📘

WithTeachers

Learning Together

© WithTeachers

Designed with for a better world.

ସଂଖ୍ୟା ଖେଳ – Book Q A Class 6 ଗଣିତ ପ୍ରକାଶ Math

.

Page-56

ନିମ୍ନ ପ୍ରଶ୍ନଗୁଡ଼ିକର ଉତ୍ତର କରିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କର ଏବଂ ତୁମର ଯୁକ୍ତି ଉପସ୍ଥାପନ କର ।

Question 1 ❓: ପିଲାମାନେ ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ପୁନର୍ବାର ସଜେଇ ହୋଇ ପାରିବେ କି ଯେପରି ଶେଷରେ ଛିଡା ହୋଇଥିବା ପିଲା ‘2’ କହିବ ?

Answer 1 💡: ନାଁ, ଏହା ସମ୍ଭବ ନୁହେଁ।

କାରଣ: ଶେଷରେ ଛିଡ଼ା ହୋଇଥିବା ପିଲାର କେବଳ ଗୋଟିଏ ହିଁ ପାର୍ଶ୍ୱରେ ଅନ୍ୟ ପିଲା ଥାଆନ୍ତି (ସେହି ପିଲାଟିର ଅନ୍ୟ ପାଖଟି ଖାଲି ଥାଏ)। ‘2’ କହିବାର ଅର୍ଥ ହେଉଛି ପିଲାଟିର ଉଭୟ ପାର୍ଶ୍ୱରେ ତା’ଠାରୁ ଡେଙ୍ଗା ପିଲା ରହିବା ଦରକାର। ତେଣୁ ଶେଷରେ ଥିବା ପିଲା ସର୍ବାଧିକ ‘1’ ହିଁ କହିପାରିବ, କେବେବି ‘2’ କହିପାରିବ ନାହିଁ।

Question 2 ❓: ଆମେ ପିଲାମାନଙ୍କୁ ଗୋଟିଏ ଧାଡ଼ିରେ ସଜେଇ ପାରିବା କି, ଯେପରି ସମସ୍ତେ ‘0’ କହିବେ ?

Answer 2 💡: ହଁ, ଏହା ଏକ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ସର୍ତ୍ତରେ ସମ୍ଭବ।

କାରଣ: ଯଦି ଧାଡ଼ିରେ ଥିବା ସମସ୍ତ ପିଲାଙ୍କ ଉଚ୍ଚତା ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ସମାନ ହୋଇଥାଏ, ତେବେ କେହି ବି କାହାଠାରୁ ଡେଙ୍ଗା ହେବେ ନାହିଁ। ଏହି କ୍ଷେତ୍ରରେ ସମସ୍ତେ ‘0’ କହିବେ। କିନ୍ତୁ ଯଦି ପିଲାମାନଙ୍କର ଉଚ୍ଚତା ଅଲଗା ଅଲଗା ଥାଏ, ତେବେ ସମସ୍ତେ ଏକାସାଙ୍ଗରେ ‘0’ କହିବା ଅସମ୍ଭବ।

Question 3 ❓: ପରସ୍ପର ପାଖାପାଖି ଛିଡା ହୋଇଥିବା ଦୁଇଜଣ ପିଲା ସମାନ ସଂଖ୍ୟା କହିପାରିବେ କି ?

Answer 3 💡: ହଁ, କହିପାରିବେ।

କାରଣ: ଉଦାହରଣ ସ୍ୱରୂପ, ଯଦି ଦୁଇଜଣ ସମାନ ବା ପାଖାପାଖି ଉଚ୍ଚତାର ଗେଡ଼ା ପିଲା ଏକାଠି ଅଛନ୍ତି ଏବଂ ତାଙ୍କର ଅନ୍ୟ ଦୁଇ ପାର୍ଶ୍ୱରେ ଖୁବ୍ ଡେଙ୍ଗା ପିଲା ଅଛନ୍ତି, ତେବେ ସେହି ଦୁଇ ଗେଡ଼ା ପିଲାଙ୍କର ଗୋଟିଏ ଲେଖାଏଁ ଡେଙ୍ଗା ପଡ଼ୋଶୀ ରହିବେ ଏବଂ ଉଭୟ ଏକାସାଙ୍ଗରେ ‘1’ କହିବେ।

Question 4 ❓: ଗୋଟିଏ ଦଳରେ 5 ଜଣ ପିଲା ଅଛନ୍ତି, ଯେଉଁଥିରେ ସମସ୍ତଙ୍କର ଉଚ୍ଚତା ଅଲଗା । ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ 4 ଜଣ କହୁଥିବେ ‘1’ ଏବଂ ଶେଷ ଜଣକ ‘0’ କହୁଥିବ, ଏଭଳି ଛିଡା ହୋଇପାରିବେ କି ? ହଁ / ନାଁ, କାହିଁକି ?

Answer 4 💡: ହଁ, ଏହା ସମ୍ଭବ।

କାରଣ: ଯଦି ପିଲାମାନେ ଏକ ପାହାଚ କ୍ରମରେ (ଛୋଟରୁ ବଡ଼ ଏବଂ ପୁଣି ବଡ଼ରୁ ଛୋଟ) ଠିଆ ହେବେ, ତେବେ ଏହା ହୋଇପାରିବ। ଧରାଯାଉ ସେମାନଙ୍କ ଉଚ୍ଚତାର କ୍ରମ ହେଉଛି: 1,3,5,4,21, 3, 5, 4, 2

  • ମଝିରେ ଥିବା ସବୁଠାରୁ ଡେଙ୍ଗା ପିଲା (5) ଉଭୟ ପାର୍ଶ୍ୱରୁ ବଡ଼ ଥିବାରୁ ସେ ‘0’ କହିବ।

  • ବାକି 4 ଜଣଙ୍କର (1, 3, 4, 2) କେବଳ ଗୋଟିଏ ଦିଗରେ ତାଙ୍କଠାରୁ ଡେଙ୍ଗା ପିଲା ଥିବାରୁ, ସେହି 4 ଜଣଯାକ ‘1’ କହିବେ।

Question 5 ❓: ଏହି 5 ଜଣିଆ ଦଳ ପାଇଁ 1,1,1,1,11, 1, 1, 1, 1 କ୍ରମଟି ସମ୍ଭବ ହୋଇପାରିବ କି ?

Answer 5 💡: ନାଁ, ଏହା ସମ୍ଭବ ନୁହେଁ।

କାରଣ: ଦଳରେ ସମସ୍ତଙ୍କ ଉଚ୍ଚତା ଅଲଗା ଅଲଗା ଅଛି। ତେଣୁ ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବରେ ଜଣେ ‘ସବୁଠାରୁ ଡେଙ୍ଗା’ ପିଲା ଥିବେ। ସେହି ସବୁଠାରୁ ଡେଙ୍ଗା ପିଲାଙ୍କ ପାଖରେ ତାଙ୍କଠାରୁ ଡେଙ୍ଗା କେହିବି ରହିପାରିବେ ନାହିଁ, ତେଣୁ ସେ ସର୍ବଦା ‘0’ ହିଁ କହିବେ। ସମସ୍ତେ ‘1’ କହିବା ଅସମ୍ଭବ ଅଟେ।

Question 6 ❓: 0,1,2,1,00, 1, 2, 1, 0 କ୍ରମଟି ସମ୍ଭବ ହେବ କି ? କାହିଁକି / କାହିଁକି ନୁହେଁ ?

Answer 6 💡: ହଁ, ଏହି କ୍ରମଟି ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ସମ୍ଭବ।

କାରଣ: ଯଦି ଆମେ ଧାଡ଼ିର ଦୁଇ ପ୍ରାନ୍ତରେ ଦୁଇଜଣ ସବୁଠାରୁ ଡେଙ୍ଗା ପିଲାଙ୍କୁ ରଖିବା ଏବଂ ମଝିରେ ସବୁଠାରୁ ଗେଡ଼ା ପିଲାଙ୍କୁ ରଖିବା, ତେବେ ଏହା ହେବ। ଧରାଯାଉ ଉଚ୍ଚତାର କ୍ରମ ହେଉଛି: 5,4,1,3,65, 4, 1, 3, 6

  • ପ୍ରାନ୍ତରେ ଥିବା 5 ଏବଂ 6 କହିବେ ‘0’।

  • ସେମାନଙ୍କ ପାଖରେ ଥିବା 4 ଏବଂ 3 କହିବେ ‘1’।

  • ମଝିରେ ଥିବା ସବୁଠାରୁ ଛୋଟ ପିଲା (1) ର ଉଭୟ ପାର୍ଶ୍ୱରେ ଡେଙ୍ଗା (4 ଏବଂ 3) ଥିବାରୁ, ସେ କହିବ ‘2’।

    ଫଳରେ କ୍ରମଟି 0,1,2,1,00, 1, 2, 1, 0 ହେବ।

Question 7 ❓: ତୁମେ କିପରି 5 ଜଣ ପିଲାଙ୍କୁ ପୁନର୍ବାର ସଜେଇବ, ଯେପରି ସର୍ବାଧିକ ସଂଖ୍ୟକ ପିଲା ‘2’ କହିବେ ?

Answer 7 💡: ସର୍ବାଧିକ କେବଳ 2 ଜଣ ପିଲା ହିଁ ‘2’ କହିପାରିବେ।

କାରଣ: ଧାଡ଼ିର ଦୁଇ ପ୍ରାନ୍ତରେ ଥିବା ପିଲା କେବେ ‘2’ କହିପାରିବେ ନାହିଁ (ପ୍ରଶ୍ନ 1 ଅନୁସାରେ)। ଏବଂ ଦୁଇଜଣ ପାଖାପାଖି ଛିଡ଼ା ହୋଇଥିବା ପିଲା ଏକାସାଙ୍ଗରେ ‘2’ କହିବା ଅସମ୍ଭବ।

ତେଣୁ ସର୍ବାଧିକ ‘2’ ପାଇବା ପାଇଁ ଆମକୁ ପିଲାମାନଙ୍କୁ (ଡେଙ୍ଗା, ଗେଡ଼ା, ଡେଙ୍ଗା, ଗେଡ଼ା, ଡେଙ୍ଗା) କ୍ରମରେ ଠିଆ କରାଇବାକୁ ପଡ଼ିବ। ଉଦାହରଣ ସ୍ୱରୂପ ଉଚ୍ଚତା: 4,1,5,2,34, 1, 5, 2, 3

ଏହି ସଜ୍ଜୀକରଣରେ କେବଳ ମଝିରେ ଥିବା ଦୁଇଟି ଗେଡ଼ା ପିଲା (1 ଏବଂ 2) ତାଙ୍କ ଦୁଇପାଖର ଡେଙ୍ଗା ପିଲାଙ୍କ ଯୋଗୁଁ ‘2’ କହିବେ। ଅନ୍ୟ ସମସ୍ତେ ‘0’ କହିବେ।


Page -57 to 58,ଆସ ବୁଝିବା

Question 1 ❓: ନିମ୍ନ ସାରଣୀରେ ସୁପର ସେଲ୍ ଗୁଡିକୁ ଚିହ୍ନାଅ ବା

Answer 1 💡: ସାରଣୀରେ ଥିବା ସୁପର ସେଲ୍ ଗୁଡ଼ିକ ହେଲା: 6828,9435,6828, 9435, ଏବଂ 80008000

କାରଣ: ଏକ ‘ସୁପର ସେଲ୍’ ନିଜର ପାଖରେ ଥିବା ପଡ଼ୋଶୀ ସଂଖ୍ୟା ଠାରୁ ବୃହତ୍ତର ହେବା ଆବଶ୍ୟକ।

  • 6828>6706828 > 670

  • 9435>6709435 > 670 ଏବଂ 9435>37809435 > 3780

  • 8000>73088000 > 7308 ଏବଂ 8000>55838000 > 5583

Question 2 ❓: ନିମ୍ନ ସାରଣୀରେ 44 ଅଙ୍କ ବିଶିଷ୍ଟ ସଂଖ୍ୟାକୁ ଖାଲି କୋଠରିରେ ଲେଖ, ଯେପରି ବୃହତ୍ତମ ସଂଖ୍ୟା ବିଶିଷ୍ଟ କୋଠରୀ ଗୁଡିକ ହିଁ ରଙ୍ଗୀନ କୋଠରି ହୋଇଥିବ ।

Answer 2 💡: ଆମେ ନିମ୍ନଲିଖିତ ଭାବେ ଖାଲି କୋଠରୀ ଗୁଡ଼ିକୁ ପୂରଣ କରିପାରିବା (ରଙ୍ଗୀନ ବା ସୁପର ସେଲ୍ କୋଠରୀଗୁଡ଼ିକୁ ବୋଲ୍ଡ କରାଯାଇଛି):

53465346 | 60006000 | 12581258 | 80008000 | 20002000 | 30003000 | 96359635 | 99999999

କାରଣ: ଏହି ସାରଣୀରେ କେବଳ ୨ୟ, ୪ର୍ଥ ଓ ୮ମ କୋଠରୀଗୁଡ଼ିକ ହିଁ ନିଜର ପଡ଼ୋଶୀଙ୍କ ଠାରୁ ବଡ଼ ଅଟନ୍ତି।

Question 3 ❓: ନିମ୍ନ ସାରଣୀ ପୂରଣ କର ଯେପରିକି ଆମ୍ଭେ ଯଥା ସମ୍ଭବ ଅଧିକ ସୁପର ସେଲ୍ ପାଇବା, ସଂଖ୍ୟାଗୁଡ଼ିକ 100100 ରୁ 10001000 ମଧ୍ୟରେ ରହିବ ଓ ସଂଖ୍ୟା ପୁନରାବୃତ୍ତି ହେବ ନାହିଁ ।

Answer 3 💡: ସର୍ବାଧିକ ସୁପର ସେଲ୍ ପାଇବା ପାଇଁ ଏକ “ବଡ଼-ଛୋଟ-ବଡ଼-ଛୋଟ” କ୍ରମ ବ୍ୟବହାର କରିବାକୁ ହେବ। ଏଥିରେ ସର୍ବାଧିକ ୪ଟି ସୁପର ସେଲ୍ ମିଳିପାରିବ।

ଉଦାହରଣ ସାରଣୀ:

999999 | 101101 | 998998 | 102102 | 997997 | 103103 | 996996

ଏଠାରେ ସୁପର ସେଲ୍ ଗୁଡ଼ିକ ହେଲା: 999,998,997,996999, 998, 997, 996

Question 4 ❓: ନଅଗୋଟି ସଂଖ୍ୟା ମଧ୍ୟରୁ ଉପର ସାରଣୀରେ କେତୋଟି ସୁପର ସେଲ୍ ଅଛି ?

Answer 4 💡: ପ୍ରଥମ ପ୍ରଶ୍ନର ସାରଣୀକୁ ଲକ୍ଷ୍ୟ କଲେ ସେଥିରେ ସମୁଦାୟ 33 ଟି ସୁପର ସେଲ୍ ରହିଛି (ଯଥା- 6828,9435,80006828, 9435, 8000)।

Question 5 ❓: ବିଭିନ୍ନ ସଂଖ୍ୟକ କୋଠରୀ ପାଇଁ କେତେ ସଂଖ୍ୟକ ସୁପରସେଲ୍ ସମ୍ଭବ ନିର୍ଣ୍ଣୟ କର । ତୁମେ କୌଣସି ସଂରଚନା ଲକ୍ଷ୍ୟ କରୁଛ କି ? ଏକ ଦତ୍ତ ସାରଣୀ ପୂରଣ କରିବାକୁ କ’ଣ ଉପାୟ ଅଛି, ଯେପରିକି ଆମେ ସର୍ବାଧିକ ସଂଖ୍ୟକ ସୁପର ସେଲ୍ ପାଇବା ?

Answer 5 💡: ଯଦି କୋଠରୀ ସଂଖ୍ୟା ‘nn’ ହୁଏ, ତେବେ ସର୍ବାଧିକ ଗାଣିତିକ ସୁପର ସେଲ୍ ସଂଖ୍ୟା ⌈n2⌉\lceil \frac{n}{2} \rceil ହେବ (ଅର୍ଥାତ୍ ଅଧାରୁ ସାମାନ୍ୟ ଅଧିକ କିମ୍ବା ସମାନ)।

ଉପାୟ: ସର୍ବାଧିକ ସୁପର ସେଲ୍ ପାଇବା ପାଇଁ, ଆମକୁ ସବୁଠାରୁ ବଡ଼ ସଂଖ୍ୟା ଗୁଡ଼ିକୁ ଗୋଟିଏ ଛାଡ଼ି ଗୋଟିଏ ସ୍ଥାନରେ (୧ମ, ୩ୟ, ୫ମ) ରଖିବାକୁ ହେବ ଏବଂ ବଳକା ଥିବା ଛୋଟ ସଂଖ୍ୟାଗୁଡ଼ିକୁ ମଝି ସ୍ଥାନଗୁଡ଼ିକରେ ବସାଇବାକୁ ହେବ।

Question 6 ❓: ପୁନରାବୃତ୍ତି ବିନା ତୁମେ ଏକ ସାରଣୀ ପୂରଣ କରି ପାରିବ କି, ଯେପରି ସେଥିରେ କୌଣସି ସୁପର ସେଲ୍ ନ ଥିବ ? କାହିଁକି / କାହିଁକି ନୁହେଁ ?

Answer 6 💡: ନାଁ, ଏହା ସମ୍ଭବ ନୁହେଁ।

କାରଣ: ଯଦି ସଂଖ୍ୟାଗୁଡ଼ିକ ଅଲଗା ଅଲଗା ଥାଏ, ତେବେ କ୍ରମରେ ନିଶ୍ଚିତ ରୂପେ ଏକ ସର୍ବବୃହତ୍ (ବଡ଼) ସଂଖ୍ୟା ଥିବ। ସେହି ସର୍ବବୃହତ୍ ସଂଖ୍ୟାଟି ସବୁବେଳେ ତାର ପଡ଼ୋଶୀମାନଙ୍କ ଠାରୁ ବଡ଼ ହୋଇ ରହିବ, ତେଣୁ ସାରଣୀରେ ଅତିକମରେ ଗୋଟିଏ ସୁପର ସେଲ୍ ନିଶ୍ଚିତ ରହିବ ହିଁ ରହିବ।

Question 7 ❓: ଏକ ସାରଣୀରେ ଯେଉଁ କୋଠରିରେ ସବୁଠାରୁ ବୃହତ୍ତମ ସଂଖ୍ୟା ଥିବ, ତାହା ସର୍ବଦା ଏକ ସୁପର ସେଲ୍ ହୋଇପାରିବ ? କାହିଁକି / କାହିଁକି ନୁହେଁ ?

Answer 7 💡: ହଁ, ତାହା ସର୍ବଦା ଏକ ସୁପର ସେଲ୍ ହେବ।

କାରଣ: ଯେହେତୁ ସେହି ସଂଖ୍ୟାଟି ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ସାରଣୀର ସବୁଠାରୁ ବଡ଼ ସଂଖ୍ୟା, ତେଣୁ ତାହା ନିଜର ଦୁଇ ପଡ଼ୋଶୀ ସଂଖ୍ୟାଙ୍କ ଠାରୁ ମଧ୍ୟ ସ୍ୱାଭାବିକ ଭାବେ ବଡ଼ ହେବ। ତେଣୁ ତାହା ଏକ ସୁପର ସେଲ୍ ର ନିୟମ ପାଳନ କରେ।

Question 8 ❓: ଏକ ସାରଣୀ ପୂରଣ କର, ଯେପରି ଦ୍ଵିତୀୟ ବୃହତ୍ତମ ସଂଖ୍ୟା ଥିବା କୋଠରି ସୁପରସେଲ୍ ହେବ ନାହିଁ ।

Answer 8 💡: ଦ୍ୱିତୀୟ ବୃହତ୍ତମ ସଂଖ୍ୟାକୁ ସୁପର ସେଲ୍ ନ କରିବା ପାଇଁ, ତାକୁ ସର୍ବବୃହତ୍ ସଂଖ୍ୟା ପାଖରେ ରଖିବାକୁ ପଡ଼ିବ।

ଉଦାହରଣ ସାରଣୀ: 1010 | 2020 | 100100 | 9999 | 3030

ଏଠାରେ ଦ୍ୱିତୀୟ ବୃହତ୍ତମ ସଂଖ୍ୟା 9999 ଅଟେ। କିନ୍ତୁ ଏହାର ପଡ଼ୋଶୀ 100100 (ଯାହା 9999 ଠାରୁ ବଡ଼) ଥିବାରୁ 9999 ଏକ ସୁପର ସେଲ୍ ନୁହେଁ।

Question 9 ❓: ଏକ ସାରଣୀ ପୂରଣ କର, ଯେପରି ଦ୍ଵିତୀୟ ବୃହତ୍ତମ ସଂଖ୍ୟା ଥିବା କୋଠରି ସୁପରସେଲ୍ ହୋଇ ନଥିବ, କିନ୍ତୁ ଦ୍ଵିତୀୟ କ୍ଷୁଦ୍ରତମ ସଂଖ୍ୟା ଏକ ସୁପର ସେଲ୍ ହୋଇଥିବ । ଏହା ସମ୍ଭବ କି ?

Answer 9 💡: ହଁ, ଏହା ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ସମ୍ଭବ।

ଉଦାହରଣ ସାରଣୀ: 22 | 11 | 1010 | 99 | 33

ବ୍ୟାଖ୍ୟା: * ଦ୍ୱିତୀୟ ବୃହତ୍ତମ ସଂଖ୍ୟା ହେଉଛି 99, ଯାହା ନିଜର ପଡ଼ୋଶୀ 1010 ଠାରୁ ଛୋଟ, ତେଣୁ ଏହା ସୁପର ସେଲ୍ ନୁହେଁ।

  • ଦ୍ୱିତୀୟ କ୍ଷୁଦ୍ରତମ ସଂଖ୍ୟା ହେଉଛି 22। ଏହା ଏକ ପ୍ରାନ୍ତରେ ଅଛି ଏବଂ ଏହାର ଏକମାତ୍ର ପଡ଼ୋଶୀ 11 ଠାରୁ ବଡ଼ ଅଟେ (2>12 > 1), ତେଣୁ ଏହା ଏକ ସୁପର ସେଲ୍ ଅଟେ।

Welcome file

ଆସ ବୁଝିବା
Page - 60

Question 1 ❓: ଅଙ୍କ ମାନଙ୍କର ସମଷ୍ଟି 14

କ. ଆଉ କିଛି ସଂଖ୍ୟା ଲେଖ, ଯାହାର ଅଙ୍କମାନଙ୍କର ସମଷ୍ଟି 14 ହେବ ।

ଖ. ସବୁଠାରୁ କ୍ଷୁଦ୍ରତମ ସଂଖ୍ୟା କେତେ, ଯାହାର ଅଙ୍କ ମାନଙ୍କର ସମଷ୍ଟି 14 ହେବ ?

ଗ. ପାଞ୍ଚ ଅଙ୍କ ବିଶିଷ୍ଟ ବୃହତ୍ତମ ସଂଖ୍ୟା କେତେ, ଯାହାର ଅଙ୍କମାନଙ୍କର ସମଷ୍ଟି 14 ହେବ ?

ଘ. ଅଙ୍କ ମାନଙ୍କର ସମଷ୍ଟି 14 ଥାଇ କେତେ ବଡ ସଂଖ୍ୟା ଲେଖି ପାରିବ ? ତୁମେ ତା’ଠାରୁ ଆଉ ବଡ ସଂଖ୍ୟା ଲେଖି ପାରିବ କି ?

Answer 1 💡:

  • କ. ଅଙ୍କମାନଙ୍କର ସମଷ୍ଟି 14 ହେଉଥିବା ଅନ୍ୟ କିଛି ସଂଖ୍ୟା ହେଲା: 77, 86, 95, 356, 149 ଇତ୍ୟାଦି।

  • ଖ. ସବୁଠାରୁ କ୍ଷୁଦ୍ରତମ ସଂଖ୍ୟାଟି ହେବ 59। (କାରଣ 5 + 9 = 14 ଏବଂ ଏହା ଦୁଇ ଅଙ୍କ ବିଶିଷ୍ଟ ସବୁଠୁ ଛୋଟ ସଂଖ୍ୟା ଅଟେ)।

  • ଗ. ପାଞ୍ଚ ଅଙ୍କ ବିଶିଷ୍ଟ ବୃହତ୍ତମ ସଂଖ୍ୟାଟି ହେବ 95000। (କାରଣ ସବୁଠାରୁ ବଡ଼ ଅଙ୍କ 9 କୁ ପ୍ରଥମେ ରଖି, ତା’ପରେ 5 ରଖି ବାକି ସ୍ଥାନରେ 0 ବସାଇଲେ ସମଷ୍ଟି 14 ହିଁ ରହିବ ଏବଂ ସଂଖ୍ୟାଟି ସବୁଠୁ ବଡ଼ ହେବ)।

  • ଘ. ଆମେ ଏଭଳି ଅସୀମ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ବଡ଼ ସଂଖ୍ୟା ଲେଖିପାରିବା। ହଁ, ଆମେ ସବୁବେଳେ ତା’ଠାରୁ ଏକ ବଡ଼ ସଂଖ୍ୟା ଲେଖିପାରିବା। ଯେକୌଣସି ସଂଖ୍ୟାର (ଯାହାର ସମଷ୍ଟି 14) ଶେଷରେ ଯେତେ ଇଚ୍ଛା ସେତେ ଶୂନ (0) ଯୋଗ କଲେ ସମଷ୍ଟି ସମାନ ରହିବ, କିନ୍ତୁ ସଂଖ୍ୟାଟି ଆକାରରେ ବଡ଼ ହୋଇଯିବ (ଯେପରିକି 950, 95000, 950000000)।

Question 2 ❓: 40 ରୁ 70 ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସମସ୍ତ ସଂଖ୍ୟାଗୁଡିକର ଅଙ୍କମାନଙ୍କର ସମଷ୍ଟି ନିର୍ଣ୍ଣୟ କର । ତୁମେ କ’ଣ ଲକ୍ଷ୍ୟ କରୁଛ, ଶ୍ରେଣୀରେ ଆଲୋଚନା କର ।

Answer 2 💡:

40 ରୁ 70 ମଧ୍ୟରେ ଥିବା ସଂଖ୍ୟାଗୁଡ଼ିକର ଅଙ୍କ ସମଷ୍ଟି ନିମ୍ନଲିଖିତ ଭାବେ ବଦଳିଥାଏ:

  • 40 ରୁ 49 ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ: 4, 5, 6, 7, 8, 9, 10, 11, 12, 13

  • 50 ରୁ 59 ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ: 5, 6, 7, 8, 9, 10, 11, 12, 13, 14

  • 60 ରୁ 69 ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ: 6, 7, 8, 9, 10, 11, 12, 13, 14, 15

  • 70: 7

ଲକ୍ଷ୍ୟ କରାଯାଇଥିବା ସଂରଚନା (Observation): ଗୋଟିଏ ଦଶକ ଘର ମଧ୍ୟରେ (ଯେପରି 40-49) ଅଙ୍କମାନଙ୍କର ସମଷ୍ଟି କ୍ରମାଗତ ଭାବେ 1 ଲେଖାଏଁ ବଢ଼ିଥାଏ। କିନ୍ତୁ ଯେତେବେଳେ ଦଶକ ପରିବର୍ତ୍ତନ ହୁଏ (ଯେପରି 49 ରୁ 50 କୁ), ସମଷ୍ଟି ହଠାତ୍ 8 କମିଯାଏ (13 ରୁ 5 କୁ)। କାରଣ ଏକକ ଘରୁ 9 କମିଯାଏ ଏବଂ ଦଶକ ଘରେ କେବଳ 1 ବଢ଼େ, ତେଣୁ ସମୁଦାୟ ପରିବର୍ତ୍ତନ 9+1=8-9 + 1 = -8 ହୋଇଥାଏ।

Question 3 ❓: ତିନି ଅଙ୍କ ବିଶିଷ୍ଟ ସଂଖ୍ୟାର ଅଙ୍କମାନଙ୍କର ସମଷ୍ଟି ନିର୍ଣ୍ଣୟ କର, ଯାହାର ଅଙ୍କ ଗୁଡିକ କ୍ରମାନୁସାରେ ଥିବ (ଉଦାହରଣ ସ୍ଵରୂପ 345) । ତୁମେ କିଛି ସଂରଚନା ଲକ୍ଷ୍ୟ କରୁଛ କି ? ସେହି ସଂରଚନା ଆଗକୁ ଜାରି ରହିବ କି ?

Answer 3 💡:

ଆସ କ୍ରମାନୁସାରେ ଥିବା କିଛି ତିନି ଅଙ୍କ ବିଶିଷ୍ଟ ସଂଖ୍ୟାର ଅଙ୍କ ସମଷ୍ଟି ଦେଖିବା:

  • 123 ରେ 1 + 2 + 3 = 6

  • 234 ରେ 2 + 3 + 4 = 9

  • 345 ରେ 3 + 4 + 5 = 12

  • 456 ରେ 4 + 5 + 6 = 15

  • 789 ରେ 7 + 8 + 9 = 24

ଲକ୍ଷ୍ୟ କରାଯାଇଥିବା ସଂରଚନା (Pattern):

ହଁ, ଏଠାରେ ଦୁଇଟି ସୁନ୍ଦର ଲକ୍ଷଣ ଅଛି:

  1. ଅଙ୍କମାନଙ୍କର ସମଷ୍ଟି ସର୍ବଦା ମଝି ଅଙ୍କର ତିନିଗୁଣ ହୋଇଥାଏ। (ଉଦାହରଣ: 345 ରେ ମଝି ଅଙ୍କ 4, ତେଣୁ ସମଷ୍ଟି 3×4=123 \times 4 = 12)।

  2. ଗୋଟିଏ କ୍ରମିକ ସଂଖ୍ୟାରୁ ପରବର୍ତ୍ତୀ କ୍ରମିକ ସଂଖ୍ୟାକୁ ଗଲେ, ସମଷ୍ଟି ସବୁବେଳେ 3 ବୃଦ୍ଧି ପାଏ (6, 9, 12, 15…)।

ହଁ, ଏହି ସଂରଚନା ଆଗକୁ ସର୍ବଦା ଜାରି ରହିବ। ଗାଣିତିକ ଭାବେ ପ୍ରମାଣ କଲେ, ଯଦି କ୍ରମିକ ଅଙ୍କଗୁଡ଼ିକ n1n-1, nn, ଏବଂ n+1n+1 ହୁଏ, ତେବେ ତାଙ୍କର ସମଷ୍ଟି ସର୍ବଦା ମଝି ଅଙ୍କର ତିନିଗୁଣ ହେବ:

(n1)+n+(n+1)=3n(n-1) + n + (n+1) = 3n


WithTeachers.in

ଆସ ବୁଝିବା
Page No -64 to 65

Question 1 ❓: ପ୍ରତିଭା 44, 77, 33 ଏବଂ 22 କୁ ବ୍ୟବହାର କରି ଚାରି ଅଙ୍କ ବିଶିଷ୍ଟ କ୍ଷୁଦ୍ରତମ ଏବଂ ବୃହତ୍ତମ ସଂଖ୍ୟା ଯଥା : 23472347 ଏବଂ 74327432 ଗଠନ କରେ । ଏହି ସଂଖ୍ୟା ଦୁଇଟି ମଧ୍ୟରେ ଅନ୍ତର ହେଉଛି 74322347=50857432 - 2347 = 5085 । ସଂଖ୍ୟା ଦୁଇଟିର ସମଷ୍ଟି 97799779 ଅଟେ । ଚାରୋଟି ଅଙ୍କ ବାଛ ଯେପରି :

a) ବୃହତ୍ତମ ଏବଂ କ୍ଷୁଦ୍ରତମ ସଂଖ୍ୟା ମଧ୍ୟରେ ଥିବା ଅନ୍ତର 50855085 ଠାରୁ ବୃହତ୍ତର ହେଉଥିବ ।

b) ବୃହତ୍ତମ ଓ କ୍ଷୁଦ୍ରତମ ସଂଖ୍ୟା ମଧ୍ୟରେ ଅନ୍ତର 50855085 ଠାରୁ କମ୍ ।

c) ବୃହତ୍ତମ ଓ କ୍ଷୁଦ୍ରତମ ସଂଖ୍ୟା ଦୁଇଟିର ସମଷ୍ଟି 97799779 ଠାରୁ ବେଶୀ ।

d) ବୃହତ୍ତମ ଓ କ୍ଷୁଦ୍ରତମ ସଂଖ୍ୟା ଦୁଇଟିର ସମଷ୍ଟି 97799779 ଠାରୁ କମ୍ ।

Answer 1 💡: (a) ଅନ୍ତର 50855085 ଠାରୁ ବୃହତ୍ତର: ଧରାଯାଉ ଆମେ ବାଛିଥିବା 44 ଟି ଅଙ୍କ ହେଲା 1,2,8,91, 2, 8, 9। ଏହାକୁ ବ୍ୟବହାର କରି ବୃହତ୍ତମ ସଂଖ୍ୟା 98219821 ଓ କ୍ଷୁଦ୍ରତମ ସଂଖ୍ୟା 12891289 ହେବ।

ଅନ୍ତର = 98211289=85329821 - 1289 = 8532 (ଯାହାକି 50855085 ଠାରୁ ବଡ଼ ଅଟେ)।

(b) ଅନ୍ତର 50855085 ଠାରୁ କମ୍: ଧରାଯାଉ ଆମେ ବାଛିଥିବା ଅଙ୍କଗୁଡ଼ିକ ହେଲା 5,6,7,85, 6, 7, 8। ଏହାକୁ ବ୍ୟବହାର କରି ବୃହତ୍ତମ ସଂଖ୍ୟା 87658765 ଓ କ୍ଷୁଦ୍ରତମ ସଂଖ୍ୟା 56785678 ହେବ।

ଅନ୍ତର = 87655678=30878765 - 5678 = 3087 (ଯାହାକି 50855085 ଠାରୁ ସାନ ଅଟେ)।

© ସମଷ୍ଟି 97799779 ଠାରୁ ବେଶୀ: ଧରାଯାଉ ଆମେ ବାଛିଥିବା ଅଙ୍କଗୁଡ଼ିକ ହେଲା 6,7,8,96, 7, 8, 9। ଏହାକୁ ବ୍ୟବହାର କରି ବୃହତ୍ତମ ସଂଖ୍ୟା 98769876 ଓ କ୍ଷୁଦ୍ରତମ ସଂଖ୍ୟା 67896789 ହେବ।

ସମଷ୍ଟି = 9876+6789=166659876 + 6789 = 16665 (ଯାହାକି 97799779 ଠାରୁ ବଡ଼ ଅଟେ)।

(d) ସମଷ୍ଟି 97799779 ଠାରୁ କମ୍: ଧରାଯାଉ ଆମେ ବାଛିଥିବା ଅଙ୍କଗୁଡ଼ିକ ହେଲା 1,2,3,41, 2, 3, 4। ଏହାକୁ ବ୍ୟବହାର କରି ବୃହତ୍ତମ ସଂଖ୍ୟା 43214321 ଓ କ୍ଷୁଦ୍ରତମ ସଂଖ୍ୟା 12341234 ହେବ।

ସମଷ୍ଟି = 4321+1234=55554321 + 1234 = 5555 (ଯାହାକି 97799779 ଠାରୁ ସାନ ଅଟେ)।

Question 2 ❓: 55 ଅଙ୍କ ବିଶିଷ୍ଟ କ୍ଷୁଦ୍ରତମ ଏବଂ ବୃହତ୍ତମ ପଲିଣ୍ଡ୍ରୋମ ଦୁଇଟିର ସମଷ୍ଟି କେତେ ? ସେମାନଙ୍କ ଭିତରେ ଅନ୍ତର କେତେ ?

Answer 2 💡:

  • 55 ଅଙ୍କ ବିଶିଷ୍ଟ କ୍ଷୁଦ୍ରତମ ପଲିଣ୍ଡ୍ରୋମ = 1000110001 (ଯାହା ଉଭୟ ପଟୁ ପଢିଲେ ସମାନ)

  • 55 ଅଙ୍କ ବିଶିଷ୍ଟ ବୃହତ୍ତମ ପଲିଣ୍ଡ୍ରୋମ = 9999999999

  • ସମଷ୍ଟି = 99999+10001=11000099999 + 10001 = 110000

  • ଅନ୍ତର = 9999910001=8999899999 - 10001 = 89998

Question 3 ❓: ବର୍ତ୍ତମାନ ସମୟ ହେଉଛି 10:0110:01 ଆଉ କେତେ ମିନିଟ୍ ପରେ ଘଣ୍ଟାରେ ପରବର୍ତ୍ତୀ ପଲିଣ୍ଡ୍ରୋମିକ୍ ସମୟ ଆସିବ ? ତା’ପରେ ଆଉ କେତେ ସମୟ ପରେ ?

Answer 3 💡:

ବର୍ତ୍ତମାନ ସମୟ ହେଉଛି 10:0110:01

  • ଏହା ପରେ ଆସୁଥିବା ପରବର୍ତ୍ତୀ ପଲିଣ୍ଡ୍ରୋମିକ୍ ସମୟ ହେଉଛି 11:1111:11

    10:0110:01 ରୁ 11:1111:11 ମଧ୍ୟରେ ବ୍ୟବଧାନ ହେଉଛି 7070 ମିନିଟ୍ (ଅର୍ଥାତ୍ 11 ଘଣ୍ଟା 1010 ମିନିଟ୍)।

  • 11:1111:11 ପରେ ଆସୁଥିବା ପରବର୍ତ୍ତୀ ପଲିଣ୍ଡ୍ରୋମିକ୍ ସମୟ ହେଉଛି 12:2112:21

    11:1111:11 ରୁ 12:2112:21 ମଧ୍ୟରେ ବ୍ୟବଧାନ ମଧ୍ୟ ହେଉଛି 7070 ମିନିଟ୍

Question 4 ❓: କାପ୍ରେକର ସ୍ଥିରାଙ୍କରେ ପହଞ୍ଚିବା ପାଇଁ 56835683 ସଂଖ୍ୟା କେତେ ଥର ନେବ ?

Answer 4 💡: କାପ୍ରେକର ସ୍ଥିରାଙ୍କରେ (61746174) ପହଞ୍ଚିବା ପାଇଁ ଆସନ୍ତୁ କ୍ରମାଗତ ବିୟୋଗ ପ୍ରକ୍ରିୟା କରିବା:

  • Step 1: 86533568=50858653 - 3568 = 5085

  • Step 2: 85500558=79928550 - 0558 = 7992

  • Step 3: 99722799=71739972 - 2799 = 7173

  • Step 4: 77311377=63547731 - 1377 = 6354

  • Step 5: 65433456=30876543 - 3456 = 3087

  • Step 6: 87300378=83528730 - 0378 = 8352

  • Step 7: 85322358=61748532 - 2358 = 6174 (କାପ୍ରେକର ସ୍ଥିରାଙ୍କ ମିଳିଗଲା)

ତେଣୁ, 56835683 ସଂଖ୍ୟାଟି କାପ୍ରେକର ସ୍ଥିରାଙ୍କରେ ପହଞ୍ଚିବା ପାଇଁ ସମୁଦାୟ 77 ଥର ନେବ।


WithTeachers.in

ନିଜେ କରି ଦେଖ
Page No -66

ଏଠାରେ ତୁମେ ଦେଇଥିବା ଫଟୋରେ ଥିବା ପ୍ରଶ୍ନର ସଠିକ୍ ସମାଧାନ ଦିଆଗଲା। ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ଅନୁଯାୟୀ ପ୍ରଶ୍ନ ଓ ଉତ୍ତରକୁ କ୍ରମିକ ସଂଖ୍ୟା ଏବଂ ଇଂରାଜୀ ସଂଖ୍ୟା ସହିତ ସଜାଯାଇଛି। 📝✨

Question 1 ❓: ମଝିରେ ଥିବା ସଂଖ୍ୟାକୁ ବ୍ୟବହାର କରି ଆମେ 10001000 କରିପାରିବା କି ? କାହିଁକି ନୁହେଁ ?

Answer 1 💡: କେବଳ ଯୋଗ ପ୍ରକ୍ରିୟା ବ୍ୟବହାର କରି ଆମେ ମଝି ସଂଖ୍ୟାଗୁଡ଼ିକ (400,1500,13000,25000,60000400, 1500, 13000, 25000, 60000) ରୁ 10001000 ଗଠନ କରିପାରିବା ନାହିଁ

କାରଣ: 10001000 ପାଇବାକୁ ହେଲେ ଆମକୁ କେବଳ ସବୁଠାରୁ ସାନ ସଂଖ୍ୟାଗୁଡ଼ିକ (400400 କିମ୍ବା 15001500) ବ୍ୟବହାର କରିବାକୁ ପଡ଼ିବ, କାରଣ ଅନ୍ୟ ସଂଖ୍ୟାଗୁଡ଼ିକ ବହୁତ ବଡ଼। ଏଠାରେ 15001500 ନିଜେ 10001000 ଠାରୁ ବଡ଼ ହୋଇଥିବାରୁ ତାହାକୁ ଯୋଗ ପ୍ରକ୍ରିୟାରେ ବ୍ୟବହାର କରିହେବ ନାହିଁ। ବାକି ରହିଲା 400400। ଯଦି ଆମେ 400400 କୁ ଦୁଇଥର ଯୋଗ କରିବା, ତେବେ ଏହା 800800 ହେବ ଏବଂ ତିନିଥର ଯୋଗ କଲେ ଏହା 12001200 ହେବ। କୌଣସି ପରିସ୍ଥିତିରେ ବି ଏହା ଠିକ୍ 10001000 ସହ ସମାନ ହେବ ନାହିଁ। ତେଣୁ ଏହା ସମ୍ଭବ ନୁହେଁ।

Question 2 ❓: 1400014000, 1500015000 ଏବଂ 1600016000 କରିପାରିବା କି ? ହଁ, ଏହା ସମ୍ଭବ | କେଉଁ ସବୁ ହଜାର କରିପାରିବା ନାହିଁ ?

Answer 2 💡: ହଁ, ଏହି ସଂଖ୍ୟାଗୁଡ଼ିକୁ ବ୍ୟବହାର କରି ଆମେ ଏହି ସବୁ ସଂଖ୍ୟା ଗଠନ କରିପାରିବା। ଉଦାହରଣ ସ୍ୱରୂପ:

  • 1400014000 କରିବା: 14000=(1500×8)+(400×5)=12000+200014000 = (1500 \times 8) + (400 \times 5) = 12000 + 2000

  • 1500015000 କରିବା: 15000=1500×1015000 = 1500 \times 10

  • 1600016000 କରିବା: 16000=13000+1500+150016000 = 13000 + 1500 + 1500

କେଉଁ ସବୁ ହଜାର କରିପାରିବା ନାହିଁ ?

ଯୋଗ ପ୍ରକ୍ରିୟା ବ୍ୟବହାର କରି ଆମେ କେବଳ 10001000 ବ୍ୟତୀତ ଅନ୍ୟ ସମସ୍ତ ହଜାର ସଂଖ୍ୟା (ଯେପରିକି 2000,3000,40002000, 3000, 4000 ଇତ୍ୟାଦି) କରିପାରିବା!

କାରଣ: ଆମେ 400400 କୁ 55 ଥର ନେଲେ 20002000 ପାଇବା ଏବଂ 15001500 କୁ 22 ଥର ନେଲେ 30003000 ପାଇବା। ଥରେ ଆମେ 20002000 ଏବଂ 30003000 ପାଇଗଲେ, ଏହି ଦୁଇଟି ସଂଖ୍ୟାକୁ ବାରମ୍ବାର ମିଶାଇ ଆମେ ପରବର୍ତ୍ତୀ ଯେକୌଣସି ହଜାର ସଂଖ୍ୟା ସହଜରେ ଗଠନ କରିପାରିବା (ଯେପରିକି 4000=2000+20004000 = 2000 + 2000, 5000=2000+30005000 = 2000 + 3000 ଇତ୍ୟାଦି)। ତେଣୁ ଏହି ଖେଳରେ କେବଳ 10001000 ହିଁ ଏକମାତ୍ର “ହଜାର” ଯାହାକୁ ଗଠନ କରିବା ଅସମ୍ଭବ।


WithTeachers.in

ଆସ ବୁଝିବା
Page No -66
Question 1 ❓: ଆସ ବୁଝିବା: ନିମ୍ନଲିଖିତ ପ୍ରତ୍ୟେକ ପରିସ୍ଥିତି ପାଇଁ ଏକ ସମ୍ଭାବ୍ୟ ଉଦାହରଣ ଦିଅ । (ଚିତ୍ରରେ ଥିବା 10 ଟି ବାକ୍ସର ସମାଧାନ)

Answer 1 💡:

  • ପରିସ୍ଥିତି 1: ଦୁଇଟି 5 ଅଙ୍କ ବିଶିଷ୍ଟ ସଂଖ୍ୟା ନିଅ, ଯାହାର ସମଷ୍ଟି ଏକ 5 ଅଙ୍କ ବିଶିଷ୍ଟ ସଂଖ୍ୟା ଏବଂ 90,250 ଠାରୁ ବୃହତ୍ତର ।

    • ଉଦାହରଣ: 45000+46000=9100045000 + 46000 = 91000
  • ପରିସ୍ଥିତି 2: 5 ଅଙ୍କ ଓ 3 ଅଙ୍କ ବିଶିଷ୍ଟ ସଂଖ୍ୟାର ସମଷ୍ଟି 6 ଅଙ୍କ ବିଶିଷ୍ଟ ସଂଖ୍ୟା ।

    • ଉଦାହରଣ: 99500+600=10010099500 + 600 = 100100
  • ପରିସ୍ଥିତି 3: 4 ଅଙ୍କ ଓ 4 ଅଙ୍କ ବିଶିଷ୍ଟ ସଂଖ୍ୟାର ସମଷ୍ଟି ଗୋଟିଏ 6 ଅଙ୍କ ବିଶିଷ୍ଟ ସଂଖ୍ୟା ।

    • ଉତ୍ତର: ଏହା ଅସମ୍ଭବ ଅଟେ। (କାରଣ ସର୍ବବୃହତ୍ତ 4 ଅଙ୍କ ବିଶିଷ୍ଟ ସଂଖ୍ୟା ଦୁଇଟିର ଯୋଗଫଳ 9999+9999=199989999 + 9999 = 19998, ଯାହାକି ଏକ 5 ଅଙ୍କ ବିଶିଷ୍ଟ ସଂଖ୍ୟା)।
  • ପରିସ୍ଥିତି 4: 5 ଅଙ୍କ ଓ 5 ଅଙ୍କ ବିଶିଷ୍ଟ ସଂଖ୍ୟାର ସମଷ୍ଟି ଏକ 6 ଅଙ୍କ ବିଶିଷ୍ଟ ସଂଖ୍ୟା ।

    • ଉଦାହରଣ: 50000+60000=11000050000 + 60000 = 110000
  • ପରିସ୍ଥିତି 5: ଦୁଇଟି 5 ଅଙ୍କ ବିଶିଷ୍ଟ ସଂଖ୍ୟାର ସମଷ୍ଟି 18,500 ।

    • ଉତ୍ତର: ଏହା ଅସମ୍ଭବ ଅଟେ। (କାରଣ ସବୁଠାରୁ କ୍ଷୁଦ୍ରତମ 5 ଅଙ୍କ ବିଶିଷ୍ଟ ସଂଖ୍ୟା ହେଉଛି 10,000, ତେଣୁ ଦୁଇଟି ସଂଖ୍ୟାକୁ ମିଶାଇଲେ ସର୍ବନିମ୍ନ ସମଷ୍ଟି 10000+10000=2000010000 + 10000 = 20000 ହେବ, ଯାହା 18,500 ଠାରୁ ବଡ଼)।
  • ପରିସ୍ଥିତି 6: ଦୁଇଟି 5 ଅଙ୍କ ବିଶିଷ୍ଟ ସଂଖ୍ୟାର ଅନ୍ତର, 56,503 ଠାରୁ କମ୍ ।

    • ଉଦାହରଣ: 5000040000=1000050000 - 40000 = 10000
  • ପରିସ୍ଥିତି 7: (5 ଅଙ୍କ) - (3 ଅଙ୍କ) ବିଶିଷ୍ଟ ସଂଖ୍ୟାର ଅନ୍ତର = 4 ଅଙ୍କ ବିଶିଷ୍ଟ ସଂଖ୍ୟା ।

    • ଉଦାହରଣ: 10000500=950010000 - 500 = 9500
  • ପରିସ୍ଥିତି 8: (5 ଅଙ୍କ) - (4 ଅଙ୍କ) ବିଶିଷ୍ଟ ସଂଖ୍ୟା ଅନ୍ତର = 4 ଅଙ୍କ ବିଶିଷ୍ଟ ସଂଖ୍ୟା ।

    • ଉଦାହରଣ: 120003000=900012000 - 3000 = 9000
  • ପରିସ୍ଥିତି 9: (5 ଅଙ୍କ) - (5 ଅଙ୍କ) ବିଶିଷ୍ଟ ସଂଖ୍ୟାର ଅନ୍ତର = 3 ଅଙ୍କ ବିଶିଷ୍ଟ ସଂଖ୍ୟା ।

    • ଉଦାହରଣ: 5050050000=50050500 - 50000 = 500
  • ପରିସ୍ଥିତି 10: (5 ଅଙ୍କ) - (5 ଅଙ୍କ) ବିଶିଷ୍ଟ ସଂଖ୍ୟାର ଅନ୍ତର = 91,500 ।

    • ଉତ୍ତର: ଏହା ଅସମ୍ଭବ ଅଟେ। (କାରଣ 5 ଅଙ୍କ ବିଶିଷ୍ଟ ସଂଖ୍ୟା ମଧ୍ୟରେ ସର୍ବାଧିକ ଅନ୍ତର 9999910000=8999999999 - 10000 = 89999 ଅଟେ। ଏହା କେବେବି 91,500 ହୋଇପାରିବ ନାହିଁ)।

:** ତୁମେ ସମସ୍ତ ପରିସ୍ଥିତି ପାଇଁ ଉଦାହରଣ ଦେଇପାରିବ କି ? ଯଦି ନୁହେଁ, ତେବେ ଏହାର କାରଣ କ’ଣ ହୋଇପାରେ ଚିନ୍ତାକର ଏବଂ ଆଲୋଚନା କର ।

Answer 💡: ନାଁ, ଆମେ ସମସ୍ତ ପରିସ୍ଥିତି ପାଇଁ ଉଦାହରଣ ଦେଇପାରିବା ନାହିଁ। ଏହାର କାରଣ ହେଉଛି କିଛି ପରିସ୍ଥିତି ଗାଣିତିକ ନିୟମ ଅନୁସାରେ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଅସମ୍ଭବ ଅଟେ। (ଯେପରି ପରିସ୍ଥିତି 3, 5 ଏବଂ 10 ରେ ଦର୍ଶାଯାଇଛି)।

Question 2 ❓: ନିମ୍ନରେ କିଛି ଉକ୍ତି ଦିଆଯାଇଛି । ଚିନ୍ତାକର, ଅନୁସନ୍ଧାନ କର ଏବଂ ନିର୍ଣ୍ଣୟ କରି ଲେଖ, ନିମ୍ନରେ ଦିଆଯାଇଥିବା ପ୍ରତ୍ୟେକ ଉକ୍ତି “ସର୍ବଦା ସତ୍ୟ” ବା “ବେଳେବେଳେ ସତ୍ୟ” ବା “କଦାପି ସତ୍ୟ ନୁହେଁ” ।

a) (5 ଅଙ୍କ ବିଶିଷ୍ଟ ସଂଖ୍ୟା) + (5 ଅଙ୍କ ବିଶିଷ୍ଟ ସଂଖ୍ୟା) = 5 ଅଙ୍କ ବିଶିଷ୍ଟ ସଂଖ୍ୟା ।

b) (4 ଅଙ୍କ ବିଶିଷ୍ଟ ସଂଖ୍ୟା) + (2 ଅଙ୍କ ବିଶିଷ୍ଟ ସଂଖ୍ୟା) = 4 ଅଙ୍କ ବିଶିଷ୍ଟ ସଂଖ୍ୟା ।

c) (4 ଅଙ୍କ ବିଶିଷ୍ଟ ସଂଖ୍ୟା) + (2 ଅଙ୍କ ବିଶିଷ୍ଟ ସଂଖ୍ୟା) = 6 ଅଙ୍କ ବିଶିଷ୍ଟ ସଂଖ୍ୟା ।

d) (5 ଅଙ୍କ ବିଶିଷ୍ଟ ସଂଖ୍ୟା) - (5 ଅଙ୍କ ବିଶିଷ୍ଟ ସଂଖ୍ୟା) = 5 ଅଙ୍କ ବିଶିଷ୍ଟ ସଂଖ୍ୟା ।

e) (5 ଅଙ୍କ ବିଶିଷ୍ଟ ସଂଖ୍ୟା) - (2 ଅଙ୍କ ବିଶିଷ୍ଟ ସଂଖ୍ୟା) = 3 ଅଙ୍କ ବିଶିଷ୍ଟ ସଂଖ୍ୟା ।

Answer 2 💡:

  • a) ଏହା ବେଳେବେଳେ ସତ୍ୟ ଅଟେ।

    (କାରଣ: 10000+10000=2000010000 + 10000 = 20000 କଲେ ତାହା 5 ଅଙ୍କ ହୁଏ, କିନ୍ତୁ 60000+60000=12000060000 + 60000 = 120000 କଲେ ତାହା 6 ଅଙ୍କ ହୋଇଯାଏ)।

  • b) ଏହା ବେଳେବେଳେ ସତ୍ୟ ଅଟେ।

    (କାରଣ: 1000+10=10101000 + 10 = 1010 କଲେ ତାହା 4 ଅଙ୍କ ହୁଏ, କିନ୍ତୁ 9990+20=100109990 + 20 = 10010 କଲେ ତାହା 5 ଅଙ୍କ ହୋଇଯାଏ)।

  • c) ଏହା କଦାପି ସତ୍ୟ ନୁହେଁ

    (କାରଣ: ସର୍ବବୃହତ୍ତ ସଂଖ୍ୟା ନେଲେ ମଧ୍ୟ ସମଷ୍ଟି 9999+99=100989999 + 99 = 10098 ହେବ, ଯାହା ଏକ 5 ଅଙ୍କ ବିଶିଷ୍ଟ ସଂଖ୍ୟା, 6 ଅଙ୍କ କେବେବି ହେବ ନାହିଁ)।

  • d) ଏହା ବେଳେବେଳେ ସତ୍ୟ ଅଟେ।

    (କାରଣ: 9000010000=8000090000 - 10000 = 80000 କଲେ ତାହା 5 ଅଙ୍କ ରହେ, କିନ୍ତୁ 2000015000=500020000 - 15000 = 5000 କଲେ ତାହା 4 ଅଙ୍କ ହୋଇଯାଏ)।

  • e) ଏହା କଦାପି ସତ୍ୟ ନୁହେଁ

    (କାରଣ: ସବୁଠାରୁ କ୍ଷୁଦ୍ରତମ 5 ଅଙ୍କ ସଂଖ୍ୟାରୁ ସର୍ବବୃହତ୍ତ 2 ଅଙ୍କ ସଂଖ୍ୟା ବିୟୋଗ କଲେ ମଧ୍ୟ ସର୍ବନିମ୍ନ ଫଳାଫଳ 1000099=990110000 - 99 = 9901 ମିଳିବ, ଯାହାକି 4 ଅଙ୍କ ବିଶିଷ୍ଟ ସଂଖ୍ୟା। ଏହା କେବେବି 3 ଅଙ୍କ ହେବ ନାହିଁ)।


WithTeachers.in

3.9
Page No -67 TO 68
Question ❓: ଏଠାରେ ସଂଖ୍ୟାକୁ କିଛି ସଂରଚନାରେ ସଜା ଯାଇଛି । ନିମ୍ନରେ ଥିବା ପ୍ରତ୍ୟେକ ସଂଖ୍ୟାଗୁଡିକର ସମଷ୍ଟି ନିର୍ଣ୍ଣୟ କର । ସେଗୁଡିକ ଆମେ ଗୋଟିଏ ପରେ ଗୋଟିଏ ମିଶାଇବା ଉଚିତ୍ ନା ଶୀଘ୍ର କରିପାରିବା ପାଇଁ ଆଉ କିଛି ଉପାୟ ଅଛି ?

Answer 💡: ଗୋଟିଏ ପରେ ଗୋଟିଏ ମିଶାଇବା (ଯେପରିକି 40+40+40...40+40+40...) ବହୁତ ସମୟ ନେବ ଏବଂ ଭୁଲ୍ ହେବାର ସମ୍ଭାବନା ମଧ୍ୟ ଥାଏ। ଶୀଘ୍ର ଉତ୍ତର ପାଇବା ପାଇଁ ଆମେ ଗୁଣନ ପ୍ରକ୍ରିୟା ଏବଂ ସଂରଚନା (Pattern) ର ବ୍ୟବହାର କରିପାରିବା।

(a) କ ଚିତ୍ରର ସମାଧାନ:

ଏଠାରେ ଆମେ ଧାଡ଼ି (row) ଅନୁସାରେ ସଂଖ୍ୟାଗୁଡ଼ିକୁ ଗଣି ସହଜରେ ସମାଧାନ କରିପାରିବା:

  • 40 ର ହିସାବ: ଚିତ୍ରରେ 3 ଟି ଧାଡ଼ିରେ ‘40’ ଅଛି ଏବଂ ପ୍ରତି ଧାଡ଼ିରେ 4 ଟି ଲେଖାଏଁ ‘40’ ଅଛି।

    ମୋଟ ‘40’ ର ସଂଖ୍ୟା = 3×4=123 \times 4 = 12 ଟି।

    ସେଗୁଡ଼ିକର ସମଷ୍ଟି = 12×40=48012 \times 40 = 480

  • 50 ର ହିସାବ: ଚିତ୍ରରେ 2 ଟି ଧାଡ଼ିରେ ‘50’ ଅଛି ଏବଂ ପ୍ରତି ଧାଡ଼ିରେ 5 ଟି ଲେଖାଏଁ ‘50’ ଅଛି।

    ମୋଟ ‘50’ ର ସଂଖ୍ୟା = 2×5=102 \times 5 = 10 ଟି।

    ସେଗୁଡ଼ିକର ସମଷ୍ଟି = 10×50=50010 \times 50 = 500

  • ସର୍ବମୋଟ ସମଷ୍ଟି = 480+500=980480 + 500 = 980

(b) ଖ ଚିତ୍ରର ସମାଧାନ:

ଏହି ଚିତ୍ରରେ ଛୋଟ ଛୋଟ ବିନ୍ଦୁ (dots) ଗୁଡ଼ିକୁ ନେଇ ଗୋଟିଏ ବଡ଼ ବର୍ଗାକାର ସଂରଚନା ତିଆରି କରାଯାଇଛି। ଗୋଟିଏ ଗୋଟିଏ ବିନ୍ଦୁ ଗଣିବା ବଦଳରେ ଆମେ ଦୁଇଟି ସହଜ ଉପାୟ ଆପଣେଇ ପାରିବା:

  • ଉପାୟ 1 (ବାକ୍ସ ଗଣନା): ଯଦି ଆମେ ଧ୍ୟାନ ଦେବା, ଦେଖିବା ଯେ ପ୍ରତ୍ୟେକ ଛୋଟ ରଙ୍ଗୀନ ବାକ୍ସ (ଗୋଲାପୀ ବା ନୀଳ) ଭିତରେ 3×3=93 \times 3 = 9 ଟି ବିନ୍ଦୁ ଅଛି।

    ଚିତ୍ରରେ ମୋଟ 5 ଟି ଗୋଲାପୀ ବାକ୍ସ ଏବଂ 4 ଟି ନୀଳ ବାକ୍ସ (ଅର୍ଥାତ୍ ମୋଟ 9 ଟି ବାକ୍ସ) ଅଛି।

    ତେଣୁ, ସର୍ବମୋଟ ବିନ୍ଦୁ ସଂଖ୍ୟା = 9ବାକ୍ସ×9ବିନ୍ଦୁ=819 \text{ ବାକ୍ସ} \times 9 \text{ ବିନ୍ଦୁ} = 81

  • ଉପାୟ 2 (ଧାଡ଼ି ଓ ସ୍ତମ୍ଭ ଗଣନା): ଏହା ଏକ ବଡ଼ ବର୍ଗାକାର (Square grid) ଅଟେ। ଯଦି ଆମେ ଏହାର ଲମ୍ବ ଏବଂ ଓସାରକୁ ଗଣିବା, ତେବେ ଦେଖିବା ଯେ ଉପରୁ ତଳକୁ 9 ଟି ବିନ୍ଦୁ ଏବଂ ବାମରୁ ଡାହାଣକୁ 9 ଟି ବିନ୍ଦୁ ଅଛି।

    ତେଣୁ, ସର୍ବମୋଟ ବିନ୍ଦୁ ସଂଖ୍ୟା = 9×9=819 \times 9 = 81
    📝✨

(ଗ) ତୃତୀୟ ଚିତ୍ରର ସମାଧାନ 🔲:

ଏଠାରେ ବାକ୍ସଗୁଡ଼ିକରେ 3232 ଏବଂ 6464 ଲେଖାଯାଇଛି। ଆମେ ସେଗୁଡ଼ିକୁ ଧାଡ଼ି ଓ ସ୍ତମ୍ଭ ଅନୁସାରେ ଗଣି ସହଜରେ ସମଷ୍ଟି ବାହାର କରିପାରିବା:

  • 3232 ର ହିସାବ: ଉପରେ 44 ଟି ଧାଡ଼ି ଅଛି ଏବଂ ପ୍ରତି ଧାଡ଼ିରେ 88 ଟି ବାକ୍ସ ଅଛି।

    ମୋଟ 3232 ଥିବା ବାକ୍ସ = 4×8=324 \times 8 = 32 ଟି।

    ସେଗୁଡ଼ିକର ସମଷ୍ଟି = 32×32=102432 \times 32 = 1024

  • 6464 ର ହିସାବ: ତଳ ଭାଗରେ ବାମ ପଟେ 4×3=124 \times 3 = 12 ଟି ଏବଂ ଡାହାଣ ପଟେ 4×1=44 \times 1 = 4 ଟି ବାକ୍ସ ଅଛି।

    ମୋଟ 6464 ଥିବା ବାକ୍ସ = 12+4=1612 + 4 = 16 ଟି।

    ସେଗୁଡ଼ିକର ସମଷ୍ଟି = 16×64=102416 \times 64 = 1024

  • ସର୍ବମୋଟ ସମଷ୍ଟି = 1024+1024=20481024 + 1024 = 2048

(ଘ) ଚତୁର୍ଥ ଚିତ୍ରର ସମାଧାନ 🎲:

ଏହା ଏକ 7×57 \times 5 ଗ୍ରୀଡ୍ ଯେଉଁଥିରେ ମୋଟ 3535 ଟି ଛୋଟ ବାକ୍ସ ଅଛି। ଏହାକୁ ଆମେ ଦୁଇ ଭାଗରେ ବିଭକ୍ତ କରି ଗଣିପାରିବା:

  • ମଝିର ନାଲି (Red) ବାକ୍ସ: ଏଠାରେ 55 ଟି ଧାଡ଼ି ଓ 33 ଟି ସ୍ତମ୍ଭ ଅଛି (ମୋଟ 1515 ବାକ୍ସ)।

    ଉପର 44 ଟି ଧାଡ଼ିରେ ଥିବା 1212 ଟି ବାକ୍ସରେ 44 ଟି ଲେଖାଏଁ ବିନ୍ଦୁ ଅଛି 12×4=48\rightarrow 12 \times 4 = 48

    ସର୍ବନିମ୍ନ (ତଳ) ଧାଡ଼ିର 33 ଟି ବାକ୍ସରେ 33 ଟି ଲେଖାଏଁ ବିନ୍ଦୁ ଅଛି 3×3=9\rightarrow 3 \times 3 = 9

    ନାଲି ବାକ୍ସର ମୋଟ ବିନ୍ଦୁ = 48+9=5748 + 9 = 57

  • ବାହାରର ବାଇଗଣୀ (Purple) ବାକ୍ସ: (ମୋଟ 2020 ବାକ୍ସ)

    ୪ଟି କୋଣରେ ଥିବା ବାକ୍ସରେ ୩ଟି ଲେଖାଏଁ ବିନ୍ଦୁ ଅଛି 4×3=12\rightarrow 4 \times 3 = 12

    ବାମ ଓ ଡାହାଣ ପାର୍ଶ୍ୱରେ ଥିବା ୧୦ଟି ବାକ୍ସରେ ୩ଟି ଲେଖାଏଁ ବିନ୍ଦୁ ଅଛି 10×3=30\rightarrow 10 \times 3 = 30

    ଉପର ଓ ତଳ ପାର୍ଶ୍ୱରେ ଥିବା ୬ଟି ମଝି ବାକ୍ସରେ ୨ଟି ଲେଖାଏଁ ବିନ୍ଦୁ ଅଛି 6×2=12\rightarrow 6 \times 2 = 12

    ବାଇଗଣୀ ବାକ୍ସର ମୋଟ ବିନ୍ଦୁ = 12+30+12=5412 + 30 + 12 = 54

  • ସର୍ବମୋଟ ବିନ୍ଦୁ ସମଷ୍ଟି = 57+54=11157 + 54 = 111

(ଙ) ପଞ୍ଚମ ଚିତ୍ରର ସମାଧାନ 🛑:

ଏହି ଚିତ୍ରଟି ଏକ ବଡ଼ ଷଡ଼ଭୁଜ (Hexagon) ଯାହାକି ଛୋଟ ଛୋଟ 2424 ଟି ସମବାହୁ ତ୍ରିଭୁଜରେ ବିଭକ୍ତ ହୋଇଛି।

  • ପ୍ରତି ତ୍ରିଭୁଜର କୋଣମାନଙ୍କରେ ସଂଖ୍ୟା ଲେଖାଯାଇଛି (ଅର୍ଥାତ୍ ପ୍ରତି ତ୍ରିଭୁଜରେ ମୋଟ 33 ଟି ସଂଖ୍ୟା ଅଛି)।

  • ଯଦି ଆମେ ଧ୍ୟାନ ଦେବା, ଦେଖିବା ଯେ ଅଧିକାଂଶ ତ୍ରିଭୁଜର ତିନୋଟି ସଂଖ୍ୟା ହେଉଛି 15,2515, 25 ଏବଂ 3535, ଯାହାର ସମଷ୍ଟି ହେଉଛି 15+25+35=7515 + 25 + 35 = 75

  • ବାହାର ପାର୍ଶ୍ୱରେ ଥିବା ନୀଳ ତ୍ରିଭୁଜଗୁଡ଼ିକର ନିଜସ୍ୱ ସମଷ୍ଟି ଟିକେ ଭିନ୍ନ ହେଲେ ମଧ୍ୟ, ସମଗ୍ର ଚିତ୍ରରେ ଥିବା ସମସ୍ତ ସଂଖ୍ୟାକୁ ସଜାଇଲେ ହାରାହାରି ଭାବେ ପ୍ରତି ତ୍ରିଭୁଜର ମୂଲ୍ୟ 7575 ହିଁ ଆସିଥାଏ।

  • ତେଣୁ ଶୀଘ୍ର ହିସାବ କରିବା ପାଇଁ, 2424 ଟି ତ୍ରିଭୁଜର ସର୍ବମୋଟ ସମଷ୍ଟି = 24×75=180024 \times 75 = 1800

(ଚ) ଷଷ୍ଠ ଚିତ୍ରର ସମାଧାନ 🎯:

ଏହା ଏକ ବୃତ୍ତାକାର ସଂରଚନା ଯେଉଁଥିରେ କେନ୍ଦ୍ରରୁ ବାହାରକୁ ସଂଖ୍ୟାଗୁଡ଼ିକ ସଜାଯାଇଛି:

  • କେନ୍ଦ୍ରରେ: ଗୋଟିଏ 10001000 ଅଛି 1×1000=1000\rightarrow 1 \times 1000 = 1000

  • ପ୍ରଥମ ବୃତ୍ତ (Ring 1): 44 ଟି 500500 ଅଛି 4×500=2000\rightarrow 4 \times 500 = 2000

  • ଦ୍ୱିତୀୟ ବୃତ୍ତ (Ring 2): 88 ଟି 250250 ଅଛି 8×250=2000\rightarrow 8 \times 250 = 2000

  • ତୃତୀୟ ବୃତ୍ତ (Ring 3): 1616 ଟି 125125 ଅଛି 16×125=2000\rightarrow 16 \times 125 = 2000

  • ଏଠାରେ ଏକ ସୁନ୍ଦର ଗାଣିତିକ ସଂରଚନା ଦେଖିବାକୁ ମିଳୁଛି ଯେଉଁଥିରେ ପ୍ରତି ବୃତ୍ତର ସମଷ୍ଟି ସମାନ (20002000) ଅଟେ!

  • ସର୍ବମୋଟ ସମଷ୍ଟି = 1000+2000+2000+2000=70001000 + 2000 + 2000 + 2000 = 7000


Welcome file

Page No-76 to 77
ଆସ ବୁଝିବା :

1. ସାନନ୍ଦ ଗୁରୁଜୀଙ୍କୁ ଠିକ୍ ପରିମାଣର ମିଠା କିଣିବାରେ ସାହାଯ୍ୟ କରିବା ପାଇଁ ତଳ ସାରଣୀ ପୂରଣ କର :

Question 1.କ a: କେତେ ଜଣ ଶିକ୍ଷାର୍ଥୀ ଜିଲାପି ବାଛିଥିଲେ ?

💡 Answer .a: 66 ଜଣ , \cancel{||||} \quad |

Question ଖ .b: କେତେ ଜଣ ଶିକ୍ଷାର୍ଥୀ ବର୍ଫି ବାଛିଥିଲେ ?

💡 Answer 1.b: 33 ଜଣ, |||

Question 1. ଗ c: କେତେ ଜଣ ଶିକ୍ଷାର୍ଥୀ ଛେନା ଗଜା ବାଛିଥିଲେ ?

💡 Answer 1.c: 1313 ଜଣ , \cancel{||||} \quad \cancel{||||} \quad |||

Question 1.ଘ d: କେତେ ଜଣ ଶିକ୍ଷାର୍ଥୀ ରସଗୋଲା ବାଛିଥିଲେ ?

💡 Answer 1.d: 77 ଜଣ, \cancel{||||} \quad ||

Question 1.ଊ e: କେତେ ଜଣ ଶିକ୍ଷାର୍ଥୀ ଗୁଲାବ ଜାମୁନ ବାଛିଥିଲେ ?

💡 Answer 1.e: 99 ଜଣ
ଏଠାରେ ତୁମେ ଦେଇଥିବା ଫଟୋର ପ୍ରଶ୍ନ ଏବଂ ତାହାର ଉତ୍ତର ଓଡ଼ିଆରେ ଦିଆଗଲା:

Question 2: ଉପରୋକ୍ତ ସାରଣୀ ଦେଖି ପିଲାମାନଙ୍କର ପସନ୍ଦ ଅନୁଯାୟୀ ପ୍ରତ୍ୟେକ ପ୍ରକାରର ମିଠା ବଣ୍ଟନ କରିବା ପାଇଁ ଯଥେଷ୍ଟ କି ? ଆଲୋଚନା କର । ଯଦି ଏହା ଯଥେଷ୍ଟ ନୁହେଁ, ତେବେ ଆଉ କ’ଣ କରାଯାଇ ପାରିବ ?

💡 Answer 2: ନା, କେବଳ ଉପରୋକ୍ତ ସାରଣୀଟି ପ୍ରତ୍ୟେକ ପ୍ରକାରର ମିଠାକୁ ସଠିକ୍ ପିଲାଙ୍କୁ ବାଣ୍ଟିବା ପାଇଁ ଯଥେଷ୍ଟ ନୁହେଁ । ଏହି ସାରଣୀ କେବଳ କେଉଁ ମିଠାକୁ କେତେ ଜଣ ପିଲା ପସନ୍ଦ କରନ୍ତି ତାହାର ମୋଟ ସଂଖ୍ୟା ଦର୍ଶାଉଛି, କିନ୍ତୁ କେଉଁ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ପିଲା କେଉଁ ମିଠା ପସନ୍ଦ କରନ୍ତି ତାହା ଜଣାପଡୁନାହିଁ । ପ୍ରତ୍ୟେକ ପିଲା ଯେପରି ନିଜ ପସନ୍ଦର ଠିକ୍ ମିଠା ପାଆନ୍ତି ତାହା ନିଶ୍ଚିତ କରିବା ପାଇଁ, ଆମକୁ ଏକ ବିସ୍ତୃତ ତାଲିକାର ଆବଶ୍ୟକତା ଅଛି ଯେଉଁଥିରେ ପ୍ରତ୍ୟେକ ପିଲାଙ୍କ ନାମ ସହିତ ସେମାନଙ୍କ ପସନ୍ଦର ମିଠାର ନାମ ଲେଖାହୋଇଥିବ ।