ ବେଶି, ଏବଂ ପ୍ରୋଟ୍ରାକ୍ଟରରେ 120°
  ✔️ ସେଥିପାଇଁ ∠WAL = 120°

c) ∠TAK = 210°

• TA ଠାରୁ KA ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ବଡ କୋଣ (reflex angle)
• ପ୍ରଥମେ ଛୋଟ କୋଣ ମାପ (150°)
• ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ବୃତ୍ତ = 360°
  👉 360° − 150° = 210°
  ✔️ ସେଥିପାଇଁ ∠TAK = 210°

ଚିନ୍ତା କର page no -40 

ପ୍ରଶ୍ନ (Question): ଚିତ୍ର 2.20 ରେ ଦର୍ଶାଇଥିବା ପରି, ∠AOB = ∠BOC = ∠COD = ∠DOE = ∠EOF = ∠FOG = ∠GOH = ∠HOI = ?

ଉତ୍ତର (Answer):
ସମୁଦାୟ କୋଣ = 180°
ସମାନ ଭାଗ = 8

👉 ପ୍ରତ୍ୟେକ କୋଣ = 180° ÷ 8 = 22.5°

ଅତଏବ:
∠AOB = ∠BOC = ∠COD = ∠DOE = ∠EOF = ∠FOG = ∠GOH = ∠HOI = 22.5°

ଆସ ବୁଝିବା - Page no- 40 to 43

ପ୍ରଶ୍ନ 1. ପ୍ରୋଟ୍ରାକ୍ଟର ବ୍ୟବହାର କରି ନିମ୍ନଲିଖିତ କୋଣଗୁଡ଼ିକର ପରିମାଣ ମାପ କର ଏବଂ ସେମାନଙ୍କର ନାମ ଲେଖ ।

ଉତ୍ତର -

ପ୍ରଶ୍ନ -2.  ପ୍ରୋଟ୍ରାକ୍ଟର ବ୍ୟବହାର କରି ତୁମ ଶ୍ରେଣୀଗୃହରେ ବିଭିନ୍ନ କୋଣଗୁଡ଼ିକର ପରିମାଣ ପରିପ୍ରକାଶ କର।

ଉତ୍ତର: ପ୍ରୋଟ୍ରାକ୍ଟର ବ୍ୟବହାର କରି ଶ୍ରେଣୀଗୃହର କିଛି ସାଧାରଣ ବସ୍ତୁର କୋଣ ମାପ ନିମ୍ନରେ ଦିଆଗଲା:

1. କଳାପଟା ଓ କାନ୍ଥ: କଳାପଟାର ପ୍ରତିଟି କୋଣ 90° ଅଟେ, ଯାହାକି ଏକ ସମକୋଣ।

2. ଖୋଲା ବହି: ବହିକୁ ଅଧା ଖୋଲିଲେ ଦୁଇ ପୃଷ୍ଠା ମଧ୍ୟରେ ଥିବା କୋଣ ପ୍ରାୟ 60° ରୁ 120° ମଧ୍ୟରେ ରହିଥାଏ।

3. ଟେବୁଲ୍ କୋଣ: ଟେବୁଲ୍‌ର ଉପରିଭାଗର କୋଣଗୁଡ଼ିକ ଠିକ୍ 90° ଅଟେ।

4. କାନ୍ଥର କୋଣ: ଶ୍ରେଣୀଗୃହର ଦୁଇଟି କାନ୍ଥ ଯେଉଁଠି ମିଳିତ ହୁଅନ୍ତି, ସେଠାରେ 90° କୋଣ ସୃଷ୍ଟି ହୁଏ।

ସାରାଂଶ: ଏହି କାର୍ଯ୍ୟକଳାପରୁ ଆମେ ଶିଖିଲେ ଯେ ସାଧାରଣ ବସ୍ତୁଗୁଡ଼ିକରେ ସମକୋଣ (90°) ଅଧିକ ଦେଖିବାକୁ ମିଳେ।

ଉତ୍ତର: ହଁ, ଆମେ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରିଥିବା କାଗଜ ପ୍ରୋଟ୍ରାକ୍ଟର ସାହାଯ୍ୟରେ ଚିତ୍ରରେ ଥିବା କୋଣଗୁଡ଼ିକୁ ମାପିପାରିବା।

ମାପିବା ପ୍ରଣାଳୀ:

1. ପ୍ରୋଟ୍ରାକ୍ଟରର କେନ୍ଦ୍ର ବିନ୍ଦୁକୁ କୋଣର ଶୀର୍ଷବିନ୍ଦୁ H ଉପରେ ସଠିକ୍ ଭାବେ ରଖନ୍ତୁ।

2. ପ୍ରୋଟ୍ରାକ୍ଟରର ସଳଖ ଧାର ବା ଆଧାର ରେଖାକୁ HI ରଶ୍ମି ସହ ମିଶାଇ ରଖନ୍ତୁ।

3. ବର୍ତ୍ତମାନ HJ ରଶ୍ମିଟି ପ୍ରୋଟ୍ରାକ୍ଟରର ଯେଉଁ ଅଙ୍କ ଉପରେ ରହିବ, ତାହା ହିଁ ସେହି କୋଣର ପରିମାଣ (ଡିଗ୍ରୀ) ହେବ।

ନିଷ୍କର୍ଷ: ଚିତ୍ରକୁ ଦେଖିଲେ ଜଣାପଡ଼ୁଛି ଯେ ପ୍ରଥମ କୋଣଟି ଏକ ସୂକ୍ଷ୍ମକୋଣ (Acute angle) ଏବଂ ଦ୍ୱିତୀୟଟି ଏକ ସ୍ଥୂଳକୋଣ (Obtuse angle) ଅଟେ।

ଉତ୍ତର: ପ୍ରୋଟ୍ରାକ୍ଟର ବ୍ୟବହାର କରି ଏହି କୋଣକୁ ମାପିବା ପାଇଁ ନିମ୍ନଲିଖିତ ପ୍ରଣାଳୀ ଅନୁସରଣ କରନ୍ତୁ:

ପ୍ରଣାଳୀ:

1. ପ୍ରଥମେ ପ୍ରୋଟ୍ରାକ୍ଟର ବ୍ୟବହାର କରି ଭିତର ପଟେ ଥିବା ସୂକ୍ଷ୍ମକୋଣ ବା ସ୍ଥୂଳକୋଣକୁ ମାପନ୍ତୁ।

2. ମନେକରନ୍ତୁ, ଭିତର କୋଣର ପରିମାଣ 'A' ଡିଗ୍ରୀ।

3. ଆମେ ଜାଣୁ ଯେ ଏକ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ବୃତ୍ତର କୋଣ 360° ଅଟେ।

4. ତେଣୁ, ବାହାର ପଟେ ଥିବା ପ୍ରତିବର୍ତ୍ତ କୋଣର ମାପ = (360° - A) ।

ଏହିଭାବେ ଆମେ 180° ରୁ ଅଧିକ ପରିମାଣ ବିଶିଷ୍ଟ କୋଣକୁ ସହଜରେ ଡିଗ୍ରୀ ଏକକରେ ପାଇପାରିବା।

ପ୍ରଶ୍ନ 5: ନିମ୍ନରେ ଦିଆଯାଇଥିବା ପ୍ରତ୍ୟେକ କୋଣକୁ ପ୍ରୋଟ୍ରାକ୍ଟର (Protractor) ସାହାଯ୍ୟରେ ମାପ ଏବଂ ସେଗୁଡ଼ିକର ଡିଗ୍ରୀ ପରିମାଣ ଲେଖ:

ଉତ୍ତର -

ସମାଧାନ (Solution): ଚିତ୍ର ଅନୁଯାୟୀ କୋଣଗୁଡ଼ିକର ଆନୁମାନିକ ମାପ ଏଠାରେ ଦିଆଗଲା:

• (a) ଏହା ଏକ ସୂକ୍ଷ୍ମକୋଣ । ଏହାର ମାପ ପ୍ରାୟ 80° ।

• (b) ଏହା ଏକ ସ୍ଥୂଳକୋଣ । ଏହାର ମାପ ପ୍ରାୟ 120° ।

• (c) ଏହା ଏକ ସୂକ୍ଷ୍ମକୋଣ । ଏହାର ମାପ ପ୍ରାୟ 40° ।

• (d) ଏହା ଏକ ସ୍ଥୂଳକୋଣ । ଏହାର ମାପ ପ୍ରାୟ 130° ।

• (e) ଏହା ଏକ ପ୍ରଭେଦ କୋଣ ବା ବୃହତ୍ ସ୍ଥୂଳକୋଣ । ଏହାର ମାପ ପ୍ରାୟ 150° ।

• (f) ଏହା ଏକ ସୂକ୍ଷ୍ମକୋଣ । ଏହାର ମାପ ପ୍ରାୟ 60° ।

6. ପ୍ରଶ୍ନ: ∠BXE,∠CXE, ∠AXE ଏବଂ ∠BXC କୋଣଗୁଡ଼ିକର ପରିମାଣକୁ ଡିଗ୍ରୀ ଏକକରେ ପ୍ରକାଶ କର ।

ପ୍ରୋଟ୍ରାକ୍ଟରର ଚିତ୍ର ଅନୁଯାୟୀ କୋଣଗୁଡ଼ିକର ପରିମାଣ ନିମ୍ନରୂପେ ହେବ:

∠BXE: ରଶ୍ମି XE ଶୂନ (0°) ରୁ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଛି ଏବଂ XB ରଶ୍ମି 115° (Inner scale) ଉପରେ ଅଛି। ତେଣୁ, ∠BXE = 115° ।

∠CXE: ରଶ୍ମି XE (0°) ରୁ ଆରମ୍ଭ ହୋଇ XC ରଶ୍ମି 95° (Inner scale) ଉପରେ ଅଛି। ତେଣୁ, ∠CXE = 95° ।

∠AXE: ଏହା ଏକ ସରଳରେଖା ଅଟେ। ତେଣୁ, ∠AXE = 180° ।

∠BXC: ଏହାର ପରିମାଣ ଜାଣିବା ପାଇଁ ∠BXE ରୁ ∠CXE କୁ ବିୟୋଗ କରିବାକୁ ହେବ ।

∠BXC = ∠BXE - ∠CXE

∠BXC = 115° - 95° = 20°

ତେଣୁ, ∠BXC = 20° ।

7.ପ୍ରଶ୍ନ: ∠PQR, ∠PQS ଏବଂ ∠PQT କୋଣଗୁଡ଼ିକର ପରିମାଣକୁ ଡିଗ୍ରୀ (°) ଏକକରେ ପ୍ରକାଶ କର ।

ଉତ୍ତର: ପ୍ରୋଟ୍ରାକ୍ଟର ସାହାଯ୍ୟରେ ଚିତ୍ରରୁ ମାପିବା ପରେ କୋଣଗୁଡ଼ିକର ପରିମାଣ ନିମ୍ନରୂପେ ମିଳିଲା:

1. ∠PQR = 70°

2. ∠PQS = 105°

3. ∠PQT = 160°

8.ପ୍ରଶ୍ନ: ତଳ ଚିତ୍ରକୁ ଦେଖି କାଗଜକୁ ଭାଙ୍ଗ। ତା'ପରେ କାଗଜକୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବରେ ଖୋଲିଦିଅ। କାଗଜର ପ୍ରତ୍ୟେକ ଭାଞ୍ଜରେ ଗାର ଦିଅ ଓ ଗଠିତ କୋଣଗୁଡ଼ିକୁ ମାପ।

ଉତ୍ତର: କାଗଜଟିକୁ ଚିତ୍ର ଅନୁଯାୟୀ ଭାଙ୍ଗି ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଖୋଲିବା ପରେ, ଭାଞ୍ଜଗୁଡ଼ିକରେ ଗାର ଟାଣି ମାପିଲେ ନିମ୍ନଲିଖିତ ପରିମାଣର କୋଣ ମିଳିଥାଏ:

1. 45° କୋଣ: ପ୍ରଥମ କର୍ଣ୍ଣାକୃତି ଭାଞ୍ଜ ଦ୍ୱାରା 90° କୋଣଟି ଦୁଇ ଭାଗ ହୋଇ 45° ର କୋଣ ସୃଷ୍ଟି କରେ।

2. 90° କୋଣ: କାଗଜର ମଝି ଭାଞ୍ଜଗୁଡ଼ିକ ପରସ୍ପର ପ୍ରତି ଲମ୍ବ ଥିବାରୁ ସେଠାରେ ସମକୋଣ ସୃଷ୍ଟି ହୁଏ।

3. 22.5° କୋଣ: ଯଦି ଭାଞ୍ଜକୁ ଆହୁରି ଅଧା କରାଯାଏ, ତେବେ 45° ର ଅଧା ବା 22.5° ର କୋଣ ମିଳିଥାଏ।

9.ପ୍ରଶ୍ନ :ଚିତ୍ର 2.21(a) ରେ ଦିଆଯାଇଥିବା ତ୍ରିଭୁଜର ସମସ୍ତ ଶୀର୍ଷବିନ୍ଦୁ କୋଣଗୁଡ଼ିକୁ ମାପ ଓ ପ୍ରତ୍ୟେକ କୋଣର ପରିମାଣକୁ ଲେଖ । ବଡ଼ତମ କୋଣର ପରିମାଣକୁ ଯୋଗ କର । କେତେ ହେଲା ? ଏହି କାର୍ଯ୍ୟ ଚିତ୍ର 2.21(b) ଓ 2.21(c) ରେ ଥିବା ତ୍ରିଭୁଜ ପାଇଁ ମଧ୍ୟ କର । ଏହି କାର୍ଯ୍ୟ ଆଧାରରେ ତ୍ରିଭୁଜର କୋଣମାନଙ୍କର ଯୋଗ ସମ୍ପର୍କରେ ସାଧାରଣ ନିଷ୍କର୍ଷ କ’ଣ ହେଉଛି ।

ଆସ ବୁଝିବା Page no-45

Answers

(a) ଘଣ୍ଟାରେ 1 ଟା ସମୟରେ କଣ୍ଟା ଦ୍ୱୟ ମଧ୍ୟରେ 30° କୋଣ ସୃଷ୍ଟି ହୁଏ। କାହିଁକି?

• ଉତ୍ତର: ଏକ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ବୃତ୍ତର କୋଣ ହେଉଛି 360° । ଘଣ୍ଟାଟି 12 ଟି ସମାନ ଭାଗରେ ବିଭକ୍ତ ।

• ତେଣୁ, ପ୍ରତି ଦୁଇଟି ସଂଖ୍ୟା ମଧ୍ୟରେ କୋଣର ପରିମାଣ = 360° ÷ 12 = 30° ।

• 1 ଟା ବାଜିବା ସମୟରେ ମିନିଟ୍ କଣ୍ଟା 12 ରେ ଏବଂ ଘଣ୍ଟା କଣ୍ଟା 1 ରେ ଥାଏ, ଯାହାକି କେବଳ 1 ଭାଗର ବ୍ୟବଧାନ । ତେଣୁ କୋଣଟି 30° ଅଟେ ।

(b) 2 ଟା, 4 ଟା ଏବଂ 6 ଟା ସମୟରେ କୋଣର ପରିମାଣ କେତେ ହେବ?

• 2 ଟା ସମୟରେ: 2 ଟି ଭାଗର ବ୍ୟବଧାନ = 2 × 30° = 60° (ସୂକ୍ଷ୍ମକୋଣ)

• 4 ଟା ସମୟରେ: 4 ଟି ଭାଗର ବ୍ୟବଧାନ = 4 × 30° = 120° (ସ୍ଥୂଳକୋଣ)

• 6 ଟା ସମୟରେ: 6 ଟି ଭାଗର ବ୍ୟବଧାନ = 6 × 30° = 180° (ସରଳକୋଣ)

(c) ବିଭିନ୍ନ ସମୟରେ ଘଣ୍ଟା ଓ ମିନିଟ୍ କଣ୍ଟା ମଧ୍ୟରେ ସୃଷ୍ଟି ହେଉଥିବା କୋଣଗୁଡ଼ିକର ପରିମାଣ ନିର୍ଣ୍ଣୟ କର। ଉଦାହରଣ ସ୍ୱରୂପ:

• 3 ଟା ସମୟରେ: 3 × 30° = 90° (ସମକୋଣ)

• 5 ଟା ସମୟରେ: 5 × 30° = 150° (ସ୍ଥୂଳକୋଣ)

• 9 ଟା ସମୟରେ: 9 × 30° = 270° (ପ୍ରତିବର୍ତ୍ତ କୋଣ) କିମ୍ବା ଭିତର ପଟୁ 90° ।

ଉତ୍ତର -

ଯେତେବେଳେ ଆମେ ଏକ କବାଟକୁ ଖୋଲୁ, କବାଟ ଏବଂ କବାଟର ଚୌକାଠ (ବା କାନ୍ଥ) ମଧ୍ୟରେ ଏକ ସାଧାରଣ ବିନ୍ଦୁ ଥାଏ, ଯେଉଁଠି କବ୍‌ଜା (Hinge) ଲାଗିଥାଏ। ଏହି ସ୍ଥାନରେ କୋଣ ସୃଷ୍ଟି ହୁଏ।

1. କୋଣର ଅଙ୍ଗ ଚିହ୍ନଟ:

• ଶୀର୍ଷ ବିନ୍ଦୁ (Vertex): କବାଟର କବ୍‌ଜା ବା Hinge ଯେଉଁଠି କାନ୍ଥ ସହ ଯୋଡ଼ି ହୋଇଥାଏ।

• ବାହୁ (Arms): କାନ୍ଥ ବା ଚୌକାଠର ଧାର ଏବଂ କବାଟର ତଳ ବା ଉପର ଧାର।

2. କୋଣର ପ୍ରକାରଭେଦ: କବାଟକୁ ଆମେ ଯେତିକି ପରିମାଣରେ ଖୋଲିବା, ସେହି ଅନୁସାରେ ବିଭିନ୍ନ କୋଣ ସୃଷ୍ଟି ହେବ:

• ସୂକ୍ଷ୍ମକୋଣ (Acute Angle): ଯଦି କବାଟ ଅଳ୍ପ ଖୋଲା ଥାଏ (90° ରୁ କମ୍)।

• ସମକୋଣ (Right Angle): ଯଦି କବାଟଟି ଠିକ୍ ସଳଖ ଭାବେ ଖୋଲା ଥାଏ (ଠିକ୍ 90°)।

• ସ୍ଥୂଳକୋଣ (Obtuse Angle): ଯଦି କବାଟକୁ ଆହୁରି ଅଧିକ ମେଲା କରାଯାଏ (90° ରୁ ଅଧିକ)।

ଉତ୍ତର  ଦୋଳି ଖେଳରେ କୋଣଟି ଦଉଡ଼ି ଏବଂ ଗଛର ଡାଳ ମଧ୍ୟରେ ସୃଷ୍ଟି ହୋଇଥାଏ।

1. କୋଣ ଚିହ୍ନଟ:

• ଶୀର୍ଷ ବିନ୍ଦୁ: ଦଉଡ଼ି ବନ୍ଧା ହୋଇଥିବା ଗଛର ଡାଳର ବିନ୍ଦୁ।

• ବାହୁ: ଗଛର ଡାଳ ଏବଂ ଦୋଳିର ଦଉଡ଼ି।

 ସେ ଉର୍ଦ୍ଧ୍ୱାଧର ସହ ପ୍ରାୟ 60° କୋଣ ସୃଷ୍ଟି କରୁଛି।

ଆସ ବୁଝିବା Page no-46

4 ଉତ୍ତର: ସ୍ଲାଟ୍‌ର ଢାଲୁକୁ କୋଣ ମାଧ୍ୟମରେ ପ୍ରକାଶ କରାଯାଏ।

1. କୋଣ ଓ ବେଗ: କୋଣ ବଢ଼ିଲେ ବଲ୍‌ର ଗତି ବୃଦ୍ଧି ପାଏ।

2. କୋଣର ବାହୁ: ଷ୍ଟାଣ୍ଡର ପାର୍ଶ୍ୱ ଢାଞ୍ଚା ଏବଂ ଢାଲୁଆ ପ୍ୟାଟି।

 5 ଉତ୍ତର

1. ଶୀର୍ଷ ବିନ୍ଦୁ: ଜୀବର ଶରୀର ଓ ଭୂମିର ସ୍ପର୍ଶ ବିନ୍ଦୁ।

2. ବାହୁ: ଭୂମିର ସମାନ୍ତର ରେଖା ଏବଂ ଜୀବର ଶରୀରର ଦିଗ।

3. ସ୍ପର୍ଶକ (Tangent): କୀଟପତଙ୍ଗମାନେ ଗତି କରୁଥିବା ସମାନ୍ତର ରେଖାକୁ ସେମାନଙ୍କ ଗତିର ଆଧାର ବା ବାହୁ ଭାବେ ଗ୍ରହଣ କରାଯାଇପାରିବ।

ଆସ ବୁଝିବା Page no-49

ଉତ୍ତର -

ଦିଆଯାଇଥିବା ଚିତ୍ରରେ ମୋଟ 20ଟି କୋଣ ଅଛି।

🔹 ଆନୁମାନିକ ମାପ (Guess):

• ∠1 = ∠4 = 60°
• ∠2 = ∠3 = 120°

🔹 ପ୍ରକୃତ ମାପ (Actual Measurement):

• ∠1 = ∠4 = 70°
• ∠2 = ∠3 = 110°

ପ୍ରଶ୍ନ: 2 . ପ୍ରୋଟ୍ରାକ୍ଟର  ବ୍ୟବହାର କରି ନିମ୍ନଲିଖିତ ଡିଗ୍ରୀ ପରିମାଣର କୋଣ ଅଙ୍କନ କର।

a) 110°

 b) 40°

 c) 75°

 d) 112°

e) 134°

ଉତ୍ତର :-

ଉତ୍ତର 

ଦିଆଯାଇଥିବା କୋଣ ∠IHJ ସମାନ ପରିମାଣର ଏକ କୋଣ ଅଙ୍କନ କରିବାକୁ—

 ପଦ୍ଧତି:

1. ଏକ ସରଳ ରେଖା AX ଅଙ୍କନ କରି, ଏଥିରେ ଏକ ବିନ୍ଦୁ A ଚିହ୍ନଟ କର।
2. ପ୍ରୋଟ୍ରାକ୍ଟର ବ୍ୟବହାର କରି ∠IHJ କୋଣର ପରିମାଣକୁ ମାପ କର।
3. ସେହି ପରିମାଣକୁ ବିନ୍ଦୁ A ଠାରୁ ରେଖା AX ଉପରେ ମାପି ଏକ ନୂତନ ରେଖା AY ଅଙ୍କନ କର।
4. ତେବେ ମିଳୁଥିବା କୋଣ ∠XAY = ∠IHJ ହେବ।

PAGE-51 to 52

✅ ଉତ୍ତର:

(a) ∠PTR = 30° — ସୂକ୍ଷ୍ମ କୋଣ (Acute angle)
(b) ∠PTQ = 60° — ସୂକ୍ଷ୍ମ କୋଣ (Acute angle)
(c) ∠PTW = 105° — ସ୍ଥୂଳ କୋଣ (Obtuse angle)
(d) ∠WTP = 225° — ପୁନର୍ବୃତ୍ତ କୋଣ (Reflex angle)

PAGE-53 to 54   ଆସ ବୁଝିବା 

1.ପ୍ରଶ୍ନ :  ନିମ୍ନଲିଖିତ ଡିଗ୍ରୀ ପରିମାଣର କୋଣଗୁଡ଼ିକୁ ଅଙ୍କନ କର:

(a) 140°
(b) 82°
(c) 195°
(d) 70°
(e) 35°

✅ ସମାଧାନ :

(a) 45° — ସୂକ୍ଷ୍ମ କୋଣ
(b) 150° — ସ୍ଥୂଳ କୋଣ
(c) 120° — ସ୍ଥୂଳ କୋଣ
(d) 30° — ସୂକ୍ଷ୍ମ କୋଣ
(e) 95° — ସ୍ଥୂଳ କୋଣ
(f) 350° — ପୁନର୍ବୃତ୍ତ କୋଣ

ପ୍ରଶ୍ନ :3. ଗୋଟିଏ ଚିତ୍ର ଅଙ୍କନ କର, ଯେଉଁଥିରେ ତିନୋଟି ସୂକ୍ଷ୍ମକୋଣ, ଗୋଟିଏ ସମକୋଣ ଓ ଦୁଇଟି ସ୍ଥୂଳକୋଣ ରହିବ।

Ans-

ପ୍ରଶ୍ନ :4  M ରେଖା ଅଙ୍କନ କର, ଯେଉଁଥିରେ ଏକାଧିକ ପ୍ରତ୍ୟେକର ପାଖରେ 40° ଏବଂ ମଧ୍ୟରେ 60° କୋଣ ରହିବ।

Ans-

ପ୍ରଶ୍ନ :5. Y ରେଖା ଅଙ୍କନ କର, ଯେଉଁଥିରେ ସମସ୍ତ ତିନି କୋଣର ପରିମାଣ 150°, 60° ଓ 150° ହେବ।

Ans-